B06-20210308-09-kunstwerk-bezuinigingen-bibliotheek.pdf

Gemeente Westervoort T.a.v. Raads- en commissieleden Dorpsplein 1 6931 CZ Westervoort

Zevenaar, 28 februari 2021 Onderwerp: Kenmerk:

Voorgenomen bezuinigingen bibliotheek bf/2021.004

Geacht raads- en commissielid, Een geletterde samenleving is van groot belang. Mensen die voldoende in staat zijn om goed te lezen en te schrijven hebben meer kans op een baan, minder gezondheidsklachten, minder kans op schulden en hebben over het algemeen een positiever zelfbeeld. Het is belangrijk voor het sociale en maatschappelijke leven. De bibliotheek speelt hierin een belangrijke rol. Mede opgedragen door de verschillende overheidslagen. Dit is eind vorig jaar bekrachtigd door de ondertekening van het bibliotheekconvenant 2020-2023 tussen onder andere de VNG, Koninklijke Bibliotheek en de Vereniging Openbare Bibliotheek. Met dit convenant leggen bibliotheken en de drie overheidslagen vast dat zij zich gezamenlijk inzetten voor leesbevordering, digitale inclusie en een leven lang ontwikkelen. Ook zijn er afspraken gemaakt over de toekomst van de openbare bibliotheek. Aanleiding hiervoor zijn de aanbevelingen uit de evaluatie Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) en uit het advies van de Raad voor Cultuur ‘Een bibliotheek voor iedereen’. Resultaat van dit convenant is dat de gemeente een regierol heeft in de zorg tot een geletterde samenleving, zorgt voor ontsluiting van informatie en bijdraagt tot ontwikkeling van haar inwoners. Hierbij heeft de bibliotheek een sleutelrol bij de grote maatschappelijke opgaven. Namelijk, • • •

Geletterde samenleving Participatie in informatiesamenleving Leven lang ontwikkelen

De bibliotheek is van grote waarde en biedt volop ondersteuning. De gemeente Westervoort is voornemens om 50% te bezuinigen op de activiteiten van het bibliotheekwerk. Dat komt neer op bijna 35% op het totale budget. Wat overblijft is € 135.000,- per jaar, waarvan het grootste gedeelte bestemd is voor de huur van het bibliotheekpand. Met dit budget is geen bibliotheek meer te runnen en zeker niet de wettelijke taken waaraan wij moeten voldoen. In plaats van een bezuiniging zou er eigenlijk geïnvesteerd moeten worden.

De gemeente Westervoort geeft namelijk voor de activiteiten van de bibliotheek een bedrag uit van € 8,94 per inwoner. Dit staat in schril contrast met het landelijke gemiddelde van € 31,06 wat ook gelijk staat aan het gemiddelde in Gelderland. (bron: Koninklijke Bibliotheek 2019). Hiermee staan we in de lijstjes van slechtst gesubsidieerde bibliotheek van Nederland. Op basis van het bezuinigingsvoorstel zou dit € 4,47 worden. U begrijpt dat we dan helemaal niet meer aan onze opdracht en wettelijke taken kunnen voldoen. En dat terwijl de gemeente Westervoort dit zo nodig heeft. Westervoort telt een meer dan gemiddeld aantal laaggeletterden in de gemeente, namelijk 14%. Gemiddeld in Nederland is dit 10%. (Bron: geletterdinzicht.nl, 2021 en Regioplan volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid 2021-2024) De afgelopen jaren heeft de bibliotheek zich samen met partners uit het sociaal domein en gemeenten ingezet voor het Liemers Taalhuis. Vanuit het taalhuis zijn diverse programma’s ingezet ter bevordering van geletterdheid. Op dit moment zijn we de organisatie aan het herijken, is het nieuwe beleidsplan klaar en staat de landelijke certificering op de agenda. We zetten al in op cursussen, bijvoorbeeld Digisterker, Klik & tik, Windows 10 voor beginners.

Er is een wekelijks spreekuur voor vragen inzake digitale vaardigheden, ondersteuning bij vraagstukken over de digitale overheid in samenwerking met de sociale raadslieden, een samenwerking met de RSD om cliënten uit Westervoort aan het werk te helpen en ieder jaar de Zomerschool om taalachterstanden op te vangen. In het kader van de voorschoolse educatie organiseren wij o.a. Boekenpret om ouderbetrokkenheid te stimuleren en Boekstart om het voorlezen te bevorderen. Daarnaast verzorgt de bibliotheek op bijna alle scholen ‘Bibliotheek op school’, sturen we mediacoaches, organiseren schrijversbezoeken en zorgen voor een actuele collectie. Tevens hebben we een groot aantal projecten die zeer succesvol zijn en positief worden ontvangen, zoals de Nationale Voorleesdagen, Voorleeswedstrijden i.s.m. scholen, De Kinderboekenweek en themacollecties voor de scholen. De bibliotheek is veel meer dan alleen de vestiging. Het grootste gedeelte van het bibliotheekwerk wordt hierboven geschetst. Dat doen we dus nu al met minimale middelen. Deze zouden dan gehalveerd worden. Afgelopen jaren is er al fors bezuinigd op de bibliotheek, In 2015 was er nog een totaalbudget van € 254.623,-. De huisvesting en collectie is meer dan gehalveerd en het budget is gedaald in vijf jaar met bijna € 60.000,-. Voor de inrichting van de vernieuwde bibliotheek hebben we een lening afgesloten, deze loopt nog.

Bovendien zijn we het verlies nog aan het afbetalen door de verkoop van de bibliotheek. Hoewel we voor het grootste gedeelte met vrijwilligers werken, hebben we wel te maken met verhoogde personeelskosten vanwege CAO afspraken en pensioenstijgingen. Verkapt is dit in de vijf jaar nog eens ruim 5% aan bezuinigingen. Deze hebben we opgevangen door de kleinere bibliotheekcollectie en de bezuiniging op de automatisering.

Kortom, de afgelopen jaren is de bibliotheek in Westervoort enorm gekrompen en staat het beschikbare budget in relatie tot onze wettelijke taken en gemaakte afspraken op zeer gespannen voet. Door de fusie hebben we een efficiëntie slag kunnen maken en hebben we gebruik gemaakt van fondsen waardoor we enigszins nog kunnen werken aan onze inhoudelijke doelen. Deze bezuiniging biedt geen oplossing voor de toekomst. Het aantal ongeletterden en de minder digitaal vaardige inwoners wordt alleen maar groter. Voor de duidelijkheid, het betreft hier met name inwoners met de Nederlandse taal als eerste taal. Hier moeten we aan blijven werken, juist vanwege de veranderende maatschappij en de vaart van de digitale ontwikkelingen en innovaties. Uiteindelijk verhoogt dit de druk op het sociale domein, de gezondheidszorg, schuldenproblematiek, werkloosheid etc. alleen maar meer op langere termijn. We begrijpen de financiële situatie van de gemeente. Meerdere gemeenten in Nederland hebben hier mee te kampen, maar dit moet een sterk signaal zijn naar de landelijke overheid. De enige culturele voorziening die de gemeente Westervoort nog heeft dreigt nu ook te verdwijnen. Tot slot, de bezuiniging op het bibliotheekwerk is een onmogelijke. Een bibliotheek is niet alleen een vestiging met wat boeken maar veel meer dan dat.

Graag ga ik met u in gesprek over oplossingen en andere scenario’s om te blijven werken aan de doelen die gesteld zijn. We zitten wat dat betreft in een spagaat. De ene overheid verlangt van ons te werken aan een fors takenpakket, terwijl de andere overheid hier geen middelen voor beschikbaar heeft. Dit is een signaal dat wij regelmatig hebben afgegeven. Ik vraag u dan ook de voorgenoemde bezuinigingen te heroverwegen. Ik vertrouw erop u hiermee voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd. Met hartelijke groet,

Bert Frölich Directeur-bestuurder