03) Algemene Beschouwingen CDA

CDA Westland bijdrage begrotingsraad 8 november 2023 – eerste schriftelijke termijn De programmabegroting voor de jaren 2024 – 2027 beslaat dit jaar 390 pagina’s. Bijna 400 pagina’s cijfers en tekst. Alle ambtenaren die hier aan mee hebben gewerkt: dank voor het vele werk dat is verricht. Maar, ik heb het al eerder opgemerkt: is dit grote aantal pagina’s met de vele cijfers een methode van het college om te verdoezelen dat er weinig gebeurt? De programma's hebben vrijwel alleen maar ER-doelen. Meer, beter, leuker. Niet of nauwelijks meetbaar. Inmiddels is mijn fractie het spoor een beetje bijster en wij vragen ons af of het college zelf kan duiden welke plannen en visies er zijn voor de komende jaren en welke plannen voorlopig onder op de stapel of in de prullenbak komen te liggen. Want, voorzitter, wij lezen over heel veel onderwerpen een beschrijving in plaats van een oplossing. Ik neem u mee in een aantal voorbeelden: -

Bij ruimtelijke ordening gaan wij de ruimtelijke puzzel in Westland verder uitwerken. Bij vergunningverlening gaan wij handhaven. Bij het SKT gaan wij aan bepaalde ondersteuningsmaatregelen prioriteit geven. Bij volkshuisvesting is het nog niet mogelijk om een overzicht te geven van de gerealiseerde woningen in 2023 Bij communicatie gaan wij samenwerken met andere programma’s binnen de organisatie en werken met focusteams zodat de verbinding aan de maatschappelijke opgaven zo optimaal mogelijk is.

Als er geen concrete oplossingen worden aangedragen, dan heeft het wat ons betreft weinig zin om algemeenheden te bezigen als bladvulling. Dan zijn er nogal wat antwoorden die nieuwe vragen oproepen. Ik geef opnieuw een paar voorbeelden: a. Tijdens de begrotingsraad zal het college een eerste toelichting geven op de mogelijke maatregelen. Vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid wil het college, net als het afgelopen jaar, met een raadswerkgroep in gesprek om te bepalen wat er nodig is om financieel stabiel te blijven. Een belangrijke stap hierin is het opstellen van criteria waaraan toekomstige keuzes moeten voldoen. Dit is toch de omgekeerde wereld? Juist in de aanloop naar een begroting moeten wij als raad weten welke keuzes er gemaakt gaan worden en welke consequenties die hebben voor de verschillende posten, voor inwoners en bedrijven. b. Momenteel lopen er onderzoeken naar mogelijkheden voor een nieuw WestlandTheater of renovatie. Hierbij wordt een breed spectrum van belangen en beleidsdoelen in kaart

gebracht. Ook de financiële consequenties zowel incidenteel als structureel worden hierin meegenomen. In 2024 verwachten wij u een voorstel te kunnen doen. Sinds wanneer wordt er aan renovatie van De Naald gedacht? Wanneer is dit met de raad gedeeld? Waar zijn de plannen voor de nieuwbouw van De Naald gebleven. CDA Westland komt hierover samen met andere partijen met een motie. c. Er wordt een schade van 3,6 mln. verwacht inzake de ontsluiting Maasdijk / Honderdland (pag. 234)? Dit risico voorziet op de nakoming van alle afspraken in de samenwerkingsovereenkomst (SOK) Honderdland, waarin ook de aanleg va de ontsluiting Maasdijk (aanleg en grondverwerving) een rol speelt. De SOK is over enkele afspraken in detail niet eenduidig. De gesprekken over de (financiële) afronding van de SOK zijn nog niet afgerond, daarom is het risico nog gehandhaafd. Partijen streven ernaar om de gesprekken in de eerste helft van 2024 af te ronden. De verwachting is dat het risico bij het volgende P&C-moment kan worden bijgesteld. Is dit een nieuwe ontwikkeling of zijn wij als raad eerder niet op de hoogte gesteld van dit risico? d. Dan wordt het volgende opgemerkt over de jeugdzorg: Er is geen taakstelling van 3,75 miljoen opgenomen.

Het klopt wel dat in de begroting het bedrag van 2024 afneemt ten opzichte van 2023 wat onder andere komt doordat er voor 2023 al een indexering is opgenomen en er voor 2024 rekening is gehouden met een ‘kaasschaaf’ van 2% over de gehele begroting. Graag een duidelijk overzicht. Hoe is gekomen tot deze keuzes? Hoe gaat er een miljoen euro bezuinigd worden? e. Voor de exploitatie van zowel de Veiling als de Noviteit zijn structureel middelen nodig aangezien het volledige beheer en onderhoud niet meer vanuit de verantwoordelijke stichtingen wordt gedragen. Hiervoor wordt incidenteel 125k per jaar in de begroting opgenomen. Wanneer horen wij iets over de plannen voor De Veiling en centrumplan Poeldijk en is er inmiddels al iets bekend over de plannen voor De Noviteit? f.

Op de geplastificeerde samenvatting, de placemat, staat met grote letters dat er extra aandacht is voor goede startersdoorstroom en levensbestendige woningen. Hoe rijmt het college dit met de grote vraag naar betaalbare starterswoningen en het gebrek aan actie bij de vele projecten van Westlanders die bijna smeken om een locatie om groepswonen mogelijk te maken. Genoemd wordt dat er in 2024 locaties gevonden gaan worden.

g. Wij zijn ook zeer benieuwd naar de impuls die het college wil geven aan de glastuinbouw. Tevens zijn we benieuwd naar de voortgang van arbeidsmigrantenhuisvesting bij bedrijven en grootschalig. h. Diezelfde nieuwsgierigheid geldt voor ‘kunst en cultuur voor positieve woon- en leefomgeving van onze inwoners’. Waar bestaat deze extra aandacht uit en waar is hier budget voor gevonden? i.

En dan wordt nog de betrouwbare en snelle dienstverlening genoemd. Wat wordt er nieuw, wat wordt er sneller?

j.

In 2023 verwachten wij een afkeur van circa 71 ton PBD. Deze 71 ton wordt als huishoudelijk restafval verbrand. Kosten hiervoor (inclusief transport, overslag en verbrandingsbelasting) zijn geraamd op € 15.000,-. De hogere verwerkingskosten komen tot stand door een ontwikkeling in tarief en volume. Door de hoge Indexaties in het afgelopen jaar stijgen de kosten harder dan begroot. Voor 2024 - bij niet bijgestelde inzameling - verwachten wij ongeveer hetzelfde resultaat. Graag het eerlijke verhaal over de kosten voor afvalverwerking. Het college vraagt instemming van de begroting, maar laat alle tariefstijgingen buiten beschouwing. Dan vraagt u de raad toch eerst om een vrijbrief met mooie plannen, om vervolgens de financiële kaders past vast te stellen? Wat zijn de verwachte kostendekkende gegevens over 2023 en welke verwachtingen heeft u van de kosten over 2024?

k. Op pagina 25 wordt genoemd dat er tot en met 2025 500 starterswoningen worden gerealiseerd, op pagina 33 wordt genoemd dat er per jaar 800 woningen gebouwd gaan worden waarvan 500 voor starters. Waar mogen onze Westlandse jongeren zich op verheugen en welke geschikte locaties ziet het college hier? Hoe gaan we onze jongeren bedienen, terwijl de coalitie alle flexlocaties tot nu toe afserveert. Om het college op weg te helpen hebben we een motie voorbereid om in elke kern een straatje erbij te ontwikkelen. Graag ontvangen wij een duidelijk antwoord op onze vragen. Onze algemene beschouwingen geven wij mondeling in tweede termijn. Afhankelijk van de beantwoording behouden wij ons het recht toe om aanvullende moties in te dienen. Namens de fractie van CDA Westland, Jenny Vermeer, fractievoorzitter