B04-20250630-25-vka-ggd-kernboodschappen-gem-wtv

ggdgm.nl

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024

Kernboodschappen

Gemeente Westervoort

Belangrijkste resultaten Verkleinen van gezondheidsachterstanden

Gezonde leefomgeving

De kansen op een goede gezondheid zijn niet eerlijk verdeeld. Mensen met een lager opleidingsniveau leven gemiddeld korter en ervaren veel eerder een slechtere gezondheid dan mensen met een hoog opleidingsniveau. Dit noemen we sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Deze verschillen zijn hardnekkig en gaan vaak over van generatie op generatie.

po, vmbo, mbo-1

mbo2-4, havo, vwo

hbo, wo

Heeft moeite met rondkomen

13%

14%

14%

Heeft problematische schulden

2%

6%

4%

Ervaart gezondheid als (zeer) goed

58%

69%

79%

Heeft een langdurige aandoening

52%

33%

35%

Is (zeer) eenzaam

13%

10%

15%

Heeft (ernstig) overgewicht

67%

53%

56%

Rookt en/of vapet

21%

29%

11%

De omgeving waar mensen in wonen, werken en ontspannen heeft invloed op gezondheid. Deze invloed kan zowel positief als negatief zijn. Een gezonde leefomgeving is een plek die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes makkelijk en logisch zijn en die beschermt tegen negatieve omgevingsinvloeden. Belangrijke elementen voor een gezonde leefomgeving zijn uitnodigen tot bewegen (wandelen, fietsen, sporten), elkaar ontmoeten, ontspannen, een goede milieukwaliteit (lucht, geluid), klimaatbestendigheid en een goede toegang tot voorzieningen. Tevreden met woning

89%

Tevreden met woonomgeving

88%

Tevreden met groen in buurt

83%

Tevreden met sport- en beweegmogelijkheden in de buurt

91%

Voldoende mogelijkheid om buiten verkoeling te vinden bij aanhoudend warm weer

81%

Stookt in de winter bijna dagelijks hout

8%

Ervaart ernstige geurhinder door open haard, allesbrander of andere houtkachel

4%

2

Belangrijkste resultaten Gezonde leefstijl mogelijk maken voor iedereen

Versterken van de sociale basis De sociale basis bestaat uit informele sociale netwerken (buurten, groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen) en lokale ondersteuning gericht op elkaar ontmoeten, ondersteunen, ontplooien en ontspannen. De sociale basis zorgt dat mensen kunnen samenleven en meedoen. Het versterken van de sociale basis gaat over het omzien naar elkaar in de wijken, buurten en dorpen. Maar ook over het autonoom kunnen leiden van het leven met eigen regie en een netwerk vanuit die basis. Waar mensen zijn en zich tot elkaar verhouden is er een sociale basis. Deze is er dus altijd, of deze nu sterk is of niet.

Veel mensen krijgen in hun leven te maken met ziekten en chronische aandoeningen. Een ongezonde leefstijl hangt hier nauw mee samen. Ongezond gedrag is verantwoordelijk voor bijna 20% van de ziektelast. Een gezonde leefstijl helpt mensen om langer gezond en fit te blijven. Een gezonde leefstijl bestaat uit voldoende bewegen, niet roken, geen alcohol drinken, gezonde voeding en voldoende ontspanning.

Eet dagelijks groente

33%

Eet dagelijks fruit

36%

Geeft mantelzorg

18%

Drinkt dagelijks gezoete dranken

28%

Doet vrijwilligerswerk

26%

Heeft (ernstig) overgewicht

58%

Is lid van een sportvereniging

25%

Voldoet aan de beweegrichtlijn

49%

Heeft redelijk tot goede sociale steun

94%

Voldoet aan alcohol richtlijn

47%

Heeft veel regie over het eigen leven

9%

Rookt

18%

Voelt zich matig tot sterk sociaal uitgesloten

6%

Heeft drugs gebruikt in afgelopen 4 weken

4%

3

Belangrijkste resultaten Versterken mentale weerbaarheid en gezondheid

Vitaal ouder worden

Gezondheid gaat niet alleen over ziektes, maar ook over of mensen goed in hun vel zitten. Langdurige stress kan bijvoorbeeld leiden tot psychische en lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, vermoeidheid en buikpijn. Steeds meer mensen hebben mentale klachten, bijvoorbeeld eenzaamheid, stress of een lusteloos gevoel. Terwijl mensen die goed in hun vel zitten, langer gezond blijven en sneller herstellen als ze ziek zijn. Mentale gezondheid is de manier waarop je je verhoudt tot jezelf en tot anderen en hoe je omgaat met de uitdagingen in het dagelijks leven. Tegelijkertijd gaat het ook over hoe jij en anderen in de samenleving dit ervaren.

Iedereen wil oud worden, maar niemand wil oud zijn. Vitaal ouder worden gaat over lichamelijke vitaliteit, maar ook over sociaal en mentaal welzijn. Het gaat erom dat mensen, samen met hun naasten, in regie blijven over hun eigen leven. Een goed sociaal netwerk, waar iemand deel van uitmaakt en zich mee verbonden voelt, is daarbij van belang. 65-74 j

75+

Voldoet aan de beweegrichtlijn

49%

35%

Kan zelfstandig gebruik maken van eigen of openbaar vervoer

98%

87%

Heeft (zeer) lage veerkracht

17%

Ervaart gezondheid als (zeer) goed

75%

59%

Is (zeer) eenzaam

12%

Heeft veel regie over het eigen leven

8%

9%

Is emotioneel eenzaam

26%

Geeft mantelzorg

24%

17%

Is sociaal eenzaam

29%

Eén of meer keer gevallen in de laatste 12 maanden

19%

41%

Heeft (heel) veel stress

23%

Is digitaal onvoldoende vaardig

7%

25%

Heeft hoog risico op angststoornis of depressie

13%

Sociaal geïsoleerd (eenzaam en geen sociaal netwerk)

4%

3%

Voelt zich gelukkig

76%

Heeft een broze gezondheid

23%

31%

4

Wat kan de gemeente doen? Er is een brede aanpak nodig voor gezondheid, waarbij we niet alleen kijken naar persoonlijke factoren, maar ook naar de omgeving waarin mensen leven. Het gaat om werken aan ‘Health in all Policies’ waarbij er vanuit diverse domeinen gewerkt wordt aan gezondheid, zoals de publieke gezondheid, gezondheidszorg, sociaal domein en de fysieke inrichting. Voor kwetsbare groepen is een specifieke aanpak nodig. De grote gezondheidswinst die daar te behalen is, vraagt om gerichte investeringen: ongelijk investeren voor meer gelijke kansen (‘Equity in All Policies’) (https://www.loketgezondleven.nl/beleid/gala-spuk/wat-en-waarom-gala-en-iza) Meer informatie • • • • • •

Gezondheidsverschillen verkleinen: Landelijk expertisecentrum Pharos Fysieke en sociale leefomgeving: Gids Gezonde Leefomgeving Versterken sociale basis: Landelijk kennisinstituut Movisie Bevorderen van een gezonde leefstijl: RIVM Versterken mentale weerbaarheid en gezondheid: Landelijk kennisinstituut Trimbos Gezond en vitaal ouder worden: Loket gezond leven

In het digitale rapport staat nog meer informatie om aan de slag te gaan met de gezondheidsthema’s.

Achtergrond In het najaar van 2024 is de uitvraag van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen gedaan. In de gemeente

Westervoort hebben 745 inwoners de vragenlijst ingevuld. De respons was 33%. Nog meer resultaten van deze monitor zijn te bekijken op “De Gezondheid van Gelderland-Midden in cijfers”. Daar vindt u ook de tabellenboeken met alle cijfers overzichtelijk op een rij.

Contact Heeft u nog vragen over het onderzoek? Of wilt u over de resultaten van gedachten wisselen? Neem dan contact op met Team Onderzoek, Informatie en Advies via onderzoek@vggm.nl of met de adviseur Publieke Gezondheid bij de GGD (adviseurpubliekegezondheid@vggm.nl).

5

GGD Gelderland-Midden is onderdeel van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden

GGD Gelderland-Midden Postbus 5364 6802 EJ ARNHEM T E I

0800 8446 000 ggd@vggm.nl www.ggdgm.nl

ggd@vggm.nl