Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Commissie Ruimte en Financien van 4 maart 2021
01 02
Opening Vaststellen agenda 20210304-agenda-commissie-ruimte-en-financien.docx
03.A 03.B
Mededelingen Commissie en collegeleden Inspreken inwoners 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-1-inspraak-mooimosterdhof.pdf 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-2-inspraak-grw.pdf
04
Concept herstelplan 210225 Concept herstelplan tv college 2mrt.docx LIjst met niet door het college overgenomen (ambtelijke) bezuinigingsvoorstellen.docx B06-20210308-09-kunstwerk-bezuinigingen-bibliotheek.pdf 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-3-beschouwingcda.docx 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-4-beschouwingsp.docx 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-5-beschouwingvvd.docx 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-6-beschouwingengl.pdf 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-7-beschouwingd66.docx
05 06
Rondvraag Sluiting
02 Vaststellen agenda 1 20210304-agenda-commissie-ruimte-en-financien.docx
Datum:
Kenmerk:
23 februari 2021
Raad 23 maart 2021
Onderwerp:
Contactpersoon:
Uitnodiging commissie Ruimte & Financiën
Marte Smits – Jansen (088-6953655)
Geachte leden van de commissie Ruimte & Financiën, Namens de voorzitter nodig ik u uit tot het bijwonen van de openbare digitale extra vergadering van de commissie Ruimte & Financiën. Datum Tijdstip aanvang
: donderdag 4 maart 2021 : 20.00 uur
Met vriendelijke groet, de griffier van de commissie Ruimte & Financiën
mr. M. Smits - Jansen
Onderwerp
Voorstel
1.
Opening
2.
Vaststellen agenda
Bespreken
3.
Mededelingen
Bespreken
4.
Concept herstelplan
Consulteren
5.
Rondvraag
Bespreken
6.
Sluiting
Pagina 2 van 2
Portefeuillehouder
Wethouder Raaijman
03.B Inspreken inwoners 1 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-1-inspraak-mooi-mosterdhof.pdf
Mosterdhof, 4 maart 2021 Beste Voorzitter/Raad, U staat voor een lastige pakket waarin keuzes gemaakt moeten worden. Keuzes die de financiën van ons mooie Westervoort weer gezonder moeten maken. Ik besef mij heel goed dat dit een lastige afweging is met alle wensen die Westervoort en u als Raad voor ogen hadden. Sommige wensen komen te vervallen, andere zullen in mindere mate uitgevoerd kunnen worden. Uw partijkleuren bepalen wellicht ook hoe de tekening eruit komt te zien. Als bewoners van de wijk Mosterdhof voelen wij de noodzaak om van ons te laten horen alvorens u tot een keuze komt. Het wijkontwikkelingsplan ‘Mooi Mosterdhof 2019-2030’ heeft u als Raad omarmt en daar zijn wij nog steeds erg blij mee! Wij hopen van harte dat u de plannen voor onze wijk – net als het college – blijft omarmen. En de Mosterdhof zo in het herstelplan verder buiten schot blijft zodat het uitvoeringsprogramma ‘Mooi Mosterdhof, wijk aan de dijk’ verder gerealiseerd kan worden. Ik wil u, namens de wijk, daarom met dit inspreken meegeven waar het belang ligt voor u als Raad en ons als bewoners om dit te blijven omarmen. De bewoners van de Mosterdhof hebben in het verleden het vertrouwen verloren in de Gemeente als het aankwam op het aanpakken van onze wijk. Maar sinds het najaar van 2018 waait er een andere wind en is er een groot vertrouwen teruggewonnen.
Juist door ons te betrekken in het voortraject naar het wijkontwikkelingsplan heeft u er mede voor gezorgd dat u het vertrouwen van bewoners van de Mosterdhof heeft terug gewonnen. De wijze waarop dit is gedaan kan zeker als ‘best practice’ gebruikt worden bij andere projecten waar u burgerparticipatie nastreeft. De gemeente heeft al flink geïnvesteerd in het wijkontwikkelingsproces. Door dit vertrouwen zijn inwoners ook echt in actie gekomen. Naast meedenken en meewerken gingen ook letterlijk de handen uit de mouwen om zo in gezamenlijkheid met u deze missie body te geven. Ik doe een greep uit de gerealiseerde acties i.s.m. de inwoners:
Er zijn 4 wijktafels waar bewoners actief in participeren: Fris en fruitig, Klaar voor de toekomst, Wijk uit de schulp en last but nog least Aandacht voor elkaar. Om collectieve vertegenwoordiging voor de inwoners te realiseren heeft de wijk een formele entiteit gekregen in de vorm van de ‘Vereniging van de Wijk Mooi Mosterdhof’. Deze vereniging stelt zich ten doel om met bewonersparticipatie de wijkontwikkeling blijvend te ondersteunen en waar mogelijk ook collectieve voorzieningen te organiseren zoals het gezamenlijk inkopen van materialen voor onderhoud en/of acties voor verduurzaming van woningen. Ook was de vereniging mede-uitschrijver van de landelijke ontwerpprijsvraag Panorama Mosterdhof met het integrale en haalbare plan ‘Mosterdhof 2050, wijk aan de dijk’ als opbrengst. Recent heeft de vereniging het voor elkaar gekregen om het project (auto van de straat) naar Westervoort, de Mosterdhof te halen. Hiermee zijn 2 elektrische deelauto’s gerealiseerd waarmee we bijdragen aan een milieuvriendelijke leefomgeving en het is een poging om de parkeerproblematiek op te lossen door samen één deelauto te gebruiken. Tevens zijn wij als wijk betrokken in de klankbordgroep Rivierklimaatpark IJsselpoort en zijn wij vertegenwoordigd in het omgevingsfonds van (wind-) en energiepark Kleefsewaard.
1/2
Maar we zijn er nog niet. Bewoners hebben elkaar ook gevonden. Via een facebook pagina hebben zich al 130 leden aangemeld die betrokken zijn en willen blijven bij de activiteiten rondom de ‘Mooi Mosterdhof’. De pagina dient niet alleen als communicatieplatform maar ook om bijvoorbeeld een hulpvraag aan buren te kunnen stellen. Daarnaast is er een wijkkrant die 3 tot 4 keer jaar bij elke bewoner van de Mosterdhof op de deurmat valt. Zijn we er dan? Zeker niet. In tijden van corona is vereenzaming één van de grootste bedreigingen voor individuen. Om de sociale interactie en het omzien naar elkaar te vergroten is er een welkom van elke nieuwe bewoner in de wijk. Daarnaast participeren wij in de landelijke opschoondag en worden acties georganiseerd in het kader van de NL-doet-dagen. Tevens worden er ontmoetingsbijeenkomsten gehouden zoals een buurtsoepje, kerstborrel en is er voor de kinderen een speelmiddag geweest.
Naast deze betrokkenheid tussen de inwoners zijn er ook samenwerkingen in de wijkcoalitie ontstaan met onder andere provincie Gelderland, Rivierklimaatpark IJsselpoort, Waterschap Rijn en IJssel en woningcorporatie Vivare. Zo is Vivare voortvarend aan de slag gegaan om de huurwoningen in de Mosterdhof een energetische upgrade en het aanzicht een frisse blik te geven. Tevens is er een intentieverklaring ‘Wijk van de toekomst’ met onder andere Vattenfall Warmte en Liander met als doel de Mosterdhof warmtetransitiegereed te maken. U begrijpt dat dit de vruchten zijn die nu beginnen te groeien. Er is veel gedaan in het voortraject en nu is het belangrijk dat u als Raad met de participatie van de Mosterdhoffers kunt doorpakken. Ik begon mijn inspraak met het feit dat u allen kijkt ook vanuit uw eigen politieke kleur. Ik hoop van harte dat u gezamenlijk ervoor kiest om met uw eigen kleur een bijdrage te blijven leveren aan een mooie regenboog over het wijkontwikkelingsplan ‘Mooi Mosterdhof’ en het uitvoeringsprogramma zodoende kan worden gerealiseerd! Bedankt voor uw aandacht! Namens de Vereniging van de Wijk Mooi Mosterdhof, Gert Jan Ekkelboom en Ton Fransen
2/2
1 20210304 -besluitenlijst-commissie-ruimte-en-financien-herstelplan-concept-bijlage-2-inspraak-grw.pdf
Westervoort, 4 maart 2021.
Inspraakreactie Financieel Herstelplan Westervoort Geachte commissie, Net als heel Westervoort is de Gehandicaptenraad erg geschrokken van de financiële toestand van de gemeente maar vooral van een heleboel oplossingen die het college aan u voorstelt om deze situatie te herstellen. Er zijn ontzettend veel zaken te zeggen over deze plannen maar ik probeer mij te beperken tot een paar punten uit programma 2 die onze doelgroep extra zullen raken. Algemeen. Op pag.10 schrijft het college dat bij alle voorstellen o.a. de volgende criteria als leidraad voor dit herstelplan hebben gediend: Voorstellen dienen juridisch haalbaar te zijn; Ze moeten rekening dient gehouden met verwachtingen die zijn gewekt; dit hangt samen met het zijn van een betrouwbare overheid; De gevolgen voor de sociale samenhang van de Westervoortse gemeenschap dienen goed te worden beschouwd. In het vervolg blijkt echter dat het college op punten de randen van wetgeving en fatsoen op zoekt. Hierbij zegt u er vaak zelf al bij dat het eigenlijk neigt naar onbehoorlijk bestuur en dat de maatregelen bezwaar uit zullen gaan lokken. Dit weerhoudt u er blijkbaar niet van toch met voorstellen te komen zoals ze hier nu voorliggen.
Wij vinden dit onvoorstelbaar en Westervoort onwaardig! Als dit de uitwerking is van “Nu doorpakken”, de titel van het landelijke verkiezingsprogramma van de grootste coalitiepartij in deze raad, is het beter te spreken van “Nu afpakken”. Maatwerkvoorzieningen WMO en WLZ Pag. 47. Bij het voorstel tot overheveling van mensen vanuit de WMO naar de WLZ zegt het college zelf al: “De vraag is of dit ethisch gezien wenselijk is. Dit voorstel gaat in tegen de opdracht vanuit het rijk om mensen in staat te stellen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te blijven wonen.” Einde citaat. Het gaat in tegen de erkenning van zaken waar u zegt voor te staan. Het doet geen recht aan de eigen regie van mensen en het is in strijd met het VN-verdrag voor gelijke rechten van mensen met een handicap, zolang er geen medische noodzaak is aangetoond. Het is wegstoppen van de dure gevallen, zodat ze niet meer tot de financiële verantwoordelijkheid van onze gemeente behoren. Wij vinden dit zéér verwerpelijk. Doelgroepenvervoer. Pag. 56. In september 2020 heeft de Gehandicaptenraad, hiertoe benoemd tot themagroep door de Participatieraad, een advies ingediend betreffende het collegevoorstel “Kostenbesparing Doelgroepenvervoer”. Ruim een half jaar later hebben wij van het college hierop nóg steeds geen reactie ontvangen.
Wij lezen in het plan dat er moet worden bijgeraamd maar dat neemt niet weg dat er uiteindelijk geen consequenties voor Avan reizigers aan verbonden zullen zijn want bezuinigingen blijven noodzakelijk. Wij hebben in ons advies aangegeven hoe men hier het beste mee om kan gaan en vooral het persoonlijke maatwerk benadrukt. Ons wordt nu niet de mogelijkheid geboden kennis te
Website: www.gehandicaptenraadwestervoort.nl
E-mail: info@gehandicaptenraadwestervoort.nl
nemen in hoeverre u dit met ons van belang vindt en u ontneemt ons de kans om hierop in dit stadium te reageren. Het onderliggend collegevoorstel is een ontkenning van een belangrijke levensvoorwaarde voor mensen met een vervoersindicatie. Dit neemt u blijkbaar voor lief want u geeft zelf al aan dat hiermee de mobiliteit van de gebruiker beperkt gaat worden en de participatie onder druk komt te staan. Wij vinden dit onacceptabel, zeker gezien het belang dat u, mede met ons, zegt te hechten aan een inclusieve samenleving. Mantelzorgcompliment. Pag. 60 Om maar weer eens met uw eigen citaat te beginnen: “Mantelzorg is niet in geld uit te drukken, door middel van een jaarlijkse financiële bijdrage worden mantelzorgers blijvend gewaardeerd voor het werk dat ze doen. Met de bijdrage van €10, - per jaar komt deze waardering wel in een erg vreemd (financieel) daglicht te staan.” Einde citaat. Blijkbaar gaat het sluitend maken van de begroting mede ten koste van de in deze maatschappij zo belangrijke taak. Zonder mantelzorg zullen de kosten nog verder toe gaan nemen. Daarbij onszelf realiserend dat de meeste mantelzorgers de liefde voor hun naasten belangrijker vinden dan de fooi van de gemeente. Dit voorstel is zo onder de maat dat onze eerste reactie was dat u zichzelf belachelijk maakt en dan beter die € 10, - in extra communicatie en uitvoering van respijtzorg kan steken.
Wij constateren dat op deze post jaarlijks een bedrag van € 2500,- op de een of andere duistere wijze verdwijnt in dit overzicht. Dit zorgt ervoor dat wij zeker vraagtekens hebben bij de overige financiële onderbouwing van dit herstelplan, mede omdat we meerdere foute berekeningen hebben ontdekt. Bijvoorbeeld in de onderbouwing op Pag. 45 van “WMO indicaties maatwerkvoorzieningen 10% verminderen”. 10% van 3 uur is18 minuten. De uitkomst is dan toch echt 2 uur en 42 minuten en zeker geen 2 uur en 10 minuten! Van een gemeente mag je toch kloppende en onderbouwde berekeningen verwachten….. Tot slot. Zorg dat er in zowel beleidsregels, verordeningen en uitvoering MAATWERK mogelijk blijft want dat was en is tenslotte de doelstelling van de decentralisaties naar gemeenten. Geen generieke maatregelen waardoor mensen in het systeem verzuipen want daar hebben we in de politiek al meer dan genoeg voorbeelden van gezien de laatste jaren. Blijf uw beleid toetsen aan de individuele persoonlijke behoefte en het zelfstandig kunnen blijven functioneren van uw inwoners en handel daar naar! Patricia van Bladel – Meussen Voorzitter.
Website: www.gehandicaptenraadwestervoort.nl
E-mail: info@gehandicaptenraadwestervoort.nl
04 Concept herstelplan 1 210225 Concept herstelplan tv college 2mrt.docx
Financieel herstelplan Westervoort Concept d.d. 25-02-2021
1
Inhoudsopgave Outline Herstelplan
1. Inleiding
2. Leeswijzer
3. Ontwikkelingen
4. Sterk Bestuur
5. Financiële situatie vóór herstelplan
6. Voorgestelde bezuinigingsmaatregelen
7. Voorgestelde maatregelen om te komen tot versterking weerstandsvermogen
8. Voorgestelde maatregelen die bijdragen aan realisatie van bezuinigingen en versterking weerstandsvermogen (het ‘control’ aspect)
9. Bijlagen
2
1.
Inleiding
Gedeputeerde Staten van de Provincies houden financieel toezicht op gemeenten. In het kader van deze toezichthoudende rol wordt jaarlijks de begroting getoetst. In een schrijven van 15 december 2020 heeft Gedeputeerde Staten van Gelderland aangegeven dat de begroting 2021 van de gemeente Westervoort naar hun oordeel niet structureel en reëel in evenwicht is. Ook is het in de ogen van de Provincie niet aannemelijk dat dit evenwicht in de eerstvolgende jaren tot stand wordt gebracht. Om die reden is de gemeente Westervoort per 1 januari 2021 onder preventief toezicht gesteld. Dit betekent dat de begroting 2021 en de daarop betrekking hebbende begrotingswijzigingen de goedkeuring van Gedeputeerde Staten behoeven, alvorens de betreffende uitgaven mogen worden gedaan. In een overleg op 4 december 2020 tussen een afvaardiging van de Raad, het college en de verantwoordelijk gedeputeerde is over dit preventief toezicht en een financieel herstelplan gesproken. Daarbij is de volgende afspraak gemaakt: De Raad van de gemeente Westervoort zal een financieel herstelplan vaststellen, waarin duidelijk wordt ingezet op de volledige realisatie van de bezuinigingsmaatregelen en ook de wijze waarop en de termijn waarin de algemene reserve planmatig wordt aangevuld. In het voorliggende plan wordt aangegeven: -
2.
Welke maatregelen worden voorgesteld teneinde de begroting weer structureel en reëel in evenwicht te brengen; Op welke wijze de algemene reserve de komende jaren wordt aangevuld naar het gewenste niveau.
Leeswijzer
In hoofdstuk 1 worden een aantal ontwikkelingen geschetst die van invloed zijn en in de toekomst kunnen zijn op de financiële situatie van de gemeente. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het proces dat de gemeente wil ingaan inzake het programma Sterk Bestuur van de Provincie. In hoofdstuk 3 wordt de financiële situatie geschetst die aanleiding voor de Provincie is geweest tot het instellen van het preventief toezicht In hoofdstuk 4 worden de bezuinigingsvoorstellen en inkomstenverhogende maatregelen gepresenteerd. De toelichting op alle individuele voorstellen zijn opgenomen in de bijlagen. In de bijlagen zijn ook opgenomen de verkenning van ambtelijke voorstellen tot bezuiniging die uiteindelijk niet worden doorgevoerd. In hoofdstuk 5 wordt aangegeven welke bestemmingsreserves vrij kunnen vallen ter versterking van de Algemene Reserve. In hoofdstuk 6 wordt aangegeven op welke wijze de Algemene Reserve planmatig wordt aangevuld.
3
In hoofdstuk 7 wordt op hoofdlijnen aangegeven op welke wijze wordt geborgd dat voorgestelde maatregelen ook daadwerkelijk tot het gewenste resultaat leiden (het ‘control’ aspect).
3.
Ontwikkelingen
Jeugd Belangrijke oorzaak voor de tekorten op de begroting zijn de overschrijdingen op de budgetten voor met name de Jeugdzorg. Daarin staat de gemeente Westervoort niet alleen. Landelijk is er zelfs sprake van een tekort van 1,6 miljard. Dit onderwerp is ook al regelmatig onderwerp van gesprek geweest tussen de VNG en het Rijk. Zeer recent heeft de VNG nog een brandbrief aan het huidige demissionaire kabinet gestuurd waarin deze situatie nogmaals aan de orde is gesteld. Het niet tegemoetkomen aan deze oproep leidt er waarschijnlijk toe dat gemeenten allerlei maatregelen moeten treffen, zoals OZB verhogingen of kortingen op verenigingen en sport en culturele instellingen om de gaten in de begroting te dichten. Of het huidige demissionaire kabinet hierin nog stappen gaat zetten is onduidelijk. Voor het financiële herstelplan is hiermee geen rekening gehouden. Wat eerder al wel in de begroting is opgenomen en door de Provincie ook is toegestaan is een opbrengst van ongeveer € 360.000 in de jaren 2023 en 2024 op basis van de richtlijn Jeugdzorg. Gemeenten hebben over de jaren 2019-2020-2021 een bedrag van ongeveer 1,0 miljard euro en voor 2022 nogmaals een bedrag van 330 miljoen gekregen om tekorten op te vangen. Op basis van de verwachting dat deze lijn ook voor de jaren erna wordt doorgetrokken is de opbrengst voor jaren 2023 en 2024 begroot.
Gelden klimaatakkoord Door de Raad van Openbaar Bestuur (ROB) is het onderzoek ‘Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 2022-2030’ afgerond. Het advies van het ROB ‘Van Parijs naar Praktijk, bekostiging en besturing van de decentrale uitvoering van het klimaatakkoord’ is daarmee bekend. Het ROB concludeert dat er 28 nieuwe of (sterk) geïntensiveerde taken voor gemeenten zijn in het kader van de energietransitie en dat kleine gemeenten, voor de invulling van hun rol 8-9 (extra)fte nodig hebben en dat er daarnaast substantiële materiële kosten zijn, vooral voor technisch onderzoek. Het ROB adviseert het Rijk om gemeenten hiervoor structureel te compenseren. In totaal gaat het om een bedrag van € 500 miljoen dat de komende jaren nog verder oploopt. Het is niet de verwachting dat een demissionair kabinet hier een beslissing over zal nemen. In dit herstelplan is met een mogelijke compensatie/extra middelen géén rekening gehouden. Herverdeling gemeentefonds Over de herverdeling van het gemeentefonds wordt al enkele jaren gesproken. De laatste verwachting was dat deze herverdeling in 2023 in zou gaan. Op basis van voorlopige berekeningen heeft deze herverdeling voor Westervoort een negatief effect in de orde van grootte van € 200.000 structureel.
Of deze herverdeling, mede gezien de demissionaire status van het kabinet, op de aangegeven datum door gaat met de omvang zoals aangegeven is onzeker. In dit plan is hier nog geen rekening mee gehouden. Onderliggende plannen onderhoud kapitaalgoederen Voor het voeren van een solide financieel beleid is het noodzakelijk dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor het op een gewenst kwaliteitsniveau houden van de kapitaalgoederen. Concreet hebben we het dan bijvoorbeeld over riolering, wegen, groen en gebouwen. Benodigde 4
middelen hiervoor volgen uit een meerjarig onderhoudsplan voor deze kapitaalgoederen. Voor het onderhoud van riolering is een dergelijk plan en de benodigde financiële middelen aanwezig. Voor wegen, groen en gebouwen is een actualisatie slag nodig. Benodigde financiële middelen dienen in lijn gebracht te worden met de plannen. Of en wat de precieze financiële gevolgen hiervan zijn is op dit moment nog niet aan te geven. Met de Basis in beeld is in beeld gebracht dat er een tekort is op het beheer en onderhoud in de openbare ruimte. Daarvoor stellen we nieuw beleid op en zullen de financiële gevolgen vertaald worden in de begroting van 2022. Doel is om binnen budget een oplossing te vinden. Dit doen we o.a. door onderhoudsniveaus te verlagen. Omgevingswet De gemeente Westervoort is goed op weg als het gaat om de implementatie van de Omgevingswet. Ook voor het lopende jaar 2021 en vanaf 2022 (vooralsnog de officiële invoeringsdatum en ondanks een demissionair kabinet) tot en met 2029 moet er nog veel gebeuren om het beoogde nieuwe stelsel volledige in praktijk te brengen. Dit gaat gepaard met nog de nodige onzekerheden en zal ook voor het lopende en komende jaren om extra middelen en inzet van de gemeente vragen. Ook op landelijk niveau worden hierover gesprekken gevoerd met de vraag wat dit voor de gemeente betekent.
Vooralsnog leidt dit nu nog niet toch echte duidelijkheid en zekerheid. Voor de komende jaren moet in ieder geval rekening worden gehouden met (advies- en inhuur)kosten voor de verdere implementatie van de wet en het komen tot diverse nieuw instrumentarium en kostenverhaal. Verder zullen ook de gevolgen van de nieuwe werkwijze op de bestaande werkwijze en de daarvoor geraamde middelen in beeld worden gebracht. Zo zullen de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) en de Omgevingswet bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de wijze van uitvoering van de VTH-taken en daarmee samenhangende (on-)mogelijkheden voor de legesopbrengsten. Daarnaast is het nog erg onzeker wat er nodig is voor een juiste implementatie van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Vanuit het programmateam Omgevingswet zal in 2021 op dit punt een zogeheten ‘evaluatie Omgevingswet’ worden uitgevoerd om de kostenconsequenties voor de komende jaren concreet in beeld te brengen. Corona De maatschappij (en dus ook de gemeente Westervoort) ervaart op diverse manieren de gevolgen van de Covid-19 pandemie. Inmiddels zijn we met ons allen een jaar samen aan de slag om de pandemie het hoofd te bieden. Vanuit het rijk en provincie Gelderland zijn er diverse maatregelen getroffen om vooral financieel te ondersteunen. Ook als gemeente Westervoort hebben we oog en oor voor wat er gebeurt.
In contacten met de cultuur- en welzijnssector als ook de sport wordt gekeken naar de gevolgen. In een aantal gevallen is er sprake van een eenmalige financiële tegemoetkoming om de sector een steun in de rug te geven. Aan verenigingen en stichtingen waar de gemeente geen subsidie relatie mee heeft is een eenmalige solidariteitsbijdrage toegekend. Een gebaar die tot veel positieve reacties heeft geleid. Begrip is er voor de vaak lastige situatie waarin ondernemers zich bevinden. Ook hier biedt de gemeente ondersteuning waar ze kan. In het jaar 2021 (en verder) gaan we onverminderd door met onze taak op de maatschappij te ondersteunen in deze lastige en moeilijke tijd. Eventuele bijdragen van uit het rijk of provincie zullen hiervoor worden ingezet. Op dit moment is er sprake van het beschikbaar komen van 200 miljoen voor hulp aan de jeugd en kwetsbaren (zoals ouderen) te verwachten is dat er nog aanvullende steunpakketten zullen komen vanuit het rijk. Deze zullen worden beoordeeld zodat ze op een goede wijze kunnen worden ingezet. 5
1Stroom Een belangrijk deel van de kosten in de begroting van Westervoort heeft betrekking op de doorbelasting vanuit de organisatie 1stroom op basis van de door hen verrichte diensten. Met de samenwerkingspartner is in het bestuur van 1stroom een overleg opgestart om te bezien in hoeverre 1stroom of Duiven nog mogelijkheden ziet om de kosten die Westervoort voor zijn rekening neemt te temperen. In dat kader zal met name gekeken moeten worden of Westervoort bereid is om minder diensten van 1Stroom af te nemen (bijvoorbeeld stoppen met taakvelden/minder projecten). Als Westervoort daartoe bereid is zal het gesprek met de samenwerkingspartner aangegaan moeten worden over de eventuele wijziging van de doorbelasting van 1Stroom naar beide gemeenten. Hierover zal overeenstemming bereikt moeten worden. Gezien de korte termijn waarop besluitvorming met betrekking tot het herstelplan dient plaats te vinden kan hierover op dit moment nog niets worden opgenomen. Rivierklimaatpark De gemeenteraden van de vijf bij het Rivierklimaatpark IJsselpoort betrokken gemeenten en dus ook Westervoort, hebben de Intergemeentelijke Structuurvisie in oktober 2020 vastgesteld. In de Intergemeentelijke Structuurvisie staat een voorstel voor het gemeentelijke beleid tot 2035 voor de inrichting van het Rivierklimaatpark tussen Arnhem en Giesbeek met concrete doelen en maatregelen voor het gebied.
Om de in de Planuitwerkingsfase (2020 t/m 2023) verder uit te werken maatregelen ook te kunnen realiseren moet voor het einde van die fase duidelijk zijn dat de kosten worden gedekt. Het bedrag voor de recreatieve maatregelen moet daarom eind 2023 (al dan niet deels) beschikbaar zijn. Hiervoor dient in de begroting 2023 een reservering van dit bedrag (0,58 mln) te zijn gerealiseerd. Een voorbehoud geldt als het gaat om het ter beschikking moeten hebben van het bedrag. Het gaat hierbij immers om projecten binnen het Rivierklimaatpark die deels werk-voor-werk met zich meebrengen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het fietspad aan de dijk in relatie met de dijkversterkingsopgave van het waterschap. Hierdoor kan het uiteindelijke bedrag verminderen. Ook kan op termijn besloten worden de kosten voor deze recreatieve maatregelen uit te stellen dan wel niet door te laten gaan. Een besluit hiertoe heeft dan wel tot gevolg dat de provinciale bijdrage aan deze maatregelen (50% van 1,16 mln) naar rato komen te vervallen. Hiervoor zal een separaat voorstel volgen over hoe dit op te nemen in de begroting. In het herstelplan is nog geen rekening gehouden met de lasten voortvloeiende uit deze eventueel te realiseren recreatieve voorzieningen.
6
4.
Sterk bestuur
Allerlei maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen stellen gemeenten voor grote uitdagingen. Voor Westervoort specifiek hebben de ontwikkelingen op het gebied van het sociale domein geleid tot grote financiële problemen. Welke mogelijkheden heeft Westervoort om ondanks deze ingrijpende financiële situatie een toekomstbestendige en vitale gemeente te worden? Zowel het college als de raad hebben de intentie om, in het kader van het herstel van de gemeente, een traject in gang te zetten waarbij nagedacht wordt over het werken aan toekomstbestendigheid en robuustheid. Wat voor gemeente kunnen en willen we zijn en wat is daar voor nodig? De provincie biedt aan gemeenten ondersteuningsmogelijkheden aan de hand van deelname aan het programma Sterk Bestuur. Dit traject kan ingezet worden parallel aan het traject van het werken aan het herstelplan en besluitvorming hierover door de provincie. Er zal in samenspraak met de provincie een plan van aanpak opgesteld worden. Zowel de raad als het college zullen onderzoeksvragen moeten formuleren die in het traject beantwoord moeten worden. Een oriënterend gesprek hierover is op korte termijn gepland tussen gedeputeerde Markink, de burgemeester, secretaris en griffier. Voorbeelden van vragen zijn: -
Hoe is het bestuurlijk samenspel?
-
Heeft de gemeente voldoende slagkracht?
-
Werken we samen met de juiste partner?
-
Wat staat onder druk?
-
Waar bouw je buffers in?
-
Wat kunnen we nog wel?
-
Zitten we op het juiste spoor in het Sociaal Domein?
De bedoeling is om in april een eerste bijeenkomst voor de raad en voor het college te organiseren en eerste stappen te gaan zetten in dit traject.
7
5.
Financiële situatie vóór herstelplan
In november 2020 heeft de Raad van Westervoort de meerjarenbegroting 2021-2024 vastgesteld. Deze begroting gaf op termijn een sluitend beeld. In de inleiding bij deze begroting was de volgende tekst opgenomen: “Voor u ligt de Meerjarenbegroting 2021-2024. Deze begroting staat vrijwel volledig in het teken van het inzichtelijk maken en oplossen van de grote financiële tekorten van de gemeente Westervoort die voornamelijk veroorzaakt worden door de forse budgetoverschrijdingen in het sociaal domein. In de Voorjaarsnota 2020 is deze zorgelijke situatie reeds kenbaar gemaakt. We hebben u toen een pakket aan lastenverzwaringen en bezuinigingen voorgelegd om de financiële situatie te verbeteren. Met de meeste bezuinigingen hebt u ingestemd. Zodoende is het mogelijk om de begroting in 2022 weer sluitend te maken en bij gelijkblijvende omstandigheden toe te groeien naar een robuust begrotingssaldo vanaf 2024. Het beeld dat deze begroting laat zien is in lijn met de voorjaarsnota waarin wij onze ambities fors hebben moeten bijstellen om het begrotingsevenwicht te kunnen herstellen. Het jaar 2021 sluit nog met een tekort, de navolgende jaren met een (klein) overschot. De tekorten van de afgelopen jaren en het lopende jaar hebben ons eigen vermogen echter flink aangetast.
De eerstvolgende jaren zullen de reserves negatief zijn waardoor de gemeente een extra opgaaf heeft om deze reserves binnen een termijn van vier jaar weer aan te vullen. Het weerstandvermogen om financiële tegenvallers op te vangen is de komende jaren niet toereikend”. De Provincie heeft de begroting beoordeeld en op basis van de door hen gehanteerde toetsingscriteria een aantal correcties doorgevoerd. Volgens het oordeel van de Provincie waren een aantal opgevoerde bezuinigingsmaatregelen onvoldoende realistisch en hard. In dezelfde periode is ook de najaarsnota opgesteld waarin nog een aantal verdere financiële nadelen moesten worden gepresenteerd. Ook in structurele zin. Het financiële plaatje na deze bijstellingen is in onderstaande tabel weergegeven.
2021
2022
2023
2024
Saldi meerjarenbegroting 2021-2024 Gevolgen septembercirculaire Structurele gevolgen najaarsnota 2020
-538 -86 -290
285 -103 -290
657 -32 -290
942 44 -290
Saldi na najaarsnota
-914
-108
335
696
Correcties provincie: Onderhoud wegen Huishoudelijke hulp kostenbeheersing sociaal domein Rationaliseren doelgroepenvervoer Verkoop en expl. onroerend goed
-50 -15 -345 -100
-50 -38 -345 -179 -50
-50 -60 -345 -179 -100
-50 -75 -345 -179 -100
-1.424
-770
-399
-53
Gecorrigeerde saldi
Op basis van al deze informatie is de Provincie uiteindelijk tot het oordeel gekomen zoals weergegeven in het schrijven van 15 december 2020 waarin is aangegeven dat de begroting 2021 8
van de gemeente Westervoort naar hun oordeel niet structureel en reëel in evenwicht is. In de ogen van de Provincie is het ook niet aannemelijk dat dit evenwicht in de eerstvolgende jaren tot stand wordt gebracht. Om die reden is de gemeente Westervoort per 1 januari 2021 onder preventief toezicht gesteld.
9
6.
Voorgestelde bezuinigings- en inkomsten verhogende maatregelen
Algemeen In algemene zin kan gesteld worden dat, zeker gezien de huidige situatie, het voeren van een sober maar degelijk financieel beleid voorop staat. Dit betekent dat kritisch gekeken wordt naar het huidige uitgavenpatroon en dat ‘nieuwe’ uitgaven slechts bij hoge uitzondering of vanwege wettelijke verplichtingen worden aangegaan. Alvorens in te gaan op de concrete voorstellen is het goed om een aantal uitgangspunten weer te geven die als basis hebben gediend bij het opstellen van de voorgestelde maatregelen. -
-
Structureel en reëel financieel evenwicht te bereiken in het jaar 2022. Het bereiken van dit evenwicht in 2021 wordt, gezien het verwachte tekort en het feit dat het jaar 2021 al is gestart, als niet realistisch beschouwd. Algemene Reserve, na verwachte negatieve resultaten van 2020 en 2021, weer geleidelijk aan opbouwen naar in eerste instantie positief saldo (verwachting in ….) Versterking van de Algemene Reserve onder andere door de vrijval van een aantal bestemmingsreserves waaraan geen bepaald doel meer is gekoppeld. Algemene Reserve opbouwen naar een minimum niveau van ongeveer € 2 miljoen in 5-7 jaar. Daarna doorgroei na een robuust niveau van ongeveer € 4 miljoen.
Bij alle voorstellen hebben als leidraad de volgende criteria gediend: -
-
Vertrekpunt bij voorstellen zijn de door de Raad vastgestelde begroting, najaarsnota en eventuele andere raadsvoorstellen met financiële gevolgen; Voorstellen zijn beoordeeld op haalbaarheid en realiteitsgehalte; Voorstellen moeten op relatief korte termijn realiseerbaar zijn; Bijdrage aan een Gemeenschappelijke Regeling (GR) in de begroting van Westervoort dient gelijk te zijn aan de door het AB van een gemeenschappelijke Regeling vastgestelde begroting; Voorstellen dienen juridisch haalbaar te zijn; Rekening dient gehouden te worden met verwachtingen die zijn gewekt; dit hangt samen met het zijn van een betrouwbare overheid; Gevolgen voor de sociale samenhang van de Westervoortse gemeenschap dienen goed te worden beschouwd. Minima worden waar mogelijk ontzien bij de voorstellen.
10
Programma 1 Hieronder treft u de bezuinigingsmaatregelen voor programma 1 aan. In de bijlage vindt u de uitwerking van de betreffende voorstellen. Twee grotere posten bepalen met name het totale resultaat op dit programma. Enerzijds gaat het om de voorgenomen verhoging van de Onroerend Zaak Belasting per 1 januari 2022 met 10% hetgeen leidt tot een extra opbrengst van ruim € 300.000. Anderzijds gaat het om het omzetten van een aantal leningen met een relatief hoog rentepercentage naar een lening met een lager percentage. Weliswaar wel met een langere looptijd dan de oorspronkelijke leningen. Deze conversie plus het feit dat ook de rente op kort geld zich op lager niveau begeeft dan in de begroting aangenomen betekent voor alle jaren een voordeel dat zich beweegt rondom de € 200.000.
Financieel overzicht bezuinigingen programma 1 Bezuiniging bijdrage VGGM Bezuiniging uitvoeringskosten OOV Bezuiniging budget bestuurlijke contributie Verlaging budget wettelijke verplichte publicaties Verlaging budget wekelijkse publicaties Wrtpost Bezuiniging bestuurlijke communicatie voorlichtingsbudget Energielasten scouting aframen Verkoop Flierefluiter (Vrouwenslag) Nieuwe situatie Kulturhus Beëindigen deelname waar staat je gemeente Deelnemen aan Groene Metropoolregio (budget is nog niet opgenomen) Verhuur personeelsruimte OZB verhogen Prijsstijgingen correctie (volgt) Leningen omzetten Verhogen tarief hondenbelasting Totaal bezuinigingen programma 1
11
2021 -69.000 10.000 4.000 5.000 2.000 5.000
2022 -27.000 10.000 4.000 5.000 4.000 5.000
2023 41.000 10.000 4.000 5.000 4.000 5.000
2024 42.000 10.000 4.000 5.000 4.000 5.000
1.150 83.500 111.916 0 -12.128
1.150 17.996 66.288 5.000 -12.128
1.150 17.996 16.503 0 -24.256
1.150 17.996 16.503 0 -24.256
0 0 -50.000 188.264 0 279.702
-20.000 303.705 -50.000 242.136 19.000 574.147
-20.000 303.705 -50.000 231.738 19.000 564.836
-20.000 303.705 -50.000 213.815 19.000 547.913
Programma 2 In onderstaande lijst zijn de bezuinigingen van programma 2 opgenomen. In de bijlage is per bezuiniging een toelichting op het betreffende voorstel opgenomen. Bij het opstellen van de voorstellen in dit programma is een van de uitgangspunten geweest om de minima zoveel mogelijk te ontzien in deze bezuinigingsronde. Subsidies aan verenigingen en maatschappelijke instellingen worden in algemene zin met ongeveer 10% verlaagd. Gedachte hierbij is dat iedereen een steentje bijdraagt aan de financiële opgave waar de gemeente voor staat. In december is door de Raad het Programma Samen Sterk goedgekeurd. Hierin staan een groot aantal maatregelen genoemd om te komen tot kostenbesparingen op met name de terreinen van de WMO en Jeugd. Op basis van dit programma zijn de voorstellen op dit vlak tot stand gekomen.
Financieel overzicht bezuinigingen programma 2 Bijdrage t.b.v. dementie verminderen WMO indicaties maatwerkvoorzieningen 10% verminderen Bijstelling bezuiniging huishoudelijke hulp Maatwerkvoorzieningen WMO en WLZ Verlagen subsidiering kindervakantieweek Kostenbeheersing sociaal domein (jeugdzorg); diversen Bezuinigen verenigingen sport, cultuur, ouderen, jeugd, gezondheid, welzijn Bezuiniging aanpak laaggeletterdheid Bezuiniging doelgroepenvervoer Subsidie aan bibliotheek halveren Bijdrage mantelzorgcompliment verlagen Beëindiging vrijwilligersfeest en lokaalcompliment/nieuwjaarsreceptie Energielasten peuterspeelzaal aframen Budget onderhoud schoolgebouwen aframen Beëindiging deelname Liemerse uitdaging Beëindigen budget overheidsparticipatie Subsidie maatschappelijke activiteiten (samenhangend met Kultuurhuus) Subsidie Horsterpark verminderen Subsidies wijkgericht werken verminderen Totaal bezuinigingen programma 2
12
2021 13.000
2022 13.000
2023 13.000
2024 13.000
75.000
150.000
150.000
-345.000
- 38.000 50.000 2.000 0
- 60.000 50.000 2.000 0 15.000
- 75.000 50.000 2.000 0 15.000
5.000 - 100.150 0
5.000 5.000 - 97.625 - 80.000 0 66.786
5.000 - 80.000 66.786
28.200 5.000
28.000 5.000
27.800 5.000
27.600 5.000
960 38.800 0 2.500 -25.000
960 38.800 5.000 5.000 -25.000
960 38.800 5.000 5.000 -25.000
960 38.800 5.000 5.000 -25.000
0 12.000 -364.690
2.000 12.000 81.135
2.000 12.000 233.346
2.000 12.000 218.146
- 15.000 15.000
Programma 3 Hieronder treft u het overzicht van de voorgestelde bezuinigingen van programma 3 aan. De nadere toelichting op elke voorstel is opgenomen in de bijlage. Per saldo is er vanaf het jaar 2022 meer geld voor dit programma benodigd. Dit heeft vooral te maken met het niet door laten gaan van het eerder opgenomen voorstel om te bezuinigen op wegen en in bredere zin bekeken op het onderhoud in en van de openbare ruimte. Met de Basis in beeld is in beeld gebracht dat er een tekort is op het beheer en onderhoud in de openbare ruimte. Daarvoor stellen we nieuw beleid op en zullen de financiële gevolgen vertaald worden in de begroting van 2022. Doel is om binnen budget een oplossing te vinden. Dit doen we o.a. door onderhoudsniveaus te verlagen.
Financieel overzicht bezuinigingen programma 3 Bezuinigen op verkeersmaatregelen Presentiegelden naar nihil Budget druk- en bindwerk verlagen Budget leges opbrengsten verhogen Besparingen Mosterdhof variant 1 Bezuinigen budget bedrijvigheid Beëindigen deelname TVAN Budget werkzaamheden vrijetijdseconomie halveren Bezuinigingen wegen niet door laten gaan Extra kosten i.v.m. vrijval bestemmingsreserve wegen
2021 7.500 1.000 4.000 50.000 15.780 0 0 2.500 -50.000 -11.708
2022 7.500 1.000 4.000 0 16.296 6.000 8.700 2.500 -50.000 -22.708
2023 7.500 1.000 4.000 0 17.660 6.000 8.700 2.500 -50.000 -26.375
2024 7.500 1.000 4.000 0 0 6.000 8.700 2.500 -50.000 -26.375
Totaal bezuinigingen programma 3
19.072
-26.712
-29.015
-46.675
13
Geactualiseerd financieel overzicht bij realisatie alle bezuinigingen Het totaal van alle bezuinigingen en inkomstenverhogende maatregelen is opgenomen in onderstaande afbeelding. Teneinde wat beter bestand te zijn om eventuele tegenvallers op te vangen wordt voorgesteld om de post onvoorzien vanaf het jaar 2022 aan te vullen. Boven op het bestaande budget van € 25.000 wordt voorgesteld om hieraan in 2022 € 75.000 toe te voegen en in de jaren 2023 en 2024 € 175.000. De totale begroting krijgt met alle voorgestelde maatregelen een robuustere invulling. Er is ruimte gemaakt voor het opvangen van toekomstige prijsstijgingen, bezuinigingsvoorstellen met een te grote onzekere factor zijn gecorrigeerd en er is ruimte gecreëerd middels het opnemen van een groter budget voor onvoorzien. De begrote resultaten met name vanaf het jaar 2023 bieden daarmee voldoende perspectief om de Algemene Reserve vanaf die jaren weer met substantiële bedragen aan te vullen. Vooralsnog wordt uitgegaan van een jaarlijkse aanvulling van deze Algemene Reserve tussen de € 400.000 en € 600.000. Door niet het algehele verwachte resultaat op deze manier te bestemmen blijft er: -
Enerzijds ruimte om, zij het spaarzaam, toch wat nieuwe ontwikkelingen te bekostigen. Mochten onverhoopt alle seinen en ontwikkelingen toch negatiever uitpakken dan op dit moment voorzien dan blijft er in die zin ook nog ruimte om deze tegenvallers op te vangen. Derde mogelijkheid is om als beide voorgaande punten niet van toepassing zijn sneller dan gepland tot aanvulling van de Algemene Reserve te komen door alsnog het resterende saldo hieraan toe te voegen.
2021
2022
2023
2024
Saldi meerjarenbegroting 2021-2024 Gevolgen septembercirculaire Structurele gevolgen najaarsnota 2020
-538 -86 -290
285 -103 -290
657 -32 -290
942 44 -290
Saldi na najaarsnota
-914
-108
335
696
Bezuiniging prgr 1 Bezuiniging prgr 2 Bezuiniging prgr 3 Onvoorzien Risico herstructurering Gemeentefonds Totaal bezuinigingen, onvoorzien, gemeentefonds
280 -365 19 0 0 -66
574 81 -27 -75 0 554
565 233 -29 -175 -200 394
548 218 -47 -175 -200 344
Saldi na najaarsnota, bezuinigingen, onvoorzien Toevoeging Algemene Reserve
-980 0
446 -200
729 -400
1.040 -500
Resultaat
-980
246
329
540
14
7.
Voorgestelde maatregelen om te komen tot versterking weerstandsvermogen
Versterking Algemene Reserve/weerstandsvermogen De Algemene Reserve bedraagt naar verwachting per 1 januari 2021 € 1,8 miljoen. Op basis van de verwachte verliezen in de jaren ’20 en ’21 wordt de Algemene Reserve negatief; orde van grootte € 1,8 mln. In de jaren erna kan naar verwachting weer geleidelijke opbouw van deze reserve plaatsvinden. Zoals in het hoofdstuk financiële situatie aangegeven is het uitgangspunt dat de Algemene Reserve in een termijn van 5 jaar uiteindelijk weer een minimumniveau bereikt van ongeveer € 2 miljoen. Mogelijkheden om de Algemene Reserve te versterken zijn: -
Toevoeging positieve resultaten; Eenmalige boekwinsten bij verkoop bezittingen; Vrijval van bestemmingsreserves vanwege bereiken doel van deze reserve of vervallen van noodzaak hiertoe.
Vrijval van bestemmingsreserves Versterking voor de kortere termijn is aan de orde bij het laatste punt. Derhalve zijn alle aanwezige bestemmingsreserves beoordeeld op de noodzakelijkheid hiervan. In onderstaande tabel is per programma en per reserve weergegeven wat het advies is met betrekking tot het wel of niet handhaven van de betreffende bestemmingsreserve. Het totaal van de bestemmingsreserves bedraagt per 31 december 2020 € 1.604.000. Ons voorstel is om hiervan € 768.000 te laten vrijvallen en toe te voegen aan de algemene reserve. Programma Bestuur Omschrijving reserve
Saldo 31-12-2019
Verminderingen
Vermeerderingen
Saldo 31-12-2020
Opheffen
OPLEIDINGEN RISICOINVENTARISATIE REKENKAMER OPLEIDINGEN EN EXCURSIE RAAD VERKIEZINGSBORDEN AFSCHR LASTEN ELECTROCAR
16.897 12.000 8.000 11.598 11.000 4.822
-
-
16.897 12.000 8.000 11.598 11.000 4.822
16.897 12.000 8.000 11.598 11.000 4.822
Totaal bestuur
64.317
-
-
64.317
64.317
Reserve opleidingen Het opleidingsbudget maakt deel uit van de begroting van 1Stroom. Deze reserve van € 16.897 kan derhalve vrijvallen. Reserve risico-inventarisatie Risico-inventarisatie maakt deel uit van de begroting van 1Stroom. Deze reserve van € 12.000 kan derhalve vrijvallen. Reserve rekenkamer De kosten van de rekenkamer zijn structureel opgenomen in de begroting. Deze reserve van € 8.000 kan vrijvallen. Reserve opleidingen en excursie raad 15
Deze reserve is al jaren niet gebruikt en is van geringe omvang. Er is ook géén duidelijke planning van beoogde inzet van middelen voorhanden. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve verkiezingsborden Deze reserve is al jaren niet gebruikt en is van geringe omvang. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve afschrijvingskosten electrokar De electrokar is reeds in 2019 volledig afgeschreven. De reserve kan vrijvallen. Programma Maatschappij Omschrijving reserve
Saldo 31-12-2019
Verminderingen
Vermeerderingen
Saldo 31-12-2020
Opheffen
ARMOEDEBELEID COMBINATIEFUNCTIES ONDERWIJSACHTERSTANDENBELEID ZELFSTANDIG REIZEN RESERVE WET INBURGERING
25.545 47.969 11.675 15.000
11.675 15.000
15.000
25.545 47.969 15.000
25.545 -
Totaal maatschappij
100.189
26.675
15.000
88.514
25.545
Reserve armoedebeleid De reserve is van geringe omvang. Voor het jaar 2020 en verder staat geen onttrekking meer gepland. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve combinatiefuncties Voorgesteld wordt om deze reserve te handhaven om eventuele tekorten op de inzet van personeel combinatiefuncties op te vangen. Reserve onderwijsachterstandenbeleid Bij vaststelling van de voorjaarsnota 2020 is besloten om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve zelfstandig reizen Bij vaststelling van de voorjaarsnota 2020 is besloten om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve wet inburgering Bij de najaarsnota 2020 is besloten om deze reserve te vormen uit niet bestede middelen voor inburgering. Handhaven.
16
Programma Omgeving Verminderingen
Vermeerderingen
AANPASSING DORPSTRAAT-HAMERSESTRAAT 88.626 HANDHAVINGSKOSTEN BOUWEN 46.804 KUNST 18.273 ONDERHOUD GEBOUWEN 226.107 ONDERHOUD VERLICHTING 66.380 REVITALISERING AMBACHT 15.612 UITVOERING MASTERPLAN NOORD 10.476 KAPITAALLASTEN INVESTERINGEN 606.184 KAPITAALLASTEN VERVANGINGSINVESTERINGEN WEGEN 425.108 AFVALFONDS 42.067 ECONOMISCHE TOEKOMST 3.527 MOSTERDHOF 77.705
23.902 8.410 108.784 34.582 -
-
64.724 46.804 18.273 226.107 66.380 7.202 10.476 497.400 425.108 7.485 3.527 77.705
66.380 7.202 158.000 425.108 3.527 -
1.626.869
175.678
-
1.451.191
678.490
Omschrijving reserve
Totaal omgeving
Saldo 31-12-2019
Saldo 31-12-2020
Opheffen
18.273
Reserve aanpassing Dorpsstraat/Hamersestraat Vanwege klachten over trillingen is niet uitgesloten dat er herstelwerkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om deze reserve te handhaven. Reserve Handhavingskosten bouwen Bij vaststelling van de jaarrekening 2016 is besloten om 12% van de meeropbrengsten bouwleges te reserveren. Deze bestemmingsreserve is bedoeld als ‘vangnet’ om de wettelijke taken aangaande toezicht op de bouw op een minimaal acceptabel niveau uit te kunnen voeren in Westervoort. Voorgesteld wordt om deze reserve te handhaven. Reserve Kunst Deze reserve wordt al jaren niet gebruikt. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve Onderhoud gebouwen In afwachting van actualisatie en harmonisatie van het beleid groot onderhoud gebouwen wordt Voorgesteld deze reserve te handhaven. Reserve Openbare verlichting Deze reserve dient ervoor om schommelingen in het jaarlijkse uitgavenpatroon op te vangen. In de praktijk vallen deze schommelingen mee en is het belangrijk om jaarlijks goed te ramen. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve Revitalisering Ambacht Deze reserve wordt niet meer gebruikt. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve Masterplan Noord Met het oog op de ontwikkeling van Westervoort Noord kunnen uit deze reserve advieskosten worden gedekt.
Voorgesteld wordt om deze reserve te handhaven.
17
Reserve kapitaallasten investeringen Deze reserve wordt gebruikt om kapitaallasten van investeringen te dekken. Een inventarisatie van deze lasten leverde op dat een bedrag van € 158.000 kan vrijvallen. Reserve kapitaallasten vervangingsinvesteringen Toekomstige kapitaallasten van investeringen worden ten laste van deze reserve gebracht. Voor de gehele looptijd van geplande onderhoudsinvesteringen zal deze reserve niet voldoende zijn. Beter is het om de last structureel op te nemen. De reserve kan hierdoor vrijvallen. Indien deze wordt opgeheven komen deze kapitaallasten ten laste van de begroting, 2021 € 11.708 en 2022 € 22.708 vanaf 2023 t/m 2027 € 26.375 per jaar. Reserve Afvalfonds Voorgesteld deze reserve te handhaven. Reserve Economische toekomst Deze reserve is van geringe omvang en wordt al jaren niet gebruikt. Voorgesteld wordt om deze reserve vrij te laten vallen. Reserve Mosterdhof Advieskosten met betrekking tot investeringen in de Mosterdhof worden hieruit gedekt. Voorstel is om deze te handhaven.
18
8.
Voorgestelde maatregelen die bijdragen aan realisatie van bezuinigingen en versterking weerstandsvermogen (het controle aspect)
Een van de doelstellingen van het financieel herstelplan is om de Algemene Reserve weer op peil te brengen. Concreet betekent dit een aanvulling van de Algemene Reserve tot een niveau van € 2 miljoen. Uiteindelijk streven is om door te groeien naar een niveau van € 4 miljoen. Hieronder staat weergegeven hoe de Algemene Reserve zich de komende jaren ontwikkeld op basis van de voorstellen zoals eerder opgenomen in dit herstelplan. Verloop Algemene Reserve op basis van voorgaande voorstellen
algemene reserve per 1 jan 2020 onttrekkingen 2020 (incl saldo 2019)
5.235 -3.452
algemene reserve per 1 jan 2021 onttrekkingen 2021 (saldo 2020) Aanvulling vrijval bestemres
1.783 -2.693 800
algemene reserve per 1 jan 2022 onttrekkingen 2022 (saldo 21) Aanvulling algemene reserve
-110 -1.000 -
algemene reserve per 1 jan 2023 aanvulling saldo 22
-1.110 200
algemene reserve per 1 jan 2024 Aanvulling algemene reserve (res '23)
-910 400
algemene reserve per 1 jan 2025 Aanvulling algemene reserve (res '24)
-510 500
algemene reserve per 1 jan 2026 Aanvulling algemene reserve (res '25)
-10 500
algemene reserve per 1 jan 2027
490
19
9.
Bijlagen
Bezuinigingen programma 1 1.
Bezuiniging bijdrage VGGM (brandweer)
Programma
1 Bestuur
Taakveld
1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
Activiteit en kostensoort
6054 - 443300
Portefeuillehouder
Burgemeester
Voorstel Vermindering bijdrage VGGM Onderbouwing voorstel In het bestuur van VGGM is in 2020 en begin 2021 een discussie gevoerd over een nieuwe, objectieve verdeling van de kosten van VGGM over de gemeenten. De gekozen nieuwe verdeelsleutel wordt verwerkt in de VGGM begroting vanaf 2022. Voor Westervoort pakt de nieuwe verdeelsleutel gunstig uit. Risico’s De nieuwe gemeentelijke bijdragen aan VGGM worden vastgesteld in de begroting 2022, die in juni 2021 door het algemeen bestuur van VGGM wordt vastgesteld. Daarnaast wordt er nog onderzoek gedaan naar de herverdeling van de huisvestingslasten. Deze herverdeling gaat negatief uitpakken voor Westervoort. De nieuwe verdeling wordt meegenomen in de VGGM-begroting vanaf 2023. In de voorlopige berekeningen is nog sprake van een bandbreedte. Voor het bepalen van de lasten is voor de zekerheid de geschatte bovengrens aangehouden. Kortom: de opgenomen lasten hieronder zijn nog onder enig voorbehoud. Financieel effect (Besparingsbedrag)
2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
811.000
811.000
811.000
811.000
Besparingsbedrag
- 69.000
-27.000
41.000
42.000
20
Begroting 2021-2024 Baten
-
-
-
-
Lasten
880.000
838.000
770.000
769.000
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven? Geen. De dienstverlening door VGGM blijft hetzelfde.
21
2.
Bezuiniging uitvoeringskosten OOV
Programma
1 Bestuur
Taakveld
1.2 Openbare orde en veiligheid
Activiteit en kostensoort
6058 - 438061
Portefeuillehouder
Burgemeester
Voorstel Vermindering uitvoeringskosten OOV met € 10.000 per jaar. Onderbouwing voorstel De uitvoeringskosten OOV Zijn per 2020 met € 15.000 euro opgehoogd naar € 18.400. Dit bedrag moest het mogelijk maken om bij het toenemende aantal ingewikkelde cases op het raakvlak van Veiligheid en Zorg een externe coördinator de regie te laten nemen. Inmiddels is er zodanig met taken geschoven binnen het cluster OOV, dat we zelf een coördinator Zorg & Veiligheid hebben. Er is echter – vanwege nieuwe wetgeving – een flinke kostenstijging ontstaan voor het digitale systeem dat gebruikt wordt voor het opleggen van crisismaatregelen aan mensen die psychische nood hebben. Daarom stellen we voor om niet € 15.000, maar € 10.000 te besparen op dit budget. Risico’s Beperkt. We verwachten ingewikkelde cases nu zelf te kunnen behandelen. Als er sporadisch toch een beroep op externe expertise moet worden gedaan, zal dat vanuit regulier budget moeten. Financieel effect (Besparingsbedrag)
2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
18.400
18.400
18.400
18.400
Besparingsbedrag
10.000
10.000
10.000
10.000
Begroting 2021-2024 Baten
-
-
-
-
Lasten
8.400
8.400
8.400
8.400
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven?
22
Doordat we de expertise op het gebied van Veiligheid en Zorg zelf in huis hebben, komt dat het welbevinden van met name kwetsbare personen ten goede. Cases worden snel en integraal opgepakt, samen met de betrokken partners.
23
3.
Bezuinigingsmaatregel bestuurlijke samenwerking/contributie
Programma
1.Bestuur
Taakveld
0.1 bestuur
Activiteit en kostensoort
6003/438023 Bestuurlijke samenwerking/contributie
Portefeuillehouder
Arend van Hout
Voorstel Budget verlagen met € 4000,Onderbouwing voorstel Budget bedraagt € 70.000,- en is bedoeld voor jaarlijkse contributie VNG (€ 25.000,-), GGU (€ 38.200,-) en VNG Gelderland (€ 2000,-). Op basis van de uitgaven over 2019 en 2020 en met inachtneming van de percentuele verhoging van de contributie VNG en GGU in 2021 , kan dit budget met € 4000,- worden afgeraamd. Risico’s VNG kan jaarlijkse contributie na 2021 verhogen. Financieel effect (Besparingsbedrag) € 4000,2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
70.000
70.000
70.000
70.000
Besparingsbedrag
4000
4000
4000
4000
Begroting 2021-2024 Baten
-
-
-
-
Lasten
66.000
66.000
66.000
66.000
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven? Het voorstel beïnvloedt het welbevinden van partijen niet.
24
4.
Bezuiniging op budget wettelijk verplichte digitale publicaties
Programma
1 Bestuur
Taakveld
0.1 bestuur
Activiteit en kostensoort
6002/438008 bestuurlijke communicatie/ vergoeding bijdragen derden
Portefeuillehouder
Arend van Hout
Voorstel Budget verlagen met € 5.000 Onderbouwing voorstel Betreft kosten voor het bureau Daadkracht dat alle wettelijk verplichte digitale publicaties voor de gemeente Westervoort verzorgt (zakelijke mededelingen, verordeningen, beleid) en voor de afgesloten overeenkomst met Koop (uitvoeringsorganisatie bedrijfsvoering Ministerie) voor het gebruik van GVOP (gemeenschappelijke voorziening officiële publicaties) . Het totale budget bedraagt nu € 17.881. De kosten voor Daadkracht waren in 2020 circa € 8.000 en voor KOOP € 4000. Het lijkt gerechtvaardigd dat dit budget wordt afgeraamd met € 5000 Risico’s Het algemene risico bestaat dat de bijdragen aan Daadkracht en Koop in de toekomst worden verhoogd. Financieel effect (Besparingsbedrag) € 5000 2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
17.881
17.881
17.881
17.881
Besparingsbedrag
5000
5000
5000
5000
Begroting 2021-2024 Baten
-
-
-
-
Lasten
12.881
12.881
12.881
12.881
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven? Het welbevinden wordt niet beïnvloed door dit voorstel
25
5.
Voorstel tot bezuiniging op de weekkrant
Programma
Bestuur
Taakveld
0.1 bestuur
Activiteit en kostensoort
6002/438033 Bestuurlijke communicatie/ vergoeding weekkrant
Portefeuillehouder
Arend van Hout
Voorstel De vergoeding voor de weekkrant (Westervoort Post) aframen Onderbouwing voorstel De wekelijkse gemeentelijke publicaties in de Westervoort Post zijn in de meeste gevallen niet wettelijk verplicht. Het betreft een service richting de inwoners. Voor de nog wel verplichte publicaties kan worden volstaan met een afname van minder pagina’s. Voor 2021 nemen we nog een hele pagina af per week (52 x € 221,90 = € 11.538,80) Afname van 35 plaatsingen per jaar betekent een besparing van € 2000 (35 x € 268,50 = € 9.397,50) Als er helemaal niet meer in de weekkrant wordt gepubliceerd, kan het budget vergoeding weekkrant van € 13.500 wellicht worden opgeheven miv 2022. Dat is afhankelijk van het feit of dan nog verplichte publicaties noodzakelijk zijn. In 2021 wordt er een onderzoek gedaan of voor alle gemeentelijke publicaties wettelijk kan worden volstaan met een elektronische publicatie of dat er aanvullend iets nodig is. Op dit moment is het nog onvoldoende zeker of de gemeente zonder publicaties in een huis-aan-huis-blad aan alle wettelijke verplichtingen kan voldoen. Risico’s Ontevredenheid bij inwoners over verminderde gemeentelijke informatie. Meer klachten over relatie gemeente-inwoners. Financieel effect (Besparingsbedrag) € 2000,2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
13.500
13.500
13.500
13.500
Besparingsbedrag
2.000
4000
4000
4000
Begroting 2021-2024 Baten
-
-
-
-
Lasten
11.500
9.500
9.500
9.500
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven?
26
Het welbevinden van inwoners en vooral van de inwoners zonder internet zal negatief worden beïnvloed als de gemeentepagina verdwijnt. Ook het welbevinden van verenigingen en ondernemers zal in zekere mate worden aangetast als de serviceverlening vanuit de gemeente vermindert.
6.
Bezuinigingsvoorstel bestuurlijke communicatie voorlichtingsbudget
27
Programma
1 Bestuur
Taakveld
0.1 bestuur
Activiteit en kostensoort
6002/438006 bestuurlijke communicatie/voorlichtingsbudget
Portefeuillehouder
Arend van Hout
Voorstel Budget aframen met € 5000 Onderbouwing voorstel Dit budget is bedoeld voor algemene bestuurlijke voorlichting (officiële foto’s, films ed) .Op basis van ervaringscijfers 2019 en 2020 kan dit budget van € 8.500,- worden afgeraamd met € 5000,-
Risico’s Mogelijk een risico dat het budget door de aframing alleen in 2022 zal worden overschreden . In het jaar van de verkiezingen van de gemeenteraad, kan wellicht een groter beroep op dit budget worden gedaan.
Financieel effect (Besparingsbedrag) € 5000 2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
8.500
8.500
8.500
8.500
Besparingsbedrag
5000
5000
5000
5000
3.500
3.500
Begroting 2021-2024 Baten Lasten
3.500
3.500
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven? Voorstel beïnvloedt het welbevinden van partijen niet.
28
7.
Energielasten scouting Westervoort aframen
Programma
1 Bestuur
Taakveld
0.3
Activiteit en kostensoort
6267 scouting Westervoort 438002 gas-water-licht
Portefeuillehouder
Hans Sluiter
Voorstel Budget aframen naar 0 Onderbouwing voorstel De energie wordt al door de scouting zelf betaald Risico’s Geen Financieel effect (Besparingsbedrag)
2021
2022
2023
2024
Meerjarenbegroting
1150
1150
1150
1150
Besparingsbedrag
1150
1150
1150
1150
Begroting 2021-2024 Baten
-
-
-
-
Lasten
0
0
0
0
Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven? Geen invloed
29
8.
Bezuinigingsvoorstel verkoop Vrouwenslag
Programma
1 Bestuur
Taakveld
0.3
Activiteit en kostensoort
6304 Vrouwenslag
Portefeuillehouder
Hans Sluiter
Voorstel De Flierefluiter (Vrouwenslag) is per 1 juni 2021 verkocht. Budget 6304 aframen. Daarnaast vervallen ook de afschrijvingslasten. In de voorjaarsnota is hiervoor reeds een voordeel opgenomen van € 14.000 vanaf het jaar 2022. Het hier aangegeven voordeel is hierop aanvullend. Naast het structurele voordeel is een boekwinst behaald op verkoop van € 77.000. Dit laatste betreft een incidenteel voordeel in het jaar 2021. Onderbouwing voorstel Na 1 juni is de Flierefluiter geen eigendom meer van de gemeente Westervoort Risico’s Geen Financieel effect (Besparingsbedrag) Tot 1 juni nog kosten en vanaf 2022 aframen naar 0 2021
2022
2023
2024
Besparingsbedrag
6500
17.996
17.996
17.996
Boekwinst incidenteel
77.000
Meerjarenbegroting
Begroting 2021-2024 Baten Lasten Hoe beïnvloedt dit voorstel het welbevinden van inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven? Geen invloed
30
9.
Overgang exploitatie en beheer van de Nieuwhof en Creon door Stichting Kulturhus Westervoort naar de gemeente Westervoort per 1-1-21
Programma
1 Bestuur en 2 Maatschappij
Taakveld
0.3 (6265 en 6524) 5.3 (6125) 7.1 (6198)
Activiteit en kostensoort
Betreft 6265, 6524, 6125 en 6198 ;
Portefeuillehouder
Hans Sluiter
Voorstel Begroting aanpassen aan de nieuwe situatie per 1-1-21 Onderbouwing voorstel Per 1-1-21 zijn het exploitatie en beheer van de Nieuwhof (Kulturhus) en Creon overgegaan naar de gemeente Westervoort. De maatschappelijke activiteiten zijn overgenomen door Santé Partners. Gevolg is dat de budgetten 6265 (Kulturhus), 6524 (Creon) en 6125 en 6198 (op deze 2 laatste nummers wordt de subsidie Exploitatie en Kulturhus de Nieuwhof geboekt) aangepast moet worden. Voor 6265 en 6524 dient te worden bijgeraamd en voor 6125 en 6198 afgeraamd.
Deze bezuinigingen komen bovenop de eerdere aangegeven bezuinigingen ivm de eventuele verkoop van de Nieuwhof (Kulturhus). Het betrof de volgende bedragen (2022: € - 50.000; 2023 ev. € -100.000) Risico’s Het voornemen is om de Nieuwhof te verkopen. Nog onduidelijk wanneer dat gaat plaatsvinden. Eventuele invloed is dan van alleen van toepassing op 6265 (Kulturhus). Deze is niet verwerkt in de begroting 2021 ev. voor 6265. Financieel effect (Besparingsbedrag) Zie bijlage voor specificatie 2021