B06-20240527-17-vka-1stroom-conceptbegroting-1Stroom-2025-2028-bijlage-1-begroting
Tekst van het document
concept Programmabegroting 2025-2028
maandag 22 april 2024
Registratienummer: 201655466
Inhoudsopgave 1. Inleiding ............................................................................................................................................... 3 2. Beleidsbegroting.................................................................................................................................. 4 2.1 Wat we willen bereiken ................................................................................................................. 4 2.2 Wat we daarvoor gaan doen ......................................................................................................... 4 2.2.1
Dienstverlening................................................................................................................ 5
2.2.2
Personeels- en arbeidsmarktbeleid................................................................................. 5
2.2.3
ICT en digitalisering ......................................................................................................... 6
2.2.4
Projectmanagement ........................................................................................................ 6
2.2.5
Bevindingen managementletter...................................................................................... 7
2.2.6
Overige ontwikkelingen bedrijfsvoering ......................................................................... 7
2.2.7
Relevante (gemeentelijke) ontwikkelingen ..................................................................... 7
2.2.8
Nieuwe wensen ............................................................................................................. 10
2.3 Paragrafen ................................................................................................................................... 12 2.3.1
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................... 12
2.3.2
Paragraaf Financiering ................................................................................................... 15
2.3.3
Paragraaf Bedrijfsvoering .............................................................................................. 16
2.3.4
Personeel ....................................................................................................................... 16
2.3.5
Informatiebeveiliging en Privacybescherming .............................................................. 16
2.3.6
Openbaarheidsparagraaf............................................................................................... 17
3. Financiële begroting en toelichting ................................................................................................... 19 3.1 Financiële meerjarenbegroting ................................................................................................... 19 3.2 Toelichting op de financiële meerjarenbegroting ....................................................................... 19 3.3 Geprognosticeerde meerjarenbalans ....................................................................................... 24 3.4 Vervangingsinvesteringen ........................................................................................................... 25 3.5 Baten en lasten per taakveld ( wordt nog aangepast) ............................................................... 26
2
1. Inleiding Voor u ligt de begroting 2025 - 2028 van de gemeenschappelijke regeling 1Stroom. 1Stroom is een gemeenschappelijke regeling waarin het ambtelijk apparaat van beide gemeenten is ondergebracht. Met ruim 300 medewerkers werken wij aan het realiseren van de ambities van de gemeentebesturen van Duiven en Westervoort. 1Stroom is daarmee verantwoordelijk voor de dienstverlening aan ruim 40.000 inwoners, ondernemers, instellingen en verenigingen van beide gemeenten. Deze dynamiek maakt ons werk bijzonder en uitdagend. De begroting van 1Stroom kent één programma: de dienstverlening naar de twee deelnemende gemeenten. De begroting van 1Stroom is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. De begroting van 1Stroom bevat alleen budgetten voor de bedrijfsvoering. De programmabudgetten zijn onderdeel van de programmabegrotingen van beide gemeenten. In de begroting is de huidige situatie en de daarop afgestemde dienstverlening bij beide gemeenten als uitgangspunt gehanteerd. Dit vertaalt zich in een begroting waarin de huidige dienstverlening wordt gecontinueerd en financieel rekening is gehouden met autonome ontwikkelingen.
De kosten voor de bedrijfsvoering van 1Stroom worden op basis van een vastgestelde verdeelsleutel voor 63% ten laste gebracht van de gemeente Duiven en voor 37% ten laste gebracht van de gemeente Westervoort. De kosten voor de grondexploitaties en het afvalaanbiedstation van Duiven zijn hier een uitzondering op. Ontwikkelingen organisatie 1Stroom bestaat als organisatie inmiddels ruim 6 jaar ten tijde van het opstellen van deze begroting. De eerste jaren is er op ingezet om de basis in te richten en op orde te krijgen. In 2020 is een meerjarige veranderstrategie gekozen om 1Stroom verder te ontwikkelen als veerkrachtige organisatie die middenin de vitale samenleving staat. De eerste stap in deze veranderstrategie was de aanpassing van structuur en sturing in de organisatie. Per 1 september 2021 is deze nieuwe structuur geïntroduceerd binnen de organisatie. Vervolgens is gestart met de tweede fase waarin de focus lag op de verdere ontwikkeling van de cultuur en ontwikkeling van onze medewerkers. Om deze fase vorm te geven, is binnen 1Stroom vanaf april 2022 gewerkt met een strategische ontwikkelagenda.
Op basis van deze ontwikkelagenda zijn de afgelopen twee jaar allerlei activiteiten ontplooid om het bestuurlijk proces te structureren en de ambtelijke ondersteuning en advisering te versterken, het eigenaarschap binnen 1Stroom verder te ontwikkelen en de trots voor de organisatie en de eigen presentaties te vergroten. We zijn trots op de resultaten die in deze jaren zijn bereikt. En we zien tegelijkertijd dat het noodzakelijk is om te blijven werken aan verbetering van onze bedrijfsvoering, zodat 1Stroom zich verder ontwikkelt als veerkrachtige organisatie die middenin de vitale samenleving staat. In maart 2024 is besloten de directiestructuur te wijzigen. Aanvullend hierop wordt in 2024 een plan van aanpak voor de doorontwikkeling opgesteld. Dit plan wordt de komende jaren uitgevoerd binnen 1Stroom.
3
2. Beleidsbegroting Programma dienstverlening De begroting van 1Stroom kent 1 programma, dienstverlening welke bestaat uit meerdere aspecten: dienstverlening aan de samenleving: inwoners, bedrijven, organisaties, andere overheden; dienstverlening aan de besturen: de colleges en de raden van Duiven en van Westervoort; interne dienstverlening/bedrijfsvoering.
2.1 Wat we willen bereiken Programmadoelstelling 1Stroom wil een betrouwbare partner zijn die optimale en passende dienstverlening biedt aan twee gemeenten. Hiermee versterken we de positie van de gemeente als eerste overheid. Missie en Visie Een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving. Wij zijn een betrouwbare en betrokken partner die bijdraagt aan een samenleving waarin het goed leven en werken is. Wij ondersteunen mensen bij het nemen van verantwoordelijkheid voor hun welbevinden. Met gebundelde energie, kennis én plezier vinden we oplossingen voor de uitdagende vraagstukken van de twee gemeentebesturen waarvoor wij werken.
2.2 Wat we daarvoor gaan doen 1Stroom verricht alle gemeentelijke taken voor zover die niet bij derden belegd zijn. De uitvoering bevat in ieder geval: het ontwikkelen en uitvoeren van beleid, publieke dienstverlening, toezicht en handhaving en het verrichten van bedrijfsvoeringstaken op het gebied van personeel en organisatie. In het dagelijks werk laten we ons leiden door de kernwaarden vertrouwen, aandacht en verantwoordelijkheid. 1Stroom doet dit door: • een actieve rol te vervullen in het publieke domein; • in te spelen op de bewegingen in de samenleving; • beleid, regels en werkafspraken dienend te laten zijn aan de leefwereld van de mensen; • mensen met initiatieven met elkaar te verbinden; • energie te steken in goede relaties vanuit een open houding; • dingen mogelijk te maken (met aandacht, kennis, advies, dialoog, ruimte, geld); • ruimte te bieden aan passende oplossingen; • nieuwe samenwerkingsvormen te creëren; • integer te handelen en zuinig te zijn met belastinggeld; • te investeren in kennis en vakmanschap; • aandacht te hebben voor de plaatselijke culturen.
4
Activiteiten in 2025 Naast de reguliere activiteiten wordt in 2025 aandacht besteed aan de verbetering van onze bedrijfsvoering – en daarmee dienstverlening naar de gemeentebesturen – en het uitvoeren van nieuwe regelgeving en/of specifieke opdrachten van de gemeenten. Wij lichten hierna allereerst de belangrijkste (nieuwe) activiteiten toe die 1Stroom als GR uitvoert ter verbetering van onze bedrijfsvoering. Vervolgens benoemen wij enkele relevante ontwikkelingen binnen het gemeentelijk domein die van invloed gaat zijn op de inzet en focus van 1Stroom in 2025.
2.2.1 Dienstverlening 1Stroom waarborgt de kwaliteit van de dienstverlening. Op basis van klanttevredenheidsonderzoeken is, sinds de start van 1Stroom, de kwaliteit van dienstverlening aan de samenleving en aan de besturen van de deelnemende gemeenten in kaart gebracht. Over de uitkomsten van deze 2- en 4meting is gerapporteerd in voorgangsrapportages. Ook wordt iedere 2 jaar de telefonische bereikbaarheid van de gemeenten gemeten, op basis waarvan verbetermaatregelen worden opgepakt. 1Stroom zorgt er voor dat de dienstverlening van gemeenten aan inwoners structureel verbeterd wordt. Op basis van de Visie op dienstverlening die eind 2022 is geactualiseerd, worden jaarlijks verbeterplannen opgesteld. De focus lag in 2024 vooral op het verbeteren c.q. vereenvoudigen van de communicatie van de gemeenten met de inwoners en op het verbeteren van vaardigheden en kwaliteiten bij de medewerkers van 1Stroom om uitvoering te kunnen geven aan de uitgangspunten van dienstverlening zoals beschreven in de Visie. Over de voortgang wordt in de portefeuillehoudersoverleggen en in kennisgevingen aan raden en colleges gerapporteerd. In 2025 worden aan inwoners en ondernemers verteld wat we gedaan hebben, doen en willen doen. Dit zodat men weet wat men van de gemeentelijke dienstverlening mag verwachten en waar men de gemeente op aan mag spreken.
Vanaf 1 januari 2025 wordt de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) van kracht. Deze wet geeft inwoners en bedrijven het recht om officiële berichten elektronisch aan de gemeente te sturen. Daarnaast verbetert hun rechtspositie in het digitale contact met de overheid. Deze wet heeft op onderdelen verregaande consequenties. Zoals de verplichting om voor alle formele berichten een digitaal middel aan te wijzen en het proces daarachter in te richten. Verder worden er aanvullende eisen gesteld aan de verzending van berichten via een Berichtenbox. Op dit moment wordt de implementatie van de WMEBV budgetneutraal ingestoken, waarbij de doorlooptijd (en daarmee het resultaat per 1 januari 2025) met name afhankelijk is van beschikbare capaciteit.
2.2.2 Personeels- en arbeidsmarktbeleid De krapte op de arbeidsmarkt dwingt om slagvaardig te zijn. 1Stroom heeft te maken met een hoger verloop dan vroeger en vacatures zijn lastiger in te vullen. Dit betekent dat nieuwe manieren van werven ingezet moeten worden. De afgelopen jaren is er stevig ingezet op naamsbekendheid, imago en een slagvaardig optreden. Zo is er een recruiter in dienst genomen, een wervingsfilm gemaakt, een traineeshipprogramma opgesteld. Ook worden sociale media slimmer en breder ingezet. In 2025 ligt de focus vooral op een intensivering van het bestaande beleid. De inzet is gericht op het onderhouden en het versterken van het contact met opleidingsinstituten. Ook worden Open Dagen georganiseerd zodat potentiële medewerkers te overtuigen bij 1Stroom te komen werken. Tot slot 5
wordt ingezet om meer inzicht te krijgen in de effectiviteit van onze wervingscampagnes. 1Stroom is continue aan het kijken naar mogelijkheden om in te spelen op de arbeidsmarkt en daarvoor passende maatregelen in te zetten: hoe blijven we als werkgever aantrekkelijk en hoe binden we mensen? De afgelopen tijd is geïnvesteerd in de verbetering van arbeidsvoorwaarden (onder andere het invoeren van een reiskostenvergoeding woon-werkverkeer) en de onboarding van nieuwe medewerkers. Het beleid op het gebied van duurzame inzetbaarheid is gericht op het binden van medewerkers aan onze organisatie om het hoge verloop terug te dringen.
2.2.3 ICT en digitalisering 1Stroom is in steeds grotere mate afhankelijk van ICT. Het aantal digitale producten en diensten van de gemeenten groeit. De dienstverlening is afhankelijk van goed werkende ICT-systemen. Diverse wet- en regelgeving, zoals de "Wet open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag ‘of’ maar ‘hoe’ de gemeente daarin moet meebewegen. De ICT omgeving is volop in beweging. Software zal steeds meer als een service geleverd worden (SAAS). Deze te voorziene verandering in de ICT-architectuur heeft gevolgen voor de manier waarop de gemeente zich op dit vlak moet organiseren. 1Stroom heeft met Zevenaar en de RID een I&A-visie vastgesteld. De daaruit volgende consequenties zijn/worden in de gemeenteraden behandeld. De invulling van de opdrachtgevende rol van de gemeente is in het integrale beeld meegenomen. In 2024 zal er aanvullend een onderzoek uitgevoerd worden naar de verdere professionalisering van functioneel beheer. De consequenties van dat onderzoek worden in het vervolgtraject meegenomen. Een belangrijk doel voor de komende jaren is om als organisatie zoveel mogelijk te gaan voldoen aan de wet digitale toegankelijkheid.
Onze websites, documenten en andere content moeten digitaal toegankelijker zijn. Door hieraan te voldoen communiceren we inclusiever en verstrekken we heldere informatie aan alle inwoners van Westervoort en Duiven.
2.2.4 Projectmanagement De vraag om projectleiders neemt toe. Primair worden projectleiders op projecten met politieke en externe uitstraling ingezet. Zo zit de huidige formatie op grote projecten zoals Programma Duurzaamheid, Opvang anderstaligen, Implementatie Participatie, WOO en wordt er op afdelingen aan projecten in het kader van de bouwopgave gewerkt. Daarnaast ligt een groot project (A15) nog stil, maar zal dat aanzienlijke capaciteit vergen indien dat door de externe omstandigheden start. Nieuw subsidiebeleid is een ander project dat zal opstarten. Dit heeft als gevolg dat belangrijke interne (verbeter)projecten geen doorgang vinden. Voor de bedrijfsvoering van 1Stroom liggen er flinke uitdagingen bij het implementeren van landelijke wet- en regelgeving. Om rechtmatig te kunnen werken moeten deze projecten uitgevoerd worden (zoals bijvoorbeeld de WMEBV, Digitale Toegankelijkheid). Interne verbetertrajecten (zoals bijvoorbeeld professionaliseren van projectmanagement, verbeteren van de werkprocessen, informatievoorziening op de websites) dragen bij aan de kwaliteit. Het professionaliseren van projectmanagement draagt bovendien bij aan het kwalitatief en effectief beter uitvoeren van projecten met politieke en externe uitstraling. 6
2.2.5 Bevindingen managementletter Jaarlijks wordt door de accountant een managementletter opgesteld, waarin onvolkomenheden in de processen van 1Stroom worden vermeld. De managementletter is een belangrijk vertrekpunt voor de optimalisatie van onze (beheer)processen, zeker ook vanwege de rechtmatigheidsverantwoording. Uit de meest recente managementletter (2023) blijkt dat 1Stroom de processen in voldoende mate beheerst. Het proces aanbestedingen blijft veel rechtmatigheidsrisico’s houden, vooral voor inhuurcontracten. Hier zetten we dan ook extra op in. Op basis van een uit te voeren extern advies in 2024 op het optimaliseren van de inkoopfunctie, zal in 2025 vervolg worden gegeven aan de verbeterpunten van het advies.
2.2.6 Overige ontwikkelingen bedrijfsvoering Inkoop Als organisatie is de inkoopfunctie in toenemende mate van belang, zowel vanuit perspectief van doelmatigheid (bereiken van de organisatie- en gemeentelijke doelstellingen) als de rechtmatigheid (conform geldende wet- en regelgeving en beleid). Ondersteuning van en begeleiding bij (Europese) inkopen vindt plaats door de RID. In het gehele inkoopproces zitten verbetermogelijkheden, te beginnen bij contractbeheer en contractmanagement. In 2025 gaan we verder aan de slag met de verbeterpunten uit het adviesonderzoek door Significant dat in het eerste halfjaar van 2024 plaatsvindt. Rechtmatigheidsverantwoording Ter onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording wordt jaarlijks een intern controleplan opgesteld, waarin we de processen en bijbehorende maatregelen beoordelen op (financiële) risico’s. Periodiek voeren we (verbijzonderde) interne controles uit en rapporteren we aan het management team en bestuur over de voortgang. Daarbij maken we bewust de afweging tussen het risico, de gewenste maatregel en de benodigde capaciteit. Grip op personeelslasten De begroting van 1Stroom bestaat voor een groot deel uit personele lasten. Het is belangrijk dat onze sturing en beheersing op orde is op dit onderdeel.
De krapte op de arbeidsmarkt en de toename van verschillende financieringsbronnen van taken, maakt dat we hierop moeten blijven investeren, zodat we wendbaar zijn en kunnen inspelen op nieuwe kansen en ontwikkelingen. We zetten daarom in op het versterken van onze grip op personeelslasten (project). Doel is onder andere de sturingsinformatie voor het management te verbeteren en de onderliggende de spelregels te actualiseren. In 2024 starten we het project op dat naar verwachting een looptijd heeft tot in 2025.
2.2.7 Relevante (gemeentelijke) ontwikkelingen Voor 2025 voorzien we – naast eerder genoemde activiteiten op onze bedrijfsvoering – andere ontwikkelingen die van invloed zijn op de inzet en focus van onze medewerkers, naast onze reguliere dienstverlening. Beleidskeuzes en financiële gevolgen maken daarbij in eerste instantie onderdeel uit van de gemeentelijke begrotingen van Duiven en Westervoort.
7
Participatiebeleid In 2023 is voor de gemeenten Duiven en Westervoort een beleidskader participatie opgesteld. In 2024 wordt een uitvoeringsplan gemaakt voor de implementatie van dit beleidskader. Hiermee kunnen de colleges en gemeenteraden een keuze maken welk ambitieniveau zij participatie mee willen geven. In 2024 werken we aan een structureel implementatie- en borgingstraject voor de medewerkers, managers en bestuurders van 1Stroom. Het hele implementatie- en borgingstraject is gericht op het versterken van een participatieve manier van denken en werken van medewerkers, managers en bestuurders. Belangrijke onderdelen van dit traject zijn het opstellen van een handreiking, interne bewustwording creëren en een participatieve aanpak/houding is onderdeel van het concern brede opleidingsprogramma. De insteek van het beleidskader is aan de voorkant bij elk nieuw beleid of project goed af te wegen óf en in welke intensiteit het betrekken van belanghebbenden wenselijk en haalbaar is. Vervolgens daartoe een participatieplan te ontwikkelen, uit te uitvoeren en intern en extern een adequate terugkoppeling te geven over wat het participatietraject heeft opgeleverd.
De implementatie en borging van het participatiebeleid heeft voor 1Stroom tot gevolg dat er meer tijd, capaciteit en financiële middelen nodig zijn voor onder meer het (structureel) informeren van alle medewerkers, het trainen en ontwikkelen van medewerkers en bestuurders, het implementeren van werkwijzen en -processen en inhuur van gespreksleiders en/of andere experts. Daarnaast is de verwachting dat – omdat participatie speerpunt is van de colleges en de gemeenteraden – de organisatie intensiever te maken gaat krijgen met initiatieven uit de samenleving. Het kunnen inspelen op en begeleiden van initiatieven uit de samenleving betekent een investering vooraf in capaciteit en middelen Toekomstbestendig sociaal domein Er zijn veel ontwikkelingen gaande in het Sociaal Domein. We zien een toenemende vraag naar maatwerkvoorzieningen voor zowel jeugd als Wmo, we zien de complexiteit van vragen van inwoners toenemen en er komen meer vragen bij de gemeente terecht als gevolg van problematiek in de hele zorgketen en vergrijzing. Ook ontwikkelingen zoals een hogere instroom en opvang van vluchtelingen zorgen voor een grotere vraag. Daarbij groeit het takenpakket dat vanuit de Rijksoverheid wordt neergelegd en is er een sterke sturing op regionale samenwerking. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd worden eisen gesteld aan de gemeentelijke toegang.
De uitgaven zijn op dit moment vele malen hoger dan begroot en er is nog steeds sprake van wachtlijsten bij de voorzieningen voor Jeugd en Wmo. Om het Sociaal Domein toekomst bestendig te maken en houden moeten we inzetten op inhoudelijke en financiële houdbaarheid. Het coalitie akkoord van Duiven vraagt om een beweging te maken naar een grotere inzet in preventie en omzien naar elkaar. Op de lange termijn zal dit naar verwachting zorgen voor een lagere zorgvraag. De financiële houdbaarheid op de korte en middellange termijn vraagt echter om scherpe keuzes te maken over de inrichting van de gemeentelijke voorzieningen, de gemeentelijke toegang en de inzet van maatwerkvoorzieningen. De inzet op het maken van deze keuzes heeft gevolgen voor de inzet van de ambtelijke capaciteit en op de opgestelde uitvoeringsagenda Samen Sterk. De uitkomsten van deze ontwikkelingen en keuzes hebben invloed op de inzet van de capaciteit in de uitvoering. De koers die wordt ingezet vraagt mogelijk een andere manier van werken waar andere 8
vaardigheden bij horen. De te maken keuzes hebben ook invloed op de benodigde capaciteit (zo legt de Hervormingsagenda jeugd de gemeenten op om vanuit het lokale team hulp te verlenen en meer regie te voeren). Gelet op de wachtlijsten en de ervaren werkdruk voorzien we hier een knelpunt in de inzet van capaciteit de komende jaren. Druk op gemeentefinanciën Gemeenten krijgen in 2026 zo’n € 3 miljard minder in het gemeentefonds zonder dat hiervoor concrete taken zijn verminderd. Dit ‘ravijnjaar’ is mede het gevolg van te lage vergoeding voor loon- en prijsontwikkelingen en de opschalingskorting. Landelijk is hier de afgelopen jaren al veel aandacht voor. Op dit moment is er nog geen structurele oplossing. De impact hiervan is in de recente voor- en najaarsnota’s van Duiven en Westervoort zichtbaar gemaakt. Inzichten over de (kosten)ontwikkelingen in het sociaal domein maken de opgave nog een stuk groter. Concreet betreft het de structurele gevolgen op de ontwikkelingen in de WMO en Jeugd en consequenties voortvloeiende uit het tarief onderzoek dat in de regio heeft plaatsgevonden. Voorlopige conclusies op basis van deze informatie geven aan dat Duiven en Westervoort vanaf 2025 met aanzienlijke begrotingsoverschrijdingen te maken krijgt. Daarom is actie nodig.
De colleges van beide gemeenten hebben 1Stroom de opdracht gegeven een proces op te starten dat er toe moet leiden dat beide gemeenten financieel weer in control komen. De beschikbare project- en adviescapaciteit van € 250.000 verantwoorden we in 2024 via de Halfjaarrapportage voor € 150.000 en voor € 100.000 in de begroting 2025. Onderzoeken bestuurskracht In de gemeente Westervoort loopt sinds 2022 een onderzoek naar de bestuurskracht. In 2023 is een ontwikkelingsagenda en een ontwikkelingsstrategie opgesteld. In 2024 wordt een plan van aanpak opgesteld om vervolg te geven aan de prioriteiten uit de ontwikkelingsagenda en ontwikkelingsstrategie. De gemeente Duiven onderzoekt in 2024 de toekomstscenario’s van de gemeente. 1Stroom levert, indien gevraagd, input voor beide onderzoekstrajecten en volgt de ontwikkelingen nauwgezet. Verkiezingen 2026 In maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. De voorbereidingen voor de organisatie van de verkiezingen worden in 2025 in gang gezet. Ook worden voorbereidingen getroffen om de nieuwe raden en colleges voor te bereiden op en te ondersteunen bij hun nieuwe taken. Regionale samenwerkingen We werken in toenemende mate samen met andere (overheids-)organisaties aan het realiseren onze maatschappelijke opgaven. Deels omdat we daarmee effectiever en efficiënter kunnen zijn en deels omdat dit wettelijk wordt gevraagd.
We werken samen in allerlei vormen, zoals gemeenschappelijke regelingen en verbonden partijen, maar ook in minder formele samenwerkingsverbanden. Zoals bij de aanpak van jeugdbescherming, beschermd wonen, afvalbeheer. Deze samenwerkingen vragen in toenemende mate ook (niet altijd te voorspellen) capaciteit en meer regionale beleidsafstemming. Zo vraagt de Hervormingsagenda Jeugd een eenduidige werkwijze in alle regionale toegangen en de decentralisatie Beschermd wonen vraagt ook een eenduidige werkwijze in de regio. En er is steeds meer bovenregionale samenwerking nodig (bij Jeugdzorg+ en Jeugdreclassering en Jeugdbescherming) om de beschikbaarheid van plekken te borgen. 9
2.2.8 Nieuwe wensen In deze concept begroting wordt een aantal voorstellen gedaan die het bestuur van 1Stroom essentieel vindt voor het zijn van een toekomstvaste organisatie. Bij deze voorstellen worden ook mogelijke scenario’s aangegeven. Project en procesmanagement De vraag om projectleiders neemt toe. Primair worden projectleiders op projecten met politieke en externe uitstraling ingezet. Zo zit de huidige formatie op grote projecten zoals Programma Duurzaamheid, Opvang anderstaligen, Implementatie Participatie, Wet Open Overheid en wordt er op afdelingen aan projecten in het kader van de bouwopgave gewerkt. Daarnaast ligt een groot project (A15) nog stil, maar zal dat aanzienlijke capaciteit vergen indien dat door de externe omstandigheden start. Nieuw subsidiebeleid is een ander project dat zal opstarten. Dit heeft als gevolg dat belangrijke interne (verbeter)projecten geen doorgang vinden. Voor de bedrijfsvoering van 1Stroom liggen er flinke uitdagingen bij het implementeren van landelijke wet- en regelgeving. Om rechtmatig te kunnen werken moeten deze projecten uitgevoerd worden, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer en Digitale Toegankelijkheid.
Interne verbetertrajecten, zoals professionaliseren van projectmanagement, verbeteren van de werkprocessen, versterken van grip op personeelslasten en de informatievoorziening op de websites, dragen bij aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Daarbij is tevens de behoefte aan het verder professionaliseren van projectmanagement, met als doel het kwalitatief en effectief beter uitvoeren van projecten met politieke en externe uitstraling. Zo gaan we werken aan de verbetering van de informatievoorziening voor projecten. Voor bovenstaande activiteiten is (minimaal) een aanvullende capaciteit van 1 FTE nodig. Kwaliteit en proces stukkenstroom Om de kwaliteit van de stukken voor het college en de gemeenteraad structureel op een hoger te krijgen is een integrale proceseigenaar voor de stukkenstroom noodzakelijk. Deze functionaris beheert het proces van de stukkenstroom tot en met de acties die voortvloeien uit het collegebesluit, voert controles uit op de uitvoering van het proces en doet voorstellen tot verbetering en implementeert deze. Hiervoor is een aanvullende capaciteit van 2 FTE nodig (€ 180.000). Hiermee zijn we in staat tot: • • • •
Verbetering op de uitvoering van het gehele proces (denk aan foutgevoeligheid verminderen, onderlinge vervangbaarheid organiseren, proces vereenvoudigen/verbeteren) Kwaliteitsimpuls op bestuurlijke stukken (taalkundig, begrijpelijk, lay-out, proces) Meer integraliteit (o.a. op inhoud en openbaarheid conform WOO) Kennisoverdracht in de vorm van een duidelijke vraagbaak en advies voor medewerkers
Het alternatief scenario met slechts 1 FTE (€ 100.000) aan aanvullende capaciteit, maakt dat de volgende onderwerpen weinig tot geen aandacht kunnen krijgen: • •
Procesverbeteringen en onderlinge vervangbaarheid Kwaliteitsimpuls op inhoudelijke integraliteit en taalkundigheid 10
•
Kennisoverdracht in de vorm van een duidelijke vraagbaak en advies voor medewerkers
Het uitgangspunt is dat beleidsmedewerkers die bestuurlijke stukken schrijven zelf verantwoordelijk zijn en blijven voor hun stukken. Het lerend effect kan als gevolg hebben dat de huidige vraag in de loop van de tijd minder zal worden. Het dagelijks bestuur wil inzetten op het volledige scenario voor een periode van drie jaar. Na deze drie jaar volgt een evaluatie, waarna besloten kan worden op welke manier dit in de toekomst vorm zou kunnen krijgen. Data gedreven werken De vraag naar dashboards bestaat al geruime tijd. Bij de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten is er een wens om te komen tot meer en beter inzicht op basis van de data. Aan deze wens wordt op dit moment slechts in de basis tegemoet gekomen. Implementeren van structureel datagedreven werken leidt ertoe dat meer dashboards beschikbaar zullen komen en dat de wens van de gemeenteraden op dit punt verder en beter ingevuld zal worden. Het gebruiken van data om resultaten, werkprocessen en ontwikkelingen in de samenleving inzichtelijk te maken staat voor de gemeenten in de kinderschoenen. Experimenten gebeuren, maar er is nog geen structurele aanpak om datagedreven werken in de volle breedte van de uitvoerende organisatie integraal op te pakken. Datagedreven werken staat ook beschreven in de I&A-visie.
Om datagedreven werken structureel en integraal te kunnen aanpakken is extra capaciteit nodig van een Business Intelligence-specialist. Scenario 1: Afstemmen en ondersteunen van het experiment (1 FTE | € 100.000) In dit scenario wordt een BI-specialist in dienst genomen om de experimenten centraal te begeleiden, zodat de incidentele inhuur van externe BI-specialisten door verschillende afdelingen niet meer nodig is. Hiermee wordt kennis opgebouwd in de organisatie. In een latere fase kan op deze kennis worden doorgebouwd. De kwetsbaarheid van een enkele functionaris kan ondervangen worden door samen te werken met Zevenaar. Scenario 2: Rendement verhogen (2 FTE | € 180.000) = VOORKEUR Als uitbreiding op scenario 1 geeft dit scenario meer ruimte om datagedreven werken structureel op te bouwen. Het experiment is niet meer leidend, maar de vraag waarop met data gedreven werken gestuurd wordt. Daarnaast is de functie minder kwetsbaar ingevuld dan met 1 FTE. In het Sociaal Domein loopt de fase van experimenteren al langer. Het huidige dashboard vraagt om een verbreding en verdieping van de data zelf. Daarbij willen we graag de stap maken naar sturen aan de hand van de data. Naast de verbreding en verdieping hebben we daarvoor kennis en expertise nodig om de data te kunnen analyseren en te gebruiken als middel om te sturen.
Scenario 3: Optimale invulling (3 FTE | € 270.000) Als uitbreiding op scenario 2 geeft dit scenario de volledige invulling aan datagedreven werken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de ervaringscijfers van een naburige gemeente die al verder in ditzelfde proces zit. Bij deze collega’s zien we dat de opbrengsten van datagedreven werken de vraag naar
11
datagedreven werken doet toenemen. Scenario 3 lijkt op dit moment nog een te grote stap om in één keer te zetten. Opsomming financiële effecten nieuwe wensen Bovenstaande nieuwe wensen leiden tot het volgend totaalbeeld.
2.3 Paragrafen De paragrafen ‘Lokale heffingen’ en ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ is geen onderdeel van de begroting van 1Stroom. De reden hiervoor is enerzijds omdat de gemeente Duiven en Westervoort zelf verantwoordelijk zijn voor het opleggen van de lokale heffingen en het verwerken van deze baten in de administratie. Anderzijds bezit 1Stroom geen kapitaalgoederen als wegen, riolering, water, groen en gebouwen die op grond van het BBV, artikel 12, lid 1 als verplicht onderdeel moeten worden opgenomen.
2.3.1 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de gemeenschappelijke regeling 1Stroom in staat is tegenvallers op te vangen. 1Stroom kent geen algemene reserve. Eventuele winsten of verliezen worden verrekend met de deelnemende gemeenten. De risico’s van 1Stroom worden daarmee door de deelnemende gemeenten afgedekt. De gemeenschappelijke regeling van 1Stroom geeft wel de mogelijkheid om reserves te vormen. Lopende het begrotingsjaar worden de ontwikkelingen met betrekking tot de kosten van de werkorganisatie periodiek en nauwgezet gemonitord teneinde tijdig te kunnen bijsturen. Dit gebeurt aan de hand van tussentijdse rapportages. In de halfjaarrapportage wordt wanneer nodig de lopende begroting bijgesteld. Wanneer sprake is van een financiële tegenvaller wordt beroep gedaan op het weerstandsvermogen van Duiven en Westervoort, waarbij het verdelingspercentage 63%-37% wordt gehanteerd. Beide gemeenten betrekken dit risico in de reguliere programmabegroting.
12
Algemene risico’s 1Stroom Regelgeving van het Rijk Door het Rijk worden geregeld nieuwe regelingen en opdrachten aan gemeenten opgelegd. Daarbij is vaak sprake van beperkte beleidsvrijheid. Het in- en uitvoeren van deze taken vergt extra capaciteit. Deze is, zeker gezien de krappe arbeidsmarkt, niet zomaar voorhanden. Het gevolg hiervan kan zijn dat reguliere taken van 1Stroom onder druk komen te staan. Zeker in het Sociaal domein is sprake van een aantal grote wijzigingen in Rijksbeleid de komende periode, waarvan nog niet bekend is wat dit gaat betekenen voor de rol en takenpakket van de gemeente. De implementatie, het effect en de benodigde capaciteit zijn hiervan nog niet bekend. Dit geeft veel (bestuurlijke) drukte en doet een groot beroep op de uitvoeringscapaciteit Inflatie De inflatie is fors opgelopen, onder andere als gevolg van stijgende energieprijzen. Bij het begroten van de loonkosten is rekening gehouden met de te verwachten cao-ontwikkelingen, maar door de snelle loon- en prijsontwikkelingen kunnen de werkelijke loonkosten hoger uitvallen. Ook is met prijsstijgingen slechts ten dele rekening gehouden. Mocht de inflatie structureel verder oplopen, dan heeft dit een kostenverhogend effect.
Risico’s van de bedrijfsvoering Krapte op de arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt en een hoger verloop dan voorheen zorgt voor vele wisselingen in de organisatie met extra kosten en verstoring van de continuïteit in de kwaliteit van dienstverlening. Deze situatie leidt er toe dat de organisatie soms risico’s moet gaan lopen ten aanzien van het aantrekken van personeel. Zo zal er vaker gekozen moeten worden voor het aantrekken van relatief onervaren mensen, die intern nog opgeleid moeten worden. Extra kosten ontstaan door werven van nieuwe medewerkers, tijdelijk invullen van vacatures door inhuur en het inwerken van nieuwe mensen. Bovendien kunnen deze vele wisselingen leiden tot een verlies aan kennis en extra werkdruk. Deskundigheid personeel Zowel met het aanname- als opleidingsbeleid probeert 1Stroom de juiste medewerkers aan zich te binden en te ontwikkelen. Toch kunnen er bij de uitvoering van het werk fouten worden gemaakt die kunnen leiden tot meerkosten of financiële risico’s. Binnen 1Stroom proberen we dit zo veel als mogelijk te voorkomen door het hanteren van het 4-ogen principe, gericht competentiemanagement en het continu aandacht geven aan opleidings- en trainingsfaciliteiten. Werkloosheidsuitkering medewerkers 1Stroom is eigenrisicodrager voor de werkeloosheidsuitkering.
Het beëindigen van contracten brengt op dit gebied dus een financieel risico met zich mee. De mitigerende maatregel die hierop wordt ingezet is om medewerkers ten alle tijden zoveel mogelijk van werk naar werk te begeleiden. Dalende personeelsbudgetten Door de deelnemende gemeenten is voor een aantal taken incidenteel budget toegekend voor een specifiek aantal jaren. Dit leidt er toe dat de loonruimte op termijn (fors) afneemt. Vooral in 2026 t.o.v. 2025 betekent dit een aanzienlijke verlaging van het personeelsbudget.
13
Bijdrage dienstverlening MGR Door de MGR wordt een vergoeding betaald voor dienstverlening op het vlak van financiële ondersteuning en HR. De overeenkomst met de MGR loopt eind 2024 af. Mocht de overeenkomst niet verlengd worden, dan vallen inkomsten weg die dienen als dekking voor de kosten van personeel. Langdurig ziekteverzuim Bij eventueel langdurig ziekteverzuim is het veelal noodzakelijk om zorg te dragen voor tijdelijke vervanging of uitbesteding van de werkzaamheden. Hiermee zijn extra kosten gemoeid. Een deel van deze kosten kan bij langdurig verzuim vergoed worden vanuit het UWV. Denk hierbij ook aan de kosten van zwangerschapsverlof. Onvoldoende aansluiting op behoefte burgers Het blijven ontwikkelen van de gemeentelijke dienstverlening is steeds belangrijker geworden. De veranderende samenleving, digitalisering en innovatie maakt dat het van groot belang is om als organisatie aangesloten te blijven op de doelgroep(en) zodat de dienstverlening hierop aangesloten kan worden. Dit vraagt om een organisatie met voldoende adaptief vermogen en hoge mate van veranderbereidheid. Daarnaast vraagt dit om inzicht in de wensen en behoeften van inwoners. Dit laatste is een van de aandachtspunten vanuit de Visie op dienstverlening.
Er wordt een methode ontwikkeld om te zorgen dat we de wensen en behoeften van inwoners structureel in kaart kunnen brengen en kunnen vertalen naar verbetermaatregelen. Informatiebeveiliging en datalekken Digitale veiligheid raakt ons allemaal. Ondanks dat de organisatie hier op alle onderdelen goed tegen beschermd is, is bekend dat de wereld van cybercrime zich continu verbeterd en vaak een stap voor loopt. Een groot risico dus wat tot zeer hoge kosten kan leiden met een enorm afbreukrisico. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt inzicht gegeven hoe de organisatie hierop is ingericht.
Kengetallen financiële positie Door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven dat gemeenschappelijke regelingen een basis set van vijf financiële kengetallen opnemen. Voor 1Stroom zijn de kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit niet van toepassing. Kengetallen begroting 2025 begroting 2026 begroting 2027 begroting 2028 netto schuldquote 3% 5% 5% 5% netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3% 5% 5% 5% solvabiliteitsratio 1% 1% 0% 0% structurele exploitatieruimte 0% 0% 0% 0%
Netto schuldquote: geeft inzicht in de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen 1Stroom heeft geen gelden uitgeleend. Daardoor is de gecorrigeerde netto schuldquote gelijk aan de netto schuldquote. Solvabiliteitsratio: verhouding eigen vermogen /totaal vermogen 1Stroom heeft geen eigen vermogen. Het solvabiliteitsratio is daarmee 0.
14
2.3.2 Paragraaf Financiering De paragraaf financiering geeft inzicht in de manier waarop 1Stroom wordt gefinancierd inclusief bijbehorende risico’s. Het beleid omtrent financiering binnen 1Stroom is vastgelegd in de financiële verordening (art. 212 GW). Financiering De reguliere exploitatiekosten van 1Stroom worden op basis van de vastgestelde begroting gefinancierd door de deelnemende gemeenten Duiven en Westervoort. Deze bijdrage wordt maandelijks gefactureerd zodat 1Stroom beschikt over voldoende liquide middelen voor de reguliere bedrijfsuitoefening. Doordat de reguliere exploitatiekosten worden gefinancierd heeft 1Stroom in principe geen geldleningen nodig. Dit kan echter wel het geval zijn bij de aanschaf en vervanging van bedrijfsmiddelen met een meerjarig nut. In geval van (een tijdelijk) liquiditeitstekort wordt beoordeeld of het zinvol is om gebruik te maken van kortlopende of langlopende leningen. Financieringsovereenkomst Bank Nederlandse Gemeenten Met de Bank Nederlandse Gemeenten is in november 2018 een nieuwe financieringsovereenkomst gesloten. In deze overeenkomst is een kredietarrangement opgenomen waarin onder andere de kredietlimiet in rekening courant is vastgesteld. Deze kredietlimiet is vastgesteld op € 3,0 miljoen. Schatkistbankieren Decentrale overheden zijn verplicht om hun overtollige middelen in ‘s Rijks schatkist aan te houden.
Vanaf 1 juli 2021 is voor gemeenten, provincies, waterschappen en hun gemeenschappelijke regelingen de drempel voor het verplicht schatkistbankieren verhoogd naar 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1.000.000. Alles boven het drempelbedrag (2% van het begrotingstotaal van € 33.607.000) moet verplicht bij het rijk gestald worden. Voor 1Stroom is dit drempelbedrag van toepassing van € 1.000.000 Kasgeldlimiet In de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) is een kasgeldlimiet vastgelegd om het renterisico bij decentrale overheden te beheersen door een grens te stellen aan de financiering op de korte termijn. Dit betekent dat de korte schulden maximaal 8,2% van het begrotingstotaal mag zijn. Voor 1Stroom bedraagt de kasgeldlimiet ruim € 2.756.000 voor 2025. (x € 1.000)
Kasgeldlimiet Omschrijving Begrotingstotaal (totale lasten)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 33.607
34.561
35.188
36.234
Percentage kasgeldlimiet
8,2%
8,2%
8,2%
8,2%
Bedrag kasgeldlimiet
2.756
2.834
2.885
2.971
Renterisiconorm In de Wet FIDO is een renterisiconorm voor decentrale overheden vastgesteld. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op langlopende schulden. Dit betreffen leningen met een looptijd langer dan één jaar. Beheersing gebeurt door het aanbrengen van spreiding
15
in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moeten worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. De renterisiconorm betreft 20% van het begrotingstotaal. Dit betekent dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Voor 2025 is de renterisiconorm maximaal € 6.721.000 op jaarbasis. (x € 1.000)
Renterisiconorm Omschrijving Begrotingstotaal (totale lasten) Percentage renterisiconorm Bedrag renterisiconorm
Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 33.607 34.561 35.188 36.234 20% 20% 20% 20% 6.721 6.912 7.038 7.247
2.3.3 Paragraaf Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering biedt inzicht in de beleidsvoornemens van de bedrijfsvoering. Onder bedrijfsvoering rekenen we de inzet van (productie-)middelen en de toepassing van processen bij de totstandkoming van producten. De directie en afdelingsmanagers zijn hiervoor integraal verantwoordelijk. Integraal management, projectmatig en procesmatig werken, goed facilitair beheer en een goed beheer van de middelen dienen te leiden tot het realiseren en vervolgens het in stand houden van het gewenste niveau van dienstverlening richting burger en tot een daadkrachtige en slagvaardige organisatie. De gemeente Westervoort en Duiven mandateren alle taken aan 1Stroom. 1Stroom staat daarmee aan de lat om alle bestuurlijke ambities van zowel Westervoort als Duiven te realiseren. Deze opdrachten vormen ook gelijk het bestaansrecht voor 1Stroom. Om de taken en bestuurlijke ambities zo goed mogelijk te kunnen realiseren, heeft 1Stroom een missie en visie opgesteld die is weergegeven in hoofdstuk 2 bij programma Dienstverlening. Deze missie en visie samen met de strategische agenda vormen de koers en opgaaf voor de organisatie.
2.3.4 Personeel Hieronder het beeld van de formatie voor de jaren 2023 tot en met 2025.
Formatie 1stroom Kengetallen Formatie Bezetting fte per 1.000 inwoners
2023 267,54 6,67
2024 292,40 7,30
2025 301,75 7,54
De formatie 2025 laat een stijging zien t.o.v. 2024. De toename van het aantal formatieplaatsen is het gevolg van uitbreiding van taken en werkzaamheden.
2.3.5 Informatiebeveiliging en Privacybescherming De activiteiten en werkzaamheden voor wat betreft de onderwerpen informatiebeveiliging en privacy waarvoor een budget nodig is betreffen de volgende onderwerpen: 16
1.
2.
Bewustwording (Awareness): Digitale veiligheid raakt ons allemaal. Daarom is het belangrijk dat zowel de bestuurders als de medewerkers structureel en periodiek geïnformeerd worden over de mogelijke risico’s over informatiebeveiliging en privacy. ISMS (Information Security Management System). Het ISMS is ingevoerd in 2022. Het doel van het ISMS is het continu beoordelen of beveiligingsmaatregelen passend en effectief zijn, en of deze bijgesteld moeten worden. Het helpt onze organisatie onder andere om risico’s te beheersen, passende beveiligingsmaatregelen te treffen, lering te trekken uit incidenten en daarmee de betrouwbaarheid en de kwaliteit van de informatievoorziening en bedrijfscontinuïteit te waarborgen.
2.3.6 Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid (Woo) vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo is bedoeld om de overheid nog transparanter te maken. In 2025 zullen we in het kader van de implementatie van de Wet Open Overheid ons werk vervolgens als het gaat om: 1) het op orde brengen van onze informatiehuishouding, 2) het actief openbaar maken van de wettelijk verplichte informatiecategorieën, 3) bewustwording creëren en het opleiden van medewerkers (en bestuurders) en tenslotte 4) het verder optimaliseren van het afhandelen van Woo-verzoeken en het beantwoorden van vragen over de beschikbaarheid van informatie. Met deze 4 sporen zullen we naar verwachting nog tot en met 2027 bezig zijn. Om de WOO en alle bijbehorende aspecten goed te kunnen uitvoeren heeft de WOO-functionaris sinds 2023 zijn intrede gemaakt en is het functioneel beheer voor nieuwe applicaties sinds 1 januari 2024 structureel belegd. Echter, door de krappe arbeidsmarkt wordt de vacature voor deze functioneel beheerder pas per april 2024 vervuld. Deze dekkingsmiddelen zijn voor de benodigde formatie vanuit het projectbudget naar 1Stroom verplaatst. De bekostiging is gedekt door de middelen die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld.
Voor de WOO wordt verder een externe communicatieadviseur ingehuurd uit het projectbudget zolang er intern onvoldoende capaciteit is om de werkzaamheden voor de WOO te kunnen oppakken. Tenslotte levert het afhandelen van grote WOO-verzoeken bij vlagen een grote druk op de organisatie en wordt waar nodig extern hulp ingehuurd voor juridisch advies of voor ondersteuning bij het anonimiseren van grote hoeveelheden documenten. Dit gaat waar dat kan en ook ten koste van het WOO projectbudget.
17
Financiële begroting
18
3. Financiële begroting en toelichting 3.1 Financiële meerjarenbegroting De financiële meerjarenbegroting ziet er als volgt uit: (x € 1.000)
Omschrijving
jaarrekening 2023
begroting 2024
begroting 2025
begroting 2026
begroting 2027
Begroting 2028
Lasten Personeelskosten Huisvesting Automatisering Bureau- en organisatiekosten
27.465 1.482 1.169 748
28.394 1.391 785 749
30.833 1.461 1.047 891
31.757 1.445 1.047 802
32.384 1.426 1.182 800
33.641 1.400 1.042 760
Totale lasten
30.864
31.319
34.232
35.051
35.792
36.843
Bijdragen gemeente Duiven Bijdragen gemeente Westervoort Overige baten
18.394 9.883 2.599
20.134 10.517 668
21.787 11.623 821
22.143 12.086 821
22.490 12.481 821
23.152 12.870 821
Totale baten
30.876
31.319
34.232
35.051
35.792
36.843
Baten
Resultaat voor bestemming Bestemmingsreserve toevoeging Bestemmingsreserve onttrekking Resultaat
13 268
281
3.2 Toelichting op de financiële meerjarenbegroting 1Stroom is een uitvoeringsorganisatie en kent geen eigenstandig nieuw beleid. Financiële ontwikkelingen worden bepaald door nieuw beleid dat vanuit de gemeenten wordt aangedragen of door ontwikkelingen in de uitvoering van het bestaande beleid, in de vorm van autonome financiële ontwikkelingen of doordat 1Stroom bestaand beleid op een andere wijze gaat uitvoeren. De begroting van 1Stroom bestaat grotendeels uit de personele kosten en de kosten die gerelateerd zijn aan personeel. Ontwikkelingen in de budgetten bestaan dan ook gewoonlijk grotendeels uit de ontwikkeling van de loonkosten van het personeel. Naast de ontwikkeling van de loonkostenbegroting bestaan de wijzigingen in de begroting uit actualisatie van budgetten.
Personeelskosten (€ 2.439.000 toename) (x € 1.000)
Omschrijving Personeelskosten
jaarrekening 2023 27.465
begroting 2024 28.394
begroting 2025 30.833
begroting 2026 31.757
begroting 2027 32.384
begroting 2028 33.641
Geraamd worden alle loonkosten van de medewerkers van 1Stroom met uitzondering van de griffie en het bestuur van beide gemeenten. Deze kosten worden opgenomen in de begrotingen van de gemeenten. De ontwikkeling van de loonkosten van de oorspronkelijke begroting 2024 naar de voorliggende begroting 2025 bestaat uit de componenten salarissen en overige personeelskosten: 19
Salarissen € 1.975.000 toename De ontwikkeling van de salariskosten kent een aantal elementen: 1. In de Voorjaarsnota’s 2023 van de gemeenten Duiven en Westervoort is extra budget toegekend voor de inzet van personeel in 1Stroom voor specifieke taken. 2. In de begroting 2024 van 1Stroom is rekening gehouden met een CAO loonstijging, die inmiddels anders blijkt te zijn uitgevallen (o.b.v. nieuwe CAO en CPB verwachtingen). Een deel hiervan betreft een naijleffect van de iets hoger dan begrote loonstijging in 2024. De CAO ontwikkeling ziet er als volgt uit:
3. Een deel van de formatie is gefinancierd uit programmageld van de deelnemende gemeenten. Dit betreft personeel dat specifiek wordt ingezet ten behoeve van het programma duurzaamheid, omgevingswet en circulaire economie. 4. De nieuwe wensen in deze begroting, zoals opgenomen in paragraaf 2.2.8. Meerjarig gezien speelt er nog een extra ontwikkeling. Door de deelnemende gemeenten is voor een aantal taken incidenteel budget toegekend voor een specifiek aantal jaren. Dit leidt er toe dat de loonruimte op termijn (fors) afneemt. Vooral in 2026 t.o.v. 2025 betekent dit een aanzienlijke verlaging van het personeelsbudget. Ontwikkeling salariskosten Omschrijving Salarissen primitieve begroting 2024 Loonindexatie primitieve begroting 2024 Correctie tijdelijke financiering formatie VJN 22 Extra capaciteit vanuit VJN 2023 Extra capaciteit vanuit programmagelden Aanvullend loonindex o.b.v. CAO en CPB Investeringen in toekomstvaste organisatie (nieuwe wensen) Begroot loon begroting 2025
2024 25.176.196
1.176.885 310.015 211.480 26.874.577
2025 25.176.196 1.026.689 -22.000 1.156.758 310.015 741.073 460.000 28.848.732
2026 25.176.196 2.043.337 -402.000 1.116.758 310.015 1.066.925 460.000 29.771.231
2027 25.176.196 3.099.634 -602.000 735.158 310.015 1.217.272 460.000 30.396.275
2028 25.176.196 3.099.634 -602.000 735.158 310.015 2.474.596 460.000 31.653.599
Overige personeelskosten € 475.000 toename Traineeshipprogramma € 200.000 toename Het traineeshipprogramma bij 1Stroom heeft op structurele jaarlijkse basis plek voor twee trainees. Het programma dient meerdere doelen: door het programma invulling geven aan moeilijk vervulbare vacatures, een positieve bijdrage te leveren aan onze arbeidsmarktpositie en een bijdrage aan de ontwikkeling van jongeren. Het programma wordt uitgevoerd door hiervoor geselecteerde partijen die ons programma ondersteunen. Er wordt in het programma specifieke aandacht besteed aan onze eigen organisatie, onze manier van werken en de ontwikkeling van persoonlijke eigenschappen en vaardigheden. In de begroting 2024 was dit verzoek gehonoreerd maar het bedrag is abusievelijk niet in de cijfers meegenomen.
20
Reiskosten woon-werkverkeer € 275.000 toename Ingaande 1 januari 2024 is de Regeling tegemoetkoming kosten woon-werkverkeer ingevoerd na besluit voor het bestuur (december 2023) ter bevordering van onze positie op de arbeidsmarkt, duurzaamheid en vitaliteit. Bij de totstandkoming van deze regeling zijn de kosten vooralsnog ingeschat op € 275.000,- per jaar.
Huisvesting (€ 70.000 nadeel) (x € 1.000)
Omschrijving
jaarrekening 2023
Huisvesting
1.482
begroting 2024 1.391
begroting 2025 1.461
begroting 2026 1.445
begroting 2027 1.426
begroting 2028 1.400
Dit betreft de kosten van beide gemeentehuizen en de gemeentewerf in Duiven. De kosten die onder huisvesting worden verantwoord zijn onder andere: schoonmaakkosten, onderhoudskosten en verzekeringskosten. Kapitaalslasten € 34.000 toename In 2024 staan de aanschaf van telefoontoestellen gepland. Hierdoor stijgen de kapitaallasten in 2025. Schoonmaak/kantine € 20.000 toename Per 1 april 2024 is er op basis van een Europese aanbesteding een nieuw contract voor de warme dranken. De contractwaarde hiervan ligt hoger dan de contractwaarde van het huidige contract. Mede op basis van de uitgaven over 2023 is aanpassing van het kantinebudget nodig. Voorgesteld wordt het budget te verhogen met € 10.000. Voor de schoonmaak betreft het een prijsindexatie over een contractprijs van € 200.000 zijnde € 10.000 Huur gemeentehuizen € 17.500 toename Indexering van de huur voor de gemeentehuizen Westervoort, Duiven en de gemeentewerf.
Automatisering (€ 262.000 nadeel) (x € 1.000)
Omschrijving Automatisering
jaarrekening 2023
begroting 2024
1.169
785
begroting 2025 1.047
begroting 2026 1.047
begroting 2027 1.182
begroting 2028 1.042
Bijdrage RID maatwerk € 195.000 toename Dit is het gevolg van aanschaf/uitbreiding van de software, zoals RX Mission voor het team vergunningen, toezicht en handhaving, anonimiseersoftware voor het publiceren van beleidsdocumenten in het kader van de WOO en het gebruik van GovRoam ten behoeve van veilige online toegang tot overheidsorganisaties. Pakket sociaal domein € 37.600 toename Het pakket van sociaal domein is vervangen door drie applicaties, de jaarlijkse kosten zijn gestegen met een bedrag van € 37.600.
21
Belastingen diensten van derden € 15.000 afname Dit betreft een administratieve wijziging, het budget is overgeheveld naar overige bedrijfsvoeringskosten. Belasting/Groen/Kapitaalslasten € 45.000 toename Dit betreft hogere kosten voor ondersteuning en software voor het belastingpakket, software pakket openbaar groen en hogere kapitaalslasten.
Overige bedrijfsvoeringkosten (€ 142.000 toename) (x € 1.000)
Omschrijving
jaarrekening 2023
Overige bedrijfsvoeringskosten
748
begroting 2024 749
begroting 2025 891
begroting 2026 802
begroting 2027 800
begroting 2028 760
De toename betreft enerzijds een administratieve wijziging: een overboeking van automatisering, diensten van derden werkzaamheden in het kader van belastingen (€ 15.000 nadeel). De post is verhoogd met € 30.000 in verband met het uitbesteden van de afhandeling van de WOZ bezwaren. Daarnaast hebben de colleges van beide gemeenten 1Stroom de opdracht gegeven een proces op te starten dat er toe moet leiden dat beide gemeenten financieel weer in control komen. De beschikbare project- en adviescapaciteit van € 250.000 verantwoorden we in 2024 via de Halfjaarrapportage voor € 150.000 en voor € 100.000 in de begroting 2025.
Onvoorzien In de begroting is geen post opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Het criterium voor deze post is dat de uitgaven onvoorzien, onvermijdbaar en onuitstelbaar dienen te zijn. Het risico dat deze uitgaven zich voordoen achten wij vrij klein.
Overige baten (€ 153.000 toename) (x € 1.000)
Omschrijving Overige baten
jaarrekening 2023 2.599
begroting 2024 668
begroting 2025 821
begroting 2026 821
begroting 2027 821
begroting 2028 821
Naast de bijdragen die 1Stroom ontvangt van de gemeenten Duiven en Westervoort, ontvangt het ook een aantal baten van ketenpartners. Dit zijn met name baten die worden ontvangen van Samenwerking de Liemers (SDL) en de MGR voor door 1Stroom geleverde ondersteunende diensten. In 2023 zijn er veel inkomsten ontvangen met een incidenteel karakter, de ontvangsten van het UWV zijnde de ziektegelden zijn bij geraamd omdat uit historie blijkt dat de ontvangsten redelijk constant zijn. Bijdrage gemeente Duiven De verdeelsleutel 63% van de kosten 1Stroom voor de gemeente Duiven wordt toegepast nadat de verwachte kosten omtrent grondexploitaties en het afvalaanbiedstation voor 100% zijn doorbelast
22
aan de gemeente Duiven. (x € 1.000)
Omschrijving
jaarrekening 2023
Bijdragen gemeente Duiven
begroting 2024
18.394
begroting 2025
20.134
21.787
begroting 2026
begroting 2027
22.143
begroting 2028
22.490
23.152
Bijdrage gemeente Westervoort De verdeelsleutel 37% van de kosten 1Stroom voor de gemeente Westervoort wordt toegepast nadat de verwachte kosten omtrent grondexploitaties en het afvalaanbiedstation voor 100% zijn doorbelast aan de gemeente Duiven. (x € 1.000)
Omschrijving
jaarrekening 2023
Bijdragen gemeente Westervoort
begroting 2024
9.883
begroting 2025
10.517
11.623
begroting 2026
begroting 2027
12.086
begroting 2028
12.481
12.870
3.3 Toelichting op de bijdragen van de gemeenten (x € 1.000)
Totale lasten 1Stroom Overige baten
-/-
Netto door te belasten Waarvan voor rekening Afvalaanbiedstation Grondexploitatie Communicatie ruimtelijke projecten Toegang beschermd wonen Extra consulent inburgering uitvoering woonvisie uitvoering participatie Jeugdboa Maatwerl leerlingenvervoer Regionale opgaven Aanpak zwerfafval Pilot zelfbeheer woningbouw
-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-/-
begroting 2025
begroting 2026
begroting 2027
begroting 2028
34.231.699 821.073
35.050.621 821.073
35.792.270 821.073
36.843.066 821.073
33.410.626
34.229.548
34.971.197
36.021.993
Duiven Westervoort
Duiven Westervoort
Duiven Westervoort
Duiven Westervoort
599.000 535.000 85.000
599.000 535.000 85.000
599.000 535.000
0 0 0 15.623
599.000 535.000
15.623 66.000 300.000 95.000 35.000 40.000 179.550 28.350 46.000 91.000
15.623
15.623
200.000
45.000
40.000 179.550 28.350
45.000
179.550 28.350
45.000
179.550 28.350
45.000
60.623
1.666.900
60.623
1.341.900
60.623
1.341.900
60.623
Totaalbedrag
2.099.900
Netto door te belasten
31.250.103
32.502.025
33.568.674
34.619.470
63% 37%
19.687.565 11.562.538
20.476.276 12.025.749
21.148.265 12.420.409
21.810.266 12.809.204
Aandeel Duiven doorbelaste kosten Aandeel Duiven cf. verdeelsleutel Totaal aandeel Duiven
2.099.900 19.687.565 21.787.465
1.666.900 20.476.276 22.143.176
1.341.900 21.148.265 22.490.165
1.341.900 21.810.266 23.152.166
Aandeel Westervoort doorbelaste kosten Aandeel Westervoort cf. verdeelsleutel Totaal aandeel Westervoort
60.623 11.562.538 11.623.161
60.623 12.025.749 12.086.372
60.623 12.420.409 12.481.032
60.623 12.809.204 12.869.827
Totale doorbelasting Duiven + Westervoort Netto door te belasten Verschil
33.410.626 33.410.626
34.229.548 34.229.548
34.971.197 34.971.197
36.021.993 36.021.993
Doorbelasting cf. verdeelsleutel Aandeel Duiven Aandeel Westervoort
-
-
-
-
De bijdragen van de gemeenten worden bepaald volgens een vaste methodiek. De bijdrage voor 2025 wordt hieronder toegelicht aan de hand van de cijfers. Nadat de overige baten in mindering zijn gebracht op de totale lasten van 1Stroom worden de verwachte lasten rondom het afvalaanbiedstation, de grondexploitaties en de formatietoekenningen specifiek voor Duiven of Westervoort voor 100% doorbelast aan de gemeente Duiven of Westervoort. Voor de kosten op de grondexploitaties is daarbij uitgegaan van de verwachte inzet in uren, vermenigvuldigd met het gecalculeerde uurtarief, op de diverse complexen zoals deze door de diver-
23
se projectmedewerkers is aangegeven. Op het resterende bedrag wordt de verdeelsleutel toegepast: 63% voor Duiven en 37% voor Westervoort. De bijdragen van de gemeenten aan 1Stroom worden door beide gemeenten verwerkt in hun meerjarenramingen.
3.3 Geprognosticeerde meerjarenbalans De geprognosticeerde balans geeft inzicht in de ontwikkeling van de investeringen, het aanwenden van reserves en voorzieningen en de financieringsbehoefte. Onderstaande balans laat zien dat de kortlopende schulden in principe opgevangen kunnen worden vanuit de waarde van de vaste en vlottende activa. Een eventueel risico in de balans is hierdoor zeer beperkt.
Meerjarenbalans 2025-2028 Activa vaste activa: *vaste activa met econ. nut *vaste activa met maatsch. nut vlottende activa Totaal Activa
2023
2024
2025
2026
2027
2028
776 3.457 4.233
994 3.457 4.451
960 3.457 4.417
1.663 3.457 5.120
1.814 3.457 5.271