20260629-rv-jaarrekening-2025-bijlage-2-jaarstukken

De verhuiscoach verkent samen met inwoners (55+) of een woningaanpassing voldoende bijdraagt aan zelfredzaamheid, of dat een verhuizing naar een geschiktere woning beter aansluit bij de situatie. Door deze vroegtijdige verkenning maken we doelgerichtere keuzes en beperken we dure woningaanpassingen. Wegens onvoldoende capaciteit/projectleiding is het nog niet gelukt een sociale kaart op te stellen, implementeren en zorgen dat deze actueel blijft.

30

2.3.2 Doel

Toelichting Wel bereikt/ niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

Borgen voorzieningen sociale basis De gemeente wil de voorzieningen in de sociale basis borgen, met als doel het duurzaam inrichten van het voorliggend veld. Het doel is de hulpvraag snel en efficiënt op de juiste plaats op te kunnen pakken De gemeente versterkt de verbinding voor de toegang met belangrijke lokale partners en stemt werkzaamheden op elkaar af Jongerenwerker op het Candea. Binnen het MDT project ‘MDT voor mentaal welbevinden’ zijn een aantal partijen opgenomen die voorliggende voorzieningen bieden. Hierdoor kunnen deze partijen actief blijven voor onze inwoners. Deze partijen waren door bezuinigingen nauwelijks of helemaal niet overeind te houden.Bij kinderopvangorganistie Humankind, locatie Ravelijn, is de pilot Inclusieve Kinderopvang van start gegaan. Dankzij deze pilot kunnen peuters met extra ondersteuningsbehoeften beter begeleid worden op de reguliere kinderopvang. De partners van Doen!Westervoort hebben samen de bijeenkomst “De toekomst is grijs” georganiseerd. Vanuit de opbrengst van de thematafels op die middag, zijn werkgroepen opgericht die zich richten op het zichtbaar maken, versterken en verbinden van plekken waar inwoners. De plannen daarvoor zijn gegoten in een koersdocument 2025-2028. In het najaar van 2025 is de startbijeenkomst Samen Sterker georganiseerd om de sociale basis te versterken.

Bijna 40 clubs en verenigingen uit zowel Westervoort als Duiven namen deel. Kennismaking, netwerken en behoeftes ophalen stond centraal en op basis van die uitkomsten zal in 2026 een vervolg komen. De gemeente neemt deel aan het netwerk “hechte wijkverbanden Duiven Westervoort” met als doel toekomstige zorg en ondersteuning te organiseren. Themagroepen gaan onder andere aan de slag met de sociale kaart en uitwerken van klantreizen. Dit om beter inzicht te krijgen in wie wat kan betekenen voor inwoners met complexe zorgen ondersteuningsvragen. In 2025 heeft het Refugee Team de aanbesteding maatschappelijke begeleiding gewonnen. Daarmee blijft deze organisatie ook de komende jaren de maatschappelijke begeleiding voor statushouders verzorgen. In de nazorg is daarbij opgenomen dat voor statushouders duidelijk wordt bij welke instelling zij voor welke vraag terecht kunnen. Met zowel het Refugee Team als lokale en regionale partners welke taallessen aanbieden zijn duidelijke afspraken vastgelegd in regionaal verband.

2.3.3 Doel

Toelichting

Leefbaarheid kwetsbare buurten vergroten De gemeente zet opbouwwerk in om de gemeenschap te versterken, vroegtijdig ondersteuning te kunnen bieden en daarmee een zwaardere (en dus duurdere) zorgvraag te voorkomen. Opbouwwerk is een lokale partner die de gemeente tijdig helpt te signaleren.

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

Wel bereikt/ niet bereikt

31

Het leefbaarheidsplatform is, ondanks de bezuinigingsopdracht, in stand gebleven als belangrijk signalerings- en samenwerkingsplatform. Het opbouwwerk vanuit Sante Partners is actief in de wijken van Westervoort. Op het gebied van zorg en veiligheid in de wijken is het volgende bereikt ( zie ook programma 1). Een versterkte samenwerking tussen gemeente, OOV, sociaal domein en ketenpartners. Professionals weten elkaar sneller te vinden en schakelen effectief samen. Het opstarten van een vroegsignaleringsoverleg voor niet-acute zorgmeldingen (I28-meldingen). De start van een pilot Triagetafel Jeugd op het Candea College, in samenwerking met verschillende betrokken partners.De ontwikkeling van een lokale zorg- en veiligheidstafel, gebaseerd op het AVE-model.

2.3.4 Doel Toelichting

Wel bereikt/ niet bereikt

Ontwikkelen sterke lokale teams De gemeente inventariseert welke duurzame verbeterpunten nodig zijn die bijdragen aan de transformatie. Er wordt gestart met Jeugd, de gemeente sluit aan bij het proces van de Hervormingsagenda Jeugd in de regio. Medio 2024 levert de gemeente met ondersteuning van een procesleider in de regio de volgende resultaten op: een inventarisatie in welke mate de toegang voldoet aan de eisen vanuit de hervormingsagenda en een verbeterplan. Hierbij heeft de gemeente ook inzicht in de financiën en welke besparingen hier uit komen. De gemeente heeft in 2025 ingezet op het versterken van het consulenten team, om de druk op het team te verlichten en de wachtlijsten te verminderen. Hiermee is de basis op orde gebracht, waardoor de volgende stap naar de ontwikkeling van een Sterk Lokaal Team kan worden genomen. Om dit proces te begeleiden is er een ervaren procesontwerper/veranderaar aangetrokken, ten behoeve van de implementatie van een sterke lokale toegang. Vooruitlopend op de vorming van de sterke lokale toegang, sluiten medewerkers van Veilig Thuis en Jeugdbescherming Gelderland elke twee weken aan bij de consulenten. In 2025 hebben we de regionale samenwerking rondom de toeleiding en ondersteuning bij complexe jeugdhulpvragen versterkt.

Dit is bereikt door de invoering van één uniforme vraagverhelderingsmethodiek (Verklarende Analyse) binnen alle regiogemeenten en door de implementatie van de essentiële functies voor de zeer complexe jeugdhulp. Hiermee is een belangrijke stap gezet naar meer consistentie, betere afstemming en een structurele beschikbaarheid van specialistische expertise in de regio.

2.3.5 Doel

Toelichting

Versterken poort voor ondersteuning en advies De gemeente gaat in gesprek met maatschappelijke werk, adviseur zorg en dienstverlening, de Wmo consulenten, consulenten ondersteuning en advies en mogelijk andere partners in de sociale basis over de rol die zij kunnen spelen als eerste toegang voor ondersteuning en advies.

32

Wel bereikt/ niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

In het kader van de ontwikkeling van het mentale gezondheidsnetwerk de Liemers (SPUKIZA), is het instrument van verkennende gesprekken ingevoerd. Hierin werken GGNet, Santé Partners, RIBW, consulenten ondersteuning & advies, ervaringsdeskundigen & Iriszorg samen om te voorkomen dat mensen onterecht op de wachtlijst voor behandeling bij GGNet staan. Uit gesprekken met zorgaanbieders blijkt dat huishoudelijke ondersteuners vertrouwen opbouwen met inwoners. De signalen die inwoners aangeven worden gedeeld met Wmoconsulenten. Dit draagt bij aan tijdige ondersteuning en voorkomen of uitstellen van zwaardere zorg.

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

2.3.6 Doel

Toelichting Wel bereikt/ niet bereikt

33

Invoeren hybride toegang beschermd wonen, beschermd thuis Met de definitieve invoering van de decentralisatie beschermd wonen, wordt de toegang tot beschermd wonen belegd bij het sociaal loket, ondersteund door een regionaal expertise team Hier moet echter rekening gehouden dat de invoering uitgesteld wordt naar 1 januari 2026. De hybride toegang is niet ingevoerd, omdat de decentralisatie opnieuw uitgesteld is (naar verwachting 2027). Vooruitlopend op de hybride toegang worden steeds meer vragen voor Beschermd Wonen/ Beschermd Thuis door onze eigen consulenten volwassenzorg beoordeeld. Het team is versterkt om de toename in werkzaamheden op te vangen.

34

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

2.3 Wat heeft het gekost? Totaal programma Maatschappij naar baten en lasten

Lasten Baten Gerealiseerd totaalsaldo Resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat

Rekening 2024 -35.117 10.576 -24.541 635 -23.906

Begroting 2025 v.w. -31.298 6.107 -25.191 166 -25.024

Begroting 2025 n.w. -36.418 10.630 -25.788 -100 -25.888

Rekening 2025 -36.877 11.023 -25.854 -48 -25.902

Afwijking 2025 -459 393 -66 52 -14

Totaal saldo programma Maatschappij per taakveld/product: Afwijking per taakveld/product 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -presentatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) 6.712 Begeleiding (WMO) 6.713 Dagbesteding (WMO) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

Rekening 2024. -208 -380 -506 -156 -337

Begroting 2025 v.w. -187 -358 -584 -452 -332

Begroting 2025n.w. -187 -358 -542 -364 -322

-66

-89

-101

-87

14

-119 -2 -271 -1.479

-185 -3 -276

-150 -3 -376

-139 -3 -377

11 -1

-1.445

-1.466

-1.429

38

-1.164

-2.047

-1.995

-1.806

190

-1.601

-65

-25

-25

-

-12

-12

-8

4

-1.487

-41

-1.398

-1.357

-145

-209

-185

25

-1.370 -3.059 -1.377 -624

-748 -3.175 -1.920 -606

-1.110 -3.238 -1.955 -575

-362 -64 -35 31

-2.741 -3.650 -306

-2.152 -1.648 -154

-2.112 -1.664 -72

40 -16 82

-19

-19

-

19

-273 -1.315 -

-10 -4.387 -25 -1.986

-154 -4.443 -10 -272 -1.601

-144 -56 14 -272 385

-1.323 -3.053 -1.788 -692 143

Rekening Afwijking 2025 -182 5 -302 56 -513 29 -316 48 -311 12

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 PGB WMO 6.792 PGB Jeugd 6.811 Beschermd wonen (WMO) 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.91 Coördinatie en beleid WMO 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 6.71A Hulp bij het huishouden 6.71B Begeleiding 6.71C Dagbesteding 6.71D Overige maatwerkarrangementen 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ 6.74C Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen 6.81B Maatschappelijkeen vrouwenopvang 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering 7.1 Volksgezondheid 0.10 Mutaties reserves (resultaatbestemming) Totaal

35

-1.670 -19

-18 -61 -50 -

-15 -65 -36 -

3 -4 14 -

183

181

172

-9

-504 -60 -29

-428 -108 -81 -1.502

-391 -112 -148 -213

37 -4 -67 1.289

-330 -89 -806 635

-692 166

-741 -100

-760 -48

-19 52

-23.905

-25.024

-25.888

-25.902

-14

-21 -1.506 -101 -21 -3.236 -1.682 -237 -8 -251 -390 -1.198 -1.314 -54 -207 -21 -74

Onderstaand een opsomming van de afwijkingen groter dan € 30.000 (begroting 2025 n.w.rekening 2025) per taakveld: Het resterende deel van de afwijkingen betreft ofwel kleine afwijkingen ofwel de doorbelasting 1Stroom op het taakveld. Die doorbelasting 1stroom wijkt per taakveld af doordat zowel de werkelijke kosten in 1stroom als de vooraf ingeschatte tijdsbesteding in 2025 anders waren. Taakveld TV 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsachterstand TV 5.1 Sportbeleid en activering Stimulering Sport (SPUK)

Afwijking lasten

Afwijking baten

Afwijking totaal -52

-52 41 41

36

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

Taakveld TV 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Onderhoud door derden TV 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Subsidies maatschappelijke ondersteuning Particuliere opvang oekrainers (POO) Gemeentelijke opvang Oekrainers (GOO) Particuliere opvang Oekrainers (POO) uitkering leefgeld TV 6.3 Inkomensregelingen Bijzondere bijstand BBZ BUIG inkomenoverdracht TV 6.4 WSW en beschut werk Sociale werkvoorziening TV 6.5 Arbeidsparticipatie Arbeidsmatige dagbestedig TV 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) Overige voorzieningen TV 6.712 Begeleiding (WMO) Begeleiding (WMO) PGB Zorg in natura TV 6.713 Dagbesteding (WMO) Dagbesteding (WMO) TV 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant lokaal correctie naar jeugd hulp lokaal TV 6.812Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Zorg lichtverstandelijk beperkten (LVB) Zorg lichtverstandelijk beperkten (LVB) Algemene posten Doorbelasting 1Stroom Overige afwijkingen Totaal exploitatie TV 0.10 Mutaties reserves Totaal resultaatbestemming

Afwijking lasten

Afwijking baten

Afwijking totaal 70

70 208 -49 47 267 -57 -294 96 -390 -62 -62 -26 -26 31 31 -35 -100 65 70 70 -35 -35 -12 -58 46 30 -212 242 -66 52 -14

2.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Doel

Taak

Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen De DRAN heeft tot doel de gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer voor de deelnemers. De sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer.

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

37

Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen Beleidsrisico’s Het risico is van financiële aard, als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling. Resultaat in • Als gevolg van gestegen brandstofprijzen en hogere cao-lonen is de bijdrage aan vervoersorganisatie BVO-DRAN (beter bekend onder de naam Avan) gestegen. Het 2025 aantal gereden kilometers en ritten is in zijn totaliteit gedaald. • Vanuit de transformatieagenda Samen Sterk wordt vanaf 2024 meer ingezet op het versterken van het aanbod van vervoer in de sociale basis zodat minder vervoer vanuit het sociale vangnet (Avan) nodig is. Met name Graag Gedaan en de Plusbus zijn belangrijke vormen van vervoer in de sociale basis. We zien een daling in het aantal ritten die worden afgenomen bij AVAN.

Doel

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland Het vormgeven van regionale samenwerking in het sociale domein in de vorm van drie samenwerkingsmodules: 1. Inkoop: op de gebieden Jeugd en Wmo zodat gemeenten effectief, efficiënt en in samenhang de taken waarin zij willen samenwerken kunnen uitvoeren. 2. Onderwijszaken: Het vormgeven van een intergemeentelijke samenwerking op de gebieden volwasseneducatie, leerplicht en RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie). 3. Werkgeversservicepunt: werkgevers te ondersteunen bij hun personeelsvoorziening, in het bijzonder door vacatures te vervullen met kandidaten uit omschreven doelgroepen.

4. Het werkgeverschap Sw: Doel is om het (formeel) werkgeverschap zoals dat is gedefinieerd in de regeling vorm te geven voor de ruim 2.000 SW medewerkers die sinds 1 januari 2019 een aanstelling hebben bij de MGR. Taak • Het inrichten en uitvoeren van de aanbesteding van regionale zorg. De inkoop en contractering van bovenregionale jeugdzorg. • Het zorgdragen voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördinatie volwasseneneducatie. • Het plaatsen bij werkgevers van werkzoekenden uit omschreven doelgroepen. • Vorm en inhoud geven aan het werkgeverschap voor SW medewerkers. Beleidsrisico's • Doordat de organisatie een eigen begroting heeft en eigen besluiten kan nemen, kunnen wij achteraf met de gevolgen van deze besluiten worden geconfronteerd. • Er is een vaste verdeling van kosten op basis van het inwoneraantal per gemeente. • Er is een verschil in de verdeelsleutel van de module Werkgeverschap SW, door verschil in uitstroom van SW medewerkers . Dit kan gevolgen hebben voor de bijdrage aan deze module. Resultaat in • Binnen de samenwerking is ingezet op versterking van governance en doelmatigheid, 2025 onder meer via een bestuurskrachtonderzoek en verdere doorontwikkeling van de regionale samenwerking.

• In het zorgdomein is gestuurd op kostenbeheersing, kwaliteit en continuïteit, onder andere door harmonisatie van contracten, versterkt contractmanagement en regionale afstemming. • Binnen onderwijs en participatie zijn resultaten behaald in de begeleiding van jongeren naar onderwijs en arbeid en in het versterken van de aansluiting tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. • Aandachtspunten blijven bestaan op het gebied van bedrijfsvoering, met name ten aanzien van ICT-dienstverlening en de borging van de continuïteit.

38

2.5 Onzekerheden Sociaal domein / decentralisaties Volgen na conclusie van accountant

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

Jaarstukken Westervoort 2025 - 2 Programma Maatschappij

3 Programma Omgeving 3.1 Wat wilden we bereiken? Programmadoel In Westervoort is het goed leven, wonen en werken. De gemeente werkt aan een aantrekkelijke werk-, woon- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. Er is ruimte voor gerichte ontwikkeling, initiatief en innovatie. Toelichting De gemeente wil de bestaande economische structuur behouden en versterken op zowel de bedrijventerreinen als in de winkelgebieden. Het behoud en uitbreiding van de lokale en regionale werkgelegenheid en het voorzieningenniveau is belangrijk. Voor een goed ondernemings- en vestigingsklimaat zijn duurzaamheid en bereikbaarheid van Westervoort belangrijke randvoorwaarden. Een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving in onze gemeente is belangrijk. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond. De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en het daarbij passende voorzieningenniveau, het benutten van bestaande (natuur-) waarden en een (aanvullend) woonaanbod dat is gericht op maatschappelijke ontwikkelingen en behoefte. De gemeente stimuleert en faciliteert en is hiervoor uitnodigend naar bewoners, ondernemers en bedrijven, bezoekers en andere partners in vele samenwerkingsverbanden binnen en buiten Westervoort. Daarbij heeft de gemeente een verbindende rol en is zich bewust van bestaande waarden, kwaliteiten en potenties van Westervoort.

Hoofddoelen Daarom zetten we in op: 1.Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. 2.Het versterken van goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. 3.Het implementeren van nieuwe wetgeving die op ons afkomt.

39

40

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is bereikt? A. Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. Dit zijn de speerpunten: A.1 Doel

Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Uitvoeren woonvisie/Versnellen woningbouw De omvang en kwaliteit van de woningvoorraad in Westervoort sluiten aan bij de hedendaagse behoefte en initiatieven en ontwikkelingen vanuit de samenleving. Dit draagt bij aan het behouden van een aantrekkelijke en duurzame leef- en woonomgeving. Een actievere en proactieve houding vanuit het gemeentelijke woonbeleid heeft met het opstellen van de Woonvisie 2021 vorm gekregen. De noodzaak hiertoe is inmiddels via de Nationale Woon en Bouwagenda, het programma een duurzaam thuis en de nieuwe Woondeals ook op rijks-, provinciaal- en regioniveau vorm gekregen voor het langer zelfstandig thuis wonen, de grote (betaalbare) woningbouwopgave, de grote druk op de woningmarkt, de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, de toenemende regionale samenwerking en taken, een actievere rol richting woningbouwcorporaties en een aantal urgente vragen binnen het taakveld wonen. De voor woningbouw ingezette versnelling moet dus worden doorgezet om aan de behoefte te voldoen. Daarvoor zijn zowel de al bekende inbreidingslocaties als Westervoort Noord nodig. De gemeente wil de juiste woningen realiseren rekening houdend met de geconstateerde woningbehoefte en met doorstroming uit de bestaande voorraad. De gemeente stelt eisen op het gebied van betaalbaarheid, energie, duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensloopbestendigheid.

Met de Woondeal 2023 is geconstateerd dat er voor de regio nog een grotere woningbehoefte is dan tot nu toe berekend. Dit betekent dat er dus met blijvende prioriteit uitvoering gegeven moet worden aan woningbouw op de nu bekende locaties en dat er nog ruimte is om de komende jaren te zoeken naar aanvullende locaties In 2025 is uitvoering gegeven aan de Woonagenda 2025-2026. Daarmee is met Vivare een uitvoeringsagenda prestatieafspraken opgesteld, is de verhuiscoach naast de sociale huur ook gestart in de middenhuur en koopsector, is het woningbouwprogramma geactualiseerd, is in regionaal verband de Woondeal 2.1 ondertekend en is de woningmarktmonitor 2025 opgeleverd. Daarnaast is gestart met de uitvoeringsagenda Woonzorgvisie, met de gebiedsanalyse en kansenkaart voor wijken en buurten, het programma volkshuisvesting (als opvolger van de Woonvisie) en het regionaal woningmarktonderzoek 2026. Tijdens een informele avond op 6 oktober 2025 is de raad breed geïnformeerd over het Woonbeleid, het Woningbouwprogramma en de Woningbouwprojecten. Tijdens informele avonden op 7 april en 8 december 2025 is uitgebreid stil gestaan bij de beleidsregels Beter Benutten Bestaande Woonvoorraad en kavels. In 2025 zijn de woningen in de projecten Clossei, Erf van Lindner en de laatste woningen van de verbouwing Werenfridus kerk opgeleverd.

Ook zijn het stedenbouwkundigplan en de GREX Westervoort-Noord vastgesteld en zijn de Omgevingsplanen voor Westervoort-Noord en het nieuwe sportpark in procedure gebracht. Ook zijn er meerdere (provinciale en of rijks) subsidies voor onze woningbouwprojecten verkregen. De laatste informatie over de woningbouwprojecten is te vinden via https:// www.westervoort.nl/projecten-in-westervoort.

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

A.2 Doel Toelichting

Bereikt/niet bereikt

41

Ontwikkeling Westervoort Noord/Verplaatsing sportclubs Verplaatsing sportclubs en ontwikkeling woningbouw in Westervoort Noord Na besluitvorming over het plan van aanpak Westervoort Noord in de raad van 6 maart 2023 is de planvorming voor Westervoort Noord gestart. Na de definitieve locatiekeuze voor het nieuwe sportcomplex kan ook daarvoor de planvorming starten. Voor Westervoort Noord wordt gestart met het opstellen van een gebiedsvisie, deze wordt na de zomer 2023 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Onderweg wordt de raad geïnformeerd over de voortgang zodat zij mee kan sturen op het eindresultaat. Aansluitend wordt een stedenbouwkundig plan opgesteld dat eind 2023/begin 2024 ter vaststelling wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Na besluitvorming over de locatiekeuze wordt ook het planproces voor het sportpark opgestart. In 2025 hebben de gemeenteraden van Duiven en Westervoort ingestemd met het koersdocument Tussengebied Duiven-Westervoort. Hierin is een locatie voor het nieuwe sportcomplex Westervoort voorzien. De voor het sportcomplex benodigde gronden zijn in 2025 aangekocht en het college heeft de nota van uitgangspunten sportcomplex ter vaststelling naar de gemeenteraad gestuurd. Voor de woningbouwontwikkeling op de huidige sportvelden en de gronden van de ontwikkelaar is een stedenbouwkundig plan vastgesteld in de gemeenteraad.

Tevens heeft de gemeenteraad de grondexploitatie voor het gemeentelijk deel van de woningbouwontwikkeling en de realisatie van het sportcomplex vastgesteld. Aansluitend hierop is voor de 2 woningbouwlocaties een gewijzigd omgevingsplan in procedure gebracht. Ook voor het sportcomplex is een gewijzigd omgevingsplan door het college van Duiven in procedure gebracht. Voor de woningbouw zijn met het vaststellen van het stedenbouwkundig plan en de grondexploitatie en het in procedure brengen van de omgevingsplannen de doelen voor 2025 bereikt. Voor het sportcomplex is de planning vertraagd door de discussie over de inrichtingsvarianten. Realisatie in 2027 is echter nog steeds haalbaar.

42

A.3 Doel

Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

Natuurinclusieve gebiedsontwikkeling Een natuurinclusieve gebiedsontwikkeling op gang helpen waarbij een ‘groenblauw raamwerk’ tot stand komt in combinatie met ontwikkelmogelijkheden voor landbouw, geclusterde sport- en recreatieve functies eventueel aangevuld met kleinschalige woonfuncties. Eén en ander in gezamenlijk opdrachtgeverschap met de gemeente Duiven. De raad heeft op 6 maart 2023 ingestemd met het gaan opstellen van een zogenaamd koersdocument. Dat behelst een ruimtelijk kwaliteitskader dat richting geeft aan de gewenste ontwikkeling voor het gehele gebied in het licht van de opgaven. Het biedt ook een ontwikkelperspectief voor concrete en kansrijke uitwerkingen. In januari 2025 is het koersdocument tussengebied Duiven- Westervoort vastgesteld. De groene kwaliteitskaders van het Koersdocument zijn verwerkt in het inrichtingsplan en het ontwerp-omgevingsplan voor het nieuwe sportpark. Na de vaststelling van het omgevingsplan in 2026 kan verder gewerkt worden richting uitvoering van het sportpark. De uitvoering van de koers voor het focusgebied Rivierweg start na aanleg van de snelfietsroute inclusief brug over de Rivierweg.

B. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit zijn de speerpunten: B.1 Doel

Herstructurering centrum Westervoort Westervoort wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor ondernemers en de economische ontwikkeling in het winkelgebied stimuleren. Dit zorgt voor (het behoud van) werkgelegenheid en houdt het voorzieningenniveau voor inwoners in stand.

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

B.1 Toelichting

43

Herstructurering centrum Westervoort In april 2021 heeft de gemeenteraad de centrumvisie vastgesteld voor Westervoort. De uitwerking is opgepakt in het programmaplan Centrum Westervoort dat is vastgesteld in juni 2023. Daarin zijn de deelprojecten Wyborgh, Openbare Ruimte en Gemeentehuis gedefinieerd en is voor het hele centrum een conceptplan opgesteld. In augustus 2023 is bij de Impulsaanpak Winkelgebieden subsidie aangevraagd. Deze is in december 2023 toegekend. In januari 2024 heeft de raad ingestemd met de kaders en uitgangspunten van het centrumplan en de cofinanciering toegekend voor de subsidie voor de openbare ruimte. Ondertussen zijn in de uitvoering ook grote stappen gezet in de verschillende deelprojecten. In de Wyborgh zijn de meeste winkels verhuisd en is daarmee alvast ruimte gemaakt voor de latere woningbouw. De gemeente heeft in juni 2024 een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de eigenaar van het winkelcentrum. De omgevingsvergunning afwijken bestemmingsplan voor de beoogde woningbouw is toegekend en inmiddels onherroepelijk. De bibliotheek is verhuisd naar een nieuwe toegankelijkere locatie op de begane grond. Voor de openbare ruimte is met een klankbordgroep een plan gemaakt. In 2024 en 2025 is de raad in verschillende stappen meegenomen in het ontwerp. Het definitieve ontwerp van de openbare ruimte is vastgesteld door de raad in september 2025.

Voor de openbare ruimte is een aannemer geselecteerd voor de uitwerking en realisatie. Uitvoering is beoogd te beginnen in Q2 2026 en zal vermoedelijk doorlopen tot in 2027 om de overlast voor winkeliers en bezoekers in de drukke decembermaand te beperken. Voor het gemeentehuis is een uitgebreide variantenstudie uitgevoerd. In 2024 en 2025 is de raad ook meegenomen in de verkenningen naar transformatiemogelijkheden voor het gemeentehuis. In september 2025 heeft de raad ingestemd met de voorkeursvariant voor de transformatie van het gemeentehuis en gevraagd om voor de Oekraïne opvang nog varianten te verkennen.

Bereikt/niet bereikt

Om de aansluiting van het centrum op de omgeving te verbeteren heeft het college een principebesluit genomen voor Dorpstraat 100-108. In de Wyborgh worden in 2026 naar verwachting de laatste winkels verbouwd en/of verplaatst. Aansluitend worden de delen gesloopt die bestemd zijn voor woningbouw. Start van de woningbouw kan beginnen in 2027. De uitvoering van de openbare ruimte start medio mei 2026 en wordt naar verwachting in 2027 afgerond. Voor het gemeentehuis worden in 2026 de kaders en uitgangspunten uitgewerkt voor de transformatie en wordt een start gemaakt met de voorbereiding van de daadwerkelijke transformatie. Aan de raad wordt in 2025 nog de keuze voorgelegd voor de transformatiemogelijkheden voor gebouwdeel Oekraïne-opvang.

44

B.2 Doel

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

Duurzaamheid Doelstellingen per programmalijn zijn: • Energietransitie: 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. • Klimaatadaptatie: Klimaatbestendig en waterrobuust in 2050.

Toelichting

Bereikt/niet bereikt

.• Circulariteit: 100% circulair in 2050. Het programma circulaire economie bestaat uit drie samenhangende programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Dwars door deze programmalijnen heen ontwikkelen we een integrale aanpak voor bedrijven(terreinen). Bereikt RES 2.0, uitwerking vervolg aanpak energie armoede (uitrol 2026), uitvoering Nationaal Isolatie programma (NIP), herijking laadvisie & plankaart, realiseren laadinfrastructuur, inzet energiecoaches, vergroenen van Korte Griet en opstart vergroenen Centrumplan, beleidskader biodiversiteit, bouwsteen water & bodem, subsidieregeling ‘kleine klimaatadaptieve maatregelen’, Europese aanbesteding ‘soorten management plan’, mitigerende maatregelen ‘natuurvriendelijk isoleren’, ondertekening convenant ‘schoon en emissie loos bouwen’, deelname Green Friday, circulariteit verwerken in IBOR, certificering trede 3 CO2 prestatieladder, voorbereiden ‘verduurzamen ’t Ambacht’, etc. Niet bereikt: Structureren van Circulariteit in interne werkprocessen. NB Middels het zogenaamde ‘Resultatenoverzicht’ zal uw raad in 2026 nader geïnformeerd worden over de resultaten 2025.

B.3 Doel Toelichting

Bereikt/niet bereikt

Liemerse Ambassade Optimale regionale samenwerking tussen de Liemerse gemeenten met onderwijs en ondernemers De Liemerse Ambassade geeft onder meer uitvoering aan de Liemerse Economische Visie met als speerpunten vrijetijdseconomie, logistiek en maakindustrie. Deze visie is opgesteld door de gemeenten Duiven, Westervoort, Zevenaar, Montferland en Doesburg. Daarnaast is de Liemerse Ambassade betrokken bij het opstellen van een regionale landbouwvisie en indiener van de LEADER-aanvraag 2023-2027 voor de vijf Liemerse gemeenten. De Liemerse Ambassade heeft een coördinator Onderwijs en Arbeidsmarkt aangesteld voor de maakindustrie en bouw. Op het terrein van de vrijetijdseconomie incl. retail wordt gewerkt aan het uitbreiden en onderhouden van on- en offlinecommunicatie voor Kijkverderindeliemers, het ondernemersnetwerk De Club van 100 is opgezet, het organiseren van Toeristisch Café's de Liemers en het benutten van koppelkansen met LEADER. Met de uitvoering van het LEADER-programma is in 2024 gestart. Dit is zo succesvol gebleken dat nagenoeg alle beschikbare middelen aan projecten zijn toegewezen.

C. Het implementeren van nieuwe wetgeving, die op de gemeente afkomt Dit zijn de speerpunten:

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

C.1 Doel Toelichting

45

Implementatie nieuwe Omgevingswet Doorontwikkeling van de verdere implementatie van de Omgevingswet. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet inwerking. Tegelijkertijd zal de Wet Kwaliteitsborging Bouwen inwerking treden. Na diverse besluiten tot uitstel met name in verband met knelpunten in het DSO (Digitale Stelsel Omgevingswet) acht de eerste kamer de voorbereiding van de wet voldoende robuust om tot invoering over te gaan. Het jaar 2023 zal vanuit het rijk benut worden voor een verdere verbetering van het DSO. Alle decentrale overheden draaien mee in de diverse integrale testrondes die georganiseerd worden. Binnen onze organisatie ligt de focus voor 2023 en de jaren daarna op: • de voorbereiding op het werken met een tijdelijk omgevingsplan • het oefenen met onderdelen die de basis vormen voor een definitief omgevingsplan (moet klaar zijn in 2029) • het oefenen met een Omgevingstafel • het ontwikkelen van het participatiebeleid specifiek voor de Omgevingswet en het voorbereiden en implementeren van de werkprocessen • het opleiden van de medewerkers • het opstellen en actualiseren van het nieuwe VTH beleidsplan (ter kennisname naar de raad)

Bereikt/niet bereikt

• het opstellen van de nieuwe legesverordening (gevolgen WKB hier in implementeren). In 2025 is achter de schermen gestart om een deel van de regels uit de bruidsschat (afdeling 22.1 Algemeen, afdeling 22.2 Activiteiten met betrekking tot bouwwerken, open erven en terreinen, paragraaf 22.3.7 Bodembeheer en afdeling 22.5 Overige activiteiten) over te nemen in het definitieve omgevingsplan. Aanvullend hierop ook de overige bodemregels uit de Beleidsnota bodem 2012 (voormalig provinciaal beleid), Nota bodembeheer met de bodemkwaliteitskaart en bodemfunctieklassenkaart. Eind 2025 is een procedure gestart voor het wijzigen van het omgevingsplan om deze regels in het definitieve deel op te nemen. In 2026 volgt de vaststelling. Achter de schermen is begonnen met het actualiseren van de Verordening fysieke leefomgeving. De planning is om de regels uit de gemeentelijke verordeningen over de fysieke leefomgeving in 2026 in het omgevingsplan te zetten door deze in procedure te brengen.

46

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

3.3 Wat heeft het gekost? Totaal programma Omgeving naar baten en lasten

Lasten Baten Saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat

Rekening 2024 -8.854 4.947 -3.908 -24 -3.932

Begroting 2025 v.w. -8.730 4.950 -3.780 12 -3.768

Begroting 2025 n.w. -12.967 7.474 -5.493 936 -4.557

Rekening 2025 -16.677 12.052 -4.624 938 -3.686

Afwijking 2025 -3.710 4.578 869 2 871

Totaal saldo programma Omgeving per taakveld/product:

2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouwen 0.10 Mutaties reserves (resultaatbestemming) Totaal

Rekening 2024 -1.604 -37 -69 -85 -98

Begroting 2025 v.w. -1.729 -27 -53 -93 -56

Begroting 2025 n.w. -1.744 -27 -53 -93 -56

Rekening 2025 -1.646 -33 -72 -100 -99

Afwijking

41

-2

-2

43

46

-223 232 379 -357 -23 -1.333 -158 -158

-202 319 358 -437 -29 -1.060 -237 -532

-202 319 355 -452 -30 -1.141 -1.674 -692

-68 450 427 -421 -24 -851 -1.753 -476

134 131 72 30 6 289 -79 216

-24

12

936

938

2

-3.932

-3.768

-4.557

-3.686

871

98 -6 -18 -7 -43

Onderstaand een opsomming van de afwijkingen groter dan € 30.000 (begroting 2025 n.w.rekening 2025) per taakveld: Het resterende deel van de afwijkingen betreft ofwel kleine afwijkingen ofwel de doorbelasting 1Stroom op het taakveld. Die doorbelasting 1stroom wijkt per taakveld af doordat zowel de werkelijke kosten in 1stroom als de vooraf ingeschatte tijdsbesteding in 2025 anders waren. Taakveld TV 2.1 Verkeer en vervoer openbare verlichting wegen binnen bebouwde kom TV 7.2 Riolering Rioolgemalen en randvoorzieningen mutatie voorzieningen TV 7.3 Afval Huisvuil TV 7.4 Milieubeheer

Afwijking lasten

Afwijking baten

Afwijking totaal 152

75 77 89 55 34 45 45 38

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

Taakveld Milieuonderzoek en sanering (baten enlasten) Circulaire economie isolatieprogramma NIP TV 8.1 Ruimte en leefomgeving Implementatie omgevingswet Transformatie Wyborgh TV 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Westervoort Noord TV 8.3 Wonen en bouwen Stedelijke vernieuwing Mosterdhof Leges en omgevingfsvergunningen Algemene posten Doorbelasting 1Stroom Overige afwijkingen Totaal exploitatie TV 0.10 Mutaties reserves Gerealiseerde resultaat

47

Afwijking lasten -34

Afwijking baten

Afwijking totaal

72 111 83 28 -158 -158 -1 60 -61 593 532 61 869 2 871

48

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

3.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Omgevingsdienst Regio Arnhem Doel De gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers als het gaat om vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht. De ODRA bundelt de krachten. Zo is er minder versnippering, meer deskundigheid en een meer efficiënte inzet van middelen. Taak Het uitvoeren van taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht voor gemeenten in de regio Arnhem en Provincie Gelderland. Ook is Omgevingsdienst Regio Arnhem voor deze overheden het aanspreekpunt voor milieuvraagstukken. Beleidsrisico’s De ODRA is een uitvoeringsorganisatie. De beleidsrisico’s zijn dan ook zeer beperkt. Het uitvoerend beleid wordt afgestemd, maar de gemeente blijft zelf bevoegd om het resultaat van de afstemming over te nemen. Resultaat in In 2025 is meer in rekening gebracht dan begroot. Dit is toe te wijzen aan een 2025 bodemverontreiniging Hazenland, actualisering geluidbeleid, meer uren op klachten en meer adviesuren (externe veiligheid ihkv OP Westervoort Noord). De overschrijding van € 34.000,-- is hiermee verklaarbaar.

Doel Taak

Beleidsrisico’s

Resultaat in 2025

Groene Metropoolregio Arnhem - Nijmegen Het realiseren van groei en het versterken van het groene karakter binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en voor haar deelnemers. Overleg voeren gericht op afstemming van beleid op de terreinen wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid. De gemeenschappelijke opgaven zijn vooral gericht op ruimtelijke en sociaaleconomische ontwikkeling. Onder ruimtelijke ontwikkeling valt wonen, landschap, verkeer en mobiliteit. Sociaaleconomische ontwikkeling betreft o.a. werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme en cultuur. Beperkt. Het orgaan is een afstemmingsplatform dat geen beslissingen kan nemen voor de afzonderlijke gemeenten. Beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen. In 2025 heeft de Groene Metropoolregio concrete resultaten geboekt, waaronder € 317 miljoen aan rijksmiddelen voor woningbouw en bereikbaarheid. Tegelijkertijd is de stap gezet van beleid naar uitvoering, onder meer bij werklocaties, mobiliteit en circulair bouwen. Gemeenten, waaronder Westervoort, zijn ondersteund met kennis en projectleiders om de woningbouw te versnellen. Ook is gestart met gebiedsgerichte aanpakken, zoals het groen-blauw raamwerk, waarin opgaven integraal worden opgepakt.

Jaarstukken Westervoort 2025 - 3 Programma Omgeving

49

Algemene dekkingsmiddelen De onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen zijn onder Programma 1 Bestuur opgenomen. De opsomming van de Algemene Dekkingsmiddelen is een verplicht onderdeel van de BBV. Deze opsomming is als aanvullend hoofdstuk in het Programmaplan opgenomen. Ook zijn in dit hoofdstuk verplichte onderdelen over de post onvoorzien, overhead en de vennootschapsbelasting opgenomen. Als algemeen dekkingsmiddel worden de volgende onderdelen aangemerkt: • Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is • Algemene uitkeringen • Dividend • Saldo financieringsfunctie • Overige algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen

Lokale heffingen - Hondenbelasting * - OZB woningen - OZB niet-woningen Algemene uitkeringen Dividend Saldo financieringsfunctie Overige algemene Dekkingsmiddelen Doorbelasting 1stroom Totaal algemene dekkingsmiddelen

Rekening 2024

Begroting 2025 v.w.

Begroting 2025 n.w.

Rekening 2025

115 3.180 595 35.109 192 406 39.597

120 3.381 553 35.236 102 28 -25 -291 39.104

131 3.220 505 37.563 102 124 105 -302 41.448

127 3.272 502 37.670 109 34 -55 -340 41.319

Onvoorziene uitgaven De post onvoorziene uitgaven dient voor het opvangen van niet voorziene uitgaven die zich in de loop van het jaar voordoen. In de primitieve begroting is hiervoor geen bedrag opgenomen. Overzicht overhead Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies en kosten gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden hiervan zijn Huisvesting, Management, Financiën, Personeel & Organisatie, Inkoop, Juridische zaken, Control, Interne en Externe communicatie, Bestuurszaken en ondersteuning. Op deze wijze wordt inzicht gegeven in de concern brede kosten overhead en daarnaast is door een éénduidige systematiek een betere vergelijking mogelijk met andere gemeenten. De lasten en baten van overhead worden centraal verantwoord binnen dit programma. Nagenoeg alle kosten van overhead krijgt de gemeente Westervoort doorbelast van 1Stroom.

Kosten overhead Totale lasten Percentage overhead van totale lasten

Rekening 2024 -5.106 -57.775 8,84%

Begroting 2025 v.w. 6.565 51.598 12,72%

Begroting 2025 n.w. 6.458 62.758 10,29%

Rekening 2025 6.085 66.920 9,09%

50

Jaarstukken Westervoort 2025 - Algemene dekkingsmiddelen

VENNOOTSCHAPSBELASTING (VpB) Met ingang van 2016 zijn gemeenten voor een aantal activiteiten, zoals de grondexploitatie, reststromen afval, vennootschapsbelastingplichtig. Voor de jaren 2016 tot en met 2023 is inmiddels een definitieve aanslag ontvangen. De aangifte van het jaar 2024 wordt begin 2026 ingediend. De aangifte van 2025 wordt in de tweede helft van 2026 ingediend. Jaar

Aanslag

Verliesverrekening

2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

80.314 30.638 241.957 277.493 -15.299 -19.479 -14.898 -13.769 -9.482 -10.000

Totaal verliesverrekening 80.314 110.952 352.909 630.402 615.103 595.624 580.726 566.957 557.475 547.475

Vooralsnog verwachten wij de komende jaren nog geen daadwerkelijke betaling te moeten doen.

Jaarstukken Westervoort 2025 - Algemene dekkingsmiddelen

51

Verplichte indicatoren Indicator

2023

2024

2025

Formatie fte per 1.000 inwoners Bezetting fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur als % van totale loonsom + inhuur externen Overhead als % van totale lasten Woonlasten eenpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden Gemiddelde WOZ-waarde woningen x € 1.000 Nieuwbouw woningen per 1.000 woningen Huishoudelijk restafval (kg per inwoner) Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Geweldmisdrijven per 1.000 inwoners Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Vernieling en misdrijven tegen openbare orde en gezag per 1.000 inwoners Verwijzingen HALT per 10.000 jongeren Jongeren met delict voor rechter % Demografische druk % Niet-sporters % Banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar Vestigingen ( van bedrijven) per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar Netto arbeidsparticipatie Functiemenging Personen met een bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar) Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Achterstand onder jeugd % kinderen in uitkeringsgezin Achterstand onder jeugd % werkloze jongeren % Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen Relatief verzuim per 1.000 leerlingen Jongeren met jeugdhulp % van allle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdreclassering

7,29 6,67 € 767

6,99 6,16 € 850

7,26 6,91 € 875

Nederland 2025 niet bekend niet bekend niet bekend

19,54%

19,23%

15,48%

niet bekend

8,94% € 936 € 977

8,81% € 1.008 € 1.045

9,28% € 1.053 € 1.096

niet bekend € 957 € 1.050

309

318

333

398

5,0

niet bekend

niet bekend

niet bekend

93

niet bekend

niet bekend

niet bekend

niet bekend

niet bekend

1,0 2,6 0,7

0,3 2,0 0,3

0,4 2,3 0,7

0,2 4,6 1,2

3,3

3,6

3,2

4,0

8 niet bekend 74,6% niet bekend 337

14 niet bekend 76,7% niet bekend niet bekend

14 niet bekend 79,1% niet bekend niet bekend

10 niet bekend niet bekend niet bekend niet bekend

133,1

niet bekend

niet bekend

niet bekend

71,6% 32,0

71,4 % niet bekend

71,4% niet bekend

73,2% niet bekend

331,7

331,6

256,5

281,2

niet bekend

288,3

niet bekend

niet bekend

720

730

660

660

7%

niet bekend

niet bekend

niet bekend

2%

niet bekend

niet bekend

niet bekend

2,7%

2,2 %

niet bekend

niet bekend

niet bekend 45

niet bekend niet bekend

niet bekend niet bekend

niet bekend niet bekend

17,5%

16,8%

niet bekend

niet bekend

0,5%

niet bekend

niet bekend

niet bekend

52

Jongeren met jeugdbescherming

Jaarstukken Westervoort 2025 - Verplichte indicatoren

1,3%

0,9%

niet bekend

niet bekend

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl . Meest recente gegevens mei 2026. Bovenstaande indicatoren worden op deze site ververst zodra er nieuwe informatie beschikbaar is. Voor alle bovenstaande indicatoren wordt alleen data van de site www.waarstaatjegemeente.nl gebruikt.

Jaarstukken Westervoort 2025 - Hoofdstuk 2 onderdeel Paragrafen

Hoofdstuk 2 onderdeel Paragrafen Paragraaf 1 Paragraaf 2 Paragraaf 3 Paragraaf 4 Paragraaf 5 Paragraaf 6 Paragraaf 7 Paragraaf 8 Paragraaf 9

Lokale heffingen Weerstandsvermogen Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Wet open overheid Duurzaamheid

53

54

Jaarstukken Westervoort 2025 - Hoofdstuk 2 onderdeel Paragrafen

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

55

Paragraaf 1 Lokale heffingen Inleiding In het begrotingsjaar 2025 vormen de lokale heffingen 16% van de totale baten van de gemeente. De lokale heffingen zijn daarmee een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. In deze paragraaf wordt ingegaan op het gemeentelijke beleid, de hoogte van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden en de hoogte van de opbrengsten uit de lokale heffingen. De opbrengsten uit lokale heffingen worden vervolgens per heffingssoort uitgesplitst en toegelicht. Als laatste zijn de gegevens vanuit de Atlas van de lokale lasten (Coelo) en de provinciale databank van 2024 en 2025 opgenomen. Gemeenten in Nederland heffen belastingen, leges en heffingen. De gemeenteraad bepaalt welke gemeentelijke lokale lasten inwoners betalen en ook de hoogte van de tarieven. In deze paragraaf wordt het volgende onderscheid gemaakt: • Belastingen: de opbrengsten uit belastingen zijn niet gelabeld en kunnen daarom voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen worden ingezet. De onroerendzaakbelasting (OZB) en hondenbelasting behoren tot deze categorie. • Leges: leges worden geheven voor diensten die geleverd worden aan een individuele aanvrager. Leges worden ook wel retributies genoemd. Onder andere het aanvragen van een rijbewijs of omgevingsvergunning, lijkbezorgingsrechten en marktgelden behoren tot deze categorie.

Bij het heffen van leges gelden beperkingen: er mag geen winst gemaakt worden op de diensten en voor een aantal diensten heeft het Rijk een maximumtarief bepaald. • Heffingen: heffingen worden geheven voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. De opbrengsten kunnen uitsluitend besteed worden aan die specifieke taak of voorziening waarvoor de heffing is opgelegd. De heffingen worden ook wel bestemmingsheffingen genoemd. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor deze heffingen geldt dat de gemeente niet meer in rekening mag brengen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Dit uitgangspunt geldt bij het bepalen van de tarieven in de verordening. Inkomstenoverzicht Het totaal van de baten uit lokale heffingen in 2025 is € 8.367.000. De realisatie ligt € 2.000 lager dan de begroting. De verdeling naar soort inkomsten is in onderstaande tabel weergegeven.

Subtotaal belastingen Subtotaal leges en overige opbrengsten Subtotaal heffingen Totaal

Rekening Begroting Begroting Rekening Afwijking 2024 2025 v.w. 2025 n.w. 2025 2025 3.937 4.266 4.067 4.125 58 730 787 658 612 -46 3.171 3.713 3.644 3.630 -14 7.838 8.766 8.369 8.367 -2

In de volgende onderdelen worden de lokale heffingen verder toegelicht. Bij de belastingen wordt daarbij ook aandacht besteed aan de kwijtschelding en de bezwaren en beroepen op WOZbeschikkingen. Bij de rechten en (bestemmings)heffingen wordt ingegaan op de kostendekking.

56

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Belastingen nader toegelicht Zoals eerder aangegeven zijn de inkomsten uit belastingen niet gelabeld. Deze kunnen voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen worden ingezet. Financiën De totale opbrengst uit belastingen is uitgekomen op € 4.125.000. Hiermee wordt de opbrengst uit belastingen in 2025 € 58.000 hoger dan begroot. De hogere opbrengst is vooral het gevolg van de niet begrote belastingopbrengsten BIZ van € 49.000. Inkomsten uit belastingen OZB woningen OZB niet-woningen Hondenbelasting BIZ Totaal

Rekening Begroting Begroting Rekening Afwijking 2024 2025 v.w. 2025 n.w. 2025 2025 3.180 3.469 3.308 3.318 10 595 677 628 631 3 115 120 131 127 -4 47 49 49 3.937 4.266 4.067 4.125 58

Tariefontwikkeling OZB eigenaar woningen OZB eigenaar niet-woningen OZB gebruiker niet-woningen Hondenbelasting 1e hond Hondenbelasting 2e hond Hondenbelasting 3e hond en volgende honden, per hond Hondenkennel

2025 0,1458% 0,3214% 0,2457% 104,48 143,39 277,54 247,88

2024 0,1477% 0,3168% 0,2422% 101,00 138,61 268,28 239,61

De tarieven zijn ten opzichte van het tarief 2024 verhoogd met een inflatiepercentage van 3,45%. Daarna zijn de tarieven nog aangepast aan de resultaten van de herwaardering 2025 naar waardepeildatum 1 januari 2024. Dat betekent een aanpassing van de bij de begroting 2025 vastgestelde tarieven OZB, en wel met een verhoging van 1,2% voor woningen en een verhoging met 1,2% voor niet-woningen.Het verschil komt voort uit de correctie voor de resultaten van de hertaxatie zodat de effectieve stijging voor de belastingplichtige op de gewenste 3,45% uitkomt. In 2025 zijn er 260 bezwaarschriften ontvangen en afgehandeld. Dit is 3,5% van de door de gemeente Westervoort verzonden WOZ-beschikkingen. Landelijk gezien is er tegen 3,3% van de beschikkingen bezwaar ingediend. Op alle bezwaren is door de gemeente uitspraak gedaan. Er loopt momenteel nog één beroep. Leges en overige opbrengsten nader toegelicht Leges worden geheven voor diensten die geleverd worden aan een individuele aanvrager. Denk aan het aanvragen van een rijbewijs of een omgevingsvergunning. Deze leges worden ook wel retributies genoemd. Bij het heffen van leges heeft de gemeenteraad te maken met beperkingen. Er mag geen winst gemaakt worden op de diensten en voor een aantal diensten heeft het Rijk een maximumtarief bepaald. Deze uitgangspunten gelden bij het bepalen van de tarieven in de verordening.

In deze paragraaf wordt de kostendekking van de leges weergegeven zowel bij vaststelling van de tarieven in de verordening als bij de realisatie.

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

57

Financiën Rekening Begroting Begroting Rekening Afwijking 2024 2025v.w. 2025 n.w. 2025 2025 Leges P1: Burgerzaken P1: APV en bijzondere wetten P2: Gehandicapten- parkeerkaarten P3: Wegen binnen de bebouwde kom P3: Bestemmingsplannen en vrijstellingen P3: Bouw-, aanleg- en reclamevergunning P3: Leges omgevingsvergunningen Totaal Leges Overige opbrengsten P2: Sportaccommodaties P3: Lijkbezorgingsrechten P3: Marktgelden Totaal

329 5 12 33 12 243 634

367 5 2 21 5 7 291 698

379 5 2 21 5 7 151 570

352 6 7 49 5 6 90 515

-27 1 5 28 -1 -61 -55

29 59 8 730

25 54 10 787

25 54 10 658

31 60 6 612

6 6 -4 -46

De totale opbrengst uit leges en overige opbrengsten is € 612.000. Dit is € 46.000 lager dan de begroting 2025 na wijziging. De voornaamste verschillen treden op bij: Leges Burgerzaken Er zijn minder reisdocumenten en rijbewijzen verstrekt dan voorzien. Dit veroorzaakt een nadeel van € 27.000. Leges Wegen binnen de bebouwde kom Leges voor vergunningen in het kader van de AVOI vertoont een voordeel van € 28.000 ten opzichte van € 21.000 begroot. Deze leges komen voort uit werkzaamheden in verband met de aanleg, instand-houding en/of opruiming van kabels en leidingen Leges omgevingsvergunningen De vergunningen in het kader van de Omgevingswet vertonen een tekort van € 61.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting. Er is sprake van een forse daling ten opzichte van 2024 door het uitblijven van aanvragen. Leges Lijkbezorging Er is een hogere opbrengst lijkbezorgingsrechten omdat er meer grafrechten zijn verkocht dan begroot.

58

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Kostendekking leges Zoals eerder aangegeven mogen de geheven leges niet winstgevend zijn, maar ten hoogste alle kosten voor de dienstverlening dekken. In onderstaand overzicht is de kostendekking voor de leges (inclusief burgerzaken), lijkbezorging en marktgelden in beeld gebracht. Leges Lijkbezorgingsrechten -357 -102 -278 -62 -635 -164 515 60 -77 -104 81% 37% 100% 65%

Salariskosten (inclusief overhead) Materiële kosten Totaal lasten Totaal baten Saldo Dekkingspercentage werkelijk Dekkingspercentage begroot

Marktgelden -10 -2 -12 6 -6 50% 100%

Heffingen nader toegelicht Heffingen worden in rekening gebracht voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. De opbrengsten kunnen alleen besteed worden aan die specifieke taak of voorziening waarvoor de heffing is opgelegd. Deze heffingen worden ook wel bestemmingsheffingen genoemd. Het gaat hierbij om de afvalstoffen- en rioolheffing. Voor de heffingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Voor deze heffingen wordt de kostendekking daarom weergegeven. Financiën De totale opbrengst uit de bestemmingsheffingen van € 3.630.000 liggen in lijn met de verwachtingen daarover in de gewijzigde begroting 2025.

Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

Rekening Begroting Begroting Rekening Afwijking 2024 2025 v.w. 2025n.w. 2025 2025 1.466 1.834 1.765 1.749 -16 1.705 1.879 1.879 1.881 2 3.171 3.713 3.644 3.630 -14

Tariefontwikkeling Afvalstoffenheffing vastrecht Afvalstoffenheffing verzamelcontainer meerpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing verzamelcontainer éénpersoonshuishouden Reinigingsrechten Afvalstoffenheffing per lediging 140 liter container restafval Afvalstoffenheffing per lediging 240 liter container restafval Afvalstoffenheffing per storting ondergrondse container Rioolheffing per aansluiting

2025 177,00 279,41 209,52 177,00 10,84 13,43 1,50 262,23

2024 165,00 272,69 204,52 165,00 8,32 10,32 1,15 253,48

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

59

Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing is een kostendekkende heffing. Loon- en prijsstijgingen en ook (vervangings)investeringen hebben invloed op de stijging van het tarief. Afvalinzameling gebeurt op basis van DIFTAR. Er wordt onderscheid gemaakt tussen grondgebonden huishoudens en hoogbouwaansluitingen. Verder wordt er onderscheid gemaakt in een vastrecht en een variabel tarief. Het variabele tarief is een tarief dat per aanbieding van de container of per storting van een zak in een ondergrondse container moet worden betaald. De kosten van kwijtschelding zijn in de tarieven afvalstoffenheffing verdisconteerd. Ook alle aanbestedingsvoordelen zijn verwerkt in de tarieven. Er is bij de begroting uitgegaan van een gemiddelde van 8 aanbiedingen van een 240 liter container of 32 stortingen per jaar. Bij het vaststellen van de begroting 2024 is besloten tot het volledig kostendekkend maken van de tarieven. De tarieven zijn niet aangepast met de voor 2025 verwachte inflatie van 3,45% maar verhoogd in verband met de 100% kostendekkendheid. De variabele tarieven zijn voor het jaar 2025 in verband met het principe "de vervuiler betaald" verhoogd ten opzichte van 2024. De werkelijke opbrengst van de afvalstoffenheffing is € 84.000 lager dan geraamd in de primaire begroting van € 1.834.000. Dit bedrag komt vrijwel geheel voort uit een lagere opbrengst op vastrecht.

De verlaging van de begrote opbrengst bij het vastrecht wordt voor € 68.000 veroorzaakt door de verlaging met € 10 per aanslag zoals bij amendement besloten in de raadsvergadering van 16 december 2024. Kostendekking Afvalstoffenheffing Bedragen x € 1.000 Lasten TV 2.1 Verkeer en vervoer veegkosten TV 7.3 Kosten Circulus TV 7.3 Lasten heffing en invordering TV 7.3 Overige kosten TV 7.3 Kwijtschelding TV 2.1 BTW TV 7.3 Doorbelasting 1Stroom TV 7.3 Overhead TV 7.3 Overige opbrengsten Totaal netto lasten (A) Lasten niet meegenomen in de heffing Baten Opbrengst heffingen TV 7.3 Onttrekking voorziening Totaal netto baten (B) Baten niet meegenomen in de heffing Dekkingspercentage (B:A)

Realisatie 2025

Begroot 2025

-46 -1.306 -7 -276 -68 -454 -273 -260 307 -2.384

-27 -1.305 -6 -343 -96 -374 -91 -2.242

1.749 145 1.894 79%

1.883 188 2.242 100%

De kosten voor het inzamelen en verwerken van het restafval en gft zijn iets hoger dan verwacht. De kwijtschelding was lager dan verwacht. De doorbelasting 1Stroom en daaraan gekoppelde overhead zijn substantieel hoger als gevolg van een hogere inzet van mensen.

60

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Rioolheffing De totale opbrengst uit rioolheffing van € 1.881.000 is € 9.000 lager dan de begroting 2025. Kostendekking Rioolheffing Lasten Riolering Rioolgemalen Rioolheffing Klimaatadaptie Doorberekening Veegkosten BTW Salariskosten Overhead Voorziening Overige baten Totaal netto lasten (A) Lasten niet meegenomen in de heffing Baten Opbrengst heffingen Totaal netto baten (B) Baten niet meegenomen in de heffing Dekkingspercentage (B:A)

Realisatie 2025

Begroot 2025

-517 -95 -13 -7 -20 -448 -260 -149 -539 10 -2.039 -

-905 -150 -22 -169 -210 -201 -233 -1.890 -

1.881 1.881 92%

1.890 1.890 100%

De werkelijke kosten zijn € 147.000 lager dan de begrote kosten. Het verschil tussen de kosten en opbrengsten wordt gestort in de voorziening "riolering artikel 44 lid 2". In 2025 bedraagt de storting € 539.000, waar in de begroting een storting van € 233.000 was voorzien. De storting is hoger doordat er voordelen zijn ontstaan op klein dagelijks onderhoud van riolering en gemalen, uitvoering van projecten en doorgeschoven investeringen. Daarnaast waren er geen calamiteiten. De doorgeschoven investeringen worden in de toekomst ingehaald waarbij de lasten worden gedekt uit de voorziening. Tevens kan de voorziening worden ingezet voor tegenvallers. Kwijtschelding en lastenverlichting De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van gemeentelijke heffingen te verlenen. In de gemeente Westervoort kan door belastingplichtigen (particulieren en zzp'ers) kwijtschelding worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing en de hondenbelasting (1e hond). Kwijtschelding wordt verleend op basis van 120% van de bijstandsnorm, waarbij ook een vermogenstoets plaatsvindt. Ligt het netto besteedbare inkomen op of onder het bijstandsniveau, dan wordt volledige kwijtschelding verleend. Bij een gering hoger inkomen kan sprake zijn van een gedeeltelijke kwijtschelding. In al deze gevallen zal het beschikbare vermogen beneden de toegestane norm moeten liggen.

In 2025 is voor een totaalbedrag van € 68.000 kwijtschelding verleend. De begroting bedroeg € 101.000. Kwijtschelding Rekening 2023 -72

Rekening 2024 -68

Rekening 2025 -68

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

61

Ontwikkeling van de lokale lastendruk In de begroting 2025 was een lastendrukstijging van 6,16% voorzien. De werkelijke lastendruk 2025 steeg met 5,6%. In onderstaand overzicht is de lastendruk per huishouden voor 2025 weergegeven voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning. Hierbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: OZB-waarde woning € 333.000, afvalstoffenheffing vastrecht en 8 ledigingen (240-liter container), rioolheffing (vast bedrag). De OZB is berekend op basis van de gemiddelde waarde in 2025 van € 333.000 (2024 € 318.000). De gemiddelde lokale lastendruk in Gelderland is € 1.061 (Bron: Coelo). Ontwikkeling lastendruk 2025 per huishouden Onderdeel OZB-eigenaar Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

2024 (in €) 494 242 253 977

2025 (in €) 486 284 262 1.032

stijging (in %) -1,6% 17,3% 3,6% 5,6%

In onderstaand overzicht is de lastendruk van de gemeente Westervoort weergegeven in vergelijking tot een aantal andere Gelderse gemeenten. Hiervoor maken we gebruik van cijfers uit de Provinciale databank waarbij gekeken wordt naar de gemiddelde lokale belastingdruk per inwoner. Om een vergelijk te kunnen maken zijn de cijfers voor 2024 ook weergegeven. Ontwikkeling lastendruk 2025 per inwoner Gemeente Aalten Arnhem Brummen Doesburg Doetinchem Duiven Nijmegen Oude IJsselstreek Westervoort Winterswijk Zevenaar Zutphen Montferland Bronckhorst Rheden

2025 360 641 597 534 523 538 707 485 504 524 551 521 511 508 548

2024 341 632 584 476 514 476 712 470 484 481 537 512 494 485 484

62

Jaarstukken Westervoort 2025 - Paragraaf 1 Lokale heffingen

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 1. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet voorziene financiële tegenvallers te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of waarvoor verzekeringen zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming. De gemeente Westervoort acht het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is er een risicoinventarisatie uitgevoerd. 2. Risicoprofiel De risico's van de gemeente Westervoort zijn in onderstaand overzicht in kaart gebracht.