05) Algemene Beschouwingen VVD (G21-002185)

Beschouwingen fractie VVD Westland Begroting 2021, Eerste Termijn. Inleiding Komend jaar wordt een spannende jaar: hopelijk laten we Corona achter ons. De begroting is richtinggevend wat de gemeente gaat doen. De ‘begroting in één oogopslag’ geeft ons een goede doorkijk op de financiële huishouding van Gemeente Westland voor 2022 en verder. Corona Corona heeft het Westland hard geraakt. Er ontstond een grote druk op de zorginstellingen in het Westland en omliggende ziekenhuizen. We spreken onze waardering uit voor medewerkers in de zorg voor hun ongelofelijke inzet de afgelopen periode en de periode die ons nog te wachten staan. Corona blijft een punt van aandacht. Uitdagingen Ook het komende jaar staan wij voor uitdagingen. De horeca vecht hard om de klap van de lockdown te boven te komen. Tuinders raken in de knel door de geëxplodeerde energieprijzen. Starters maar ook doorstromers kunnen door de hoge huizenprijzen en het tekort aan woningen in de koop- en huur sector zeer moeilijk aan een woning komen. De horeca is gelukkig weer open maar moet hard aan de bak, samen met zwaar getroffen middenstanders om hun voortbestaan zeker te stellen. VVD Westland wil de ondernemers volledig de ruimte geven om te herstellen. Wij doen een beroep op de gemeente om waar mogelijk alles in het werk te stellen om onze ondernemers tegemoet te komen.

Verruimde terrassen zo lang mogelijk gedurende het seizoen open dit jaar maar ook komend jaar, en goede afspraken maken met de ondernemers over te betalen lokale belastingen. Daarnaast verdienen ook inwoners die worstelen met alle negatieve gevolgen van Corona onze hulp en steun om er weer bovenop te komen. Kan het college dit toezeggen?

Beschouwingen Voor de begroting van 2021 heeft het college ervoor gekozen om geld uit de reserves te halen om ons zo de crisis uit te investeren. Gezien de omstandigheden door Covid, juichen we dit beleid toe. In het verlengde daarvan is het een goede zaak ook in 2022 door te gaan met investeringen. Investeren in 2022 om onze ondernemers te steunen, de energietransitie sneller op gang te helpen, onze starters, doorstromers en senioren aan woningen te helpen is voor ons essentieel.

Voor de inwoners is het essentieel om inzicht te geven in wat de gemeente nu daadwerkelijk gaat doen om deze problemen aan te pakken. Kunt u per onderdeel dit helder duiden?

Naar aanleiding van de Programmabegroting 2022-2025 Veiligheid

Het programma Veiligheid is helder en duidelijk geformuleerd. Leesbaar en overzichtelijk. De zichtbare vormen van criminaliteit in de openbare ruimte lopen ogenschijnlijk terug. Het is moeilijk om hierbij te bepalen of Covid hierbij van invloed geweest kan zijn. Goed dat er een positief veiligheidsbeeld is van onze gemeente. Zorgwekkend moet toch zijn de criminaliteit die wij niet zien en die er toch is. Geldstromen (ondermijnende criminaliteit) is sluimerend aanwezig. Rapporten tonen de kwetsbaarheid (veel vervoersbewegingen) van het Westland aan. Wat VVD Westland betreft mag er veel meer inzet gepleegd worden, onder de regie van het college, en dan ook meer budget vrijgemaakt worden om deze vorm van criminaliteit te beteugelen. Dit raakt ons allemaal. VVD Westland wil zich hiervoor hard maken. Kunt u ons aangeven of deze mening gedeeld wordt en hoe dit er dan uit gaat zien? Er is landelijk een duidelijke verschuiving van criminaliteit in de openbare ruimte naar de digitale wereld. Die zien wij te weinig terug in beleid en uitvoering. Internetcriminaliteit (voorlichting hierover richting burgers) en een ondersteuningsbalie voor (potentiële) slachtoffers zou in de begroting opgenomen moeten worden. Bent u bereid om zo’n informatiepunt, desnoods op basis van een pilotvorm, in te richten?

Economie Het contrast in economische ontwikkeling ten gevolge van de corona crisis is groot, zo constateren wij. Een deel van de ondernemers heeft ondanks de coronacrisis zwarte cijfers geschreven, zoals in de groente- en sierteelt en de transportsector. Aan de andere kant hebben middenstanders en de horeca het zwaar gehad. We zijn blij dat het college inzet op beleid dat de verdiencapaciteit vergroot. Tegelijkertijd is daar niet alles mee af te vangen. We constateren dat het college sterk inzet op het glastuinbouwcluster, getuige de inzet op onder meer ruimte, vestigingsklimaat, lobby en handhaving. Daar zijn we blij mee, want het is onze economische motor. Ook is er aandacht voor energietransitie en mobiliteit ten gunste van de toekomst van het cluster. Tegelijkertijd heeft Westland een groot aantal MKB bedrijven. Naar idee van VVD Westland kan en moet daar meer aandacht voor zijn. Kan het college aangeven: Wat heeft het college voor ogen m.b.t. het horeca beleid? Hoe verhoudt de detailhandelsvisie (of de inzet op het te ontwikkelen beleid) zich tot de Coronacrisis? Zijn in de Westland III agenda gelden opgenomen voor het MBK?

Internationalisering Westland heeft het grootste aaneengesloten tuinbouwcluster van Noord-West Europa. Dat is niet vanzelf gekomen; het cluster is de afgelopen 100 jaar ontstaan. Ons glastuinbouwcluster, vele toeleverende bedrijven, handelsbedrijven, transport bedrijven zijn daar uit voortgekomen en verdienen hier hun geld. Daarbij is er meer en meer plaats, en niet te verwaarlozen, voor kennis- en innovatie in de sector. Dat is internationaal niet onopgemerkt gebleven. Vele buitenlandse bedrijven zijn geïnteresseerd in wat we hier doen, en hoe we dat doen. Tegelijkertijd zit de rest van de wereld niet stil. Ook in o.a. China, wordt hard gewerkt aan teelttechnologie. Gelukkig heeft het college aandacht voor internationalisering, in aanvulling daarop wil VVD Westland het belang van onze voorsprong en positie op de wereldmarkt onderstrepen. We hebben de volgende vragen: In welke mate wordt nationaal opgetrokken om onze glastuinbouwkennis en -cluster sterk te houden? Er worden in de begroting wel acties benoemd, zoals internationaliseringstrategie en aanwezigheid bij (inter)nationale tuinbouwevents. Maar is er een concreet ‘internationaliserings’ programma, afgestemd met andere Nederlandse tuinbouwclusters? Hoe ziet de internationaliseringsstrategie er uit?

Onderwijs Ten tijde van de Corona crisis hebben vele leerlingen, ook in Westland, leerachterstanden opgelopen. Vraag aan het college: is er nu voldoende inzicht in die achterstanden, wat zijn de achterstanden concreet en welke maatregelen worden er daadwerkelijk genomen om deze in te lopen? Dat geldt overigens niet alleen voor het primair onderwijs, maar ook voor het VO en het MBO. Onderzoek wijst immers uit dat verhoudingsgewijs de achterstand in het MBO groter is dan op bijv. het VWO.

In antwoord op onze vragen over de verwachte bevolkingsgroei versus voldoende onderwijshuisvesting heeft het college aangegeven dat er in de komende actualisatie een vertaalslag naar de middelen zal worden gemaakt. De vraag aan het college is ook of er tijdig voldoende onderwijshuisvesting zal zijn gerealiseerd, met name gelet op de woningbouw in Monster (Westmade Noord) en hoever is het overleg met de schoolbesturen over de samenwerking bij de op te richten brede school in WestmadeNoord?

Een van de prioriteiten ligt bij de verbinding tussen zorg en onderwijs. Daar valt zoals bekend nog een hele slag te maken, ook in het kader van preventie en voorkomen van erger leed. Kan het college aangeven hoe de subsidie die aan de schoolbesturen wordt gegeven om de verbinding tussen het SKT en schoolmaatschappelijk werk wordt besteed? En betreft dit alleen de verbinding tussen zorg en onderwijs in het VO? Zo ja waarom wordt er dan geen subsidie gegeven of geld geïnvesteerd in de verbinding zorg en onderwijs in het PO en MBO? Ook daar valt immers gelet op alle signalen die ons bereiken een wereld te winnen. In het verleden is meermalen naar voren gekomen dat de schooladviezen en daarmee de doorstroom naar Havo/Vwo in Westland achter bleven bij het landelijk gemiddelde. Elk kind in Westland moet de mogelijkheid krijgen en gestimuleerd worden om zijn of haar talenten te benutten. Het college geeft ook aan dat ze een brede en optimale ontwikkeling van de Westlandse jongeren willen bereiken. Er is intussen hard aan gewerkt middels diverse stimuleringsprogramma’s zoals brede talentontwikkeling. Wat is de huidige stand van zaken? Zit Westland inmiddels op het landelijk gemiddelde? T.a.v. de ontwikkelingen inzake de Horticampus bepleiten wij hier nogmaals ook aansluiting te zoeken bij het HBO en WO om kennis en innovatie op alle niveaus in huis te halen in Westland.

Zorg Onlangs is in de Raadsvergadering van 26 oktober jl. uitgebreid aan de orde geweest de regionale samenwerking op H10 gebied en de Regio visie. Een van de punten die daarbij naar voren is gekomen is het belang van een goede en tijdige informatie voorziening naar de Raad. Daar heeft het afgelopen tijd aan geschort, zie ook het RKC rapport hierover. Om hier een verbeterslag in te maken verzoeken wij het college om voortaan de Begroting uit te splitsen in het gedeelte dat over Westland gaat en het deel van de zorg begroting dat de regio H10 betreft. Dat is namelijk nu niet inzichtelijk voor de Raad. Daartoe dienen wij een motie in. Het streven moet nog steeds zijn dat de zorg in Westland dichtbij is en dat een ieder de zorg op maat krijgt die hij of zij nodig heeft. De beteugeling van de kosten is daarbij ook een aspect. Wij hebben vertrouwen in de maatregelen die het college heeft ingezet die moeten leiden tot een houdbaar en effectief systeem waarbij er een balans is tussen goede zorg en kostenbeheersing. Wij kijken uit naar de eerste resultaten daarvan.

De client moet centraal staan en er moet meer integraal worden gewerkt met en tussen de ketenpartners. Kan het college aangeven welke maatregelen hier concreet op worden genomen? De toenemende vraag naar hulp vanuit de WMO wordt o.a. veroorzaakt door maatschappelijke ontwikkelingen zoals langer thuis blijven wonen en vergrijzing. De verwachting is dat de dubbele vergrijzing en toenemende zorgbehoefte jaarlijks voor 7% aan kostenstijging zorgt. Om verrassingen te voorkomen heb je als gemeente grip nodig op basis van de juiste informatie, zodat je kunt sturen. Je moet als gemeente inzicht hebben in de huidige en toekomstige behoefte aan o.a. hulpmiddelen en huishoudelijke ondersteuning. Kan het college aangeven in hoeverre zij deze grip heeft of denkt te krijgen? Kan het college aangeven in hoeverre preventiemaatregelen een rol zouden kunnen spelen bij het beteugelen van deze kosten?

Sport en verenigingsleven Sport en bewegen hoort bij een goed en gezond leven. Daarom ondersteunen we een krachtig (sport) en verenigingsleven. Gelukkig vernemen we dat verenigingen zich tijdens de Coronaperiode staande hebben gehouden. Punt van zorg is wel het teruglopend aantal vrijwilligers. Gelukkig worden de sport- en culturele verenigingen financieel ondersteund door diverse rijksregelingen (SPUK) en de mogelijkheid om een deel van de OZB aanslagen middels subsidies terug te krijgen. De 25% regeling van de gemeente is een succes gebleken; deze is nu ook beschikbaar voor de scouting. Met de regeling kunnen uitbreidingen gerealiseerd worden en houden clubs hun accommodaties modern. De regeling is nu lager begroot dan eerder jaren. Dat is weliswaar verklaard, maar gezien de populariteit van sport in Westland verzoeken we het college als aandachtspunt mee te geven aan een nieuw college om de 25% regeling op het oude niveau te brengen. We zijn blij met wat er bereikt is op het gebied van de voorzieningen in de sport. De zwembaden in Naaldwijk en Wateringen hebben (voorlopig) een toekomst gekregen. Ook zijn we blij met de uitbreiding van de hockey capaciteit. Op het programma staat nog uitbreiding sportpark De Zweth in De Lier. Wij wensen het college daar alle sterkte en voortvarendheid bij, gezien de noodzaak aldaar.

Met betrekking tot sport twee vragen: -Verduurzaming van verenigingen in cultuur, sport en scouting vraagt ook om aanwas en betrokkenheid van leden. Ook zijn binnen het culturele veld en de instellingen veel vrijwilligers actief. Welke stimulerende maatregelen of faciliteiten zet het college hiervoor in? -Is het college bereid in gesprek te gaan met de verenigingen en uit te vragen wat nodig is om te zien hoe het aantal vrijwilligers op pijl te houden?

Reddingsbrigades De druk op de Westlandse kust neemt door de bevolkingsgroei, betere bereikbaarheid van de stranden en een toename van recreatiemogelijkheden toe. Ook de steeds warmere voor- en nazomers zorgen maken de kans op incidenten groter. Dit vraagt steeds meer van de inzet van onze reddingsbrigades. VVD Westland pleit voor de structurele verhoging van de bijdragen en de langetermijninvesteringen van bijvoorbeeld de nieuwe strandpost. Wij zijn groot voorstander van recreatiemogelijkheden aan de Westlandse kust en daar hoort een veiligheidsniveau bij. Kan het college aangeven hoe het staat met de bouw van de permanente locatie van de reddingsbrigade in Monster? WOS Hoe gaaf is het dat de WOS op koers ligt om als éen van de weinige omroepen in Nederland opgenomen te gaan worden in het landelijk omroepbestel als professionele lokale omroep. VVD Westland vindt het belangrijk dat deze ambitie wordt ondersteund. Er is al enige tijd behoefte aan een nieuwe definitieve huisvesting. Een tijdelijk huisvesting wordt bekeken. Kan het college de stand van zaken aangeven? Recreatie VVD Westland is groot voorstander van het versterken van bestaande groenstructuren, dit verbinden aan de groenstructuur in de wijken en het koppelen van vaarroutes en fietsverbindingen aan deze groenstructuren, onder andere om recreatie te bevorderen.

Vraag: kan het college een aantal concrete maatregelen hiervoor aangeven? Ook wordt het tijd om invulling te geven aan de aanleg van Tiny Forests in Westland. Kan het college een aantal concrete voorbeelden geven?

Wonen VVD Westland ziet ook dat de woningmarkt op slot zit. We zien dat dit landelijke probleem ook onze gemeente flink raakt. Daarom is het frustrerend te zien dat gebiedsontwikkelingen niet de snelheid hebben die we graag zouden zien. Vraag aan het college: hoe staat met de voortgang van ontwikkelingsgebied ‘De Driesprong’ in Kwintsheul? Voor wat betreft de huisvesting van onze jongeren en starters vragen we het college, naast lopende initiatieven, om nu meer dan ooit ‘out of the box’ te denken. Naar aanleiding van onze motie om alternatieve woonvormen te onderzoeken zullen een aantal concrete initiatieven zoals Tiny Houses, flexwoningen en mogelijkheden voor locaties voor woonboten in Westland worden gerealiseerd. Kan het college aangeven wat de stand van zaken is?

Wat betreft de woningmarkt verdienen ook de senioren speciale aandacht. Dat de woningmarkt overspannen is hier geen nieuws. Zodra onze fractie senioren spreekt gaat het vrijwel direct om het gebrek aan seniorenwoningen in het midden huur segment. Dit stagneert de doorstroming op de woningmarkt. Hoe kan het college hier nu meer sturing aan geven om vaart te zetten achter de bouw van seniorenwoningen in het midden huur segment? Inbrei-locaties in de kernen zouden hiervoor in eerste instantie in aanmerking voor moeten komen.

Bereikbaarheid Tijdens beperkingen door corona is veel ‘buitenwerk’ gelukkig doorgegaan. Zo is de o.a. de Oostelijke Randweg gerealiseerd en geopend. Zo wordt de nieuwe wijk goed ontsloten en is Westland beter bereikbaar geworden. De verkeersdruk blijft toenemen. Meer huizen, het autogebruik blijft toenemen en in ons tuinbouwcluster en agrologistieke handelsactiviteiten intensiveren voortgaand. Meer verkeersdrukte heeft ook zijn weerslag op de omgeving. We ontvangen meer en meer klachten over verkeersgeluid. Bulderende auto’s. Natuurlijke leuk voor wie er in rijdt, maar onze bewoners hebben er overlast van. Dat geldt ook voor snelheidsproblematiek. Te hard rijden is een veel gehoorde klacht. Met betrekking tot het OV zien we goede toekomstplannen: een verkenning van een HOV / lightrail verbinding. Zulke plannen vergen tijd, en dat past goed in de vooruitzichten van het het Floragebied. Tegelijkertijd zal ook in de tussentijd het OV mee moeten groeien. Een lightrail is er niet morgen. Dat brengt ons bij de volgende vragen: Wat zijn de verdergaande plannen van het college om het Westland per (vracht)auto bereikbaar te houden? Kan en zo ja, wat gaat het college doen aan de geluids- en snelheidsoverlast? Welke maatregelen neemt het college om het OV mee te laten groeien (we kunnen niet niks doen tot de HOV verbinding er is)?

Energietransitie De Westlandse tuinbouw gebruikt een aanzienlijke hoeveelheid aardgas. De hoge prijzen, en prijsinstabiliteit baart ons zorgen: het zet onze grootste economie onder druk. Hoewel er al veel gebeurt met o.a. geothermie en zonnepanelen, is er noodzaak nu door te pakken en te versnellen op de energietransitie. Daarmee bieden we, met andere energiebronnen, voor gegarandeerde energiebeschikbaarheid en hopelijk meer prijs stabiliteit. En het draagt bij aan de verduurzaming. Twee vliegen in één klap.

Verder zien we ‘energiearmoede’: huishoudens die de energierekening niet kunnen betalen. Voorts zal gas, ondanks de transitie, naar onze verwachting de komende jaren nog steeds een belangrijke energiebron zijn. Dat brengt ons bij de volgende vragen: - Kan het college toezeggen de energietransitie, niet alleen vanuit verduurzaming maar ook bestendiging van onze economie, als prioriteit op de agenda te houden? - Ziet het college kans invulling te geven aan de doorontwikkeling en versnelling van realisatie van de geothermie? - Wat is de kijk van het college op energiearmoede en wat onderneemt u daartegen?

Overweging en afsluiting Het zijn lastige tijden: de samenleving heeft te dealen met meerdere crisissen: stikstof, klimaat, woningbouw, energie, et cetera. En daar kwam Corona bij. Een teken dat we niet in een tijdperk van verandering leven, maar in een verandering van tijdperk. Dat brengt uitdagingen en ongemakken en zorgen met zich mee. Maar, we zien ook een krachtig Westland. Waar naast zorgen ook optimisme heerst en in oplossingen gedacht wordt. We spreken onze waardering uit voor het geleverd werk door de ambtenaren en het gemeentebestuur. We wensen gemeente Westland en haar medewerkers veel succes de komende tijd.

Namens de fractie van VVD Westland, Geraldine van der Knaap.