03_CDA Algemene Beschouwingen Kadernota 2025

Schriftelijke bijdrage Kadernota 2024 De gemeente Westland presenteert over 2024 een sterk positief financieel resultaat van € 18,2 miljoen bruto, bestaande uit € 11,5 miljoen uit reguliere exploitatie en €6,7 miljoen uit verbeterde grondexploitaties. Dit solide resultaat biedt hopelijk kansen voor gerichte investeringen, behoud van dienstenniveau en versterking van de lokale Westlandse samenleving. In 2025 zien de opgetelde resultaten van de 1e afwijkingsrapportage en de meicirculaire er positief uit. Voor de jaren 2026 en 2027 is het resultaat van de 1e afwijkingsrapportage licht negatief. Tot onze geruststelling laat de meicirculaire echter in beide jaren een extra voordeel zien, wat een positieve mutatie is t.o.v. de Kadernota. Hiermee lijkt Westland het ravijn te omzeilen en heeft het voldoende financiële slagkracht om de geplande investeringen te maken. De financiële meevallers komen voornamelijk uit grondexploitaties en het sociaal domein. De rijkssubsidie binnen het sociaal domein, voornamelijk bestemd voor jeugdzorg bedraagt € 1.3 miljoen. Het is CDA Westland nog niet duidelijk of dit bedrag ook daadwerkelijk aan deze zorg is besteed en hoeveel jongeren hier nu daadwerkelijk mee geholpen zijn. Daarnaast hebben wij ook op dit vlak zorgen over de continuering van dergelijke landelijke subsidies, waardoor voorzichtigheid qua budgetteren is geboden.

De storting van € 8,3 miljoen in de egalisatievoorziening om toekomstige kosten op te vangen is verstandig, maar is in zijn huidige vorm, technisch niet kloppend. Met de partijen WV, GBW, VVD en LPF zullen wij daarom een amendement indienden om deze middelen anders te oormerken. Wij stellen voor die 8,3 miljoen aan de egalisatiereserve afval toe te voegen. Met het landelijke besluit om de CO₂-heffing op te heffen, zou wellicht een gedeelte van de middelen gebruikt kunnen worden om kosten voor afvalinzameling voor inwoners te beperken. Eind 2024 bedraagt de reservepositie € 270 miljoen, stabiel ten opzichte van € 269,7 miljoen in 2023. Een sterke financiële buffer om toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden.

Postbus 150 2670 AD Naaldwijk fractie@cdawestland.nl www.cdawestland.nl

De schuldpositie steeg tot € 360,8 miljoen, deels veroorzaakt door vertraagde grondverkopen en financiering van de Flora Campus. Dit is boven de VNG-norm maar blijft, mede door rentefixatie, binnen verantwoorde grenzen. CDA Westland kan leven met deze schuldpositie, om te komen tot een volwaardige campus met grote investeringen voor onderwijs, innovatie, wonen en werken moet er geïnvesteerd worden, echter met een beheerst risico. De jaarrekening 2024 laat een royaal positief resultaat zien en onderstreept de degelijk financiële koers die Westland vaart. CDA Westland waardeert de solide buffers en investeringen in onderwijs, cultuur, en lokaal ondernemerschap. Tegelijkertijd blijft waakzaamheid geboden: grondexploitaties en schuldontwikkeling moeten goed gemonitord worden.

- Voor de gemeentelijke grexen wordt gekozen voor een indexering met 8%-6%-4%-2%-2% voor de jaren vanaf 2025 conform een rapportage van een extern adviesbureau (Metafoor): welke afweging is gemaakt over toe te passen indxeringscijfers en welke alternatieve bronnen/reeksen zijn overwogen en wat gaf de doorslag de cijfers van Metafoor als uitgangspunt te gaan hanteren? CDA Westland ondersteunt het inkoopbeleid van Gemeente Westland: 22% lokaal besteden van €106 miljoen zorgt ervoor dat ruim €20 miljoen terechtkomt bij Westlandse bedrijven en het SROI-beleid ondersteunt sociaalmaatschappelijke partners Onderwijs: Onderwijs en sport zijn van groot belang, terecht wordt er geïnvesteerd in scholen en sportaccommodaties. Cultuur: Cultuur is lange tijd een ondergeschoven kindje geweest binnen Westland, maar met de reservering voor een nieuw theater De Naald is daar eindelijk een einde aan gekomen. Wij pleiten voor behoud van culturele en sociale voorzieningen, een structurele financiële verankering van gelden voor bibliotheek Westland, Vitis en het SKT. De bibliotheek zal met de invoering van de Bibliotheekwet een zeer belangrijke taak krijgen in Westland. De incidentele kosten lijken nu goed structureel gemaakt te worden, maar de taken van de bibliotheek gaan komend jaar uitbreiden. - Is dit budget wel toereikend?

Postbus 150 2670 AD Naaldwijk fractie@cdawestland.nl www.cdawestland.nl

CDA Westland pleit voor transparantie over scenario’s en risicobeheersing en een plan B bij tegenvallers. Met name in de processen inzake de Flora Campus en een nieuw theater De Naald. Specifiek over De Naald: - Wat is de reden dat de investering van de Naald niet volledig in het MIP is meegenomen, zoals aangenomen in het raadsbesluit? Sociaal Domein: Naast onze uitgesproken zorgen hoe de ontvangen rijkssubsidie van 1,3 miljoen daadwerkelijk wordt besteed aan de jeugdzorg, valt onze fractie ook op dat de bestemmingsreserves leeg worden getrokken binnen het sociaal domein. Ook komt er in totaal in de raming zo'n 7 miljoen aan kosten bij in het sociaal domein t.o.v. de begroting. CDA Westland vindt dit een zorgelijk signaal na alle positieve berichten. - Het aantal aanvragen in de jeugdzorg en WMO blijft stijgen, maar we willen bezuinigen. Hoe gaat het college zorgen voor deze balans? - In 2025 wordt het nieuwe Strategisch Beleidskader Sociaal Domein vastgesteld om de dienstverlening te verbeteren, kosten te beheersen en het sociaal domein toekomstbestendig te maken. Er is in het beleidskader echter geen enkele aanzet om kosten te beheersen. Hoe staat het college hiertegenover? Leefbaarheid: Op het gebied van leefbaarheid van kernen en verkeersveiligheid zien we veel uitstel en ook in de kadernota zien we geen nieuw beleid.

- Hoe zorgt het college ervoor dat we in 2025 al resultaten kunnen gaan zien op dit vlak? Wonen: Drie jaar geleden werd de Westlandse flexroute trots aangekondigd. We zouden een hotel aankopen voor de huisvesting van statushouders, locaties aanwijzen waar flexwoningen zouden komen voor de doorstroming van deze statushouders, en werken aan permanente bebouwing in Naaldwijk-Zuid. Nu, drie jaar later, zitten we met een hotel van acht miljoen euro, geen enkele gerealiseerde flexwoning, 38 woonunits die nog steeds ongebruikt in De Lier staan, en nog geen zicht op realisatie van Naaldwijk-Zuid. Wij vragen het college: - Staan zij nog steeds achter de Westlandse flexroute of kunnen we daar beter maar de stekker uit trekken? - Wanneer komt het college met een voorstel voor een locatie voor de 38 woonunits? - En wanneer verwacht het college eindelijk voorstellen te doen voor locaties voor flexwoningen?

Postbus 150 2670 AD Naaldwijk fractie@cdawestland.nl www.cdawestland.nl

Onbeantwoorde “technische” vragen: In de beantwoording van de technische vragen zijn enkele van ons aangemerkt als politiek. Graag zouden wij hier en op aanvullende punten uit de verschillende beleidsdocumenten nog antwoord op ontvangen: Kadernota 1. Pagina 4: In 2029 wordt gesproken over een OZB-areaaluitbreiding. Wij snappen waar dit vandaan komt, maar het is wel rijk rekenen. Bij vertraging in woningbouw is dit weg. Dat werkt dubbel door, want bij minder inwoners is de algemene uitkering ook minder. Hoe kijkt het college hiernaar? 2. Pagina 5: Er wordt 400.000 voor extra personeel op infractructuur vrijgemaakt. Dat is heel goed, maar wat is het plan van de gemeente om goede mensen aan te trekken? 3. Pagina 6: Bezuinigingen gemeenschappelijke regelingen: Met stijgende kosten lijkt dit een onhaalbare kaart. Hoe wil het college hier uitvoering aan geven? Afwijkingsrapportage - Pagina 27,28: Er wordt genoemd dat er in 2026 een veegplan komt. Moet dat zolang duren? Jaarrekening 1. Over de verkeersprojecten lezen wij dat er veel vertragingen zijn, terwijl onze fractie wil benadrukken dat er veel moet gebeuren. Deelt het college deze zorgen over de uitgestelde uitvoering? Afsluitend vindt onze fractie dat de huidige solide basis kan worden benut voor een toekomstbestendig beleid. CDA Westland staat klaar om deze koers samen met college en raad mede vorm te geven.

Jenny Vermeer – de Smit Fractievoorzitter

Postbus 150 2670 AD Naaldwijk fractie@cdawestland.nl www.cdawestland.nl