A04-20260301-10-vka-coll-vth-jaarverslag-en-uitvoeringsprogramma-bijlage-1-jaarverslag.

Jaarverslag 2025

Vergunningen, Toezicht en Handhaving Fysieke leefomgeving

Inleiding............................................................................................................................................................................. 3 Highlights .......................................................................................................................................................................... 3 Visie en doelstellingen ...................................................................................................................................................... 4 Vergunningverlening Bouw en overig / Toezicht Bouw.................................................................................................... 5 Vergunningverlening milieu .............................................................................................................................................. 6 Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken .............................................................................................................. 7 Projecten en VTH-ondersteunende dienstverlening ........................................................................................................ 7 Capaciteit en maatregelen ................................................................................................................................................ 8

Jaarverslag 2025

2/8

Inleiding Voor u ligt het Jaarverslag 2025 voor de taken en activiteiten op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) fysieke leefomgeving voor de gemeenten Duiven en Westervoort. Dit stuk vindt zijn basis in het VTH Beleidsplan 2024 en het Uitvoeringsprogramma 2025. Net als voorgaande jaren is één jaarverslag voor beide gemeenten opgesteld. Het opstellen van een jaarverslag en uitvoeringsprogramma is een jaarlijks verplichte activiteit voor een gemeente. Deze verplichting is opgenomen in het Omgevingsbesluit (artikel 13.8 en 13.11). Het college stelt deze stukken vast en maakt ze bekend aan de gemeenteraad. In het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) moeten het vastgestelde jaarverslag en het uitvoeringsprogramma ter kennisname worden gezonden aan de provincie Gelderland. Het milieutoezicht en het toezicht op de openbare ruimte maken geen onderdeel uit van dit programma. Het gehele milieutoezicht en vergunningverleningstaken op het gebied van milieu werden in 2025 uitgevoerd door de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA), waarbij de planning en verantwoording afzonderlijk worden voorgelegd. Vanaf 2026 zal dit de Omgevingsdienst Groene Metropool zijn. Het toezicht op de openbare ruimte (en daaraan verbonden overige werkzaamheden) maakt geen onderdeel uit van de hiervoor genoemde verplichting.

Het jaarverslag 2025 en het uitvoeringsprogramma voor 2026 worden net als vorig jaar afzonderlijk vastgesteld.

Highlights In het kort de belangrijkste punten over 2025: • De doelstellingen voor VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) werden gehaald. • Dit was het tweede jaar voor de VTH-taken onder de Omgevingswet. Dus een prognose was vooraf lastig te maken. Het is ook de vraag in hoeverre dit al een representatief jaar gaat zijn voor de komende jaren. • De realisatie voor vergunningverlening wijkt deels af van de prognose en het voorgaande jaar (2024, eerste jaar Omgevingswet). Er zijn veel meer verzoeken intaketafel en veel meer conceptverzoeken ingediend, zowel t.o.v. de prognose als t.o.v. 2024. Ook van de omgevingstafel, die nader is vormgegeven, is meer gebruik gemaakt. Dit is in lijn met de bedoeling van de Omgevingswet, waarbij deze informele fase in het begin van een initiatief ook extra wordt gestimuleerd. Voor Westervoort zijn er minder vergunningen verleend dan voorzien. Voor Duiven hebben een aantal grotere plannen (nog) geen doorgang kunnen vinden; deze zijn nog in de voorbereidende fase. Er zijn minder aanvragen omgevingsplanactiviteiten RIKSA (Reclame, Inritten, Kappen, Slopen, Aanleggen) en aanvragen BOPA (Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten) klein ingediend. De prognoses voor komend jaar (2026) zijn daarop bijgesteld.

• Onder de Omgevingswet zijn er meer werkzaamheden waarvoor geen leges geheven kunnen worden, zoals de behandeling van meldingen en informatieplichten, en zijn er dus meer reguliere VTH-ondersteunende dienstverleningstaken. Met name vanuit de frontoffice is er veel extra inzet geweest om burgers van informatie te voorzien vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit heeft ook extra capaciteit in de backoffice gevraagd ter ondersteuning van de frontoffice. Burgers worden nu ook vaker geholpen bij het indienen van aanvragen en meldingen, omdat het landelijke systeem soms lastig te doorgronden blijkt. • Er zijn minder meldingen, klachten en handhavingsverzoeken ingediend t.o.v. de prognose, maar de behandeling ervan vraagt wel meer tijd. De prognose voor komend jaar (2026) is daarop bijgesteld. Het Jaarverslag 2025

3/8

aantal (formele) handhavingsverzoeken is beperkt, mede doordat er veel tijd en aandacht wordt besteed aan een (eerste) melding en een eventuele minnelijke oplossing. • Toezichtcontroles of er conform vergunningen/meldingen wordt gebouwd, zijn overeenkomstig de toezichtsmatrix van het VTH Beleidsplan uitgevoerd. • De uitvoeringstaken milieu zijn conform wettelijke verplichting ondergebracht bij de ODRA. ODRA doet hier separaat verslaglegging van. Hierna gaan wij hier uitgebreider op in.

Visie en doelstellingen Visie Onze missie is: 1Stroom een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving. In het VTH-beleid hebben wij deze missie uitgewerkt in een visie en in 4 hoofddoelstellingen. Onze visie richt zich op het versterken van de fysieke leefomgeving door de waarden veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid te verankeren in ons beleid en onze uitvoering. We zijn betrouwbaar en duidelijk in wat de inwoners en bedrijven van ons mogen verwachten en staan voor een gelijke behandeling. Hierbij denken we mee vanuit het publieke belang en dragen bij aan oplossingen binnen wettelijke kaders en afgestemd op onze beschikbare middelen. Naast onze primaire taak, namelijk de VTH-taken, hebben wij dit verder uitgewerkt in doelstellingen. Deze doelstellingen zijn met acties geconcretiseerd in het Uitvoeringsprogramma. Doelstellingen De doelstellingen uit het VTH-beleidsplan en de voorgenomen acties uit het Uitvoeringsprogramma 2024 zijn hierna weergegeven met daarbij de uitgevoerde acties in het afgelopen jaar. Doelstelling 1: De komende beleidsperiode versterken wij de samenwerking met de overige afdelingen uit het fysieke domein van 1Stroom.

Voorgenomen actie 2025 In 2025 komen we met RSO elk kwartaal bij elkaar om uitvoeringsafspraken te maken over de onderlinge samenwerking tussen de verschillende afdelingen van het fysieke domein en voortgang te bespreken. In 2025 komen we met R&B elk kwartaal bij elkaar om uitvoeringsafspraken te maken over de onderlinge samenwerking tussen de verschillende afdelingen van het fysieke domein en voortgang te bespreken Zelfde acties voor monitoren en evalueren op een ander tijdstip per kwartaal.

Uitgevoerde actie 2025 Uitgevoerd, iedere twee maanden Uitgevoerd, iedere twee maanden Uitgevoerd, iedere twee maanden

Doelstelling 2: De komende beleidsperiode realiseren wij een sluitende VTH-cyclus (big 8). Voorgenomen actie 2025 In 2025 middels power BI de VTH-cyclus (werkvoorraad) monitoren, deze werkwijze borgen in het team.

Uitgevoerde actie 2025 Uitgevoerd, de BI-tooling is sinds medio 2024 in gebruik

In 2025 behouden en verder ontwikkelen van de administratieve en dienstverlenende werkwijze van de frontoffice

Uitgevoerd

Doelstelling 3: De komende beleidsperiode zijn de werkwijzen processen onder de Omgevingswet het team eigen geworden. Voorgenomen actie 2025 In 2025 volgt het team verdiepende trainingen ten behoeve van hun taakveld i.r.t. de Omgevingswet.

Jaarverslag 2025

Uitgevoerde actie 2025 Beperkt; de komende jaren meer aandacht hiervoor

4/8

In 2025 worden de nieuwe processen n.a.v. de Omgevingswet gemonitord, geëvalueerd en waar nodig aangepast

Uitgevoerd

In 2025 houden we de informatievoorziening over de Omgevingswet op peil door de betreffende websitepagina's bij te houden en verder te ontwikkelen. In 2025 gaan we in samenwerking met RO het proces intaketafel, vooroverleg en omgevingstafel verfijnen en verder ontwikkelen.

Uitgevoerd; er is een extra slag op de website gemaakt Uitgevoerd; zeer actief mee bezig geweest

Doelstelling 4: De komende beleidsperiode zijn de werkwijzen en processen onder de Wet kwaliteitsborging het team eigen geworden Voorgenomen actie 2025 In de eerste maanden van 2025 zal de praktijkuitvoering van de Wet kwaliteitsborging van de bouw actief worden gemonitord.

Uitgevoerde actie 2025 Uitgevoerd; er zijn meer Wkbkwesties aan de orde geweest

Vergunningverlening Bouw en overig / Toezicht Bouw Dit taakveld bestaat uit het verlenen van vergunningen en accepteren van meldingen rondom de Omgevingswet. Na het verlenen van een omgevingsvergunning of het accepteren van een melding controleren toezichthouders of deze wordt nageleefd. Op basis van de verleende omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen zijn controles uitgevoerd met behulp van het toezichtprotocol. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd binnen de afdeling VTH. De afhandeling van de meldingen sloop wordt ook uitgevoerd binnen de afdeling VTH; het toezicht hierop is belegd bij de ODRA. In 2025 zijn de volgende vergunningen verleend/meldingen geaccepteerd:

Categorie

Realisatie

Vergunningen en vergunningen toezicht Vooroverleg Intaketafel Principebesluit n.a.v. intaketafel Conceptverzoek vooroverleg Conceptverzoek Omgevingstafel

43 1 162 5

Omgevingsplanactiviteit (bouwtechnisch) Bouwkosten tot €25.0000 Bouwkosten €25.000 tot €50.000 Bouwkosten €50.000 tot €200.000 Bouwkosten €200.000 tot €500.000 Bouwkosten €500.000 tot €1.000.000 Bouwkosten van € 1.000.000 tot € 2.000.000 Bouwkosten hoger dan € 2.000.000 tot € 5.000.000 Bouwkosten hoger dan € 5.000.000 of meer

16 13 7 1 1 1 2 1

Omgevingsplanactiviteit (ruimtelijk) Bouwkosten tot €25.0000 Bouwkosten €20.000 tot €50.000 Bouwkosten €50.000 tot €200.000 Bouwkosten €200.000 tot €500.000 Bouwkosten €500.000 tot €1.000.000 Bouwkosten van € 1.000.000 tot € 2.000.000 Bouwkosten hoger dan € 2.000.000 tot € 5.000.000 Jaarverslag 2025

68 15 17 8 2 1 3 5/8

1

Bouwkosten hoger dan € 5.000.000 of meer Omgevingsplanactiviteiten overig Omgevingsplanactiviteit: Monument (incl. beschermde stadsgezichten) Omgevingsplanactiviteiten RIKSA (Reclame, Inritten, Kappen, Slopen, Aanleggen) Omgevingsplanactiviteit: ontheffing geluidhinder Omgevingsplanactiviteit: standplaats Toets wijzigingsbevoegdheid/uitwerkplicht Binnenplanse omgevingsplanactiviteit BOPA klein BOPA (groot)

0 45 1 16 1 26 7 8

Overige activiteiten

5

Omgevingsrecht toetsing op APV vergunningen

Dit is het tweede jaar voor de VTH-taken onder de Omgevingswet. Dus een prognose was vooraf lastig te maken. Het is ook de vraag in hoeverre dit al een representatief jaar gaat zijn voor de komende jaren. De realisatie wijkt deels af van de prognose. Ten opzichte van de prognose en het voorgaande jaar (2024, eerste jaar Omgevingswet) is het volgende van belang: - Er zijn veel meer verzoeken intaketafel en veel meer conceptverzoeken ingediend, zowel t.o.v. de prognose als t.o.v. 2024. Ook van de omgevingstafel, die nader is vormgegeven, is meer gebruik gemaakt. Dit is in lijn met de bedoeling van de Omgevingswet, waarbij deze informele fase in het begin van een initiatief ook extra wordt gestimuleerd. - Er zijn t.o.v. 2024 meer aanvragen omgevingsplanactiviteiten klein (tot bouwkosten 25K) ingediend. - Er zijn minder aanvragen omgevingsplanactiviteiten ruimtelijk voor grote plannen ingediend (ofwel: met hoge bouwkosten) t.o.v. de prognose. Voor Westervoort zijn er minder vergunningen verleend dan voorzien. Voor Duiven hebben een aantal grotere plannen (nog) geen doorgang kunnen vinden; deze zijn nog in de voorbereidende fase. - Er zijn minder omgevingsplanactiviteiten RIKSA (Reclame, Inritten, Kappen, Slopen, Aanleggen) ingediend t.o.v. de prognose. T.o.v. 2024 is er sprake van een lichte toename. De prognose voor komend jaar (2026) is hierop bijgesteld.

- Er zijn minder aanvragen BOPA (Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten) klein ingediend. De prognose voor komend jaar (2026) is daarop bijgesteld. Toezichtcontroles of er conform vergunningen/meldingen wordt gebouwd, zijn overeenkomstig de toezichtsmatrix van het VTH Beleidsplan uitgevoerd. Bij controles op illegale bouw wordt gelet op activiteiten die bestaan uit het bouwen zonder (omgevings)vergunning. Deze controles zijn meegenomen tijdens het reguliere bouwtoezicht. Net als voorgaande jaren is op bestaande gebouwen geen actief toezicht uitgeoefend, omdat de beschikbare capaciteit primair is ingezet voor de controles van nieuw- en verbouw, de constatering van illegale bouw en het optreden tegen strijdig gebruik. Ons hebben geen signalen bereikt die aanleiding vormden voor het alsnog uitoefenen van het toezicht op dit vlak.

Vergunningverlening milieu Sinds 2021 is het volledige milieutoezicht op inrichtingen plus de afhandeling van milieuvergunningen/-meldingen ondergebracht bij de ODRA. Met de ODRA worden op basis van de dienstverleningsovereenkomst jaarlijks nieuwe werkafspraken gemaakt voor (ondersteuning van) de werkzaamheden voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. De ODRA koppelt de voortgang terug via kwartaalrapportages en uiteindelijk via een partnerrapportage over het hele jaar. De activiteiten van de ODRA maken geen onderdeel uit van dit jaarverslag. De ODRA rapporteert hierover afzonderlijk. Voor achterblijvende taken (die niet belegd zijn bij de ODRA) blijft capaciteit op het aspect milieu van 1Stroom nodig. Voor 2025 betrof dit de volgende aantallen producten: Wet explosieven voor civiel gebruik Vooroverleg nieuwe vesting van bedrijven Jaarverslag 2025

werkelijk 2 10 6/8

Procedure hogere grenswaarden

2

Klachten, meldingen en handhavingsverzoeken De afdeling VTH behandelde klachten, meldingen en handhavingsverzoeken rondom o.a. gebruik in strijd met omgevingsplan, overtredingen van de Omgevingswet of de Verordening fysieke leefomgeving (= deels voormalig APV). Meldingen/klachten en handhavingsverzoeken nemen wij in behandeling als de indiener belanghebbende is. Daarvan is bijvoorbeeld sprake als buren een bedrijf hebben en een omwonende (geluid)overlast ervaart van de activiteiten. Ook moet er een duidelijke omschrijving zijn van de overtreding en moeten wij daarover zo nodig met de verzoeker kunnen overleggen. Anonieme verzoeken kunnen wij alleen in behandeling nemen als het gaat om een overtreding waarbij de veiligheid in het geding is, of wanneer deze een zodanige inbreuk betekent voor de omgeving dat de toezichthouder deze situatie ook uit zichzelf zou oppakken als hij/zij deze in het veld zou tegengekomen. Voldoet het anonieme handhavingsverzoek niet aan deze uitgangspunten dan wordt het verzoek met een lage prioriteit geregistreerd omdat er een beginselplicht tot handhaving is. In 2025 werden de volgende aantallen meldingen, klachten of handhavingsverzoeken behandeld: Categorie

Realisatie

Klachten, meldingen, handhaving (omgevingsrecht) Strijdig gebruik (kantoor/detailhandel/bedrijf/horeca/maatschappelijke bestemming) Strijdig gebruik (wonen) Strijd met verkeers-/groen/bestemming en aanleggen Staat van bestaande gebouwen en bouwwerken - strijdigheid met bbl (wkb) Illegaal aan-/uit-/bijgebouw, dakkapel, gevelwijziging – voor- en achterzijde Illegale appartement, woningsplitsing en kamerbewoning Illegale wijziging monument & beschermd stads- en dorpsgezicht Illegale bouwwerken geen gebouw zijnde (airco's, schotels, reclame) Slopen, controle op illegaal slopen Vergunningvoorschriften niet nakomen Overige activiteiten: o.a. geluid

6 8 4 0 8 2 0 3 0 5 3

Er zijn minder meldingen/klachten/handhavingsverzoeken ingediend t.o.v. de prognose, maar de behandeling ervan vraagt wel meer tijd. De prognose voor komend jaar (2026) is daarop bijgesteld. Het aantal (formele) handhavingsverzoeken is beperkt, mede doordat er veel tijd en aandacht wordt besteed aan een (eerste) melding en een eventuele minnelijke oplossing. Een aantal zaken loopt door in 2026, bijvoorbeeld door het tijdstip van ontvangst, een bezwaar/beroep of het verloop van de casus. De behandeling van klachten, meldingen en handhavingsverzoeken kende geen verdere bijzonderheden.

Projecten en VTH-ondersteunende dienstverlening Binnen 1Stroom worden jaarlijks diverse projecten rondom de fysieke leefomgeving uitgevoerd. Voor deze projecten zijn ook uren geraamd. De doorlooptijd van de meeste projecten is veelal niet langer dan één jaar. Naast de diverse projecten worden door 1Stroom reguliere VTH-ondersteunende dienstverleningstaken uitgevoerd. Dit zijn doorlopende taken (min of meer structureel) ter ondersteuning van de VTH-dienstverlening. In het Uitvoeringsprogramma 2025 is capaciteit geraamd voor het uitvoeren van Projecten en VTH-ondersteunende dienstverlening. Voor 2025 waren de volgende projecten opgenomen: Project Digitalisering milieu- en handhavingsdossiers A15 Projecturen planologische wijzigingen RO (OP) Jaarverslag 2025

7/8

Inrichten processen op AVG WEB en WOO Ondermijning (projectmatig toezicht) Vergunningverlening arbeidsmigranten/vluchtelingen Omgevingswet/omgevingsplan Uitvoering intrekkingenbeleid Versnelling woningbouw

De verdere implementatie de Omgevingswet, de Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen) en van de applicatie RX Mission hebben in 2025 ambtelijke inzet tijd gekost vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 2024. Vanuit VTH is er ook inzet geweest bij het omgevingsplan. De intake- en omgevingstafel is verder vormgegeven en is in 2025 veel gebruik van gemaakt. Voor 2025 waren de volgende reguliere VTH-ondersteunende dienstverleningstaken opgenomen: VTH-ondersteunende dienstverlening VTH-beleid en uitvoeringprogramma Opleidingen Ondersteuning afhandeling bezwarencommissie en beroepsprocedures Informatieverstrekking Omgevingsloket vergunningverlening Secretariaat Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (welstand & monumenten) Juridisch advies niet regulier/niet TH Toezicht gevolgklasse 1 (o.a. meldingen) Interne en externe afstemming (o.a. met ketenpartners) VTH ondersteuning (frontoffice&applicatiebeheer&overig) Regisseurschap ODRA Afwikkeling brandveilig gebruik VGGM Implementatie Omgevingswet Informatieplichten (risicomatrix, veiligheid, gezondheid, stikstof)

Onder de Omgevingswet zijn er meer werkzaamheden waarvoor geen leges geheven kunnen worden, zoals de behandeling van meldingen en informatieplichten. Dat betekent dus dat er meer reguliere VTH-ondersteunende dienstverleningstaken zijn (waarvoor dus geen leges kunnen worden geheven). Het regisseurschap van de ODRA heeft meer tijd gekost vanwege de fusie ODRA-ODRN. Met name vanuit de frontoffice is er veel extra inzet geweest om burgers van informatie te voorzien vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Dit heeft ook extra capaciteit in de backoffice gevraagd ter ondersteuning van de frontoffice. Burgers worden nu ook vaker geholpen bij het indienen van aanvragen en meldingen, omdat het landelijke systeem soms lastig te doorgronden blijkt. De overige inzet vond plaats overeenkomstig de raming en geeft geen aanleiding tot opmerkingen.

Capaciteit en maatregelen Door efficiënte inzet van de capaciteit hebben wij eventuele knelpunten kunnen oplossen. Aanvullende maatregelen in de vorm van aanpassing van prioriteiten waren niet noodzakelijk.

Jaarverslag 2025

8/8