Jaarrekening 2025 (w.g.) - Gemeente Westervoort - definitief met controleverklaring - versie 29 juni 2026
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 gemeente Westervoort
2
Jaarstukken Westervoort 2025 - Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting Hoofdstuk 1 Inleiding 1. Inleiding 2. Kerngegevens Hoofdstuk 2 Jaarverslag 0 Inleiding 1 Programma Bestuur 2 Programma Maatschappij 3 Programma Omgeving Algemene dekkingsmiddelen Verplichte indicatoren Hoofdstuk 2 onderdeel Paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen Paragraaf 7 Grondbeleid Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) Paragraaf 9 Duurzaamheid Hoofdstuk 3 Jaarrekening 3.1 Financieel beeld 3.2 Overzicht baten en lasten en toelichting 3.3 Balans 3.4 Rechtmatigheidsverantwoording . 3.5 SISA 3.6 Baten en lasten per taakveld 3.7 Geactiveerde kredieten 4. Controleverklaring en besluiten 4.1 Controleverklaring 4.2 Besluit tot vaststelling van de jaarrekening
3 6 6 10 11 11 12 24 39 49 51 53 55 62 67 73 78 83 91 99 99 100 100 103 117 144 146 146 152 154 157 159 161
Jaarstukken Westervoort 2025 - Samenvatting
3
Samenvatting In onderstaande tabellen is het resultaat en de ontwikkeling van de algemene reserve weergegeven. Resultaat naar saldo per programma Programma
Rekening 2024 29.977 -24.541 -3.908 1.528 -453 1.075
P1 Bestuur P2 Maatschappij P3 Omgeving Saldo per programma Mutaties reserves Resultaat
Begroting 2025 v.w. 29.252 -25.190 -3.780 282 678 960
Begroting 2025 n.w. 30.949 -25.788 -5.493 -332 1.387 1.054
Rekening 2025 31.062 -25.812 -2.735 2.515 486 3.002
Resultaat naar totaal baten en lasten per programma. Programma
P1 Bestuur P2 Maatschappij P3 Omgeving Totaal per programma Mutaties reserves Totaal baten en lasten Saldo
Rekening 2024 Baten 40.719 10.576 4.947 56.242
Lasten -10.742 -35.117 -8.854 -54.714
2.608 58.850
-3.061 -57.775
Begroting 2025 v.w. Baten Lasten 40.823 -11.571 6.107 -31.298 4.950 -8.730 51.880
-51.598
678
-
52.558
-51.598
1.075
960
Begroting Rekening 2025 2025 n.w. Baten Lasten Baten Lasten 43.051 -12.102 43.207 -12.144 10.630 -36.418 11.019 -36.830 7.474 -12.967 7.964 -10.700 61.155 -61.487 62.190 -59.674 2.658 63.813
-1.271 1.820 -1.334 -62.758 64.010 -61.008
1.054
3.002
Verloop begrotings- en rekeningresultaat Nr. 1. 2. 3. 4. 5.
Ontwikkeling resultaten Primitieve begroting 2025 Begrotingswijzigingen Voorjaarsnota 2025 Najaarsnota 2025 Geraamd begrotingsresultaat Jaarstukken 2025 Financieel verschil
Bedrag 960 493 -767 368 1.054 3.002 1.948
4
Jaarstukken Westervoort 2025 - Samenvatting
Overzicht belangrijkste afwijkingen resultaat 2025 ten opzichte van de najaarsnota 2025 Programma/taakveld Programma 1 Bestuur TV 0.1 Bestuur TV 0.2 Burgerzaken TV 0.3 Beheer overige gebouwen TV 0.4 Overhead TV 0.5 Treasury TV 0.7 Gemeentefonds TV 0.8 Overige Baten en Lasten TV 0.10 Mutaties reserves
Afwijking Totaal programma 631 -157 -1 200 188 100 107 -317 511
Programma 2 Maatschappij TV 5.1 Sportbeleid en activering TV 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie TV 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie TV 6.3 Inkomensregelingen TV 6.4 WSW en beschut werk TV 6.5 Arbeidsparticipatie TV 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) TV 6.712 Begeleiding (WMO) TV 6.713 Dagbesteding (WMO) TV 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal TV 0.10 Mutaties reserves
-188 41 70 208 -390 -62 -26 31 -35 81 -58 -48
Programma 3 Omgeving TV 2.1 Verkeer en vervoer TV 7.2 Riolering TV 7.3 Afval TV 7.4 Milieubeheer TV 8.1 Ruimte en leefomgeving TV 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) TV 8.3 Wonen en bouwen TV0.10 Mutaties reserves
2.212 152 55 45 418 83 -158 1.594 23
Doorbelastingen over diverse programma's Bijdrage 1Stroom Totaal belangrijkste afwijkingen Overige afwijkingen Totale afwijkingen
-97 -97 2.558 -610 1.948
Verloop algemene reserve Stand per 1 januari Toevoegingen: Resultaat voorgaand boekjaar Resultaatbepaling 2025 Spaarprogramma Onttrekkingen: Storting in bestemmingsreserves Stand per 31 december
2025 4.170
2026 8.021
2027 8.073
2028 8.380
2029 8.761
1.075 3.002
52
307
381
1.614
8.073
8.380
8.761
10.375
-226 8.021
Jaarstukken Westervoort 2025 - Samenvatting
In dit overzicht is de resultaatbestemming verwerkt. De verwachte resultaten van 2026 tot en met 2029 zijn gebaseerd op de Voorjaarsnota 2026.
5
6
Jaarstukken Westervoort 2025 - Hoofdstuk 1 Inleiding
Hoofdstuk 1 Inleiding 1. Inleiding 1.1 Planning en controlcyclus • De raad heeft op 1 juli 2024 de Voorjaarsnota 2024 en daarmee de kaders voor de begroting 2025 vastgesteld. • De raad heeft op 11 november 2024 de begroting 2025 en daarmee het beleid en de bijbehorende middelen vastgesteld. • De raad heeft op 15 december 2025 de najaarsnota 2025 vastgesteld. • Het college legt op 30 september 2026 verantwoording af aan de raad over het begrotingsjaar 2025. 1.2 De gemeente Westervoort in het kort Westervoort is een unieke gemeente, in vele opzichten. Qua oppervlakte de kleinste zelfstandige gemeente van Nederland en met een inwoneraantal van 15.241 als sterk verstedelijkt te beschouwen, met ruim 2.200 inwoners/km2. Een gemeente met van oudsher een rijk verenigingsleven en veel gemeenschapszin. In de jaren ’80 werd Westervoort aangewezen als groeikern waardoor de bevolking snel is toegenomen. Er ontstond een andere balans tussen huur en koop dan in andere kleine gemeenten. Dit vertaalt zich in een gemêleerde samenstelling van de bevolking waarbij de betrokkenheid bij het dorp groot is (gebleven). Westervoort laat zich schetsen als een gemeente met grootstedelijke problematiek op dorpse schaal. Westervoort vormt samen met de gemeenten Zevenaar, Duiven en Doesburg de streek De Liemers, die in totaal bijna 95.000 inwoners telt.
1.3 Het bestuur van de gemeente Westervoort 1.3.1 Organisatieschema Organisatieschema Gemeenteraad Raadsgriffie Commissies College van burgemeester en wethouders
Aantal 17 2 2 5
1.3.2 College van burgemeester en wethouders In 2022 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaats gevonden. Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen en formatiebesprekingen nadien, is er in de gemeente Westervoort een nieuwe coalitie gevormd. De coalitie bestaat uit CDA (5), VVD (3), D66 (2). Alle partijen leveren één wethouder voor het college van Burgemeester & Wethouders. Naast de drie wethouders bestaat het college uit de burgemeester (voorzitter van het college en voorzitter van de gemeenteraad) en de gemeentesecretaris (adviseur van het college en in hoedanigheid als lid van de driehoofdige directie van 1Stroom verantwoordelijk voor de organisatie). Het college van B&W is het dagelijks bestuur van de gemeente. Het college voert het beleid van de gemeente uit. De gemeenteraad stelt de kaders vast, neemt de besluiten over het beleid en controleert of het college het goed uitvoert.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1. Inleiding
7
1.3.3 Gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan in een gemeente: • De gemeenteraad bepaalt de hoofdlijnen van het beleid en ziet toe op de uitvoering daarvan door het college van B&W rekening houdend met signalen en informatie uit de samenleving. • De gemeenteraad stelt de begroting en jaarrekening vast en benoemt en ontslaat wethouders. De gemeenteraad van Westervoort is samengesteld uit 17 raadsleden. 1.3.4 Bericht van het college Met deze jaarrekening en het jaarverslag leggen wij verantwoording af over het jaar 2025. Vanuit onze visie en missie werken wij aan een duurzame gemeente. Dat wil zeggen dat de kwaliteit van de samenleving, de economie, de omgeving en de woningen elkaar versterken en een goed leven bevorderen. 1.4 Financieel beeld op hoofdlijnen 1.4.1 Financiële positie De financiële positie van de gemeente wordt mede door de positieve resultaten iets beter. Naar de toekomst toe zijn er wel aandachtspunten. Deze conclusie is de uitkomst van een analyse op de pijlers onder het financieel beleid, aangevuld met een analyse van wettelijk voorgeschreven financiële kengetallen. De structurele exploitatieruimte, de schuldquotes en het weerstandsvermogen bevinden zich allemaal in de categorie minst risicovol. Enige relativering is hierbij op zijn plaats. Het gepresenteerde beeld is een momentopname.
Ook is de uitkomst van diverse kengetallen afhankelijk van de omvang van de baten. In 2025 is financieel gezond afgerond en zijn structurele bezuinigingen en belastingverhogingen doorgevoerd. Daarnaast is het 'ravijnjaar' door het rijk gedempt, door extra geld beschikbaar te stellen in de meicirculaire en is er eind van 2025 een uitkering gekomen door de commissie van Ark. Deze gelden hebben meegeholpen in het positieve resultaat. Voor de toekomst blijven we aandacht vragen voor de ontwikkeling van de structurele exploitatieruimte en de oplopende schuldpositie. Ook de grote opgaven waar onze gemeente voor staat zoals duurzaamheid en woningbouw en de omvangrijke investeringen zullen een wissel trekken op de beschikbare structurele exploitatieruimte en de schuldpositie. Het is belangrijk om daar voldoende aandacht voor te hebben en te blijven houden. Een uitgebreidere toelichting op de financiële positie is opgenomen in de jaarrekening. 1.4.2 Resultaat 2025 Het resultaat 2025 bedraagt € 3.002.000 voordelig. Het resultaat is daarmee € 1.948.000 hoger dan was voorzien bij de najaarsnota (budgetbeoordeling op 30 september 2025). Het resultaat 2025 heeft zich als volgt ontwikkeld: Nr. 1. 2. 3. 4. 5.
Ontwikkeling resultaten Primitieve begroting 2025 Begrotingswijzigingen Voorjaarsnota 2025 Najaarsnota 2025 Geraamd begrotingsresultaat Jaarstukken 2025 Financieel verschil
Bedrag 960 493 -767 368 1.054 3.002 1.948
Per abuis zijn een aantal begrotingswijzigingen niet goed verwerkt. Het in de najaarsnota gemelde begrotingssaldo van € 1.466.000 is nog aangepast met een 3-tal achterstallige begrotingswijzigingen naar aanleiding van eerder genomen raadsbesluiten in december 2024 te weten (bijdrage GMR (€ 7.500) , Bestuurskracht (€ 5.000), Hekwerken voor Banners (€ 13.000) en het openen van de grondexploitatie Westervoort-Noord die besloten is in november 2025.( € 438.000)
8
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1. Inleiding
Het verschil bij de jaarrekening vraagt in de nabije toekomst om een nog strakkere monitoring van de (risico)budgetten en een extra inspanning om het specifieke karakter van de financiële regelgeving van gemeenten goed voor het voetlicht te brengen. De projectgroep 'Versterken financiele functie' is in het leven geroepen om hier binnen de organisatie 1Stroom mee aan de slag te gaan, hier zijn in 2025 de eerste stappen in gezet. 1.4.3 Toelichting verschillen Een inhoudelijke toelichting van de afwijkingen tussen het geraamd begrotingsresultaat (vastgestelde begroting) en het resultaat vindt u in hoofdstuk 2 en 4. De belangrijkste afwijkingen zijn per programma en taakveld hieronder weergegeven. Ook is de reden vermeld waarom deze verschillen niet bij de najaarsnota in beeld waren. TV 0.1 Bestuur (€ -188.000 N) Storting voorziening Wethouders: Tot begin 2025 werden de pensioenen gewaardeerd tegen 100%. In de najaarsnota is aangegeven dat het ABP de voorzieningen pensioenen gaat waarderen tegen 115% Hiervoor is een bedrag in de najaarsnota bijgeraamd van € 358.000. In december is door het pensioenfonds ABP aangegeven dat er uitgegaan moet moeten van een dekkingspercentage van 123,5% Hierdoor is er nog een extra kosten ontwikkeling geweest van € 188.000. Dit nadeel was niet te voorzien.
TV 0.3 Beheer overige gebouwen (€ 200.000 V) Deel van het onderhoud in 2025 voor het eerst uit voorziening groot onderhoud gebouwen betaald en daardoor minder onderhoud dan begroot rechtstreeks in de exploitatie. TV 0.4 Overhead ( € 112.000 V) RID Minder loonkosten van de inkoper bij het RID. TV 0.5 Treasury ( € 100.000 V) Rente investeringen: Door uitgestelde investeringen in 2025 is er minder rente toegerekend aan de investeringen per 1-1-2025. Een incidenteel voordeel. TV 0.7 Uitkering gemeentefonds ( € 107.000 V) De decembercirculaire 2025 geeft een voordeel van € 107.000. Bovendien zijn er afrekeningen van oude jaren geweest. Het voordeel in de decembercirculaire is veroorzaakt door ontwikkeling uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen en decentralisatie-uitkeringen. TV 0.8 Overige Baten en Lasten ( € 317.000 N) Stelpost rente en afschrijving -€ 317.000 . Door niet gedane investeringen is de stelpost rente niet benut. Door minder benodigde afschrijvingen is de stelpost afschrijvingen niet nodig geweest. TV 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie ( € 267.000 V) Gemeentelijke opvang Oekrainers lagere kosten. Doordat de opvang van Oekrainers grotendeels wordt gerealiseerd in eigen accomodatie en door vrijwilligers wordt gedaan houden we over op de bijdrage van het rijk die we ontvangen. TV 6.3 Inkomensregelingen ( € -390.000 N) BBZ buig inkomensoverdracht: Meer uitkeringen verstrekt.
De tusentijdse prognose van de totaal te verstrekken uitkeringen was lager dan de uiteindelijk verstrekte uitkeringen. Daarnaast zijn er incidentele lasten door afrekening van de TOZO regeling en oninbare vorderingen van de leenbijstand ontstaan. Dit nadeel was niet geheel te voorzien. TV 7.4 Milieubeheer ( € 238.000 V) Dit betreft het realisatiefonds woningbouw, een fonds waar per gebouwde woning een eenmalige vergoeding van € 7.000 wordt gegeven. Er worden 34 woning gebouwd. Dit geeft in totaal een voordeel van € 238.000 TV 8.2 Grond exploitatie ( € 1.665.000 V) Door aanpassing van de grondexploitatie is de verliesvoorziening komen te vervallen. Hierdoor ontstaat in totaal een niet van te voren berekend voordeel van € 1.665.000.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1. Inleiding
9
1.5 Voorstel resultaatbestemming Resultaat 2025 Gerealiseerd saldo van baten en lasten Reeds bestemd resultaat Gerealiseerd resultaat Voorstel resultaatbestemming 2025 Algemene reserve Resultaatbestemming
Bedrag 3.002 226 2.776 2.776 0
10
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1. Inleiding
2. Kerngegevens Sociale structuur Inwoners: - < 20 jaar - van 20 - 64 jaar - van 65 jaar en ouder Totaal
1 januari 2025
1 januari 2026
3.125 8.491 3.592 15.208
3.111 8.407 3.723 15.241
10 0 0 289 299
9 0 1 273 283
784 83 701 6.830
784 83 701 6.838
Bijstandsgerechtigden: - IOAW - IOAZ - BBZ - P-Wet Totaal Fysieke structuur Oppervlakte gemeente (in ha) Binnenwater (in ha) Land (in ha) Woonruimten Financiële structuur ( in € ) Gewone uitgaven/inkomsten (excl. mutatie reserves) Opbrengsten belastingen/retributies: - OZB - Hondenbelasting - Afvalstoffenheffing/Reinigingsrechten - Rioolheffing - Marktgelden - Lijkbezorgingsrechten - Leges Omgevingsvergunningen - Overige leges Algemene Uitkering Gemeentefonds (incl. soc. domein)
Jaarrekening 2024 Totaal per inwoner 58.849.572 3.870
Jaarrekening 2025 Totaal per inwoner 61.008.187 4.003
3.774.985 115.239 1.513.563 1.801.823 7.792 59.346 242.522
248 8 100 118 0,5 4 16
3.950.044 126.835 1.749.153 1.881.469 6.333 60.099 89.645
259 8 115 123 0,4 4 6
35.108.501
2.309
37.669.807
2.472
Jaarstukken Westervoort 2025 - Hoofdstuk 2 Jaarverslag
11
Hoofdstuk 2 Jaarverslag Programma 1 Programma 2 Programma 3
Bestuur (incl. algemene dekkingsmiddelen) Maatschappij Omgeving Algemene dekkingsmiddelen
0 Inleiding Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording is onderverdeeld in drie programma's. Programma's De drie programma's zijn een vast onderdeel van de jaarstukken. Een programma is een samenhangende verzameling van activiteiten. Deze worden uitgevoerd om de beoogde bestuurlijke doelen binnen het programma te realiseren. Ieder (deel)programma is als volgt opgebouwd: 1. Wat wilden we bereiken? En ontwikkelingen. 2. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is er bereikt? 3. Wat heeft het ons gekost? 4. Wie hadden we daarbij nodig? Nb Indicatoren zijn opgesomd aan het eind van de drie programma's op pagina 48-49 Paragrafen De paragrafen vormen een belangrijke informatiebron en beogen een "dwarsdoorsnede" van de programma's te geven. Het doel van de paragrafen is om informatie die voorheen op meerdere plekken stond bijeen te brengen. Hierdoor is het mogelijk om beter inzicht en overzicht te krijgen in deze onderwerpen. De raad heeft hiermee een extra instrument in handen om beleidskaders vast te stellen en de uitvoering te kunnen controleren. Leeswijzer Bedragen Alle bedragen in tabellen zijn in € 1.000. Bedragen in teksten in €. In de tabellen kunnen afrondingsverschillen voorkomen, met een maximum van € 1.000. Een + betekent een baat, voordeel of vermeerdering (toevoeging).
Een - betekent een last, nadeel of vermindering (onttrekking). In de tabellen betekend de afkorting V.W. Voor wijziging In de tabellen betekend de afkorting N.W. Na Wijziging In de speerpunten staat de kop met de toelichting op het speerpunt. Deze teksten komen uit de begroting 2025 en zijn dus opgesteld in augustus 2024. Dit is het vastgestelde beleid uit 2024. Hierover wordt in bereikt/niet bereikt de verantwoording afgelegd.
12
Jaarstukken Westervoort 2025 - 0 Inleiding
1 Programma Bestuur 1.1 Wat wilden we bereiken? En ontwikkelingen Programmadoel De gemeente is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Het is belangrijk dat inwoners kunnen vertrouwen op de lokale overheid. Dit vertrouwen willen we versterken door meer transparant en participatief te zijn. Toelichting Dit betekent dat de gemeente Westervoort inwoners actief betrekt bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving, waarmee de onderlinge verbinding tussen inwoners en de leefbaarheid in de wijk en het dorp wordt versterkt. En dat het bestuur benaderbaar is en samen met partners en de samenleving naar ideeën en constructieve oplossingen zoekt. De gemeente zorgt voor goede en tijdige communicatie en transparantie van informatie. Dit draagt bij aan meer begrip voor elkaar en voor gemaakte keuzes. Zoveel mogelijk stukken en beraadslagingen zijn openbaar en eenvoudig opvraagbaar. Alleen als het absoluut noodzakelijk is, wordt geheimhouding opgelegd. De Visie op dienstverlening 2022-2026 geeft richting aan de ontwikkeling van de dienstverlening van de gemeente aan individuele inwoners en ondernemers. De missie daarbij is dat elk contact met de gemeente bijdraagt aan het welzijn van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrijven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid.
Dit betekent dat de inwoner centraal staat in het contact met de gemeente, bij de inrichting van processen en bij het maken van (beleids)keuzes. De inwoner kan rekenen op goede service, duidelijkheid en juiste en volledige informatie. De manier waarop het contact met de inwoner verloopt en de beleving van dat contact door de inwoner is daarbij minstens zo belangrijk als het resultaat van dat contact. Dit geldt voor alle takken van sport van de gemeente. Van het sociaal domein tot de fysieke leefomgeving en het klantcontactcentrum. Veiligheid is één van de belangrijkste basisbehoeften van de mens. Daarom is het van belang dat inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Westervoort zich veilig voelen. Op lokaal niveau voert de gemeente de regie op veiligheid. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid delen we echter met vele partners, waarvan de inwoners de belangrijkste zijn. Als regisseur brengt de gemeente deze partners samen en stimuleren we een actieve rol van onze inwoners. We geven onze eigen rol als overheid goed en actief gestalte: we zetten waar nodig de veiligheidsinstrumenten in waarover wij beschikken, met de intensiteit die past bij de problematiek. Hoofddoelen De doelen binnen programma 1 zijn: 1. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. 2. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. 3.
Het verbeteren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
13
1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is er bereikt? A. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. Dit zijn de speerpunten: A.1 Doel Toelichting
Uitvoering en borging Participatiebeleid De implementatie van het in Q3 2023 vastgestelde beleidskader participatie uit te voeren en te borgen in de organisatie en de samenleving. In 2025 is gewerkt aan verdere implementatie van het in Q3 2023 vastgestelde beleidskader participatie. Na de zomer is een begin gemaakt met het structureel implementeren- en borgen van het participatiebeleid bij medewerkers, managers en bestuurders van 1Stroom. Het traject is gericht op bewustwording en het stimuleren van een meer participatieve manier van denken in de organisatie. Het ontwikkelen, begeleiden en ondersteunen van medewerkers. In combinatie met het opzetten en uitwerken van participatie werkwijzen en –processen, vraagt om extra tijd, capaciteit en financiële middelen. Naar verwachting zullen er meer initiatieven vanuit de samenleving worden genomen. Hiervoor wordt een initiatievenloket in het leven geroepen, waarvoor investeringen in tijd en geld nodig zijn.
In het beleidskader ligt de nadruk op het aan de voorkant van elk werkproces altijd goed na te denken in hoeverre bewoners en externe partijen betrokken zijn of moeten worden. De ontwikkeling en uitvoering van een goed participatieplan is de volgende stap. Dit kan betekenen dat de besluitvormings- en uitvoeringsprocessen meer tijd vragen en dat daarvoor capaciteit en middelen beschikbaar moeten zijn. Beleidsrisico's Participatieplannen kunnen onvoldoende worden ingericht, waardoor onduidelijkheid ontstaat tot hoever de geboden participatie reikt. De ontevredenheid van inwoners neemt daardoor toe. Invoering van het uitdaagrecht vormt een extra uitdaging en risico voor de organisatie, omdat elke uitdaging hoe dan ook begeleiding vraagt van meerdere afdelingen en daarmee de druk op de organisatie opvoert.
14
A.1 Bereikt/niet bereikt
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
Uitvoering en borging Participatiebeleid Participatieworkshops In 2025 zijn in zowel januari als mei participatieworkshops gehouden voor (nieuwe) medewerkers. Op 20 mei 2025 is daarnaast een workshop gegeven aan de gemeenteraden van Duiven en Westervoort. Deze workshop had een andere insteek dan die voor medewerkers. De nadruk lag in deze workshop op de taken en rollen van de gemeenteraad met betrekking tot participatie. Advies bij projecten Over heel 2025 hebben de participatieadviseurs medewerkers op veel projecten geadviseerd en bijgestaan in het vormgeven van participatieprocessen met onder meer inwoners. Evaluatie participatiewerkwijze Het vervolg nu is om het beleid en de werkwijze te evalueren. In 2025 is gestart met het voorbereiden van de evaluatie van de werkwijze, die in 2026 wordt uitgevoerd. Ondersteunen lokaal initiatief Het initiatievenloket wordt momenteel ‘low profile’ ingezet. Dit houdt in dat bij initiatieven vanuit de samenleving vooral wordt gekeken of deze binnen bestaande middelen door de gemeente kunnen worden ondersteund.
A.2 Doel Toelichting
Integraal werken Samenhang en afstemming op alle niveaus. Ieder speelt in de processen zijn eigen rol. De onderlinge samenwerking tussen de gemeente en 1Stroom ligt vast en er is een duidelijke (overleg)structuur. Bestuurders en ambtenaren weten wat ze van elkaar kunnen en mogen verwachten. De duidelijke structuur biedt houvast en overzicht en bevat voldoende ruimte voor dialoog. Bestuurlijke (besluitvormings-)processen kunnen ingewikkeld zijn, waarbij meerdere afdelingen en belanghebbenden betrokken zijn. Met integrale adviezen wordt de kwaliteit en samenhang vergroot. Onderling zijn beleidsterreinen met elkaar verbonden. De verschillende onderdelen van programma 1 brengen de onderlinge verbinding aan. Processen en werkwijzen op een eenduidige manier doorvoeren vergroot de kwaliteit van de ambtelijke advisering. De bestuurlijke procesinformatie is vastgelegd, toegankelijk en overzichtelijk. Er wordt rust en stabiliteit ingebouwd in de processen. De ambtelijke organisatie is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling 1Stroom. 1Stroom heeft in 2021 een nieuwe organisatiestructuur gekregen en maakt een verbetertraject door.
Bereikt/nietbereikt A.3 Doel
Implementatie Wet Open Overheid (Woo) Een transparante organisatie en gemeente, die zijn informatiehuishouding op orde heeft.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
A.3 Toelichting
Bereikt/nietbereikt
15
Implementatie Wet Open Overheid (Woo) De Wet open overheid is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie (11 informatiecategorieën). Een belangrijk onderdeel van de Woo is het op orde brengen van de informatiehuishouding van de gemeenten en 1Stroom. Beide zullen tot en met 2027 gefaseerd moeten gaan plaatsvinden. Het versneld afhandelen van Woo-verzoeken stond het afgelopen halfjaar blijvend op de agenda. De deadline voor het publiceren van de tweede informatiecategorie-tranche is door het Rijk tot nader orde uitgesteld. Dit is wel in voorbereiding, maar met lagere prioriteit.
Zaken die zijn opgestart in de tweede helft van 2025 zijn: • evaluatie iBabs als publicatieplatform voor de gemeenten; • het voorbereiden van een publicatieplatform (iBabs) voor 1Stroom ten behoeve van het actief publiceren van de verplichte informatiecategorieën in samenwerking met de RID (net als dat al beschikbaar is); • voorbereiding voorlichting over de Woo aan nieuwe medewerkers; • het inhuren van een functionaris die de achterstallige archiefwerkzaamheden kan gaan uitvoeren in 2026; • voorbereiden inrichten van een handboek Kwaliteitszorg, visie op zaakgericht werken, e-mailbeleid. Een rondgang langs afdelingen voor specifieke werkinstructies rondom archiveren is vanwege de reorganisatie verschoven naar 2026. In 2025 zijn 12 Woo-verzoeken ontvangen. Daarvan zijn er 6 binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Er zijn er 3 in overleg met de verzoeker buiten de termijn afgehandeld. Daarnaast zijn er 3 niet binnen de termijn afgehandeld.
B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers Dit zijn de speerpunten: B.1 Doel
Kwetsbare / overlastgevende personen (waaronder jeugdoverlast) Het doel is om kwetsbare personen niet af te laten glijden naar risico- of overlastgevend of crimineel gedrag.
16
B.1 Toelichting
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
Kwetsbare / overlastgevende personen (waaronder jeugdoverlast) Het thema ‘kwetsbare/overlastgevende personen’ is een prioriteit in het door de gemeenteraad vastgestelde integrale veiligheidsplan. Er spelen diverse onderwerpen op dit speerpunt. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, jeugdoverlast, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. Casussen op deze onderwerpen worden steeds complexer daar waar het gaat om zorg en hulp. Zij vragen steeds meer om veiligheidsmaatregelen voor de persoon in kwestie en zijn of haar omgeving. Dit vraagt de laatste tijd veel inzet als het gaat om een integrale aanpak en de daarbij noodzakelijke regievoering. Net als bij de jeugddynamiek, zoals wij vorig jaar al hebben aangegeven. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren.
Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid is essentieel om de genoemde onderwerpen goed aan te kunnen pakken. Die verbinding is steeds belangrijker geworden nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Sinds 2021 zijn belangrijke stappen gezet om zorg en veiligheid beter op elkaar aan te laten sluiten. De opgezette werkprocessen en de sluitende ketenaanpak voor kwetsbare personen moeten goed geborgd en onderhouden blijven worden, daar waar nodig worden doorontwikkeld/versterkt en als er behoefte aan bestaat kunnen nieuwe partners worden toegevoegd. Het is belangrijk om vanuit veiligheidsoogpunt uit te dragen dat het tijdig zoeken van de verbinding met partners - intern en extern - escalatie van problemen kan voorkomen. Beleidsrisico's Zonder goede signalering en aanpak van kwetsbare/overlastgevende personen vallen deze inwoners uiteindelijk tussen wal en schip; er komt dan geen sluitende aanpak van hun situatie tot stand, waardoor hun kwetsbare en soms schrijnende situatie voortduurt of te weinig of te langzaam verbeterd. Dat kost de maatschappij uiteindelijk alleen maar meer geld. Overlastsituaties dreigen dan te escaleren, wat alleen maar meer problemen oplevert en meer inspanningen kost om het op te lossen. Soms kan dan alleen de politie nog optreden als deze personen strafrechtelijke overtredingen begaan. Dat willen we voorkomen.
Bereikt/niet De procesregisseur zorg en veiligheid heeft het afgelopen jaar verder gebouwd aan de bereikt lokale aanpak voor kwetsbare inwoners. Onder andere het volgende is bereikt: • Een versterkte samenwerking tussen interne en met externe partners. Professionals weten elkaar sneller te vinden en schakelen effectief samen. • Het opstarten van een vroegsignaleringsoverleg voor niet-acute zorgmeldingen (i28-meldingen). • De start van een pilot Triagetafel Jeugd bij het Candea College, in samenwerking met verschillende betrokken partners. • De ontwikkeling van een lokale zorg- en veiligheidstafel, gebaseerd op het AVE-model (Aanpak Voorkomen Escalatie). • De voorbereidingen voor de aanschaf van het systeem KEDO, voor veilige en gestructureerde registratie van casussen waarin zorg en veiligheid samenkomen. Ondanks de inspanningen speelt de problematiek van personen met verward gedrag en van jeugdoverlast nog steeds onverminderd. In 2025 is het aantal meldingen van jeugdoverlast bijna verdubbeld ten opzichte van het jaar ervoor (van 32 naar 61). Het aantal meldingen van personen met verward gedrag is gelijk gebleven, maar casussen worden complexer.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
17
B.2 Doel
Digitale veiligheid Inwoners en bedrijven bewust maken van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zij dat tijdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krijgen en zich ertegen kunnen wapenen. Toelichting Er vindt een verschuiving plaats van traditionele criminaliteit (woning-/auto-inbraken) naar cybercriminaliteit. Cybercrime is een verzamelterm geworden van alle delicten die met een computer en op internet worden gepleegd. Mensen van alle leeftijden worden het slachtoffer van oplichting via whatsapp of phishingmails. Criminelen kunnen bedrijfssystemen 'gijzelen' en losgeld eisen of belangrijke voorzieningen overnemen. En de digitale wereld draagt ook steeds vaker bij aan radicalisering, het creëren van maatschappelijke onrust en het aanjagen van ordeverstoringen. Verder zijn mensen zich er niet van bewust dat ze onbedoeld dader kunnen worden door bijvoorbeeld een gevoelig filmpje of foto's door te sturen. Gemeenten kunnen een rol spelen om te voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. Met onder andere voorlichting moet de bewustwording vergroot worden. Beleidsrisico's Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt.
Bereikt/niet Via de sociale mediakanalen hebben gemeente en politie op meerdere momenten bereikt inwoners en bedrijven alert gemaakt op het herkennen van signalen van digitale criminaliteit. Speciaal voor senioren zijn er bijeenkomsten georganiseerd over digitale veiligheid. In oktober 2025 is de politie in het gemeentehuis van Duiven gestart met het Politie Informatie Punt (PIP). Inwoners van Westervoort kunnen hier ook terecht. Het PIP wordt bemenst door de digitale wijkagent. Bij het PIP kunnen inwoners 2 uur in de week terecht met allerlei vragen die te maken hebben met digitale veiligheid en vaardigheden. De vragen kunnen gaan over online bescherming of over tips over veilig pinnen, financiën, veiligheid in huis, met telefoon of met computer. Mensen die te maken hebben gehad met digitale oplichting en fraude kunnen hier aangifte doen.
C. Het verbeteren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening, die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners Dit zijn de speerpunten: C.1 Doel
Verbeteren van de dienstverlening Verankeren van de vier uitgangspunten uit de Visie op dienstverlening in de gemeentelijke organisatie; “inwoner centraal’, ‘servicegericht’, ‘duidelijk’ en ‘kennis van zaken”. Hierdoor voelen inwoners en ondernemers zich welkom en merken zij in alles dat zij centraal staan in het contact met de gemeente. Toelichting Het is belangrijk dat de gemeentelijke organisatie werkt vanuit gemeenschappelijke waarden en uitgangspunten. Dit geeft duidelijkheid aan inwoners over wat zij van de gemeente kunnen verwachten. Dit komt tot uitdrukking in concrete normen en prestatieafspraken die de komende periode uitgewerkt zullen worden, op basis van input vanuit de samenleving en vanuit de ambtelijke organisatie. Beleidsrisico's Er zijn technische, procedurele, culturele en financiële uitdagingen om in lijn met de Visie op dienstverlening te kunnen werken. De gewenste ontwikkelingen kunnen omvangrijk zijn en de nodige tijd kosten. Er zullen slimme keuzes gemaakt moeten worden.
18
C.1 Bereikt/niet bereikt
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
Verbeteren van de dienstverlening In 2025 is op verschillende manieren feedback opgehaald bij onze inwoners. Er is een enquête gehouden tijdens de Tweede kamer-verkiezingen, er is feedback gevraagd aan iedereen die een gehandicaptenparkeerkaart (GPK) aanvroeg én in Fixi hebben is alle feedback van inwoners geanalyseerd op basis waarvan verbeteringen in de afhandeling van meldingen zijn doorgevoerd. In zijn algemeenheid zijn de resultaten positief, waarbij vriendelijkheid het best wordt gewaardeerd. Snelheid en kennis blijven de grootste aandachtspunten. Wanneer aandachtspunten een rode draad zijn wordt dit als actiepunt besproken en uitgewerkt in de kerngroep Dienstverlening. Concrete normen en prestatieafspraken rondom dienstverlening worden via een geautomatiseerde e-mail onder de aandacht gebracht bij onze nieuwe medewerkers tijdens de onboarding. Ook wordt dit mondeling herhaald in de workshop ‘De 1Stroom manier van werken’ die standaard wordt georganiseerd voor nieuwe medewerkers. De gemeentelijke hoofdwebsite wordt inhoudelijk steeds verder verbeterd, waardoor informatie voor onze inwoners duidelijker en beter vindbaar is. Dit is een continue proces. De schriftelijke Dienstverlening is verbeterd door in 2025 opnieuw te investeren in het leren schrijven op taalniveau B1.
De communicatieadviseurs en de leden van het Versimpelteam hebben diverse trainingen gevolgd, waaronder ook de training ‘Heldere teksten schrijven met AI’. De communicatieadviseurs zijn hiermee in staat collega’s te coachen bij het schrijven van duidelijke e-mails en (nieuws)brieven. De vraag naar hulp bij het schrijven van eenvoudige teksten en/of het herschrijven van teksten is in 2025 afgenomen. Het Versimpelteam meent dat dit te maken heeft met het toenemende gebruik van AI om teksten te verbeteren. Er is niet gemeten of teksten hiermee inderdaad beter/duidelijker zijn geworden. De telefonische bereikbaarheid blijft de nodige aandacht vragen. Voor eind 2025 stond het tweejaarlijkse onderzoek naar onze telefonische bereikbaarheid op de agenda. Door de organisatieontwikkeling en alle personele wijzigingen is dit onderzoek uitgesteld. De verwachting is dat dit halverwege 2026 wordt opgepakt. In 2026 vinden sowieso meer wijzigingen plaats bij de organisatie rondom dienstverlening. Er komt een nieuwe adviseur en ook de Visie op dienstverlening zal herijkt worden.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
19
C.2 Doel Toelichting
Cyberveiligheid eigen organisatie Cyberveiligheid in de organisatie van de gemeente vergroten. Het is voor de gemeente en de gemeentelijke organisatie van belang om een goede weerbaarheid tegen cybercriminelen te hebben. Het aantal digitale producten en diensten groeit waardoor de digitale kwetsbaarheid toeneemt. Niet alleen is onze dienstverlening afhankelijk van goed werkende ICT-systemen, ook wordt er veel met privacygevoelige informatie gewerkt. Het gijzelen c.q. stilvallen van onze systemen heeft grote consequenties. Het snel signaleren en bestrijden van incidenten is belangrijk. Beleidsrisico’s Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt. Bereikt/niet De gemeente werkt conform landelijke normen en richtlijnen en past risicomanagement toe. In 2025 zijn verdere stappen gezet in de structurele verbetering van bereikt informatiebeveiliging en privacy. Zo is voortgang geboekt met de doorontwikkeling van Microsoft 365, waarbij het veilig inrichten van de digitale omgeving centraal stond. De focus verschuift daarnaast steeds meer van het reageren op incidenten naar het vroegtijdig herkennen en voorkomen ervan. De geplande invoering van de VNG-voorziening voor monitoring en response (SIEM/SOC) zal hieraan bijdragen. Ransomware blijft daarbij de grootste digitale dreiging.
Daarnaast lag in 2025 de nadruk op het verder verankeren van informatiebeveiliging en privacy in de dagelijkse werkprocessen. Er is gewerkt aan naleving van bestaande wet- en regelgeving (BIO en AVG) en aan de voorbereiding op de aankomende Cyberveiligheidswet (NIS2). Ook is ingezet op het versterken van de digitale weerbaarheid en het vergroten van het bewustzijn bij medewerkers. Via trainingen, e-learnings en interne communicatie is gewerkt aan het verminderen van risico’s die voortkomen uit menselijk handelen. De Functionaris Gegevensbescherming is in 2025 veelvuldig geraadpleegd over de toepassing van de AVG. Daarnaast is het verwerkingsregister verder geactualiseerd en ondergebracht in de i-Navigator, waarmee de informatiehuishouding centraal in beeld wordt gebracht. In totaal zijn 19 datalekken gemeld, voornamelijk als gevolg van menselijke fouten bij het verzenden van e-mails. De continue aandacht voor bewustwording bij de medewerkers en verdere doorontwikkeling van Microsoft 365 draagt bij om dergelijke fouten te voorkomen.
20
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
1.3 Wat heeft het gekost? Totaal programma Bestuur naar baten en lasten
Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat
Rekening 2024 -10.742 40.719 29.976 -1.064 28.912
Begroting 2025 v.w. -11.571 40.823 29.252 500 29.752
Begroting 2025 n.w. -12.102 43.051 30.949 550 31.499
Rekening 2025 -12.144 43.207 31.062 511 31.573
Afwijking 2025 -42 156 113 -39 74
Begroting 2025v.w. -1.812 -67 -214
Begroting 2025 n.w -2.224 -95 -469
Rekening 2025 -2.332 -111
Afwijking 2025 -108 -16
-295
174
-5.106 410 3.014 473 -203 35.109 -73 -820 -398
-6.565 131 3.381 553 -171 35.236 -26 -940 -255
-6.458 227 3.220 505 -171 37.563 105 -940 -313
-6.085 143 3.272 502 -212 37.670 -122 -940 -426
372 -83 52 -3 -41 107 -227 0 -113
-1.064
500
550
511
-39
28.912
29.752
31.499
31.573
75
Totaal saldo programma Bestuur per taakveld/product: Saldo per taakveld/product 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 0.10 Mutaties reserves (resultaatbestemming) Totaal
Rekening 2024 -2.050 -85 -294
Onderstaand een opsomming van de afwijkingen groter dan € 30.000 (begroting 2025 n.w.rekening 2025) per taakveld: Het resterende deel van de afwijkingen betreft ofwel kleine afwijkingen ofwel de doorbelasting 1Stroom op het taakveld. Die doorbelasting 1Stroom wijkt per taakveld af doordat zowel de werkelijke kosten in 1Stroom als de vooraf ingeschatte tijdsbesteding in 2025 anders waren.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
Taakveld TV 0.1 Bestuur Raad Storting voorziening Wethouders TV 0.2 Burgerzaken Reisdocumenten en rijbewijzen Verkiezingen representatiekosten TV 0.3 Beheer overige gebouwen De Nieuwhof Scouting Westervoort Uitterweerd 2 Onderhoud gebouwen Creon TV 0.4 Overhead Automatisering bijdrage inkoopkosten RID Huisvesting gemeentehuis Westervoort onderhoud TV 0.5 Treasury Rente investeringen TV 0.7 Gemeentefonds Gemeentefonds TV 0.8 Overige Baten en Lasten Stelpost rente Stelpost afschrijvingen Algemene posten Doorbelasting 1Stroom Overige afwijkingen Totaal exploitatie TV 0.10 Mutaties reserves Totaal resultaatbestemming
21
Afwijking lasten
Afwijking baten
Afwijking totaal -157
31 -188 -1 35 -36 200 28 44 95 33 188 112 76 100 100 107 107 -317 -97 -220 -6 156 -162 114 -39 75
22
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
1.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?
Doel
Taak
Samenwerking de Liemers Het vergroten van de gemeentelijke slagkracht (met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid) door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie. Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken met betrekking tot sociale dienst, ICT en inkoop.
De SDL (Samenwerking de Liemers) is voor de gemeente Westervoort (Duiven en Zevenaar) een uitvoeringsorganisatie. De Samenwerking de Liemers kent een eigen verantwoording in een jaarrekening. Beleidsrisico’s Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door de samenwerking opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op verschillende niveaus waarin afstemming met elkaar wordt gezocht. Resultaat in In 2025 is de uitvoering van de Liemerse I&A-visie verder geconcretiseerd met de 2025 vaststelling van het Automatiseringsplan RID de Liemers als leidraad voor de meerjarige doorontwikkeling en cloud transitie. Daarnaast is het gebruik van Microsoft 365 uitgebreid door Teams verder in te richten en data te migreren van on-premise servers naar de cloud. Ook is het portfolioproces versterkt: met de indiensttreding van informatiemanagers bij de gemeenten zijn businesswensen beter inzichtelijk gemaakt en kan Liemers-breed gerichter worden gestuurd op prioritering en harmonisatie. In het jaar 2025 werd de bestuurlijke opdracht RSD voortgezet en is er vanuit de regio gestuurd op de resultaten. Desondanks zijn niet alle afgesproken resultaten behaald: de resultaten op werkfit maken en jongeren zijn niet gehaald.
Het resultaat voor plaatsingen met loonkostensubsidie werd op grond van de bestuurlijke opdracht wel gehaald, toch valt op dat de RSD hierin landelijk gezien minder goed scoort. Hier wordt extra aandacht aan gegeven in 2026. De overige gestelde doelen zoals (duurzame) plaatsingen werden wel gehaald. 1Stroom De ambtelijke fusie moet ertoe leiden dat de organisatie: - Robuuster wordt (minder kwetsbaar). - Voldoende flexibel kan zijn om twee zelfstandige gemeenten te bedienen en om mee te bewegen met veranderende taken en rollen van de overheid (kracht). - Optimale dienstverlening biedt aan inwoners, organisaties en bedrijven alsook aan de raden en colleges (kwaliteit). - Interessante loopbaanperspectieven biedt aan medewerkers en door zijn robuustheid in staat is om strategische kansen te benutten (kansen). - Niet duurder en zo mogelijk goedkoper is dan de twee huidige organisaties gezamenlijk (kosten). Taak Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor de gemeenten Duiven en Westervoort. Beleidsrisico’s Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door 1Stroom opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op bestuurlijk niveau waarin afstemming met elkaar wordt gezocht. Doel
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
Resultaat in 2025
23
Ondanks dat de jaarrekening van 1Stroom met een positief saldo van € 796.000 afsluit, dient de gemeente Westervoort een bedrag van € 257.000 terug te betalen aan 1Stroom. Dit wordt veroorzaakt doordat in de begroting 2025 van 1Stroom en Westervoort geen rekening gehouden is met de werkzaamheden die voor Westervoort ziijn verricht voor de grondexploitatie en de bijdrage aan het afvalaanbiedstatation in Duiven.
Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) Doel Behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer. Taak • in stand houden van een brandweer; • in stand houden van een geneeskundige hulpverleningsorganisatie bij rampen (GHOR); • voorzien in de meldkamerfunctie; • aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; • het inventariseren van en adviseren over risico’s; • voorbereiden op de bestrijding van branden; • het organiseren van de crisisbeheersing; • het bevorderen van medisch milieukundige zorg en van technische hygiënezorg; • het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen; • het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders; • taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg en • algemene infectieziekten bestrijding. Beleidsrisico’s Om de financiële en beleidsrisico’s in beeld te hebben en te beperken is er een regionaal controllersoverleg actief dat regelmatig overlegt met VGGM over de financiële positie. Dat heeft de afgelopen jaren tot forse besparingen geleid en tot beleidsarme begrotingen.
Resultaat in Samen met de VGGM zorgen we ervoor dat de brandweer- en gezondheidstaken 2025 goed worden uitgevoerd in onze gemeente en dat we voorbereid zijn op mogelijke crisissituaties. Er was specifieke aandacht voor de prestaties van de ambulancezorg, omdat de tijdsnorm voor spoedeisende ritten niet werd behaald. Ook het thema 'weerbare samenleving' kwam in de aandacht. Verder is er in de bestuursoverleggen veelvuldig gesproken over besparingen bij de VGGM. Mede op aandringen van de gemeente Westervoort is in 2025 een voorstel tot stand gekomen om vanaf 2027 structureel 2% te besparen op de bijdrage aan de VGGM. Streekarchief Doel Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers ten aanzien van het beheer van hun archiefbescheiden conform de Archiefwet. Taak Beheren en toezicht houden op de overgedragen en niet overgedragen archiefbescheiden van de deelnemers. Adviseren over de archiefbewaarplaatsen en het verstrekken van informatie uit de archiefbescheiden. Beleidsrisico’s Niet van toepassing. Resultaat in Naast haar reguliere werkzaamheden heeft het Streekarchivariaat de Liemers en 2025 Doesburg (SALD) een inspectierapport van de kwaliteitszorg op het ebied van informatiebeheer bij de gemeente uitgebracht.
De bevindingen zijn besproken met de gemeentesecretaris en waar nodig zijn actiepunten opgenomen in het plan van aanpak verbeteren informatiehuishouding van de gemeente.
24
Jaarstukken Westervoort 2025 - 1 Programma Bestuur
2 Programma Maatschappij 2.1 Wat wilden we bereiken? En ontwikkelingen Programmadoel De gemeente levert een bijdrage aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving waardoor inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Dit vanuit de overtuiging dat inwoners van de gemeente Westervoort een betekenisvol en veerkrachtig leven kunnen leiden. Waar nodig worden handvatten aangereikt gericht op zelfredzaamheid, elkaar ondersteunen en participatie. De leefwereld en omgeving van inwoners staan hierbij centraal, zodat de gemeente – waar nodig – de juiste en passende ondersteuning biedt. Toelichting Inwoners van Westervoort kunnen een gezond, betekenisvol en veerkrachtig leven leiden. Er wordt genoeg ruimte geboden om een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Om dit te bereiken stelt de gemeente zich open en aandachtig op richting haar inwoners. We willen middels dialoog én inspelend op de veranderingen in de maatschappij, komen tot beleid waarin de kansen en mogelijkheden van de burgers altijd het uitgangspunt vormen. Participatie, buurtbetrokkenheid en een positieve leefwereld, staan hierin centraal. De benaderingswijze vanuit positieve gezondheid is daarbij leidend. Het is een integrale benadering die alle facetten (en partners) van gezondheid verbindt. Denk aan gezond en fit voelen, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven en meedoen.
En de benadering gaat uit van de mogelijkheden die inwoners en samenleving hebben om hun leven vorm te geven in plaats van uit te gaan van de beperkingen die er zijn. We gaan werken met een doorlopende agenda om deze transformatie verder in gang te zetten. Dat gaan we doen op basis van de volgende 5 lijnen : 1) Vitaal deelnemen 2) Gezond en veilig opgroeien 3) Beschermd thuis wonen 4) Integratie en vluchtelingen 5) De dagelijkse basis op orde Er waren in 2025 vier grote maatschappelijke opgaven voor alle gemeenten in heel Nederland: 1. Jeugdzorg verbeteren en financieel houdbaar maken In 2025 is invulling gegeven aan het verbeteren en financieel houdbaar maken van de jeugdzorg door de lokale basis en preventie te versterken. Dit is concreet gemaakt via vindplaatsgericht werken op scholen en kinderdagverblijven, de inzet van de Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ) en de coalitie Kansrijke Start. Regionaal is de samenwerking binnen Centraal Gelderland toekomstbestendig ingericht conform de Wet beschikbaarheid jeugdhulp. De beoogde integrale toegang voor de Jeugdwet en de Wmo bevindt zich nog in de ontwerpfase van het project ‘Sterke Lokale Teams’. De focus voor de komende periode ligt op het afronden van dit ontwerp en de daaropvolgende implementatie. In september 2025 is de compensatie voor de jeugdzorgtekorten over de jaren 2023 en 2024 definitief vastgesteld op € 728 miljoen.
Voor de jaren 2025 en 2026 brengt de Commissie van Deskundigen (voortvloeiend uit het advies-Van Ark) in het eerste kwartaal van 2027 een zwaarwegend advies uit. Dit advies bepaalt de definitieve hoogte van de vergoeding over de jaren 2025 en 2026 en wordt direct verwerkt in de landelijke voorjaarsbesluitvorming van 2027.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij
25
Na deze periode van incidentele vergoedingen wordt de overstap gemaakt naar een structurele systematiek voor de bekostiging. In de tussenliggende periode werken Rijk en gemeenten aan besparingsmaatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Hierbij is vastgelegd dat het Rijk de financiële verantwoordelijkheid draagt indien de beoogde besparingen vanaf 2028 — ondanks de volledige inzet van gemeenten — niet worden gerealiseerd. 2. Wonen en zorg De vraag naar passende woningen, zorg en ondersteuning groeit, onder andere door het stijgende aantal ouderen. Een deel van hen heeft een woning nodig die beter aansluit bij hun situatie. Ook aandachtsgroepen, zoals inwoners met een fysieke- en/of psychische beperking, studenten en inwoners die dakloos dreigen te worden hebben vaak moeite om een passend thuis te vinden. Daarom is een gezamenlijke aanpak nodig. De vastgestelde woonzorgvisie helpt om de lokale opgaven helder te krijgen. In 2026 werken we aan het uitvoeringsprogramma om samen met partners duidelijke doelen en afspraken te maken over wonen, welzijn en zorg. 3. Omzien naar elkaar De gemeente moet het beleid en de uitvoering toekomstbestendig maken. Dat vraagt om een mentaliteitsverandering: we moeten weer meer omzien naar elkaar, vergelijkbaar met het Noaberschap.
Dat vraagt om begrip in de samenleving voor normaliseren: accepteren dat een 6 soms genoeg is en dat men elkaar vaker hulp biedt in plaats van professionele hulp vragen. Het opbouwwerk van Sante Partners is hiermee actief in Westervoort. Via zogenaamde koffiepraat organiseren zij ontmoetingen in wijken waarmee de band in een buurt wordt versterkt en men oog en meer begrip heeft voor elkaar. Het voortijdig oppakken en doorverwijzen naar de juiste instantie is een belangrijke taak die goed wordt opgepakt. 4. Leefbare wijken en dorpen Het opbouwwerk van Sante Partners is actief in Westervoort. Via zogenaamde koffiepraat organiseren zij ontmoetingen in wijken waarmee de band in een buurt wordt versterkt en men oog en meer begrip heeft voor elkaar. Via het Leefbaarheidsplatform worden signalen uitgewisseld en opgepakt om de leefbaarheid te vergroten. De partners van Doen!Westervoort hebben samen de bijeenkomst “De toekomst is grijs” georganiseerd. Vanuit de opbrengst van de thematafels op die middag, zijn werkgroepen opgericht die zich richten op het zichtbaar maken, versterken en verbinden van plekken waar inwoners. De plannen daarvoor zijn gegoten in een koersdocument 2025-2028. In het najaar van 2025 is de startbijeenkomst Samen Sterker georganiseerd om de sociale basis te versterken. Bijna 40 clubs en verenigingen uit zowel Westervoort als Duiven namen deel.
Kennismaking, netwerken en behoeftes ophalen stond centraal en op basis van die uitkomsten zal in 2026 een vervolg komen. Daarnaast spelen ook nog andere externe ontwikkelingen: Arbeidsmarktsituatie Er was sprake van een gespannen arbeidsmarkt, waardoor het moeilijk was om goed gekwalificeerd personeel te werven. Dit geldt zowel voor de zorg en welzijnsaanbieders als voor de gemeente zelf. Decentralisatie en extramuralisering zorg
26
Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij
Op het gebied van zorg en veiligheid in de wijken is het volgende bereikt (zie ook programma 1) • Een versterkte samenwerking tussen gemeente, OOV, sociaal domein en ketenpartners. Professionals weten elkaar sneller te vinden en schakelen effectief samen. • Het opstarten van een vroegsignaleringsoverleg voor niet-acute zorgmeldingen (I28-meldingen). • De start van een pilot Triagetafel Jeugd op het Candea College, in samenwerking met verschillende betrokken partners. • De ontwikkeling van een lokale zorg- en veiligheidstafel, gebaseerd op het AVE-model Decentralisatie beschermd wonen naar beschermd thuis De decentralisatie van beschermd wonen is wederom uitgesteld naar 2027. Ondanks dit uitstel is er in de regio Centraal Gelderland verder gewerkt aan de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. Zo is er gewerkt aan het regionaal spreidingsplan over woonopgaven op dit onderwerp. Er zijn financiele afspraken gemaakt tussen de gemeente Arnhem en de regiogemeenten voor een financiele bijdrage aan de lokale opgaven. De vormgeving van de hybride toegang is gestagneerd, om deze toegang echt vorm te geven wordt gewacht op de daadwerkelijke decentralisatie Wet van school naar duurzaam werk De verwachting was dat deze wet per 1 augustus 2025 in werking zou treden. Dat werd 1 januari 2026. Op dit moment wordt gewerkt aan de invulling en aanpassing van beleid en verordening.
Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een landelijke en regionale aanpak waarin onder andere de Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en gemeenten samenwerken. Het doel is om kinderen, gezinnen en huishoudens tijdig passende hulp, ondersteuning en bescherming te bieden, met een eenvoudige, transparante en systeemgerichte werkwijze. In 2025 is de samenwerking verder versterkt. Daardoor werken partners beter samen en kunnen consulenten ondersteuning krijgen bij complexe situaties waarin sprake is van onveiligheid. Abonnementstarief Er is een wetsvoorstel ingediend om het abonnementstarief voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) af te schaffen en te vervangen door een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Door de val van het kabinet is dit wetsvoorstel niet behandelt waardoor er voorlopig geen wijziging zal zijn. Lokale toegang Vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de hervormingsagenda jeugd wordt gekeken hoe de lokale toegang het best vorm gegeven kan worden. De kern is dat cliënten beter en sneller worden geholpen. Vanuit de Wmo wil de gemeente mee in deze ontwikkeling zodat ook Wmo-cliënten beter en sneller worden geholpen.
Evaluatie transformatie jeugdzorg Naar aanleiding van het rapport 'Groeipijn' van de commissie-Van Ark zijn heeft het rijk via de Meicirculaire in 2025 extra middelen toegekend voor zowel de landelijke tekorten als de verzachting van het ingroeipad van de Hervormingsagenda Jeugd. Een gedeelte van deze middelen is door de gemeente Westervoort in een bestemmingsreserve ondergebracht om de
Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij
27
noodzakelijke transformatie te financieren. Deze middelen worden gericht ingezet voor de opbouw van een sterk lokaal team en de hiermee beoogde transformatie binnen het sociaal domein. Hoofddoelen Wij hebben ingezet op: A. De basis op orde B. Meedoen naar vermogen C. Zelfredzaamheid naar vermogen 2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is bereikt? Opvang Oekraïners In 2025 heeft de gemeente Westervoort een voorschot van het rijk ontvangen voor de Gemeentelijke opvang aan de Dorpsplein 1a. Zoals bekend voldeed de gemeente aan haar taakstelling bestaande uit een resultaatsverplichting van 70 opvangplekken en cumulatieve inspanningsverplichting van 55 opvangplekken per 1 januari 2025. De inspanningsverplichting per 1 juli 2025 is iets verlaagd zodat het totaal op 116 opvangplekken is uitgekomen. De gemeente Westervoort heeft het afgelopen jaar weer meer inkomsten gehad voor de gemeentelijke Opvang Oekraïners. Het eindsaldo per 31 december 2025 bedraagt € 446.000 De crisisnoodopvang aan de IJsseldijk staat budgettair neutraal in de begroting. De gemeente Rheden heeft de coördinatie en de aanvraag voor de Crisis noodopvang aan de IJsseldijk aangevraagd bij het Ministerie van Asiel en Migratie.
Duurzaamheidsmaatregelen maatschappelijk vastgoed Om het maatschappelijk vastgoed aan de wettelijke duurzaamheidsmaatregelen te laten voldoen is door de raad een investeringsbedrag afgegeven van € 155.000. In het Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer zijn regels opgenomen over het verplicht nemen van energiebesparende (erkende) maatregelen. Een groot deel van de maatregelen zijn al uitgevoerd of in uitvoering en dat resulteert nu al in lagere verbruikslasten. De omgevingsdienst die namens de gemeente toe moet zien op de verduurzaming handhaaft dit bij bedrijven maar zal dat ook doen bij de gemeente zelf. De ODRA is ook al langs geweest maar omdat we de nodige zaken uitvoeren en in voorbereiding hebben bleef het bij een bezoek zonder handhavend optreden. Uiteraard leveren investeringen in duurzaamheid ook besparingen op. De genoemde erkende maatregelen verdienen zich in het algemeen in 5 jaar terug. We zien dat nu al terug in lagere energielasten.
28
Gebouwen Ondernemerscentrum, Westervoort
Gemeentehuis Westervoort Huize Vredenburg HKC Jongerencentrum Creon Sportcomplex de Nieuwhof
RID / De liemers bibliotheek Scoutinggebouw Totaal Bedragen in euro
Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij
Begrootte bedragen
Al besteed
Wat is al gebeurd? Wat staat gepland?
29.825
24.300
28.085
26.501
5.105
-
10.230
1.490
66.132
62.920
4.503
-
11.120
-
155.000
115.211
LED verlichting Niets meer, is klaar. aanbrengen en isoleren leidingwerk verwarming. Afwezigheidsmelders Niets meer, is klaar. geplaatst. Nog Afronden LED in voorbereiding. verlichting aanbrengen. Nog Energiebeheer / in voorbereiding. monitoring. LED verlichting Niets meer, is klaar. aanbrengen en isoleren leidingwerk verwarming. Nog LED verlichting in voorbereiding. aanbrengen samen met verbouwing RID/MGR Nog LED in voorbereiding. verlichting aanbrengen.
We zijn er nog niet en in 2026 gaan we verder met het verduurzamen van bovenstaande gebouwen.
Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij
2.3.1 Doel
Toelichting
Wel bereikt/ niet bereikt
29
Poort voor de poort Door de lokale toegang te versterken en deze toegankelijker te maken voor inwoners, worden mensen sneller geholpen én is er minder doorstroom naar duurdere geïndiceerde zorg. Door mensen dichter bij huis te helpen met laagdrempelige zorg of ondersteuning, wordt voorkomen dat men lang moet wachten en dat zorgvragen groter (en duurder) worden. De gemeente wil de bereikbaarheid van de toegang vergroten, mensen bereiken via bijvoorbeeld sportverenigingen of culturele activiteiten. Voor iedere inwoner moet duidelijk zijn waar welke zorg of ondersteuning, laagdrempelig en dichtbij huis, beschikbaar is. Er is een jongerenwerker en maatschappelijk werker van Santé Partners werkzaam in het sociaal loket en bij de jeugdconsulenten. Om de verbinding van voorliggende voorzieningen naar de gemeente te versterken. Er wordt intensief gesproken met huisartsen om de verbinding tussen het medische en het sociaal domein te verbeteren. De mantelzorgwaardering is uitgereikt aan mantelzorgers. Bij de uitreiking konden inwoners direct hun eventuele hulpvraag stellen aan de coördinator van het steunpunt mantelzorg. Om inwoners beter te ondersteunen bij passende woonoplossingen hebben we de verhuiscoach binnen de sociale huursector ingezet.