A04-20231218-45-vka-coll-svz-huisvestingsdossiers-vluchtelingen

Kennisgeving aan de gemeenteraad Documentnummer: 201634375

Zaaknummer:

Z/23/115521

Portefeuillehouder(s): Voor vragen Naam: Telefoon: E-mail:

Sander Geertsen (IBP) en/of Myrthe Diebels (Sociaal Domein) (026) 317 99 11 s.geertsen@1stroom.nl / m.diebels@1stroom.nl

Komt niet terug tot besluitvorming in de raad n.v.t. Onderwerp:

Stand van zaken huisvestingsdossiers vluchtelingen

Aanleiding voor deze kennisgeving Op 18 oktober 2022 hebben we u voor het laatst schriftelijk geïnformeerd over stand van zaken opvang vluchtelingen, asielzoekers en statushouders1. En op 31 oktober 2023 heeft u een kennisgeving ontvangen over de Liemerse samenwerking op deze huisvestingsdossiers2. Als kleinere gemeente worstelen we met de opgaven die het Rijk ons vraagt. De huisvesting van statushouders, Oekraïense ontheemden en asielzoekers vragen net als andere belangrijke dossiers (bijvoorbeeld huisvesting van starters en spoedzoekers) om fysieke ruimte, ambtelijke capaciteit en inzet van onderwijs, zorg en welzijn. En daar lopen wij tegen onze grenzen aan en dat dwingt ons tot het maken van keuzes. We kunnen immers niet alles tegelijkertijd oppakken. Uiteraard spannen we ons in om in gezamenlijkheid met de andere regiogemeenten en de Liemerse in het bijzonder deze huisvestingsklussen te klaren. Relevant beleidskader Vreemdelingenwet, Tijdelijke wet Oekraïne, Spreidingswet. Inhoud van mededeling In de huisvesting en opvang van asielzoekers en vluchtelingen zijn er vanuit de Rijksoverheid op dit moment de volgende vier sporen ingezet: 1. Opvang Asielzoekers 2. Crisisnoodopvang Asielzoekers 3. Opvang Oekraïners 4.

Huisvesting Statushouders Wij informeren u per genoemd punt wat de actuele stand van zaken is waarbij het goed is u te blijven realiseren dat opvang van vluchtelingen een erg dynamisch proces is. Doordat iedereen probeert zo snel mogelijk mensen te plaatsen, er met spoed opvanglocaties worden gecreëerd en er op veel lijnen gewerkt wordt zijn cijfers en gegevens snel weer achterhaald. De informatie uit deze kennisgeving betreft de stand van zaken per 31 oktober 2023. 1 Ons documentnummer 201583884 2 Ons documentnummer 201631035.

Inleiding Zoals bekend hebben de burgemeesters sinds 1 april 2022 de wettelijke taak om te voorzien in de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Inmiddels is de Tijdelijke wet Oekraïne in procedure om deze verantwoordelijkheid uiterlijk 1 januari 2024 bij het college neer te leggen en de coördinatie en spreiding uit de crisisstructuur te halen. Zodoende worden ook de verantwoordelijkheden van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) ten aanzien van coördinatie en spreiding over gedragen aan de Provinciale Regie Tafel Migratie en Integratie (PRT). Voor de zomer heeft het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg Oekraïne gekozen voor het scenario waarin een klein ambtelijk team gekoppeld wordt aan een centrumgemeente die de coördinatie en spreiding namens alle 15 colleges van B&W binnen de VGGM faciliteert. Inmiddels heeft de gemeente Rheden deze rol op zich genomen. Dit omdat de PRT op dit moment nog niet klaar is om de coördinatie en spreiding in dit vluchtelingendossier in heel Gelderland in zijn geheel over te nemen. De PRT van Gelderland is opgedeeld in zeven subregio’s. Onze gemeente maakt deel uit van de Regio Arnhem. Op 6 november 2023 heeft de PRT alle plannen van aanpak van de subregio’s besproken. De Regio Arnhem heeft op 2 november 2023 hun plan van aanpak3 vastgesteld. 1.

Opvang Asielzoekers De Regio Arnhem heeft een taakstelling van 1552 plekken (aandeel Westervoort: 54) en heeft er momenteel 2393. Dit betreft tijdelijke noodopvanglocaties en AZC’s met een meer permanent karakter. Onze regio voldoet dus ruimschoots (+841) aan de taakstelling waardoor de druk op het AZC in Ter Apel wordt verlicht. In Westervoort worden momenteel geen asielzoekers opgevangen. 2. Crisisnoodopvang Asielzoekers Deze opvang wordt in het landelijk beleid niet geschaard onder de vorige categorie. Het betreft kortdurende opvang om Ter Apel per direct te ontlasten. De Regio Arnhem heeft een taakstelling van 275 plekken (aandeel Westervoort: 10) en heeft momenteel geen crisisnoodopvangplekken. Ten tijde van de uitvraag van deze crisisnoodopvangplekken werd de taakstelling opgepakt binnen de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden en voldeden we gezamenlijk bijna aan de opgave van 450 crisisnoodopvangplekken. Inmiddels loopt de aansturing via de twee subregio’s Arnhem en Foodvalley en bevinden de overgebleven crisisnoodopvangplekken zich in de Regio Foodvalley. De Regio Arnhem lijkt daarin dus nog een opgave (275) te hebben. Echter, aan categorie 1 voldoet onze regio ruimschoots en dat is een verzachtende omstandigheid om niet zo zwaar te tillen aan die -275 crisisnoodopvangplekken voor asielzoekers. 3.

Opvang Oekraïners De Regio Arnhem heeft een taakstelling van 2334 plekken (aandeel Westervoort: 108) en heeft er momenteel 2245. De regio heeft dus nog een kleine opgave (89). Op dit moment is er in Westervoort een noodopvang aan het Dorpsplein met een capaciteit van 61 ontheemden. Ook is er een crisisnoodopvang (kortdurend van 24 tot 72 uur) aan de IJsseldijk met een maximale capaciteit van 80 ontheemden. Hiermee wordt voldaan de eerste resultaatverplichting van tenminste 70 opvangplekken en ook aan drie aanvullende inspanningsverplichtingen van in totaal 38 opvangplekken zoals uit de volgende tabel blijkt. 3 Het plan van aanpak is in eerste instantie een inventarisatie van de stand van zaken van de drie opgaven (asiel,

ontheemden en statushouders). In het plan is naast deze inventarisatie een aantal uitdagingen opgenomen waar de gemeenten voor staan. Het betreft bijvoorbeeld de knelpunten op het terrein van onderwijs, gezondheid of sociale cohesie. Deze onderwerpen worden in de komende periode nader uitgewerkt.

Pagina 2

Resultaatsverplichting per 31-12-22 (50K) Westervoort

Inspannings- Inspannings- InspanningsGerealiseerd Gerealiseerd Nog verplichting verplichting verplichting Totale per 1-9-23 per 1-9-23 Gerealiseerd % gereanodig per per 1-3-23 per 1-7-23 per 1-2-24 opgave totaal liseerd 1-2-24 gemeentelijk particulier (75K) (90K) (97K) 141 70 20 12 6 108 12 153 -45 142% (61+80)

Ook hebben we in Westervoort een aantal gastgezinnen waar 12 ontheemden duurzaam verblijven. Zoals u weet willen we in Liemers verband op zoek gaan naar aanvullende locaties zodat we in onze regio aan de taakstellingen in de verschillende huisvestingsdossiers voldoen. Helaas is er geen concreet zicht op het einde van de oorlog en daarmee de duur van de Oekraïne opvang. Wel weten we sinds kort dat de financiering van deze opvangbehoefte tot 4 maart 2026 voortduurt4. Ook is bekend dat het COA uiterlijk op deze datum het Oekraïnedossier over zou moeten nemen. Inmiddels is ook duidelijk dat de colleges per 1 januari 2024 verantwoordelijk worden voor de opvang in plaats van de burgemeesters. Gelet op de hierboven genoemde overnamedatum willen wij beide gemeentelijke opvangen tot 4 maart 20226 openhouden. Tot slot merken wij op dat het huidige normbedrag van € 83,- per opvangplek per dag voor de Gemeentelijke Opvang Oekraïners voldoende is om alle kosten hiervoor te dekken. In de Jaarrekening 2023 verwachten wij een positief resultaat te kunnen melden. 4. Opvang Statushouders De Regio Arnhem heeft een taakstelling van 1191 plekken (aandeel Westervoort: 42) en heeft er momenteel 527. De regio heeft dus nog een significante opgave (664).

De algemene tendens landelijk is dat er veel alleenreizende/-gaande mannen in Nederland asiel aanvragen en dat familie op nareis zich later bij deze persoon voegt. Dit houdt in dat er relatief veel eengezinswoningen nodig zijn, maar ook dat deze de eerste maanden/jaar bewoond wordt door één persoon. In praktijk betekent dit dat we heel langzaam de taakstelling voldoen, gezien de krapte op de woningmarkt en met inachtneming van de prestatieafspraken met Vivare wordt maximaal 10% van de vrij te komen sociale huurwoningen toegewezen aan statushouders. In Westervoort was de taakstelling 18 voor eerste halfjaar van 2023. In mei was de taakstelling nog niet gerealiseerd (17 personen gehuisvest). De taakstelling voor de tweede helft van het jaar is 24, dit maakt dat de algehele taakstelling 2023 neerkomt op 42. We hebben momenteel 28 statushouders gehuisvest voor 2023. Volgens de prognose van COA en Vluchtelingenwerk komen er geen tot een minimaal aantal nareizigers de tweede helft van 2023, deze tellen mee in onze taakstelling. Als we deze prognose volgen, betekent dit dat we nog 14 statushouders een woning moeten bieden vóór 1 januari 2024. Door de landelijke tendens te volgen van de alleenreizende/-gaande man, zou dit betekenen dat er in Westervoort nog circa 14 woningen toegewezen dienen te worden aan statushouders om aan onze taakstelling te kunnen voldoen.

We zijn voornemens om het ministerie op korte termijn te berichten dat we deze taakstelling niet halen.

4 Zie de brief van 4 september 2023 van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid aan de burgemeesters en

de voorzitters van de veiligheidsregio’s over de opgave noodopvang Oekraïense vluchtelingen.

Pagina 3

In de PRT Regio Arnhem wordt ook nadrukkelijk over dit onderwerp gesproken. Het is duidelijk dat de regio dezelfde knelpunten kent en er wordt nagedacht over creatieve en vooral toekomstbestendige oplossingen. Zoals het mogelijk maken van kamerbewoning als tussenvoorziening. Tot slot Binnen de sub-PRT Regio Arnhem zijn we in overleg hoe we de realisatie van taakstellingen binnen deze drie dossiers in gezamenlijkheid kunnen oppakken. Onze insteek daarbij is dat taakstellingen onderling binnen Regio Arnhem of de Liemers verrekend kunnen worden. Wij houden u op de hoogte van onze vorderingen.

Westervoort, 7 november 2023. Burgemeester en wethouders van gemeente Westervoort M. (Maureen) Sluiter MA drs. A.J. (Arend) van Hout

Bijlagen: Registratienummer: 1.

Omschrijving:

Verdere informatie: 1. n.v.t.

Pagina 4

Oekraine opvang in Westervoort beeld

Pagina 5