20260622-rv-zienswijze-sdl-bijlage-5-mjb
Tekst van het document
Gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers
Versie 1.1 26 maart 2026
MEERJARENBEGROTING
Meerjarenbegroting 2027 – 2030
Inleiding ........................................................................................................................................................... 3 Richtlijnen en uitgangspunten programmabegroting 2027 – 2030 ................................................................... 4 BELEIDSBEGROTING ......................................................................................................................................... 6 Programmaplan ............................................................................................................................................... 7 Bestuur ................................................................................................................................................................ 7 Regionale ICT en Inkoopdiensten Centrum (RID) ................................................................................................ 8 Inkoop ............................................................................................................................................................... 12 Regionale Sociale Dienst (RSD) .........................................................................................................................
13 PARAGRAFEN ................................................................................................................................................. 20 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................................... 21 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................................... 22 Financiering ...................................................................................................................................................... 22 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................. 23 Wet open overheid ........................................................................................................................................... 24 Verbonden partijen ........................................................................................................................................... 25 FINANCIELE BEGROTING .................................................................................................................................
26 Overzicht van baten en lasten .......................................................................................................................... 27 Programma Bestuur.......................................................................................................................................... 28 Programma RID ................................................................................................................................................ 29 Programma Inkoop ........................................................................................................................................... 30 Programma RSD................................................................................................................................................ 31 Bijlage 1: Werk, inkomen en dienstverlening ................................................................................................. 33 1.1
Participatiebudget ............................................................................................................................... 33
1.2
Inkomensdeel ....................................................................................................................................... 33
1.3
Dienstverlening .................................................................................................................................... 34
Bijlage 2: Geprognosticeerde meerjarenbalans .............................................................................................. 35 Bijlage 3: Taakvelden SDL ............................................................................................................................... 36
2
MEERJARENBEGROTING
Inhoudsopgave
Voor u ligt de meerjarenbegroting 2027-2030 van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking de Liemers (SDL). Deze begroting biedt inzicht in de financiële kaders voor de samenwerking op het gebied van Werk en Inkomen, en ICT voor de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar. De komende jaren brengen onzekerheden met zich mee, zowel financieel als bestuurlijk. Naast de geopolitieke ontwikkelingen staan de gemeenten voor oplopende tekorten. Tegelijkertijd wordt regionaal nagedacht over de toekomst van gemeentelijke samenwerking, waarbij herindelingen niet worden uitgesloten. De impact hiervan op de Liemerse samenwerking is nog onduidelijk en wordt in deze begroting dan ook niet meegenomen. Wel is het mogelijk dat de samenwerking in de komende jaren een andere vorm krijgt. De financiële druk bij de gemeenten heeft directe consequenties voor de SDL. Voor de periode 20252028 is een jaarlijkse besparing van 3% opgelegd. Wij verwachten deze taakstelling te realiseren door een scherpere focus op externe inhuur en licentiebeheer. Mocht dit onvoldoende zijn, dan zullen er verdere afwegingen nodig zijn om onze doelstellingen binnen de beschikbare middelen te behalen. De financiële vertaling hiervan is in deze begroting verwerkt.
Deze begroting begint met een Programmaplan, waarin per programma de doelstellingen en aanpak zijn uitgewerkt, inclusief beleidsindicatoren en de financiële consequenties. Vervolgens worden de verplichte paragrafen behandeld, waarna de Financiële Begroting per programma volgt. Hierin is de meerjarenraming opgenomen, inclusief de geprognosticeerde meerjarenbalans. Met deze begroting leggen wij een solide basis voor de komende jaren, waarin we binnen de financiële mogelijkheden blijven werken aan een effectieve en toekomstbestendige samenwerking in de Liemers. Algemeen Directeur SDL/Directeur RSD
Adjunct-directeur SDL/Directeur RID
Taco Pijnappel
Patrick Marelis
3
MEERJARENBEGROTING
Inleiding
MEERJARENBEGROTING
Richtlijnen en uitgangspunten programmabegroting 2027 – 2030 Financiële dekking en reserves • De GR Samenwerking de Liemers voert taken uit onder mandaat en heeft geen algemene dekkingsmiddelen, reserves of eigen vermogen. Alle kosten worden jaarlijks doorbelast aan de gemeenten. • Sinds 2020 is een bestemmingsreserve Tozo ingesteld voor uitvoeringskosten van Tozouitkeringen en bedrijfskredieten. Ook na 2027 blijft de RSD verantwoordelijk voor terugvorderingen van deze kredieten. • De bestuurlijke opdracht van de RSD loopt tot en met 2026. In 2026 wordt met de bestuurders gesproken over de voortzetting na 2026; in de begroting is rekening gehouden met een bedrag van 1,2 miljoen. • De dienstverleningsovereenkomsten van de RSD worden jaarlijks geactualiseerd. In de meerjarenbegroting is uitgegaan van continuering van de huidige dienstverlening. • Vrijvallende investeringskredieten in 2027 en daarna worden volledig opnieuw als investering meegenomen. De besteding van deze budgetten wordt gezamenlijk bepaald met de RIDcontactpersonen. • In deze begroting gaan we ervan uit dat de dienstverlening aan MGR-WSP na 2026 wordt gecontinueerd. Samenwerking en inkoop • In juli 2024 is de gemeente Zevenaar uit de Inkoopsamenwerking gestapt, maar blijft deelnemen aan gezamenlijke aanbestedingen en ICT. Hiervoor is een vast bedrag opgenomen in de begroting.
• De inkoopkosten voor 2027 en verder zijn doorgerekend op basis van de huidige bezetting. Omdat dit programma klein is en vrijwel volledig bestaat uit de personele kosten van twee medewerkers, is afgeweken van de septembercirculaire om een reëel beeld te geven van de kosten de komende jaren. Overhead en personeelslasten • De programma’s Bestuur en Inkoop vallen volledig onder overhead; bij RSD DVO’s en RID is dit deels het geval. Van de totale begrote kosten van 16.248K voor 2027 wordt 7.227K toegerekend aan overhead (44,4%). • De personeelslasten houden rekening met cao-stijgingen en bevorderingen. Belastingen en financiële regelgeving • Sinds 2018 valt de SDL niet meer onder de koepelvrijstelling en transparantieregeling, waardoor de gehele organisatie als BTW-ondernemer wordt beschouwd. De begroting is exclusief BTW opgesteld, aangezien deze voor SDL terug te vorderen is. Gemeenten kunnen echter niet altijd alle BTW compenseren, wat kan leiden tot hogere lasten per gemeente. • De GR is vrijgesteld van vennootschapsbelasting (VPB) vanwege de objectvrijstelling voor samenwerkingsverbanden. De activiteiten worden uitsluitend uitgevoerd voor deelnemende overheidslichamen, zonder winstoogmerk of structurele overschotten.
4
MEERJARENBEGROTING
Kapitaallasten en investeringen • De financiële verordening van SDL is in 2025 geactualiseerd. Kapitaallasten bestaan uit afschrijvingslasten en rentetoerekening. • Afschrijvingsperioden: o Gebouwen: 25-50 jaar o Meubilair: 5-15 jaar o ICT: 3-10 jaar • Voor het glasvezelnetwerk is geparticipeerd in de Stichting Samenwerkingsverband Glasvezelnetwerk, wat een gebruiksrecht betreft en geen eigendom. Dit wordt afgeschreven in 15 jaar. • Investeringen onder € 10.000 worden niet geactiveerd, tenzij het gronden of terreinen betreft of deel uitmaakt van een groter totaalproject. • De omslagrente voor 2027 is vastgesteld op 0,38%. Prijsstijgingen en onvoorziene kosten • Waar mogelijk is een reëel beeld aangehouden van de verwachte kosten, afwijkend van de septembercirculaire. Bijvoorbeeld huurlasten. • Er is geen post voor onvoorzien opgenomen. Eventuele kostenoverschrijdingen worden via de tussenrapportage voorgelegd aan het bestuur.
5
MEERJARENBEGROTING
BELEIDSBEGROTING
6
Bestuur Wat willen wij bereiken? Het besturen van de Gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers (SDL), waarbij door samenwerking de dienstverlening op ICT-gebied en het terrein van Werk en Inkomen, aan de deelnemende gemeenten goed verzorgd en gegarandeerd wordt. Wat gaan we daarvoor doen? Het bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers (SDL) bestaat ten tijde van het opmaken van deze meerjarenbegroting uit het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur wordt gevormd door de colleges van de drie aangesloten gemeenten. Het algemeen bestuur komt twee keer per jaar bijeen. In het midden van het jaar om de jaarrekening, de meerjarenbegroting en de 1e tussenrapportage vast te stellen, nadat de drie gemeenteraden gelegenheid hebben gehad hun zienswijzen in te dienen. En in het najaar om de 2e tussenrapportage vast te stellen. Het dagelijks bestuur vergadert minimaal drie keer per jaar, twee daarvan zijn voorbereidend voor het algemeen bestuur, enige weken voorafgaande aan de vergadering van het AB. De derde vergadering is aan het einde van het eerste kwartaal om de begroting en de jaarrekening voorlopig vast te stellen en voor zienswijze naar de raden te sturen. De rol van voorzitter van AB en DB wordt bij toerbeurt ingevuld door een van de burgemeesters, telkens voor de duur van twee jaar.
Met ingang van 2025 wordt deze functie vervuld door de burgemeester van Zevenaar en zal per 1-1-2027 overgedragen worden aan de burgemeester van Westervoort. De secretarisrol wordt vervuld door de algemeen directeur SDL. Ondernemingsraad De algemeen directeur SDL fungeert als bestuurder voor de ondernemingsraad van de SDL. De ondernemingsraad (OR) komt op voor de belangen van de medewerkers in de organisatie en levert een bijdrage aan een betere besluitvorming. De OR doet dit door geluiden van de werkvloer mee te nemen in de overleggen met de WOR-bestuurder. Er wordt daarbij steeds gezocht naar een balans tussen het collectieve belang van medewerkers en het organisatiebelang. Deze raad vergadert ongeveer 5 keer per jaar.
Wanneer zijn we tevreden? Gestreefd wordt naar een doelmatige en effectieve aansturing in samenspraak met de OR.
Wat mag het kosten? Werkelijk Begroting Begroting 2025 2026 nw 2027 45.677 50.000 50.000 45.677 50.000 50.000 0 0 0
Bestuur Lasten Baten Saldo Taakvelden 0.4 Overhead Totaal
Werkelijk 2025
Begroting 2026 nw
Begroting 2027
45.677 45.677
50.000 50.000
50.000 50.000
Meerjarenbegroting 2028 2029 2030 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 50.000 0 0 0
2028
Meerjarenbegroting 2029 2030
50.000 50.000
50.000 50.000
50.000 50.000
7
MEERJARENBEGROTING
Programmaplan
Wat willen we bereiken? “Het is onze missie om als adviserende partner de complexiteit van de digitale bedrijfsvoering van onze klanten weg te nemen. Door middel van gestandaardiseerde en efficiënte cloudoplossingen begeleiden wij hen, zodat zij zich volledig kunnen richten op hun kerntaken." Of te wel wij willen bereiken dat de gemeenten zich niet bezig hoeven te houden met automatiseren maar met het uitvoeren van hun kerntaken. Op basis van de in 2023 vastgestelde Bestuurlijke opdracht voor de RID zal dit verder doorgang vinden in de komende jaren. Voor 2026 worden vanuit deze Bestuurlijke opdracht de volgende hoofdpunten voortgezet dan wel opgestart.
Wat hebben we al bereikt? Zorgen voor een goede stabiele bezetting binnen de RID Begin 2024 zijn de functiehuizen afgerond en is een aantal medewerkers in hun nieuwe rol gezet. In 2024 is hard gewerkt om de toen nog ontbrekende formatie op orde te brengen. In de afgelopen jaren zijn externen ingezet om gaten te dichten binnen de organisatie. In 2024 is een groot deel van de externen vervangen door vaste formatie en is versterking doorgevoerd gelijk aan de minimale variant waar de Raden tijdens de voorjaarsnota van 2024 voor kozen. De omzetting naar standaard formatie zonder externen is medio 2025 afgerond. Vanaf 2026 werkt de organisatie zonder structurele externe inzet. Duidelijkheid in de visie van de technische toekomst RID De Cloudvisie is begin 2024 bekrachtigd en in 2025 gestart. De migratie naar MS365 voor alle gemeenten is in 2025 afgerond. In 2026 onderzoeken we welke verdere uitbreidingsmogelijkheden van MS365 we willen inzetten. De kaders van de herijkte I&A-visie zijn begin 2026 gezet. We gaan verder met en op het fundament van de I&A visie 2023-2025. Verdere uitwerking van details en bijbehorende financiële consequenties vindt plaats (zie sectie: Herijking I&A-visie: Voortgang en vervolgstappen). Ondanks de beperkte formatie (minimale variant) en druk bij de gemeenten streven we continu naar de beste volgorde van de I&A-onderdelen.
Denk hierbij aan het experimenteren met AI om medewerkers te ontzien in hun werkdruk, zowel intern als bij de gemeenten. Binnen RID Labs is men gestart het schrijven van de AI Governance als wel met als eerste onderwerp transcriberen.
Wat gaan we nog meer doen? De RID is bezig met het vervangen van haar serverpark en het inrichten van de nieuwe werkplek in het Programma CloudReady de Liemers. Hierin we gaan werken met de Soevereine Cloud (zie aparte sectie: Programma CloudReady de Liemers). Security, toch nog een tandje erbij Er zijn significante vooruitgangen geboekt op het gebied van het versterken van de informatiebeveiliging en privacy. Dit heeft geresulteerd in een verbeterd inzicht in de resterende risico’s en de noodzakelijke vervolgstappen. De initiële procedures, verwachtingen en inzet met betrekking tot security zijn geformaliseerd, conform de nieuwe BIO2. Waar overlap bestaat, wordt samengewerkt met de gemeenten. Ondanks dat er flinke stappen zijn gezet, laat dit ook juist zien dat er nog flinke stappen gezet moeten worden in bijvoorbeeld cyberweerbaarheid van alle medewerkers. Concrete projecten die zijn geïnitieerd, betreffen Sandbox, SIEM/SOC en de wachtwoordkluis. Een procesmanager is aangesteld voor het documenteren van alle interne processen, met als uiteindelijk doel ook alle gezamenlijke processen met de gemeenten te documenteren. Dit proces zal naar verwachting tot ver in 2027 duren.
8
MEERJARENBEGROTING
Regionale ICT en Inkoopdiensten Centrum (RID)
Meer samenwerking en standaardisatie In 2024 hebben we de samenwerking met en tussen de gemeente versterkt. Dit heeft geleid tot het werken aan uniforme oplossingen voor alle betrokkenen. In 2025 hebben we informatiemanagers per domein aangesteld om een gecoördineerde aanpak te waarborgen. In 2026 intensiveren we de harmonisatie met als leidend principe: standaard tenzij absoluut noodzakelijk. Verder integreren we het portfolio-proces en implementeren we een gestructureerd vervangingsschema voor grote softwareoplossingen om veranderingen beheersbaar en effectief te houden. Digitale Volwassenheid & Cyberweerbaarheid verhogen Hoewel de RID van nature een digitale (ICT) organisatie is en daarmee de Digitale Volwassenheid & Cyberweerbaarheid gemiddeld hoger is dan binnen de gemeenten, zijn ook hier zeker stappen te zetten. Hier is rekening mee gehouden tijdens het uitwerken van de functiehuizen. Duidelijke stappen die genomen worden zijn: • Meer inzet op een regieorganisatie dan een beheerorganisatie • Meer inzet op informatievoorziening aan de gemeenten • Naast dat dit duidelijke stappen zijn voor de RID, zijn er aansluitende stappen binnen de gemeenten nodig. Alle partijen moeten hierop aanhaken om vooruitgang te kunnen boeken. Dit zal een doorlopend proces worden in onze samenwerkingen voor de komende jaren.
De lopende projecten en programma's hebben in 2025 veel gevraagd van de gemeenten, waardoor er beperkt ruimte was om aan Digitale Volwassenheid te werken. Om te zorgen dat dit belangrijke punt de benodigde aandacht krijgt, is het meegenomen in de herijking van de I&A-visie en is het een onderdeel van de RID Koers 2026-2029. We zien dat de ontwikkelingen snel gaan, zeker in het AI-landschap. Het vergt van alle medewerkers het nodige om hierin op een juiste manier goed in mee te gaan. De RID zal daarom kennis delen met de gemeenten om hen mee te krijgen in dit nieuwe tijdperk. Programma CloudReady de Liemers Aanleiding: In 2026 loopt het programma CloudReady de Liemers waarin we een fundamentele transitie van onze ICT-infrastructuur doorvoeren. Dit programma is noodzakelijk om de continuïteit en veiligheid van onze systemen te waarborgen en vormt een belangrijk onderdeel van de digitale weerbaarheid van RID de Liemers. De huidige geopolitieke ontwikkelingen en toenemende cyberdreigingen maken deze transitie naar een soevereine en veilige infrastructuur extra urgent. Wat gaan we doen: In dit programma migreren we ons voltallige serverpark naar de soevereine cloud en vervangen we de Citrix-omgeving door een nog te kiezen oplossing.
Deze transitie zorgt ervoor dat onze infrastructuur toekomstbestendig, veilig en flexibel wordt, waarbij we de regie over onze data behouden en voldoen aan strenge beveiligingseisen. Financiële consequenties: De financiële impact van dit programma wordt momenteel uitgewerkt. We anticiperen erop dat de uiteindelijke kosten de huidige begrotingskaders zullen overstijgen. Een actualisatie van de financiële consequenties en een gedetailleerde businesscase worden in het najaar van 2026 aan de raden voorgelegd, gelijktijdig met de behandeling van de begrotingen 2027 van de deelnemende gemeenten. Voortgang: Gedurende 2026 houden we de raden en colleges proactief geïnformeerd over de voortgang van het programma via reguliere voortgangsrapportages. Herijking I&A-visie: Voortgang en vervolgstappen Aanleiding: In de kaderbrief 2026 hebben we aangegeven dat de huidige strategische ambities van de deelnemende gemeenten en de ingezette versnelling in digitalisering en datagedreven werken een fundamentele herijking van de financiële kaders voor RID de Liemers vragen. De in 2024 gekozen 9
MEERJARENBEGROTING
Security heeft een hoge prioriteit en is prominent verankerd in zowel de herijking van de I&A-visie als de RID Koers 2026-2029.
Stand van zaken: In nauw overleg met alle betrokken partijen zijn de strategische keuzes zorgvuldig gekozen. Parallel hieraan hebben twee van de drie deelnemende gemeenten besloten om een kaderbrief light op te stellen en pas in het najaar 2026 met de nieuwe begroting te komen. In 2026 hebben we de herijking van de I&A-visie geconcretiseerd in vier heldere focuspunten voor 2027: • Digitale weerbaarheid & privacy (garantie op continuïteit) • Toekomstbestendig vakmanschap (de ambtenaar aan het roer) • Slimme werkondersteuning & beheerste innovatie (AI onder regie) • Proactieve & toegankelijke dienstverlening (de gemeente die meedenkt) Deze vier focuspunten vormen de basis voor de verdere uitwerking van de I&A-strategie en zijn direct afgeleid van de oorspronkelijke tien speerpunten uit de I&A visie 2023-2025. Ze maken concreet waar RID de Liemers en de deelnemende gemeenten gezamenlijk naartoe willen of wettelijk naar toe moeten werken. Wat gaan we doen in de komende periode: De komende periode gebruiken we om de strategische keuzes uit de herijkte I&A-visie financieel volledig uit te werken. Dit betekent concreet: • Uitwerking financiële scenario's: We brengen in kaart wat de realisatie van elk van de vier focuspunten financieel betekent, zowel in investering als in structurele lasten. Hierbij kijken we naar verschillende ambitieniveaus en de bijbehorende effecten.
• Programmabenadering met KPI's: We vertalen de vier focuspunten naar een meerjarig uitvoeringsprogramma met concrete doelstellingen, mijlpalen en meetbare prestatieindicatoren (KPI's). Hierdoor kunnen de raden monitoren of de investeringen het beoogde effect hebben. • Businesscase per focuspunt: Per focuspunt werken we een businesscase uit waarin de relatie tussen investering en opbrengst (financieel én maatschappelijk) helder wordt. We maken daarbij onderscheid tussen wettelijke verplichtingen (zoals BIO2 en AVG bij digitale weerbaarheid) en strategische keuzes. • Fasering en prioritering: We stellen een realistische planning op waarin rekening wordt gehouden met beschikbare capaciteit, onderlinge afhankelijkheden tussen projecten en de gewenste snelheid van de gemeenten. Besluitvorming najaar 2026: De uitgewerkte I&A-strategie met financiële onderbouwing, programma-opzet en KPI's wordt in het najaar van 2026 aan de raden voorgelegd, gelijktijdig met de behandeling van de begrotingen 2027 van de deelnemende gemeenten. Op dat moment kunnen de raden op basis van een compleet beeld besluiten nemen over de herijkte I&A-visie en -strategie en de bijbehorende financiële kaders. Financiële consequenties: Voor de uitwerking van de herijkte I&A-visie in 2026 werken we binnen de bestaande begrotingskaders.
De capaciteit die nodig is voor de verdere uitwerking van de strategie, businesscases en programma's wordt ingezet vanuit de bestaande formatie en budgetten. We anticiperen erop dat de uitgewerkte strategie zal leiden tot een investering die de huidige begrotingskaders overstijgt. De precieze omvang hiervan wordt in de loop van 2026 inzichtelijk gemaakt. Het realiseren van de noodzakelijke ambities op het gebied van digitale weerbaarheid, vakmanschap, innovatie en proactieve dienstverlening is essentieel om als moderne overheid te kunnen blijven functioneren en te voldoen aan wettelijke verplichtingen en verwachtingen van inwoners en ondernemers. Communicatie en afstemming: Gedurende 2026 houden we de raden en colleges proactief geïnformeerd over de voortgang van de uitwerking via reguliere voortgangsrapportages. We organiseren tussentijdse sessies waarin strategische keuzes en dilemma's worden besproken, zodat de uiteindelijke voorstellen aansluiten bij de wensen en mogelijkheden van de deelnemende gemeenten. 10
MEERJARENBEGROTING
'minimale variant' voorzag in capaciteit om de I&A-visie te doorlopen en behoeften in kaart te brengen.
• • • • •
Wanneer de beveiliging is verbeterd en het risico op hacking aantoonbaar is verminderd. Dit houdt onder andere in dat we voor de BIO2 minimaal een 3 dienen te scoren (we zijn in control) Dat de volledige organisatie in control is van de uit te voeren werkzaamheden Iedereen (intern en de klanten) elkaar goed weten te vinden en informeren over lopende en toekomstige zaken De klanten ons minimaal een voldoende geven, bemerken dat de RID volwassener is geworden en een goed gevoel hebben over de toekomst met de RID We samen met de klanten tot meer standaardisatie komen in de oplossingen
Wat mag het kosten RID Lasten Baten Saldo Taakvelden 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen 2.1 Verkeer en vervoer 3.3 Bedrijfsloket 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.3 Wonen en Bouwen Totaal
Werkelijk 2025 7.424.245 7.424.245 0
Begroting 2026 nw 7.962.200 7.962.200 0
Begroting 2027 8.078.800 8.078.800 0
Meerjarenbegroting 2028 2029 2030 8.264.624 8.176.105 8.279.275 8.264.624 8.176.105 8.279.275 0 0 0
Werkelijk 2025
Begroting 2026 nw
Begroting 2027
2028
79.285 130.213 6.270.205 5.269 177.916 63.722 14.223 42.339 139.909 46.164 6.969.245
80.000 133.270 6.771.257 5.683 188.259 67.363 16.551 45.000 144.816 50.000 7.502.200
80.000 133.201 6.888.844 5.621 187.916 66.909 16.517 45.000 144.791 50.000 7.618.800
80.000 133.803 7.066.037 6.166 190.916 70.879 16.810 45.000 145.013 50.000 7.804.624
Meerjarenbegroting 2029 2030 80.000 130.966 7.018.208 3.595 176.774 52.166 15.430 45.000 143.965 50.000 7.716.105
80.000 129.788 7.138.289 2.527 170.897 44.389 14.856 45.000 143.530 50.000 7.819.275
Verschil tussen totaaltelling in tabellen betreft de bijdrage RSD. Deze wordt op SDL-niveau geëlimineerd.
11
MEERJARENBEGROTING
Wanneer zijn wij tevreden?
Wat willen we bereiken? De RID streeft naar een efficiënte en effectieve inkoop waarbij opdrachtgevers tevreden zijn over de gezamenlijke uitvoering van het inkoopbeleid en de samenwerking op de thema's duurzaamheid, maatschappelijke verantwoording en Social Return on Investment. Daarnaast willen we aantoonbare efficiëntieverbeteringen en kostenbesparingen realiseren.
Wat gaan we daarvoor doen? Er wordt gewerkt aan nieuw inkoopbeleid. In samenwerking met 1Stroom wordt onderzocht of en hoe verbeteringen uit hun procesevaluatie worden doorgevoerd. Daarnaast is er interesse van een andere gemeente om samen te werken op inkoopgebied. Na een positief basisonderzoek heeft het bestuur van de SDL verdere verzoeken bij de gemeente neergelegd voordat dit vervolgd kan worden.
Wanneer zijn we tevreden? De RID is tevreden wanneer de opdrachtgevers tevreden zijn over de gezamenlijke uitvoering van het inkoopbeleid en de samenwerking op de thema's duurzaamheid, maatschappelijke verantwoording en Social Return on Investment. Maar ook als we aantoonbaar een efficiëntieverbetering en een kostenbesparing hebben kunnen realiseren.
Wat mag het kosten Werkelijk Begroting Begroting 2025 2026 nw 2027 170.711 188.000 191.500 170.711 188.000 191.500 0 0 0
Inkoop Lasten Baten Saldo Taakvelden 0.4 Overhead Totaal
Werkelijk 2025
Begroting 2026 nw
Begroting 2027
170.711 170.711
188.000 188.000
191.500 191.500
Meerjarenbegroting 2028 2029 2030 195.500 199.500 203.500 195.500 199.500 203.500 0 0 0
2028
Meerjarenbegroting 2029 2030
195.500 195.500
199.500 199.500
203.500 203.500
12
MEERJARENBEGROTING
Inkoop
Wat willen we bereiken? Vanuit onze verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Participatiewet, werken wij samen met partners in het sociaal domein en zijn wij de verbindende factor. Als netwerkorganisatie zijn wij de regisseur van de (door)ontwikkeling van de inclusieve Liemerse arbeidsmarkt. De visie van de RSD op de dienstverlening aan de inwoners van de gemeenten gaat uit van kernwaarden die de RSD, als onderdeel van haar DNA, heeft vastgesteld. Deze waarden zijn: Perspectief
We zoeken samen met de inwoners naar een aantrekkelijk perspectief en doen een beroep op zelfstandigheid en eigen kracht. Maatwerk We onderzoeken gezamenlijk met de individuele inwoner en onze netwerkpartners de behoeften en de mogelijkheden van individuele inwoners en doen wat nodig is. Vakmanschap Wij zijn professionals. We werken methodisch en bieden continuïteit. Onze medewerkers zijn (zelf)kritisch, hebben een lerende houding en zoeken actief de samenwerking met de netwerkpartners.
Wat gaan we daarvoor doen? De RSD is voor de gemeenten de uitvoeringorganisatie voor de volgende wetten en regelingen: • De Participatiewet in Balans (miv 1 januari 2026) • De wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (Ioaw) • De wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (Ioaz) • Het Besluit bijstand zelfstandigen (Bbz) tot 1 januari 2020 • Besluit bijstand zelfstandigen onderdeel BUIG na 1 januari 2020 • Loonkostensubsidie (LKS) • Studietoeslag • Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo).
• Nieuw beschut werk (BW) • Wet van School naar Duurzaam Werk (WSDW) Daarnaast voert de RSD, op basis van dienstverleningsovereenkomsten, in opdracht van de deelnemende gemeenten, de volgende taken uit: • Uitbetalingen en terugvorderingen Jeugd, Wmo, Bijzondere bijstand, Minimaregelingen • De wet Kinderopvang • Adresonderzoeken voor zowel Bijzondere bijstand als Wmo • Applicatiebeheer voor de Centric applicaties (Suites) en Cognos • Suwinet beheer en controles (Security Officer) • Onderdelen van de Wet inburgering met ingang van 01-01-2022 • Begeleiden zelfstandig ondernemers • Eerste aanspreekpunt voor zelfstandig ondernemers met schulden • Verstrekken Woon- en leefgelden aan en terugvorderen van eigen bijdragen van Oekraïense vluchtelingen (waarschijnlijk tot halverwege 2027) • Participatie binnen de diverse sociale teams (verbindingsofficieren)
13
MEERJARENBEGROTING
Regionale Sociale Dienst (RSD)
Naast genoemde (wettelijke) taken die besloten liggen in de regeling, is in de afgelopen jaren gewerkt met bestuurlijke opdrachten. De huidige Bestuurlijke Opdracht eindigt eind 2026. Voor de periode van drie jaar zijn hierin steeds afspraken gemaakt over accenten in de dienstverlening van de RSD en investeringen om betere resultaten1 te behalen. Om de investeringen van de afgelopen jaren niet verloren te laten gaan en stabiliteit te creëren voor doorontwikkelingen, vraagt de RSD opnieuw een investering voor 2027 en 2028. Resultaten 2024-2026 Door de beschikbaar gestelde middelen kon de RSD extra uitstroom realiseren. Dit heeft zowel geleid tot besparingen op de uitkeringslast als tot brede maatschappelijke baten . De beloofde directe besparing op de uitkeringslast was €1,2 mln in 2024 + 2025. De werkelijke realisatie van de RSD was ruim 60% meer, omdat het bestand met 3,7% is afgenomen, terwijl de landelijke ontwikkeling een stijging van 2,5% laat zien. Daarnaast heeft de RSD, zoals is afgesproken met de raden, meer mobiliteit gerealiseerd bij inwoners op de onderste treden van de werkladder niet alleen naar werk maar met name ook naar participatie. Gevolgen als wordt afgezien van een tijdelijke investering Het afzien van een tijdelijke investering zou betekenen dat de RSD een reorganisatie moet doorvoeren.
De bijbehorende krimp van de uitvoeringscapaciteit zou meerdere gevolgen hebben, met naar verwachting: frictiekosten van ongeveer €1,6 mln. de ontwikkeling van het aantal bijstandsgerechtigden komt, in een optimistisch scenario, op de landelijke trend uit, met als gevolg (hogere) tekorten op het BUIG-budget; de kwaliteit van dienstverlening vermindert; dit vraagt om scherpere keuzes in te bedienen doelgroepen, waarbij de kwetsbare doelgroepen minder bedient worden. Invulling opgaven 2027-2028 Om de raden en de colleges de mogelijkheid te geven te kunnen sturen in de komende twee jaar, gaat de RSD met de gemeenten in gesprek om te komen tot een geheel van afspraken en verantwoordingsindicatoren. Mocht tijdens de komende jaren blijken dat de voorgestelde begroting te ruim of te krap is om de gewenste doelstellingen te behalen, gaan wij tijdig in gesprek. Focus ligt de komende jaren op: A. stabiliteit behouden om de investeringen van de afgelopen jaren te consolideren en de stevige basis van de dienstverlening door te ontwikkelen B. flexibiliteit vergroten om adequaat in te kunnen spelen op veranderingen A. Stabiliteit De RSD heeft de afgelopen jaren goede resultaten behaald. De opgave voor 2027-2028 is deze resultaten vast te houden en de dienstverlening verder door te ontwikkelen.
Aandachtspunten daarbij zijn: • beter inzichtelijk maken van de effecten en resultaten (op basis van management-informatie) • betere aansluiting van de RSD-dienstverlening op het gemeentelijke en regionale dienstverleningsaanbod • goede aansluiting bij de regionale ontwikkelingen binnen de arbeidsmarktregio en waar mogelijk efficiëntere inzet van de instrumenten. Dit vormt een stabiele basis om kwaliteit te behouden en tegelijkertijd goed in te kunnen spelen op veranderingen (zie toelichting onder ‘B’). Hierbij zetten we specifiek in op: 1
Waar dit eerst vergeleken werd met de resultaten van de RSD vóór de aanvullende investeringen, kunnen deze resultaten sinds 2025 op
basis van de Divosa Benchmark vergeleken worden met andere gemeenten. 14
MEERJARENBEGROTING
Tijdelijke investering RSD 2027-2028
Re-integratiebegeleiding Klantmanagers (Unit werk, Jongerenloket, Statushouders, Zorg en Ondersteuning), jobcoaches en accountmanagers Werken met behoud van uitkering richten zich op het werkfit of maatschappelijk fit maken van inwoners, bemiddeling naar werk of participatie en begeleiding tijdens en na plaatsing. Aandachtspunten voor 2027-2028 zijn: • Bewuste focus aanbrengen in de begeleiding van jongeren. Het aantal te begeleiden jongeren en de ‘zwaarte’ van deze doelgroep nemen toe en veranderende wetgeving vraagt om meer preventieve begeleiding (Wet School naar Duurzaam Werk) en meer toepassing van maatwerk (Participatiewet in balans). Meer inzicht in cijfers en resultaten vormen de basis voor verder te voeren gesprekken met de gemeenten over gewenste focus en aanpak. • Gerichtere inzet van instrumenten. Er zijn de afgelopen jaren veel en goede instrumenten en trajecten ingezet om inwoners te begeleiden – meestal via aanbieders uit het Leer- en Ontwikkelnetwerk (LEON). Deze vragen echter ook om investeringen, en budgetten zijn beperkt. Dit betekent dat we blijvend onderzoeken wat de meest effectieve instrumenten zijn, hoe het aanbod goed op elkaar aansluit en waar nodig, welke kennis we zelf in huis willen halen. Daarnaast maken ontwikkelingen in de regio, en met name de gewenste rol voor Scalabor, dat we soms met geprefereerd aanbod te maken hebben.
Ook dit vraagt om verder te voeren gesprekken met de gemeenten over gewenste focus – op basis van gedegen managementinformatie. • Verder onderzoeken van de mogelijkheden om meer en beter integraal samen te werken met de gemeenten. Voor steeds meer wetten, waaronder de Wet Inburgering, is samenwerking tussen de gemeenten en de RSD noodzakelijk. De onderlinge samenwerking kan veel invloed hebben op de in- en uitstroom van inwoners in de bijstand en daarmee op de BUIG-budgetten. Verbindingsconsulenten zorgen voor afstemming tussen RSD en sociale teams. Onder regie van gemeenten wordt gestreefd naar een gezamenlijke loketfunctie (Sterke lokale teams). De RSD werkt nauw samen met andere hulpverleners om integrale ondersteuning te bieden. Dit gebeurt via multidisciplinaire overleggen en sociale teams. • In het bijzonder voor de inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, onderzoeken we de mogelijkheden van nauwere samenwerking met de gemeenten en op elkaar laten aansluiten van aanbod, bijvoorbeeld met Wmo als het gaat om de inzet van Activerend werk. B. Flexibiliteit Tegelijkertijd zijn er ontwikkelingen waarop de komende jaren adequaat ingespeeld moet worden en vraagstukken waarvoor extra inzet nodig is. Deze inzet zal binnen de huidige formatie gevonden moeten worden; dit vraagt om scherpere keuzes ten aanzien van onze dienstverlening.
Op basis van verbeterde managementinformatie neemt het inzicht in de investeringen (tijd en geld), resultaten, knelpunten en kansen toe. Hierdoor wordt richting de gemeenten meer inzicht gegeven en worden bewuster keuzemogelijkheden op basis van scenario’s voorgelegd; hierop kan zowel financieel als beleidsmatig bijgestuurd worden. Hiervoor zal tevens een onafhankelijk onderzoek worden gehouden. Vanwege de steeds grotere wettelijke opgaven en de budgettaire kaders, kunnen er alleen maar in de volle breedte resultaten worden gerealiseerd als er tussen de verschillende beleidsvelden wordt 15
MEERJARENBEGROTING
Inkomensondersteuning Inkomenscoaches behandelen de uitkeringsaanvraag, voeren controles uit en informeren inwoners over voorliggende voorzieningen, rechten en plichten. Dit doen zij onder andere op basis van sterk netwerkgerichte (thema)controles en voorlichtingsbijeenkomsten. In 2027-2028 vindt doorontwikkeling plaats op de volgende punten: • Het verder aanscherpen van de intake tijdens het aanvraagproces, zodat alleen inwoners die echt recht hebben op een uitkering ook een uitkering krijgen • Implementatie van fase 3 van de ‘Participatiewet in balans’, met veranderingen op het gebied van het vaststellen van het recht op bijstand en stabiel en voldoende inkomen • Overgang van de tijdelijke Regeling opvang ontheemde Oekraïners (RooO) naar (waarschijnlijk) reguliere bijstand voor Oekraïners die nu leefgeld ontvangen
Opgaven in het kader van de ontwikkelingen in 2027-2028 zijn: 1. Implementatie van nieuwe of veranderende wetgeving Nieuwe of veranderende wetgeving moet binnen de kaders van de gemeenten vertaald worden naar de uitvoering. Hoewel de landelijke plannen voor de komende jaren nog niet definitief zijn, gaat de RSD in 2027 in elk geval de Participatiewet in balans verder implementeren. Zoals het er nu naar uitziet, loopt de Regeling opvang ontheemde Oekraïners (RooO) in 2027 af. Oekraïners die nu leefgeld ontvangen, zullen daardoor waarschijnlijk instromen in de bijstand. Op het moment van schrijven gaat het om ongeveer 90 Oekraïners. 2. Binnen de financiële en beleidsmatige kaders het toenemend aantal inwoners dat ondersteuning vraagt van de RSD, zo goed mogelijk bedienen. En tegelijkertijd blijven voldoen aan toenemende eisen in de uitvoering. Het aantal inwoners dat ondersteuning vraagt van de RSD neemt toe. Dit komt door een samenloop van enerzijds een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden en anderzijds een toename in begeleidingsbehoefte bij inwoners die geen uitkering (meer) ontvangen. Het aantal bijstandsgerechtigden neemt toe onder jongeren en door immigratie. Daarnaast gaan, naar verwachting in 2027, Oekraïners bijstand ontvangen.
Verwachte ontwikkeling bijstandsontvangers Jaar Was Wordt 2026 +1,9% +0,8% 2027 +1,7% +0,8% 2028 +2,3% +1,0% 2029 +2,1% +1,3% 2030 NNB +1,8% * Gebaseerd op de septembercirculaires 2024 (“was”) en 2025 (“wordt”). Tabel 2.4.3 Bijstandsontvangers.
De Participatiewet in balans en Wet van School naar Duurzaam Werk maken daarnaast dat de RSD meer ‘niet uitkeringsgerechtigden’ moet begeleiden. Zo is de RSD verplicht om inwoners die nog niet aan het werk kunnen een aanbod te doen gericht op maatschappelijke participatie. Daarnaast is een steeds groter deel van inwoners die uitstromen naar werk (en geen of gedeeltelijk uitkering ontvangen), aangewezen op structurele ondersteuning door de RSD in de vorm van bijvoorbeeld loonkostensubsidie, jobcoaching en/of beschut werk. De uitvoering van de taken neemt ook meer tijd in beslag, doordat bij klanten vaker meervoudige problematieken spelen en door wetswijzigingen uitgebreidere onderbouwing van besluiten nodig is. In de Bestuurlijke opdrachten 2021-2024 en 2024-2026 is extra geïnvesteerd in jongeren en kwetsbare doelgroepen/inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Beperkte(re) budgetten en een toename van andere aandachtspunten, maken dat voortzetting of aanpassing van deze focus voor 2027-2028 vraagt om een nieuwe, bewuste overweging. 3. Zoveel mogelijk positief beïnvloeden van de BUIG-resultaten Gemeente Zevenaar kampt al langere tijd met tekorten op het BUIG-budget en voor Duiven en Westervoort zijn de resultaten op dit budget de afgelopen jaren wisselend geweest. Hoewel dit niet volledig te beïnvloeden is door de RSD, is dit wel ten dele mogelijk.
Dit vraagt ook in 2027-2029 een blijvende focus op het begeleiden van inwoners naar werk, gerichte inzet van loonkostensubsidie en beschut werk. Daarnaast blijven we alternatieve werkwijzen en aanbod, die instroom en uitstroom van inwoners kunnen beïnvloeden, onderzoeken. Voorbeelden hiervan zijn Direct werk en de Werkbrigade. 16
MEERJARENBEGROTING
samengewerkt. In lijn hiermee hebben de Liemerse gemeenteraden in hun visie vastgelegd dat werk, inkomen en participatie geen geïsoleerde domeinen zijn maar onlosmakelijk zijn verbonden met gezondheid, onderwijs, wonen, leefbaarheid en de sociale basis.
In de komende jaren gaan we meer inzetten op het dichten van deze kloof in het belang van onze inwoners. Dit vraagt wel om investeringen vanuit de BUIG en het Re-integratiebudget. Naast loonkostensubsidie (dat op basis van t+1 na een jaar wordt verrekend in de BUIG) wordt ook een begeleidingsvergoeding ingezet. Direct Werk en de Werkbrigade Om de druk op de BUIG-budgetten van de gemeenten te verkleinen, onderzoeken we de mogelijkheden om de in- en uitstroom van inwoners te beïnvloeden. Dit kan door aanvullend aanbod in te zetten en werkprocessen binnen de RSD aan te passen. We pasten in 2025 al de intake aan zodat mensen die kunnen werken en zich melden voor een uitkering, direct een werkaanbod krijgen. Daarvoor is de samenwerking met Scalabor geïntensiveerd. In de komende jaren wordt ‘Direct werk’ doorontwikkeld. Daarnaast onderzoeken we in de vorm van de Werkbrigade, ook een product van Scalabor, de mogelijkheid om vergelijkbaar aanbod in te zetten voor inwoners die al in het klantenbestand zitten. Loonkostensubsidie (LKS) Loonkostensubsidie is een belangrijk instrument om mensen met een arbeidsbeperking met arbeidspotentieel aan het werk te krijgen. Met ingang van 2022 is de financieringssystematiek van loonkostensubsidie (LKS) gewijzigd. Dit was eerder onderdeel van het BUIG budget en wordt nu apart gefinancierd op basis van de realisatie van het jaar ervoor.
Deze verandering stimuleert gemeenten om loonkostensubsidie actiever in te zetten. Op dit moment zet de RSD relatief al meer LKS in dan landelijk gemiddeld, maar in lijn met het onafhankelijk advies ambieert de RSD voor 2027-2028 een inzet op LKS gelijkwaardig met de top 25% van de vergelijkingsgroep (gemeenten met een gelijk aantal inwoners). Deze extra inzet op LKS betekent ook dat de RSD veel klanten heeft die geen uitkering (meer) ontvangen, maar wel begeleiding vragen om deze mensen aan het werk te houden. 4. Borgen en uitbouwen publieke infrastructuur in Midden-Gelderland In de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland staan grote dingen op stapel, waaronder de inrichting van het Regionaal Werkcentrum. Daarnaast hebben de gemeenten in Midden-Gelderland Scalabor aangewezen als kernvoorziening binnen de sociale infrastructuur. Het opbouwen en in stand houden van een publieke infrastructuur is essentieel voor adequate dienstverlening aan bepaalde klantgroepen. Voor de rol van de arbeidsmarktregio als geheel is echter nog onduidelijk waar in 2027-2028 het zwaartepunt precies komt te liggen en wat dit vraagt. Al wel duidelijk is dat de samenwerking in de arbeidsmarktregio een structureel karakter krijgt en wettelijk verankerd zal worden. Ook financiering vanuit het Rijk zal deels via de arbeidsmarktregio gaan lopen.
De ontwikkeling van de arbeidsmarktregio is een samenspel van alle actoren die in de arbeidsmarktregio een rol spelen. Om de expertise van de RSD op het gebied van werk en inkomen zo goed mogelijk in te brengen, draagt de RSD actief bij aan regionale overleggen en aan regionale projectgroepen.
Wanneer zijn we tevreden? Wij zijn tevreden als we voldoen aan onze ambitie om voor inwoners van meerwaarde te zijn, door hen perspectief en werk en als laatste vangnet ook een inkomen te verstrekken. Omdat dat moeilijk 17
MEERJARENBEGROTING
Nieuw Beschut werk Gemeenten hebben van het Rijk een indicatieve taakstelling opgelegd gekregen voor het realiseren van beschutte werkplekken. De drie Liemerse gemeenten voldoen niet aan hun indicatieve taakstelling van 68 banen van 31 uur per week. Vanuit het Rijk is aangekondigd dat op termijn (verwachting 2028) budgetten gebaseerd gaan worden op realisatie. De gemeenten hebben de wens uitgesproken om beschut werk actiever in te zetten, met name voor inwoners met een bijstandsuitkering die momenteel geen werk hebben.
Daarnaast nemen we sinds 2025 deel aan de Divosa Benchmark. We zijn tevreden als we qua volume, instroom, uitstroom, handhaving, financiën, re-integratie, debiteuren en prijs beter scoren dan de groep van vergelijkbare gemeenten.
Wat mag het kosten? Uitgangspunten begroting • De meerjarenbegroting 2027-2030 volgt de deelprojecten die de RSD in het implementatieplan heeft ingericht. Deze worden vanuit de kostenplaats exploitatie gevoed • In deze begroting 2027 is het Participatiebudget geïndexeerd op basis van de septembercirculaire 2025 voor het activeren, re-integreren en aan het werk helpen van haar klanten • De bijdrage aan het Regionaal Werkgeversservicepunt wordt door de individuele gemeenten separaat in hun gemeentebegroting opgenomen • Voor de doorrekening naar het programma Dienstverlening zijn de gerealiseerde dienstverleningsovereenkomsten 2025 het uitgangspunt. Deze bijdrage is doorgetrokken voor de periode 2027-2030.
RSD Lasten Baten Saldo
Werkelijk 2025 8.679.487 8.654.487 -25.000
Begroting 2026 nw 8.480.000 8.455.000 -25.000
Begroting 2027 8.387.493 8.362.493 -25.000
-25.000 25.000 0
-25.000 25.000 0
-25.000 25.000 0
Werkelijk 2025
Begroting 2026 nw
Begroting 2027
95.979 197.863 158.758 3.357.402 4.670.751 19.874 19.874 19.874 139.115
100.500 208.000 160.000 3.271.900 4.539.600 20.000 20.000 20.000 140.000
96.500 208.000 160.000 3.236.497 4.486.496 20.000 20.000 20.000 140.000
106.500 208.000 160.000 3.229.392 4.475.838 20.000 20.000 20.000 140.000
121.500 208.000 160.000 2.869.900 3.936.600 20.000 20.000 20.000 140.000
136.500 208.000 160.000 2.890.500 3.967.500 20.000 20.000 20.000 140.000
8.679.488
8.480.000
8.387.493
8.379.731
7.496.000
7.562.500
Resultaat voor Bestemming Bestemmingsreserve Tozo Resultaat na Bestemming Taakvelden 0.4 Overhead 6.1 Samenkracht burgerparticipatie 6.23 Toegang eerstelijnsvz integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.60 Hulpmiddelen en diensten WMO 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 Begeleiding (Wmo) 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
Meerjarenbegroting 2028 2029 2030 8.379.731 7.496.000 7.562.500 8.354.661 7.496.000 7.562.500 -25.070 0 0 -25.070 25.070 0
2028
0 0 0
0 0 0
Meerjarenbegroting 2029 2030
18
MEERJARENBEGROTING
meetbaar is, vertalen we deze ambitie naar meetbare grootheden die onder andere worden vervat in bestuurlijke KPI’s voor 2027. Als we daaraan voldoen (inclusief een klanttevredenheidsscore van minimaal een 7,5) zijn we tevreden.
MEERJARENBEGROTING
Beleidsindicatoren Sociaal Domein GR SDL
INDICATOREN MJB 2027-2030 Begroting Begroting 2026 prim 2026 nw 1,33 1,44
1
0. bestuur en Formatie ondersteuning
FTE per 1.000 inwoners
eigen gegevens
Realisatie 2025 1,44
2
0. bestuur en Bezetting ondersteuning 0. bestuur en Apparaatskosten ondersteuning 0. bestuur en Externe inhuur ondersteuning
FTE per 1.000 inwoners
eigen gegevens
1,57
1,46
Kosten per inwoner
eigen jaarstukken/ begroting eigen jaarstukken/ begroting
185,26
eigen jaarstukken/ begroting
nr taakveld
3 4
5
naam indicator
0. bestuur en Overhead ondersteuning
eenheid
bron
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten (SDL)
Begroting 2027 1,35
1,57
1,42
191,13
190,02
190,34
13%
7%
8%
8%
41,34%
43,36%
43,83%
44,48%
19
MEERJARENBEGROTING
PARAGRAFEN
20
Weerstandscapaciteit De deelnemende gemeenten staan garant voor de exploitatietekorten. De Gemeenschappelijke regeling heeft normaliter geen eigen vermogen, maar sinds 2020 wel een bestemmingsreserve Tozo. De bestemmingsreserve is gereserveerd voor de uitvoeringskosten van de Tozo. Als er eind 2027 nog gelden in de bestemmingsreserve zitten, vallen deze vrij ten gunste van de algemene middelen. De financiële risico’s worden gemonitord door de begroting en twee tussenrapportages. In de meerjarenbegroting wordt voor dit deel van de kosten, een onttrekking van deze bestemmingsreserve, als een structurele dekking begroot. Meerjarenbegroting 2027-2030 Kengetallen Netto Schuldquote Gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Begroting 2027 7,09% 7,09% 1,25% 0% nvt nvt
Begroting 2028 6,63% 6,63% 0,64% 0% nvt nvt
Begroting 2029 4,31% 4,31% 0,00% 0% nvt nvt
Begroting 2030 1,85% 1,85% 0,00% 0% nvt nvt
RID Het grootste risico binnen de RID zit op het beveiligingsniveau en de risico’s op ransomware in combinatie met menselijke ‘fouten’ bij zowel de RID als de deelnemende gemeenten. Denk aan o.a. phishing mails. Het risicomanagement focust zich op drie onderdelen: preventie (voorkomen van), detectie (tijdig ontdekken van) en respons (naar behoren reageren/maatregelen treffen). Maatregelen die al zijn uitgevoerd en onderdeel zijn geworden van de standaard business: 1. Up-to-date houden van de hard- en software; Er is eerder al bij de RID een verbetering doorgevoerd waarbij we van kwartaal naar maandelijkse updates zijn gegaan. Ook worden kritische updates als incident behandeld en asap worden doorgevoerd. 2. Twee- of meer factorauthenticatie; Dit is doorgevoerd als men niet op ons eigen netwerk werkt. Dit is vanuit de best practice methode met instemming van security doorgevoerd. 3. Netwerksegmentatie; Een van de projecten die loopt zal hiervoor zorgdragen; 4. Alle nieuwe en lopende projecten en of changes worden ook beoordeeld vanuit het oogpunt van security. 5. Robuuste back-ups en het toetsen van het terugzetten van die back-ups; Deze is gerealiseerd waarbij we een verbeterslag willen maken in toegankelijkheid van de backup. 6.
Testen en oefenen van ICT-crisisplannen; Dit gebeurt intern bij de RID en als alles correct staat, gaan we dit grootschalig ook testen over en bij de gemeenten. De kapitaalmarktrente en arbeidsmarktkrapte zijn ook risico’s. De kapitaalmarktrente heeft grote implicaties op de investeringscapaciteit van de RID terwijl de arbeidsmarktkrapte kan leiden tot hogere personeelsuitgaven voor externe inhuur. Maatregelen tegen deze twee risico’s zijn verbeterd liquiditeitsmanagement, positionering van de SDL als goed werkgever alsmede binding met (jonge) werknemers.
21
MEERJARENBEGROTING
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Risicoparagraaf huidige bestuurlijke opdracht RSD De Bestuurlijke Opdracht RSD eindigt per 1-1-2027 maar de gelden worden sinds 2018 onafgebroken toegekend. Omdat deze gelden structureel incidenteel werden ontvangen en de RSD vrijwel ieder jaar verzoeken kreeg tot bezuinigen, is de externe inhuur langzaam omgezet in structurele formatie. Hierdoor is een reorganisatie noodzakelijk bij het wegvallen van de bestuurlijke opdracht. In de meerjarenbegroting SDL, programma 4: RSD, is gerekend met continuatie van de bestuurlijke opdracht. De opdrachtwaarde is lager ingezet dan de afgelopen bestuurlijke opdracht. Deze bezuiniging zal naar verwachting niet tot gedwongen ontslagen te leiden. Schema met een inschatting van het benodigde weerstandsvermogen: Omschrijving risico
Beheersmaatregel(en)
Kans
Jaarlijks/ Incidenteel
Benodigd Weerstandsvermogen
Onvoorziene andere politieke keuze Door verkiezingen of wijziging beleid Onvoorziene stijging klantenbestand
-Bestuurlijke opdracht evalueren -Regelmatige overlegstructuur en rapportage
Hoog
Incidenteel
1.000K
-Maandelijkse rapportage/inzicht -Netwerkorganisatie -Ondernemersloket -Regelmatig back-ups en uitwijk -Firewall - Two-factor authenticatie
Laag
Incidenteel
250K
Middel
Incidenteel
250K
ICT-systemen niet beschikbaar cq. ransomware
Onderhoud kapitaalgoederen Binnen de GR zijn geen kapitaalgoederen zoals benoemd in art. 12 van de BBV.
Financiering De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat Samenwerking de Liemers over voldoende middelen beschikt om aan al zijn verplichtingen jegens derden te voldoen. Voor de organisatiekosten van de dienstverlening van het basispakket worden voorschotnota’s aan de deelnemende gemeenten opgemaakt. De basis hiervoor vormt de begroting van het betreffende jaar. Twee keer per jaar wordt een tussenrapportage opgemaakt waarbij wordt besloten of bijstelling noodzakelijk is. In het kader van de liquiditeit wordt per kwartaal afgerekend. Zodoende hoeft er minder externe financiering aangetrokken te worden tegen relatief hoge rentepercentages. Lening In 2012 is er een lening afgesloten bij de BNG bank om een aantal investeringen en de deelname in Stichting Samenwerkingsverband Glasvezelnetwerk (SSGA) te bekostigen. 22
MEERJARENBEGROTING
RSD Financieel risico op Inkomensdeel Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van uitkeringen en loonkostensubsidie. Voor de verdeling van de gebundelde uitkering wordt gebruikgemaakt van het verdeelmodel inkomensdeel Participatiewet. Dit model gebruikt onder meer kenmerken van (inwoners van) een gemeente om de hoogte van het BUIG-budget van een gemeente te bepalen. Het kan voorkomen dat de ontvangsten van het Rijk onvoldoende zijn om de kosten te dekken. De RSD werkt met voorschotten en eindafrekeningen waardoor de RSD alleen een liquiditeitsrisico heeft bij te lage voorschotten. Door deze ieder kwartaal af te rekenen wordt dit risico gemitigeerd.
MEERJARENBEGROTING
De lening is groot € 630.000, heeft een looptijd van 15 jaar tegen een rentepercentage van 3,15%. Eind oktober 2019 is, om de liquiditeit te verbeteren, een lening afgesloten met een looptijd van 10 jaar, groot € 3.500.000 tegen een rentepercentage van 0,07%. Kredietlimiet Met ingang van 1 januari 2011 is met de BNG bank een financieringsovereenkomst aangegaan voor een bepaalde tijd tot 01-01-2012, waarna deze overeenkomst stilzwijgend wordt verlengd met telkens een jaar. De kredietlimiet is € 3.000.000. Bankgarantie Er zijn geen lopende bankgaranties. Renterisicobeheer In deze meerjarenbegroting wordt ervan uitgegaan dat er geen kasgeldleningen of nieuw aan te trekken leningen noodzakelijk zijn. De investeringen worden lineair afgeschreven, met een gehanteerde omslagrente. De omslagrente voor 2027 komt in deze begroting uit op <1%.
Bedrijfsvoering Bestuur De Gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers kent de bestuurscomponenten: • Algemeen Bestuur • Dagelijks Bestuur Binnen de Gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers is een eigen Ondernemingsraad actief. De ambtelijk secretaris OR wordt geleverd door de Ondersteunende dienst van 1Stroom. De kosten voor de ambtelijk secretaris en voor opleiding en training van de OR-leden wordt verantwoord onder Bestuurskosten. De bestuurskosten en de kosten voor de Ondernemingsraad worden voor ieder 25% toegerekend aan Duiven en Westervoort en voor 50% aan Zevenaar. Planning- en Controlcyclus Voor de gemeenschappelijke regeling is een Financiële verordening op grond van artikel 212 van de Gemeentewet opgesteld. Naast de Begroting worden er twee tussenrapportages en de jaarrekening opgesteld. De meerjarenbegroting wordt in maart/april aan het Dagelijks Bestuur en in juli aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. De eerste tussenrapportage wordt in mei/juni aan het Dagelijks Bestuur voorgelegd, de tweede in september/oktober. Aan het Algemeen Bestuur in juli respectievelijk november. Het jaarverslag en de jaarrekening worden, net als de Jaarstukken, na afloop van het boekjaar samen met de meerjarenbegroting in maart/april voorgelegd aan het Dagelijks Bestuur.
Het Dagelijks Bestuur vraagt de deelnemende gemeenten om hun zienswijze voordat de stukken worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. Personeelsbeleid GR Samenwerking de Liemers heeft behoefte aan eigentijdse, moderne arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid die passen bij een veranderende omgeving. Samenwerking de Liemers heeft immers te maken met een veranderende vraag van inwoners, veranderende taken en een veranderende arbeidsmarkt. Als uitgangspunten voor het personeelsbeleid zijn geformuleerd: • SDL werkt nadrukkelijk aan de dienstverlening, de klant- en servicegerichtheid staat Centraal • SDL gaat uit van een grote mate van flexibiliteit, dit betekent maatwerk • SDL wil een competentiegericht gestuurde organisatie zijn • SDL wil een organisatie zijn met medewerkers die bij voorkeur flexibel en breed inzetbaar zijn • SDL gaat uit van vakmanschap en ondernemerschap gericht op actie • SDL is resultaatgericht • SDL geeft het personeel de mogelijkheid zich te ontwikkelen (RSD leernetwerk, RID academie). 23
De inwoneraantallen zijn het uitgangspunt voor de kostenverdeling naar de deelnemende gemeenten. Naast de deelnemende gemeenten worden de diensten verleend aan de RSD die intern verrekend worden. Er is een dienstverleningsovereenkomst met het Werkgeversservicepunt Midden-Gelderland en de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling. Zij betalen een vast bedrag per licentie omdat zij niet gebruik maken van alle applicaties. Deze bijdrage wordt in mindering gebracht op de bijdrage van de gemeenten. De toerekening van de ICT kosten aan de RSD bestaat uit twee onderdelen: de directe kosten voor software/licenties/kapitaallasten voor de RSD alsmede een doorbelasting van de exploitatiekosten RID gebaseerd op een prijs per werkplek. Deze RSD-bijdrage in de RID-begroting wordt in mindering gebracht op de totale exploitatiekosten van de RID. Het restant wordt aan de drie gemeenten in rekening gebracht conform de afgesproken verdeelsleutel, gebaseerd op de inwonersaantallen. Voor deze begroting worden de laatst vastgestelde CBS-gegevens - per 01-01-2025 – gehanteerd. Gemeente Duiven Westervoort Zevenaar
Inwoners per 01-01-2025 24.942 15.205 45.215
Aandeel RID 29,22% 17,81% 52,97%
Inkoop De verdeelsleutel voor de exploitatiekosten van de inkoop is: Duiven (50%) en Westervoort (50%). De kosten van Zevenaar voor de gezamenlijke aanbestedingen worden op uurbasis afgerekend en verrekend met de bijdrage van Duiven en Westervoort. RSD De kostenverdeling die voor de exploitatiekosten van de RSD wordt gebruikt is gebaseerd op: 1. 50% op basis van het aantal inwoners 2. 50% op basis van het aantal cliënten Gemeente Duiven Westervoort Zevenaar
Inwoners per 01-01-2025 24.942 15.205 45.215
Cliënten per 01-01-2026 353 280 732
Percentage 27,54% 19,16% 53,30%
Voor de begroting 2027 - 2030 wordt ook gebruik gemaakt van de CBS inwonergegevens per 1-1-2025 omdat de gegevens per 1-1-2026 nog niet zijn vastgesteld.
Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) officieel ingegaan. De Woo is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en regelt het recht van burgers op informatie van de overheid. Zo krijgt iedereen meer inzicht in het handelen van de overheid. Een belangrijk verschil met de Wob is dat de Woo naast informatieverstrekking op verzoek (passief) overheidsorganisaties ook verplicht zelf informatie gefaseerd openbaar te maken (actief). Uitgangspunt hierbij is dat iedereen recht heeft op toegang tot publieke informatie en dat alle overheidsinformatie in beginsel openbaar is. Alleen in uitzonderingsgevallen wordt hiervan afgeweken.
24
MEERJARENBEGROTING
RID De regionale ICT en Inkoop Dienstencentrum werkt via een SLA voor de deelnemende gemeenten.
In de afgelopen jaren zijn geen Woo verzoeken ingediend.
Verbonden partijen Met ´verbonden partijen´ worden gemeenschappelijke regelingen, stichtingen, verenigingen en vennootschappen bedoeld waarin de Gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers een bestuurlijk én financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur en/of het hebben van een stemrecht. Met financieel belang wordt bedoeld: een gemeentelijke bijdrage in de netto exploitatielasten van het samenwerkingsverband. Het risico bestaat dat de gemeente de betaalde bijdragen kwijt is bij een faillissement en/of dat de verbonden partij financiële problemen op de gemeente kan verhalen. Bij deelname in een vennootschap is het financiële belang het in bezit hebben van aandelen en het ontvangen van dividend. SSGA De RID heeft een deelneming in Stichting Samenwerkingsverband Glasvezelnetwerk Arnhem (SSGA). Bij de oprichting van SSGA in 2003 werd door de oprichters bepaald dat alleen deelnemers uit de publieke sector op het netwerk worden toegelaten. Dit is nogmaals vastgesteld in 2015 door het DB en AB. Ook besloot SSGA dat het aan deelnemers uitsluitend toegestaan is om verbindingen ten behoeve van de eigen organisatie te gebruiken. Door deze voorwaarde is SSGA uitsluitend aan de vraagzijde actief, vormt het SSGA-netwerk een ‘gesloten’ netwerk en valt SSGA als aanbieder van infrastructuur niet onder toezicht van de ACM.