A01-20220926-27-vka-coll-uitvoeringsprogramma-circulariteit-bijlage-2-infographic sheet .pdf

Circulaire economie

Het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort

Europa

Landelijk

Regionaal

Lokaal

65% van al het huishoudelijk

Volledig circulair in 2050.

Gelderland heeft de ambitie

Regio Arnhem-Nijmegen is

afval in de EU moet gerecycled

In 2030 50% minder gebruik

om in 2020 een omslag te

in 2018 verkozen tot de Beste

worden in 2030

van primaire grondstoffen

hebben ingezet bij Gelderse

Circulaire Regio van Nederland

bedrijven om slim en circulair

(ABN Amro BT Awards)

Een verbod op het afvalstorten

In het Rijksbreed programma

te werken. De provincie wil zelf

van afzonderlijke afvalstromen

‘Nederland circulair in 2050’

het goede voorbeeld geven en

Focus:

zijn vijf prioritaire sectoren

bedrijven op weg helpen naar

De regio Arnhem Nijmegen

Economische stimulansen om

geselecteerd, waarvoor een

nieuwe circulaire business-

richt zich op de top sectoren:

‘groenere’ producten om de

Transitieagenda is opgesteld.

modellen.

- Voedsel

markt te zetten en recycling en

Deze transitieagenda’s zijn

hergebruik te ondersteunen

vertaald naar het Uitvoer-

Gelderland focust op vier

ingsprogramma Circulaire

‘circulaire tegels’:

Economie 2019 – 2023.

- Agro

Liemers ambassade

- Bouw & Infra

bevorderen doe- en denk-

PBL heeft begin 2019 voor

- Industrie

kracht om tot (circulaire)

het eerst de volle breedte van

- Consument & Afval

oplossingen te komen

Stimuleren groene inkoop

- Gezondheid

(Green Public Procurement) door Europese overheden.

- Energie

circulaire activiteiten in Nederland in kaart gebracht.

Een programma van de Liemerse economische visie is duurzaamheid Eén van de 5 opgaven van de Groene Metropoolregio is het versterken van de circulaire regio.

Duiven & Westervoort

176

Analyse grondstofstromen in 2021: m nsu Co

n ente Bedrijven

26 kton

Industrie

61 kton

88

sloo

Bedrijven

p

diensten

33%

Woningbouw

24,3 kton

Wegen &

33,6 kton 12%

Huishoudelijk

19,8 kton

Openbaar

1 kton

2020 Figuur 1: Indicatie jaarlijks grondstofverbruik Duiven en Westervoort (bron: Routekaart, 2021)

kton

0

kton

riolering Consumenten

circulair in 2030

100% circulair in 2050

Kantoor, winkel 10 kton

& uw Bo

50%

kton

55%

Biomassa

Bouw en sloop

Doelstellingen

2030

2050

Figuur 2: Grondstofopgave Duiven & Westervoort (op basis van schattingen en berekeningen)

1/6

Circulariteit

Uitvoeringsprogramma 2022 - 2025

Hoe pakken we het aan?

Cirkel van controle - voorschrijven - handhaven

01

Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld

Cirkel van invloed - aanjagen - samenwerken - faciliteren

03

We bevorderen Circulair consumeren

Wat doen we nu al?

Cirkel van betrokkenheid - informeren - lobbyen

“

Als gemeente hebben we de meeste invloed op ons eigen gedrag, vandaar onze focus op het zelf geven van het goede voorbeeld. Op het circulair consumeren van inwoners en het circulair ondernemen van bedrijven hebben we enige invloed, die we zo efficiënt mogelijk willen aanwenden.

“

02

We bevorderen Circulair ondernemerschap

Grond-, weg- en waterbouw

Afvalinzameling Duiven & Westervoort

Circulaire inkoop en aanbesteding

Herinrichting drie straten in Groessen:

Nieuwe afvalbeleidsplannen Duiven en

Inkoop warme dranken: duurzaamheidscriteria

aanpak duurzaam GWW

Westervoort

in inkoopproces

Herinrichting Rijksweg in Duiven:

Nieuwe afvalinzameling in gemeentehuizen

Circulaire inkoop meubilair: innovatiegericht

aanpak duurzaam GWW, UAV-GC contract

Duiven en Westervoort: gescheiden

inkopen op basis van 8 RCC-principes

met MKI beoordeling in EMVI

afvalinzameling Circulaire aanbesteding groenonderhoud 2020-2023: CO2 prestatieladder eisen, aanpak duurzaam GWW, duurzaamheid in EMIV criteria

Bedrijventerreinen Gebiedsgerichte aanpak CE in Duiven (gebiedsscans) uitgevoerd door HAN en Renewi: resultaat een duurzame wijze van

Evenementen en verenigingen Prijsvraag circulaire evenementen en

Circulaire aanbesteding meerjarig boomonderhoud 2020-2023: CO2 prestatieladder eisen, aanpak duurzaam GWW, duurzaamheid in EMIV criteria

EPS (piepschuim) verwerking

verenigingen

Synergiepark Innofase: InnoFase is uitsluitend

Nieuw evenementenbeleid in Duiven,

veldonderhoud 2020-2023: CO2 prestatieladder

duurzaamheid als onderdeel van het beleid

eisen, aanpak duurzaam GWW, duurzaamheid

bestemd voor bedrijven die actief zijn in de circulaire economie, uitgaand van het concept van industriële symbiose Gebiedsaanpak ’t Holland (pilot): individuele adviesgesprekken over verduurzamingsmaatregelen

Onderzoek naar de mogelijkheden voor

Circulaire aanbesteding meerjarig sport-

in EMIV criteria

circulaire verenigingen, i.s.m. HAN Inspiratiedocument voor verenigingen, i.s.m. HAN

2/6

Circulariteit

Uitvoeringsprogramma 2022 - 2025

Aan de slag: Duidelijke keuzes maken in de uitvoering Als leidraad voor de uitvoering hanteren wij de circulaire R-strategieën, gericht op het efficiënt inzetten van grondstoffen en het voorkomen van onnodig grondstofgebruik. De R-strategieën zijn door het Planbureau voor de leefomgeving (PBL) uitgewerkt in deze afbeelding.

R1: Afzien van producten of producten intensiever gebruiken

6R

R1. Refuse & rethink

Innovatie in

R2: Producten efficienter fabriceren of efficienter maken in het gebruik

- Productontwerp - Technologie - Businessmodel

R2. Reduce

R3. Reuce

GEBRUIK

R4. Repaire, refurbish, remanufacturing en repurpose

R5. Recycling

R6: Energie terugwinnen uit materialen

R3: Hergebruik van een product

R4: Reparatie en hergebruik van productonderdelen

R5: Verwerken en hergebruiken van materialen

R6. Recover

3/6

Circulariteit

Uitvoeringsprogramma 2022 - 2025

Toelichting projecten voorbeeldgedrag Ontwikkelen systeem voor kennisdeling Door een systeem te ontwikkelen voor interne kennisdeling zorgen we ervoor dat opgedane ervaringen met circulariteit in projecten niet verloren gaan. Na evaluatie en vastlegging kunnen we deze kennis en instrumenten inzetten voor nieuwe projecten, of voor het bijsturen van beleid.

Kansen en mogelijkheden circulair inkopen De gemeenten kopen jaarlijks voor ruim 25 miljoen euro in aan leveringen, diensten en werken. Door circulariteit standaard mee te wegen als criterium in de gunning heeft de gemeente een sterke troef in handen om dit te stimuleren. De spendanalyse van de gemeente geeft een goed beeld waar de gemeente op inkoopt. Het inkoopbeleid wordt aangepast waardoor circulariteit standaard wordt meegenomen in de inkoopkeuze.

Realisatie, beheer en onderhoud van openbare ruimte Op het gebied van grond-, weg- en waterbouw (GWW) willen we de komende jaren de volgende projecten zoveel als haalbaar circulair uitvoeren: Vergert Oost, inpassing A15, GWW-project Centrum fase 4, gebiedsontwikkeling bedrijventerrein CenterPoort Noord, onderhoudscontract openbare verlichting, onderhoudscontract asfalt en verplaatsen van de sportverenigingen in Westervoort.

Handboek openbare ruimte Het Handboek Openbare Ruimte is de leidraad voor de inrichting van de openbare ruimte. Deze wordt gebruikt in eigen projecten en gedeeld met ontwikkelaars voor ruimtelijke ontwikkelprojecten. Er zijn veel circulaire innovaties, technisch inhoudelijk of procesmatig, die opgenomen worden in het handboek, waarmee dit een nieuwe standaard wordt voor inrichtingsprojecten.

Procesaanpak ontwikkelprojecten Voor de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling wordt een procesaanpak opgesteld om circulair bouwen standaard mee te nemen in het afwegingskader van nieuwe bouwprojecten. Hiermee kunnen in ontwikkelprojecten, onafhankelijk van de grootte of grondpositie circulair kunnen uitgevoerd. In het proces wordt bepaald welke mate van circulariteit haalbaar is voor het specifieke project.

Opnemen circulariteit in IBOR We zien kansen voor de toepassing van duurzamere materialen in het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR). Deze willen we verder onderzoeken om de resultaten op te nemen als onderdeel van het beheer van de openbare ruimte.

Versterken regionale samenwerking Door de regionale samenwerking te versterken kunnen we kennis en ervaringen delen met andere lokale overheden. Dit is vooral relevant voor onderwerpen waar de gemeente zelf de regie heeft. Voor beleid bijvoorbeeld, maar ook voor inkoop en gronduitgifte.

Legenda Impact

Op basis van de grondstoffenanalyse onderscheiden we of projecten grote of minder grote impact hebben.

Invloed

De mate van invloed is in 3 categorieën te onderscheiden: 1. Cirkel van controle: voorschrijven, handhaven 2. Cirkel van invloed: aanjagen, samenwerken, faciliteren 3. Cirkel van betrokkenheid: informeren, lobbyen

Kortlopende projecten

Zodra concrete kansen zich voordoen, worden deze aangegrepen om te bepalen of en in welke mate er wordt ingezet op circulariteit.

Langdurig programmatisch aanpak

Er wordt programmatisch werk gemaakt van procesveranderingen en van projecten op de grote clusters van grondstofgebruik. Dit om een beweging voor de langere termijn in gang te zetten.

4/6

Circulariteit

Uitvoeringsprogramma 2022 - 2025

Toelichting projecten circulair ondernemen Leernetwerk circulair bouwen We gaan bedrijven stimuleren en ondersteunen om kennis op het gebied van circulair bouwen toe te passen in hun projecten. We doen dit door ons aan te sluiten bij Cirkelstad, een landelijk platform voor koplopers in de circulaire bouw. Cirkelstad ondersteunt lokale partners bij het meer circulair maken van hun bouwprojecten, door mee te denken en kennis en instrumenten op maat beschikbaar te stellen. Ondernemers uit de bouw delen hun eigen ervaringen met collega-ondernemers in de regio waarmee uitrol en opschaling mogelijk is.

Uitrollen gebiedsgerichte aanpak CE De gebiedsgerichte aanpak voor verduurzameling van bedrijventerrein ’t Holland heeft goede resultaten opgeleverd. We onderzoeken of een soortgelijke scan kan worden aangeboden aan bedrijven die gevestigd zijn op bedrijventerrein Het Ambacht in Westervoort. Circulariteit zal een belangrijk aspect moeten worden binnen de aangeboden scan.

Toelichting projecten circulair consumeren Informatieoverzicht voor verschillende doelgroepen We informeren en inspireren bedrijven, verenigingen en inwoners op het gebied van objectieve kennis, praktische ondersteuning, financieringsmogelijkheden en goede voorbeelden. Hiervoor gebruiken we in ieder geval het digitale platform van Samen1nergie, uitgebreid met offline communicatie.

Haalbaarheidsonderzoek circulair ambachtscentrum Wij onderzoeken de haalbaarheid van een circulair ambachtscentrum in Duiven en Westervoort. In dit centrum gaan de gemeentelijke milieustraat, kringloopbedrijven, maakbedrijven, sociale werkbedrijven en onderwijsinstellingen samenwerken om spullen van de milieustraat hoogwaardig te hergebruiken.

Onderzoeken uitwasbare luiers Steeds vaker komen luiers terecht tussen het gft-afval, in de natuur, het oppervlaktewater en zelfs de riolering. Naast chemische stoffen die ervoor zorgen dat een luier voldoende vloeistof opneemt, bevatten deze ook plastic. We willen een proef met uitwasbare luiers om het luierprobleem aan te pakken. Uitwasbare luiers zijn herbruikbaar en daarmee een stuk duurzamer; alleen het inlegmateriaal wordt weggegooid.

Verkennen deelconcepten Wanneer producten gebruikt worden door meerdere mensen betekent dit een vermindering van de hoeveelheid grondstoffen en afval. Deelconcepten verhogen ook het serviceniveau, omdat producten eerder toegankelijk worden voor mensen. De komende jaren gaan de gemeenten onderzoeken welke producten geschikt zijn voor deelconcepten en welke lokale partijen hierin kunnen voorzien.

5/6

Circulariteit

Uitvoeringsprogramma 2022 - 2025

Wat hebben wij nodig capaciteit advies & 01 Personele ondersteuning Circulariteit € 45.000,02 Procesgeld t.b.v. advies = Vertaald in financiële middelen uitvoering programmalijn Circulariteit

0,8 fte

(inschaling op 10A) = 60.000,-

Westervoort

Duiven

Voor de komende drie jaar

Voor de komende drie jaar

(2023, 2024 en 2025) wordt

(2023, 2024 en 2025) wordt

een budget gevraagd van

een budget gevraagd van

€ 38.850

€ 66.150

op jaarbasis

op jaarbasis

(= 37%, aandeel Westervoort)

(= 63%, aandeel Duiven)

Meten, monitoren en bijsturen De voortgang op de programmalijn wordt jaarlijks gerapporteerd aan het College van B&W. Door kwantitatieve en kwalitatieve resultaten te combineren, ontstaan een compleet beeld van de voortgang en mogelijkheden voor tussentijdse bijsturing. Bij de terugkoppeling komen de volgende thema’s in ieder geval aan de orde:

01 02 03 04 05 06

Investering Aantal en wijze van participatie

Kwantitatieve opbrengst waar mogelijk Kwalitatieve opbrengst Samenwerkingspartners CO2 reductie

Tijdlijn circulariteit

2019 - 2022 2022 2023 - 2025 2025 2030 2050

Pilots Vaststellen uitvoeringsprogramma Uitvoeringsprogramma Herijken stand van zaken 50% minder primaire grondstoffen gebruiken (mineralen, metalen en fossiel) NL heeft volledig circulaire economie

6/6