B04-20250929-27-vka-brief-RAC-GMR-aan-raden-bijlage1-brief-aan-DB-AB

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen De voorzitter Algemeen bestuur De heer drs. H.M.F. Bruls Mevrouw H. Tiemens, Directeur Nijverheidsweg 2a 6662 NG Elst

Postadres Gemeente Nijmegen BM50 Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Bezoekadres Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen T 024 329 90 30 nijmegen.nl

Datum Betreft

25 juni 2025 Advies Regioagendacommissie AB GMR 23 juni 2025

Contactpersoon G.E. van der Woude g.van.der.woude@nijmegen.nl

Geachte heer Bruls, mevrouw Tiemens, De Regioagendacommissie Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (hierna: RAC GMR) bereidt de procesmatige voorbereiding en planning van de politieke besluitvorming voor alle raden van de deelnemende gemeenten van de GMR voor. Zij voert hier een dialoog over met afgevaardigden van het Dagelijks bestuur en directie van de GMR waarbij de focus ligt op de randvoorwaarden, zodat de raden de kaderstellende en controlerende taken rondom de Groene Metropoolregio en de voortgang op de regionale opgaven kunnen vervullen. Daarvoor brengt zij gevraagd en ongevraagd advies uit aan het bestuur van de GMR. Dit omvat ook het doorgeven van signalen vanuit de raden aan het Algemeen bestuur en het informeren van het Algemeen bestuur over standpunten vanuit de RAC GMR. De RAC GMR heeft op 23 juni 2025 vergaderd. Aan deze vergadering werd namens GMR deelgenomen door dhr. H. van den Berg. Van die vergadering treft u bijgaand een concept-verslag aan. Om de leesbaarheid van dat verslag te vereenvoudigen benoemen wij in deze brief een aantal zaken, welke u kunt betrekken bij de vergadering van de GMR DB+ van 25 juni 2025 en/of het AB van 9 juli 2025. De leden van de RAC GMR worden ook geacht de afzonderlijke Raden te informeren. Om die reden zal deze informatie ook naar deze Raden worden verzonden.

Wij vragen uw aandacht voor de volgende gespreksthema’s, die tijdens de vergadering van de RAC GMR de revue zijn gepasseerd.

Brieven en huisstijldocumenten / sjab = Brief

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio 24 maart 2025

Mededelingen vanuit bestuur en directie Dhr. Van den Berg heeft de RAC GMR over de volgende zaken,- waar vanuit het Regiobureau en gemeenten aan gewerkt wordt -, geïnformeerd: − Wonen: met behulp van een provinciale subsidie zijn drie projectleiders aangesteld om de woningbouw te versnellen. / Verder wordt ingezet op de speciale budgetten van het Rijk voor mobiliteit die vereist voor de nieuwbouw. Op de vraag van dhr. Schaftenaar – Beuningen wat de naam van dat budget van pakweg 2,5 miljard is, geldt de naam: realisatiestimulans. Voor 31-8-2025 dienen de plannen van gemeenten ingediend te worden bij het Rijk. Alle acties zijn daarop gericht. − Regionaal programma werklocaties: de uitvoeringsagenda wordt nu samen met gemeenten gemaakt. − Termijnkalender uitvoeringsagenda Groen-Blauwe raamwerk: Dat wordt nu gebouwd, wat nu precies vereist is komt binnenkort naar de RAC GMR en/of de raden. Ook samen met gemeenten, provincie en waterschap. Geprobeerd wordt middelen op te halen bij derden. − Zienswijzenproces jaarrekening en begroting. Dit loopt voor wat betreft de bezuinigingen en de mutatie naar een gemengde regeling. − Economic board en provincie: Er wordt gewerkt aan een regionale meerjareninvesteringsagenda. Dit komt terug in het derde of vierde kwartaal.

De termijnkalender van de Regioagendacommissie en de raden De Regioagendacommissie stelt iedere vergadering de zogeheten termijnkalender vast. De kwaliteit van deze kalender is van belang voor een goede rolvervulling door de Regioagendacommissie. Voor wat betreft het Informatieprotocol is toegezegd dat in 1e vergadering na reces de RAC GMR de planning en proces hiervoor ontvangt. De RAC GMR heeft de geactualiseerde versie akkoord bevonden. Regiobijeenkomst raden 10 oktober 2025

De RAC GMR heeft gesproken over de inhoudelijke invulling, vorm en randvoorwaarden voor de tweede regiobijeenkomst van 2025 op 10 oktober as. De RAC GMR hecht er waarde aan dat deze bijeenkomst doorgaat. Ook omdat de laatste twee bijeenkomsten niet zijn doorgegaan. De RAC GMR geeft u het volgende advies mee: a) b) c)

d)

e) f)

Inhoudelijk vindt men het een goed voorstel. Het verdient aanbeveling de uitnodiging en/of vooraankondiging zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval voor het zomerreces te verzenden. Het programma is relatief abstract. De oproep is in de uitnodiging concreter te worden zodat duidelijker wordt wat de toegevoegde waarde van het programma is voor de eventuele besluitvorming en/of bijsturing in de raden. Neem iets van dilemma’s en keuzes op waarmee het meer concreet wordt. Dit heeft een duidelijke meerwaarde en geeft een grotere kans op betere opkomst. De vrijdagen blijven een discussiepunt, maar vooralsnog wordt hier niet aan getornd, omdat de andere opties geen overduidelijk alternatief bieden die op draagvlak kunnen rekenen. Faciliteer de interactie en de onderlinge ontmoeting tijdens deze bijeenkomst. De clustering per afzonderlijke gebied is akkoord.

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 2 van 9

g) h) i)

Besteedt aandacht aan de relatief grote opkomst voor het gebied van het RijkvanNijmegen en de daarbij behorende randvoorwaarden voor het voeren van het goede gesprek. Verkoop de locatie die als mooi en aantrekkelijk wordt ervaren en belicht dit extra. Vanuit de gemeente Rozendaal kunnen nog randvoorwaarden verwacht worden na bespreking in hun raad. Die volgen tzt.

Met vriendelijke groet, Wimer Heemskerk Voorzitter Regioagendacommissie GroeneMetropoolregio Arnhem-Nijmegen

Bijlagen • Bijlage 1: Concept-verslag RAC GMR 23 juni 2025.

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 3 van 9

CONCEPT-VERSLAG - Regioagendacommissie Datum

24-03-2025

Tijd

19:30 - 22:00

Locatie

Raadszaal Nijmegen

Voorzitter

Wimer Heemskerk

0

Weblink openbare uitzending vanaf 19.30 uur. Klik op deze link hier. https://channel.royalcast.com/nijmegen/#!/nijmegen/20250324_1

1

Opening (vaststellen vergaderquorum), mededelingen en vaststellen agenda Regioagendacommissie 24 maart 2025 • aanwezig vanuit het bestuur dhr. Luciën van Riswijk, vanuit directie dhr. H. van den Berg. • De heer Dave Herms is namens de raad van Wijchen benoemd tot delegatielid. • Afwezig met kennisgeving: Arjen Zwaag - Heumen; Hanneke Schrage - Westervoort; Eric Klappers - Duiven; Theo Kooijmans - Rheden; Caroline de Greeff - Berg en Dal; Peter Paul Geelen - Rheden; Bart Bauhuis - Doesburg; Marlies Neutkens - Arnhem; Cees de Beer - Nijmegen; Michelle van doorn - Nijmegen; Marieke Smit – Nijmegen; Gerard Rasing - Lingewaard; Hanneke Roozendaal - Mook & Middelaar; Loes Hupkes – Rozendaal. Aanwezig: Heemskerk – Voorzitter; Schaftenaar – Beuningen; Arians – Beuningen; Van den Akker – Rozendaal; Mooren - Druten; Meeuwsen - van Rhijn - Druten; Verstegen – Berg & Dal; Gerretschen - Arnhem; Meijer - Zevenaar; Smit - Duiven; Lippinkhof - Westervoort; Broekmans – Mook & Middelaar; Herms - Wijchen; Verharen - Wijchen; Arends - Lingewaard; De Vries Overbetuwe; Mulder - Overbetuwe; Dolmans-Klumper - Lingewaard. Het quorum Quorum, is minimaal 9 gemeenten aanwezig. Afmeldingen zijn verwerkt in meest actuele agenda.

2

Ingekomen stukken • Brief van dhr. R. Barends van 8-1-2025 inzake reactie op de begroting en Jaarplan TEB gericht aan de Economic board. • Sfeerverslag Regiocongres GMR 20 februari 2025: Regiocongres 2025: “Hartstikke verliefd op de regio” • Nieuwsbrief GMR 5 maart 2025: Het laatste nieuws van de Groene Metropoolregio | maart 2025 Er worden geen op- of aanmerkingen geplaatst door de RAC-leden.

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 4 van 9

3

Vaststellen besluitenlijst-verslag van 20 januari 2025 en ter kennisname advies RAC GMR aan Algemeen bestuur & brief RAC GMR aan de raden van 22 januari 2025 • De regioagendacommissie stelt de verslagen en besluitenlijst met inachtname van mogelijke wijzigingen vast. • De adviezen van de regioagendacommissie aan het Algemeen bestuur en de brieven van de regioagendacommissie aan de Raden zijn ter kennisname. Het verslag en besluitenlijst worden conform vastgesteld.

4

Inspraak Dhr. Ramon Barends spreekt in. Dhr. Barends spreekt namens Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen. Hij stelt de retorische vraag wat de Burgemeester van Nijmegen en het College van Burgemeester en Wethouders van Zevenaar met elkaar gemeen hebben. Hij wijst op twee brieven die op de lijst ingekomen stukken staan over The Economic Board en memoreert dat hij over deze brieven en over de brief over het Strategisch Plan een goed gesprek met Jan van Dellen heeft gevoerd. Hij zegt toe de brief over het Plan aan de RAC te zenden. Een ander belangrijk document voor de regio is de Begroting. Hij memoreert de inbreng die vorig jaar bij de Regionale Agenda is ingestuurd en vertrouwd er op dat deze door het DB is betrokken bij het opstellen van de Begroting 2026. Ook van belang is de voortgang van de Gebiedsprogramma’s. De provincie Gelderland werkt nu aan de herijking van de Provinciale Omgevingsvisie. Hij merkt op dat de Regioarrangementen nu niet worden geactualiseerd. Het is belangrijk dat de Gebiedsprogramma’s goed ingepast worden. De eerste versie is opgeleverd. Hij vraagt of deze openbaar gemaakt kunnen worden en hij vraagt hoe inwoners betrokken worden als belangrijke partners van de Regio. Tenslotte de Burgemeester van Nijmegen en het College van Meijer - Zevenaar: spreker hoort kreten als Big City Liemers City.

Hij kiest dan liever voor een klein Gallisch dorpje waar Obelix bivakkeerde. Bestuurlijke herindeling is niet de stip op de horizon waar hij naar uitkijkt. Het gaat om de kracht van klein. Wouter Smit (Duiven) deelt de laatste stelling van de inspreker. Er zijn verder geen vragen.

5

Mededelingen vanuit bestuur en directie onder andere: •

•

concept-begroting en jaarstukken zoals deze op 19 maart 2025 door het DB worden vastgesteld. Eventuele bijzonderheden daaromtrent kunnen worden medegedeeld door het DB. Dit voorzover het betrekking heeft op het proces of de communicatie daaromtrent. Het debat wordt gevoerd door de raden. Regionale toelichting op 6 mei op de jaarstukken oa. vanuit de GMR.

Voorzitter: stelt DB en directie in de gelegenheid tot het doen van mededelingen. Dhr. Van Riswijk refereert aan de vergadering van het AB van 2 april jl. Rekening en begroting. Hij merkt op dat de relatie met accountant is verbeterd. Jaarrekening: De verwachting is dat er een goedkeurende verklaring komt op vrijdag as. Deze rekening sluit met een fors overschot van bijna 7 ton, gaat terug naar de gemeenten. Pakweg 1 euro per bewoner. Redenen zijn oa. ontvangen subsidies. Voorts is helaas nog niet alles gerealiseerd. De uitgaven van het regiokantoor vielen mee. Tot slot was de rente gunstiger dan begroting. Begroting

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 5 van 9

De begroting is een vertaling van de besparingsoperatie. Het AB gaf 7% bezuinigings-opgave mee. Is opgenomen in de begroting. Dus eerst 7% verlaging en vervolgens is de prijsindexering toegepast. Subsidie Economic Board De gemeenten besluiten zelf over de kosten en subsidie aan de Economic board, maar AB is zelf wel akkoord gegaan met indexering. Dus als gemeenten akkoord gaan dan geeft de GMR dat door aan de Economic board. Verordenende bevoegdheid Het gaat om de toekenning, controle en verantwoording afleggen over subsidies. Omdat de verordenende bevoegdheid niet bestond geschiedde dit door gemeenten. Bijvoorbeeld bij de regiodeal leidde dat tot problemen, dat is tijdelijk opgelost door de provincie. De belangrijkste consequentie is dat de regeling wordt veranderd doordat de raden de leden van het AB aanwijst. Daarmee kan de subsidieregeling vereenvoudigd worden. Vragen sec over de jaarrekening Meijer - Zevenaar: over de jaarstukken: gezien het overschot, zijn alle doelen wel behaald? Van Riswijk: de middelen voor specifieke projecten die meerdere jaren bestrijken worden niet zo maar teruggestort, pas na afronding van het project of een ambitie. Daar waar inwonersbijdragen niet vereist was dan wordt het teruggegeven. Dus inboeten op ambities is geen sprake van. Verordenende bevoegdheid: • Smit - Duiven: GMR is een collegeaangelegenheid.

Nu gaat de raad de afgevaardigden benoemen. Hoe zit het dan met de informatievoorziening van de GMR richting de raden. • Arians - Beuningen: betekent dit dat collegeregeling een raadsregeling wordt? Kunnen de raden dan ook een lid uit hun midden aanwijzen als lid. • Arends - Lingewaard: moet hiervoor ook extra personeel voor worden aangetrokken? Of heeft het andere financiële consequenties?. • Van Riswijk: − Voor wat betreft de kosten: het zal tot minder kosten leiden. Ook gemeenten die het nu uitvoeren rekenen immers kosten. − Het wordt een gemengde regelgeving. Dat kan er formeel toe leiden dat raden een ander persoon sturen dan een collegelid. Theoretisch blijft het een collegeregeling. Een geheel eigen opvatting ventileren van een ander persoon dan een college of collegelid zou dan tot vreemde situaties kunnen leiden. Dat wat als bevoegdheid bij de raden berust blijft daar ook rusten. De GMR blijft een afstemmingsorgaan. Als raadslid in het Ab zou je dan feitelijk het collegestandpunt moeten verdedigen. • Arians - Beuningen: kan er een technische toelichting volgen voor de raadsleden? • Van Riswijk: de eerste filter is de vergadering van het AB. Die bewaken al de kwaliteit van de communicatie naar de raden. De behoefte aan ondersteuning kan aangereikt worden door de GMR.

• De Vries - Overbetuwe: vindt memo helder, maar een informatiebijeenkomst voor het juridisch technische deel kan wel helpen. • Verstegen – Berg & Dal: vindt het een pragmatische aanpak. Het is niet zo complex als het er uitziet, een goede uitleg kan wel helpen. • Mulder - Overbetuwe: sluit zich aan bij Verstegen, vindt het een logische stap dat de GMR dit mag doen. • Van Riswijk: stelt zich zo voor, dit alles horende, dat een uitlegfilm wellicht een goed idee is waarin ook de Q&A’s worden belicht. • Voorzitter: rond de discussie af en geeft aan dat het Ab dit bespreekt op 2 april as.

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 6 van 9

6

Regionaal programma Werklocaties (RPW) Stand van zaken proces en terugkoppeling beelden over de regionale webinar vanuit bestuur, directie en/of delegatieleden zelf (zie stukken). • •

•

•

•

•

• •

7

Voorzitter: stelt zowel DB, directie als leden van de RAC in de gelegenheid opmerkingen daarover te maken of signalen te benoemen. Van Riswijk: het komt op de raadsagenda’s. Daarna gaat het naar de provincie. Als we niks leveren dan gaat de provincie zijn eigen gang. De zienswijzen van de gemeenten worden verwerkt. Arians - Beuningen: bij de eerste presentatie van de RPW is destijds aan dhr. Bruls gevraagd hoe de weging zo evenwichtig mogelijk wordt verricht. Wanneer zien we die weging integraal? Dit is een reflectie, maar ook een zorg. Van Riswijk: het rapport is twee keer bij de zogeheten integratietafel besproken. Dat had een toegevoegde waarde. De zorg is terecht, het komt ook terug bij de gebiedsprogramma’s. Arians - Beuningen: hoe maakt u die afwegingen zichtbaar voor de raden? De verstedelijkingsstrategie bedoelt hij. Spreekt de uitdaging uit dat dit transparant wordt gemaakt. Liefst visueel in de kantlijn met verwijzingen naar haakjes voor de onderbouwingen. Van Riswijk: bij de tweede integratietafel is al bijgestuurd doordat meer transparant werd verwoord hoe de keuzes zijn gemaakt. Maar je kunt die vraag ook aan eigen collegeleden stellen. We zijn wel voor meer helderheid, zonder dat de stapel tekst te groot wordt. De Vries - Overbetuwe: we moeten vrij snel een reactie geven, het zou fijn zijn als we het snel kunnen krijgen.

Van Riswijk: u heeft al een zienswijze kunnen geven, dus we zitten nu in de besluitfase. Bij die zienswijze heeft u al kunnen kijken naar het verband met ander lokaal beleid.

De geactualiseerde termijnkalender van de Regioagendacommissie & vaststelling vergaderdata RAC GMR 2025 De actuele termijnkalender is toegevoegd. De wijzigingen tov de vorige versie zijn inzichtelijk gemaakt. Toezegging vergadering 10 januari 2025: Arians – Beuningen: drie punten. 1. Is het mogelijk bij onderwerpen aan te geven wat er gevraagd wordt van de raden. 2. De actualisatie van het Regioarrangement, is er en zo ja wat is de rol van de raden? En zo ja wat is de datum? 3. Is het mogelijk om de wijzigingen zichtbaar te maken. Reactie mw. Tiemens: goede toevoeging, zal in volgende versie gebeuren. Zegt toe dat de wijzigingen zichtbaar zullen worden gemaakt. Voorts dat de Termijnkalender op de rol van de raden zal worden aangescherpt. De actualisatie van het regioarrangement komt echter wel later, is ongewis. • Voorzitter: geeft aan dat de wijzigingen aangeduid zijn in de termijnkalender. Vraagt aan bestuur en directie of daar nog meer over te zeggen is. Vraagt aan de leden of er vragen zijn. • Arians - Beuningen: verzoekt om meer duiding over de kolom met data, wat zegt die datum bijvoorbeeld 31 maart? Wanneer wordt wat van de raad verwacht? • Dhr. Van den Berg - directie: de basis hiervan is de jaarkalender van de GMR. Opgavemanagers hebben daarin een rol. Sommige data kunnen inderdaad scherper, belooft dat het overzicht van mei scherper en duidelijker zal zijn qua data.

• Verstegen – Berg & Dal: conceptbegroting 2026. Bepleit zienswijzen van de raden in juni in plaats van mei.

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 7 van 9

•

• •

8

Notitie voortgang gebiedsprogramma’s & uitwerkingen Dit wordt aangeboden aan Colleges en ter informatie aan de raden. De RAC wordt alvast geïnformeerd over de stavaza middels een kort brief op 24 maart. • •

• •

• •

• •

•

• • • •

10

Dhr. Van den Berg - directie, begroting moet worden vastgesteld in september. Gemeenten kunnen medio juli een zienswijze sturen. Dus die data zijn verkeerd. Vwb jaarrekening is die korter omdat 15 juli de GMR deze naar de provincie moet sturen. Arians - Beuningen: p. 2, RES 2024 zou in februari / maart 2025 komen, maart is bijna voorbij? Van den Berg - directie, dat wordt aangepast in de volgende versie. (Noot redactie: de aangepaste gecorrigeerde versie is toegevoegd aan de agendastukken van de RAC GMR van 24 maart 2025).

Voorzitter: geeft aan dat er bijlagen zijn. Verzoekt DB, directie om een toelichting hier op. Van Riswijk: Waarom is dit nieuw? Omdat we richting een uitvoeringsfase gaan. In de verstedelijkingsstrategie is de integraliteit bereikt. Dit landt in vier verschillende gebieden. Heeft met verdelingsvraagstuk te maken en gesprekken met externe partners. En gemeenten moeten eigenaren worden van processen door hun verbinding met hun raden. Daarbij komen programma’s, zoals bijvoorbeeld waar landen die zonneparken of windmolens. De gebiedscommissies met de uitwerkingen, gaan langs de raden, soms is dat wat makkelijker omdat er omgevingsvisies zijn, of ze vormen bouwstenen voor zo’n omgevingsvisie. Daar komen bijeenkomsten van. De collegeleden die hier over gaan, gaan met de raden die gesprekken aan voor integrale programma’s voor zo’n gebied. Provincie en Rijk vragen ook een bepaalde systematiek. Doe je dat niet dan kun je ook geen claims leggen. Schaftenaar – Beuningen: Kun je zoiets amenderen? Kan je als raad daaraan sleutelen of is het ja of nee? Wat zijn de sturingsmogelijkheden van de raden? Van Riswijk: u blijft altijd bevoegd als raden bij bepaling wat in een gebied gebeurt, maar u kijkt als het goed is wat breder dan lokaal. Goed overleg met als doel consensus blijft. En als anderen uw keuze niet zinnen kunt u er naast grijpen.

Arians - Beuningen: waar landen de zoet-zuur gesprekken? Bijvoorbeeld windmolens in RvN. Met name de gebiedsoverstijgende discussies? Van Riswijk: keuzes zitten deels in de verstedelijkingsstrategie. Het blijft onderdeel van het gesprek binnenkort. Advies: blijf uw college goed volgen en beoordelen en ga daarmee het gesprek aan. Smit - Duiven: wat is de meerwaarde boven alle andere visies, plannen ed? Van Riswijk: verschillende gebiedsprogramma’s werken in verschillende fases naar einddoel, dat kan in Liemers al grotendeels zijn gebeurd. In andere regio’s is het nieuwer. Is wel nodig omdat anderen dat ook van ons dat vragen, zodat we kunnen blijven meedoen. Arends - Lingewaard: Regionale integraliteit. Het agendalidmaatschap van het middengebied straalt een zekere passiviteit uit. Bepleit meer wisselwerking met ArnhemZuid en Nijmegen-Noord. Bepleit actieve participatie. Van Riswijk: terechte zorg en aandachtspunt. Bespreek dit vooral met uw collegeleden. Intentie is wel getoond. Arends - Lingewaard: onze wethouder zit niet in RAC of AB. Dus ik spreek u aan. Riswijk: mijn advies is de koninklijke weg te volgen, uw portefeuillehouder. Arends - Lingewaard: we hebben wel een DB lid. Zit niet in middengebied. Dank voor uw advies.

Rondvraag en sluiting

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 8 van 9

•

•

•

De Vries - Overbetuwe: roept op voor aandacht voor de verkiezingen van de gemeenteraden. De GMR is geïnteresseerd welke informatie wanneer met de nieuwe raden moet worden gedeeld. Dit is ook een zaak van overleg met de griffiers. Zij doet een oproep aan de andere leden wie daarover wil meedenken. Vooralsnog geen aanmeldingen, zij zal dit eerst voorbespreken met de voorzitter en de secretaris. Smit - Duiven: mobiliteit. In hoeverre is er overleg van de GMR met Rocov (belangenbehartiger openbaar vervoer Gelderland van de gebruikers) over het openbaar vervoer? Dhr. Van den Berg zegt toe het antwoord te zullen achterhalen. De volgende vergadering is 12 mei in de raadszaal van de gemeente Arnhem.

Regioagendacommissie Groene Metropoolregio

Pagina 9 van 9