20250414-rv-mobiliteitsvisie-2040-en-uitvoeringsagenda-mobiliteit-2026-2029-bijlage-1-mobiliteitsvisie.pdf-1
Tekst van het document
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040
1
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
Opdrachtgever
Gemeente Westervoort
Titel rapport
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040
Kenmerk
016280.20250109.R1.02
Datum publicatie
25 februari 2025
Projectteam Goudappel
Floris Frederix, Rosa van Gestel
Projectteam opdrachtgever
Ramy Abou Shady, Ruben Loendersloot, Henk Bok, Pascale Vriens, Kiki Schenkels © Copyright Goudappel BV 25-2-25
2
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
Inhoudsopgave 1. Inleiding
5
1.1
Waarom een mobiliteitsvisie?
5
1.2
Wat is de aanpak?
5
1.3
Leeswijzer
7
2. Bevindingen inventarisatie
9
2.1
Ruimtelijke structuur en demografie
9
2.2
Mobiliteit en bereikbaarheid
10
2.3
Beleid en studies
13
2.4
Bewonersenquête
13
3. Thema’s en ambities
16
3.1
Verkeersveiligheid
17
3.2
Actieve mobiliteit
18
3.3
Bereikbaarheid
20
4. Acties
3
23
4.1
Verkeersveiligheid
23
4.2
Actieve mobiliteit
26
4.3
Bereikbaarheid
28
5. Netwerken
31
5.1
Voetgangers- en fietsnetwerk
32
5.2
Openbaar vervoersnetwerk
35
5.3
Gemotoriseerd verkeer
38
5.4
Zwaar verkeer
43
6. Uitvoeringsagenda
47
Bijlage 1 Basiskenmerken wegencategorisering
52
Bijlage 2 Basiskenmerken fietsnetwerk
54
Bijlage 3 Aanvullende achtergrondinformatie
57
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
4
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1. Inleiding Voor u ligt de Mobiliteitsvisie Westervoort 2040. Hierin staat waar we de
toegankelijkheid en het inzetten op duurzame mobiliteit spelen hier een
komende jaren naar toe willen groeien met het mobiliteitssysteem van
belangrijke rol in.
de gemeente Westervoort. Deze visie is de uitwerking van het Ambitiedocument Mobiliteit Westervoort. In het ambitiedocument
Een mobiliteitsvisie geeft richting aan de keuzes die we in de komende jaren
werden de ambities voor een aantal mobiliteitsthema’s beschreven. In
gaan maken ten aanzien van ons verplaatsingsgedrag en de inrichting van de
deze mobiliteitsvisie wordt daar verdere invulling aan gegeven en
openbare (verkeers-)ruimte. Gezien de beperkte openbare ruimte waar veel
concrete acties aan gekoppeld. Voor de verschillende vervoerswijzen
verschillende belangen samenkomen, is het essentieel om onze ambities en
(modaliteiten) worden de netwerken en de bijbehorende verbeterpunten
prioriteiten te benoemen in de Mobiliteitsvisie Westervoort 2040. Zo kunnen
bekeken. Zo draagt de mobiliteitsvisie bij aan een bereikbaar
we in de toekomst onderbouwde keuzes maken op het gebied van mobiliteit.
Westervoort, waar inwoners en bezoekers zich op een veilige en gezonde
Met het toekomstjaar 2040 sluiten we aan op de Omgevingsvisie Westervoort,
manier kunnen verplaatsen, nu én in de toekomst.
en diverse provinciale en landelijke beleidsvisies.
In dit eerste hoofdstuk wordt een korte toelichting gegeven op de
1.2
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040. Wat is een mobiliteitsvisie, waarom is er behoefte aan een vernieuwing, en hoe komt het tot stand?
1.1
Wat is de aanpak?
Om tot een integrale visie te komen waarbij alle ontwikkelingen en aandachtspunten aan bod komen, is het van belang om stapsgewijs te werk
Waarom een mobiliteitsvisie?
te gaan. Voor de Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 betekent dit dat er vier stappen zijn doorlopen:
De gemeente Westervoort heeft behoefte aan een nieuwe mobiliteitsvisie. Het Verkeersplan Westervoort uit 2008 is gedateerd. Daarnaast zijn er nieuwe
Stap 1 Inventarisatie
(ruimtelijke) ontwikkelingen die vragen om een actualisatie en een andere
Stap 2 Ambities en doelen
benadering op het gebied van mobiliteit. De woningbouwopgave, uitbreiding
Stap 3 Mobiliteitsvisie
van
Stap 4 Uitvoeringsprogramma
bedrijventerreinen,
5
het
waarborgen
van
bereikbaarheid
en
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
Tijdens de inventarisatiefase in stap 1 is de huidige situatie aan de hand van
De koers richting de ambities en doelen is in stap 3 uitgewerkt in een
verschillende bronnen geanalyseerd. Hierbij heeft participatie een belangrijke
mobiliteitsvisie. Deze uitwerking is in deze stap ook besproken met een
rol gespeeld. Door input op te halen van inwoners en te spreken met de
ambtelijke brede werksessie en voorgelegd aan de buurgemeenten, regio,
gemeenteambtenaren en de gemeenteraad, zijn de huidige en gewenste
provincie, hulpdiensten en busvervoerders. Ten slotte zijn concrete acties
verkeerssituatie in Westervoort zo compleet mogelijk in beeld gebracht.
beschreven in het uitvoeringsprogramma in stap 4.
Inwoners zijn betrokken door middel van een enquête. Uiteindelijk zijn alle stappen en resultaten samengevoegd tot één document: Stap 2 geeft antwoord op de vraag “waar willen we naar toe?”. Het
deze Mobiliteitsvisie Westervoort 2040.
Ambitiedocument Mobiliteit Westervoort was het resultaat van deze stap.
aar staan we n
aar willen we naar toe
at is on e oers
el e acties i n wanneer nodi
I
I I
I IT IT T I
IT
I
T
6
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1.3
Leeswijzer
Voor u ligt de mobiliteitsvisie van Westervoort. Hoofdstuk 2 geeft een samenvatting van de inventarisatie. In hoofdstuk 3 is de visie op mobiliteit opgenomen. Hoofdstuk 4 beschrijft de acties die daarbij horen, waarna in hoofdstuk 5 de netwerken per vervoerswijze worden toegelicht. Tot slot gaat hoofdstuk 6 over de uitvoeringsagenda met de vervolgstappen naar aanleiding van deze mobiliteitsvisie.
7
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
8
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2. Bevindingen inventarisatie De eerste stap voor het opstellen van de Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 is het verkennen van de huidige situatie. In dit hoofdstuk presenteren we de belangrijkste bevindingen (een samenvatting) van deze inventarisatiefase, resulterend uit verschillende bronnen (feiten en
Aantal inwoners
estervoort
.
heden
cijfers, beleidsdocumenten, een enquête onder inwoners, en gesprekken met de ambtelijke brede werkgroep en de gemeenteraad).
2.1
Ruimtelijke structuur en demografie
De gemeente Westervoort ligt ten zuidoosten van Arnhem, in de provincie
rnhem
Gelderland. Het grenst naast Arnhem, ook aan de gemeenten Rheden, Zevenaar, Duiven en Lingewaard (zie Figuur 2.1). De gemeente bevat geen
estervoort
andere kernen naast Westervoort en is qua oppervlakte de kleinste gemeente van Nederland.
iven
Dagelijkse voorzieningen binnen de gemeente op fietsafstand, bovenlokale evenaar
voorzieningen in de omgeving In Westervoort zijn dagelijkse voorzieningen (supermarkten, scholen en sport) redelijk verspreid en dus op fietsafstand. Voor bovenlokale voorzieningen
in ewaard
(zoals ziekenhuizen, hogescholen en mbo’s, station Arnhem Centraal en bedrijvigheid op grote schaal), is de gemeente Westervoort afhankelijk van (een goede verbinding met) o.a. Arnhem, Duiven, Zevenaar en andere
Figuur 2.1: Ligging gemeente Westervoort en aantal inwoners
plaatsen in De Liemers.
9
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
Ruimtelijke ontwikkelingen zorgen voor extra druk op het wegennet De regio Liemers is door de provincie Gelderland aangewezen als grootschalige
woningbouwlocatie.
Voor
Westervoort
betekent
dit
verig
woningbouw verdichten rondom de spoorzone, om zo te kunnen bouwen en
2
tegelijkertijd autoverplaatsingen tot een minimum te beperken bij die ontwikkelingen. Voor woningbouw zijn er daarnaast uitbreidingsplannen in Westervoort-Noord. Het gaat hier om een toename van in ieder geval circa 600 woningen tot 2040. Daarnaast zal de komende jaren bedrijventerrein Het Ambacht, in het oosten van Westervoort, worden uitgebreid met circa 300 arbeidsplaatsen. Deze ruimtelijke ontwikkelingen zorgen voor extra druk op het wegennet, en vragen om een goede bereikbaarheid voor alle
Auto (passagier
modaliteiten. Relatief vergrijzende bevolking vraagt aandacht voor toegankelijkheid en
Auto (bestuurder
verkeersveiligheid Tot ca. 2002 groeide het inwonersaantal in Westervoort; daarna is een afname zichtbaar. Dit heeft te maken met het groeikernenbeleid, waarbij o.a. Westervoort werd aangewezen als groeikern, als antwoord op het
2
open
ruimtetekort in groeiende steden zoals Arnhem. Qua leeftijdsopbouw is te zien dat gemeente Westervoort een relatief lager aandeel jongeren, en hoger aandeel 45 tot 80-jarigen heeft. Dit benadrukt het belang voor toegankelijke en verkeersveilige mobiliteit in de gemeente.
2.2
2
ietsen
2
Mobiliteit en bereikbaarheid
Relatief hoog autogebruik, en minder verplaatsingen te voet of per fiets
estervoort
ederland
In de grafiek (Figuur 2.2) is te zien dat het autogebruik in de gemeente Westervoort relatief hoog is. Met 40% van het totaal aantal verplaatsingen (binnen, van en naar Westervoort) per auto als bestuurder is dit hoger dan het
10
Figuur 2.2: Verplaatsingen per vervoerswijze (ODiN, 2018-2023)
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
Nederlands gemiddelde van 33%. Het hogere autogebruik is te koppelen aan
verkeersongevallen) op de A12 zorgt daarnaast voor sluipverkeer door
het hogere autobezit. Met gemiddeld , personenauto’s per huishouden is
Westervoort. De ontwikkelingen rondom het doortrekken en verbreden van
dit meer dan het Nederlands gemiddelde van 1 (CBS, 2020), al is het wel
de A15 en de verbreding van de A12 (ViA15) hebben positief effect op de file-
vergelijkbaar met omliggende gemeenten.
gerelateerde problemen. Omdat het project niet voor 2029 gereed zal zijn, is er een regionale taskforce opgezet voor maatregelen die de knelpunten op
Tegelijkertijd is het aandeel verplaatsingen per fiets of te voet lager dan het
korte termijn kunnen verzachten.
Nederlands gemiddelde, ondanks dat veel dagelijkse voorzieningen op fietsafstand zijn. Voor Westervoort is er dus potentie om lopen, fietsen, en
Relatief veel 50 km/u wegen
OV-gebruik verder te stimuleren.
In Westervoort zijn er relatief veel wegen met een limiet van 50 km/u, waar de verkeersintensiteiten relatief laag zijn en de fietsers niet altijd gescheiden.
Beperkte opkomst nieuwe mobiliteitsvormen In Westervoort is het aandeel elektrische auto’s in het autobezit een stuk lager
Verbonden met de regio door openbaar vervoer
dan het Nederlands gemiddelde (6 per 1.000 inwoners t.o.v. 25 per 1.000
Westervoort is met het openbaar vervoer goed verbonden in de richting van
inwoners; Klimaatmonitor, 2023).
zowel Arnhem als Doetinchem. De stoptrein (overdag 4 keer per uur) brengt je in 7 minuten naar Arnhem Centraal Station, waardoor je binnen 30 minuten
Het aanbod van nieuwe mobiliteitsvormen zoals deelauto’s is nog beperkt.
stations als Ede-Wageningen, Veenendaal-De Klomp, Doetinchem, en
Vanwege de aanwezigheid van een treinstation in Westervoort zijn er een
Nijmegen kan bereiken. Door de aanwezigheid van buslijn 61 is Westervoort
aantal deelfietsen (17 OV-fietsen) beschikbaar. Dit aantal is vergelijkbaar met
ook goed verbonden met het bedrijventerrein in gemeente Duiven, met name
omliggende gemeenten (OVfietsbeschikbaar.nl, 2024).
in de spits.
Goed en bereikbaar met de auto, al is sluipverkeer als gevolg van filevorming
Hoogwaardige fietsverbindingen in de regio
een groot knelpunt
Westervoort heeft hoogwaardige fietsverbindingen naar bestemmingen in de
De ligging naast de A12 zorgt voor een goede autobereikbaarheid: met circa
regio met diverse parallelle routes. Een groot deel van Arnhem is binnen 15
15 minuten bereik je Arnhem, en met ongeveer 30 minuten kunnen onder
minuten fietsen te bereiken, het centrum van Arnhem binnen 30 minuten. Ook
andere Ede, Nijmegen, en een deel van Apeldoorn bereikt worden. Binnen 45
kan er in circa 15 minuten naar Duiven worden gefietst.
minuten bereik je ook plaatsen als Tiel en Deventer. Wel resulteert het beperkte aantal ontsluitingen voor de auto naar de N325 en A12 in een hoge verkeerdruk op de huidige verbindingen en hiernaartoe leidende routes. Filevorming (in de ochtend- en avondspits en ook met name n.a.v.
11
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
Aantal ongevallen kent een stabiele trend, met een aantal zichtbare concentraties De
analyse
Aantal ongevallen per aar
van
de objectieve
verkeersveiligheid
(hier:
het
aantal 2
geregistreerde ongevallen op provinciale en gemeentelijke wegen binnen de gemeente Westervoort) laat een redelijk stabiele trend zien de afgelopen jaren. Omgerekend naar het totaal aantal verkeersongevallen per 1.000
2
2
2 2
2
2 2
2 22 2 2
inwoners (excl. ongevallen op rijkswegen), zijn de aantallen deze afgelopen jaren in Westervoort relatief laag ten opzichte van het Nederlands gemiddelde, al is er geen afname zichtbaar. Concentraties van ongevallen zijn met name zichtbaar op de Rivierweg, Zuidelijke Parallelweg, Brugweg en Dorpstraat (zie Figuur 2.3). Opvallend is dat de meeste ongevallen (58%) plaatsvinden op 50 km/u wegen. Eerder hadden we geconstateerd dat er ook relatief veel 50 km/u wegen aanwezig zijn in Westervoort, wat een verklaring kan zijn voor dit hogere aandeel. Belangrijk is wel bij dat ongevallen op 50 km/u wegen het risico op letsel hoger is dan op wegen waar het snelheidslimiet lager is. Trends en ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de mobiliteit in Westervoort Om tot een integrale visie op mobiliteit voor 2040 te komen, is het van belang in te spelen op verwachte trends en ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit, waaronder: •
Opkomst van deelmobiliteit: draagt bij aan de verduurzaming van het vervoer en maakt het bezit van een (tweede) auto minder noodzakelijk. Dit biedt kansen om het aantal benodigde parkeerplaatsen in de openbare ruimte te verminderen. Hoewel deelmobiliteit in grote steden wellicht meer potentie heeft, kan het ook in Westervoort een oplossing
Figuur 2.3: Locaties en aantallen van de door de politie geregistreerde ongevallen in
bieden als aanvulling op het mobiliteitsaanbod.
2018-2023 in gemeente Westervoort, exclusief rijkswegen (VIA, 2024)
12
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
•
Opkomst van elektrische fietsen: grotere afstanden zijn hiermee makkelijker te overbruggen per fiets. Wel zorgt de opkomst van elektrische fietsen voor verschillende snelheden op het fietspad en daarmee de wens voor bredere fietsvoorzieningen, en wordt het belang voor aantrekkelijke en veilige stallingsvoorzieningen groter vanwege de aanschafprijs. pkomst van elektrische auto’s: hoewel het huidige elektrische autobezit
•
in Westervoort relatief laag is, zal dit naar verwachting toenemen, evenals de vraag naar een goed netwerk van laadpalen. •
Verbetering
van
de
verkeersveiligheid:
landelijke
cijfers
over
verkeersveiligheid tonen een negatieve trend. Dit vergt een slimme combinatie van effectieve maatregelen, zowel infrastructureel als omtrent voorlichting en handhaving.
2.3
Beleid en studies
Een analyse van het gemeentelijke, provinciale, regionale en landelijke beleid laat een aantal veelvoorkomende thema’s zien: •
Verbetering van de verkeersveiligheid voor alle modaliteiten
•
Bereikbaarheid en doorstroming: Lokaal: goede ontsluitingen nieuwe woonwijken, en
-
bedrijventerreinen, voor alle modaliteiten Regionaal: aanpak knelpunten A12/N325
•
•
Mobiliteitstransitie en inzet op meer duurzame mobiliteit -
Stimuleren gebruik van fiets en openbaar vervoer
-
Hubs en elektrische auto’s
Leefbaarheid verhogen
13
2.4
Bewonersenquête
Van 25 januari 2024 t/m 12 februari 2024 konden inwoners en bezoekers van de gemeente Westervoort een enquête invullen. Deze enquête heeft als doel een beeld te kri gen van de belangri kste thema’s rondom mobiliteit, en locaties waar mobiliteit als positief of als aandachtspunt wordt ervaren. In totaal zijn er 184 reacties verzameld. Met name verkeersveiligheid blijkt een thema met hoge prioriteit (zie Figuur 2.4). Hoewel de respondenten verkeersveiligheid erg belangrijk vinden, wordt de huidige kwaliteit relatief laag beoordeeld. Andere thema’s die extra aandacht verdienen zijn voorzieningen voor de voetganger en fiets, leefbaarheid, en parkeervoorzieningen voor de auto. Meer resultaten van de inventarisatie en enquête zijn te vinden in het eerder vastgesteld ambitiedocument.
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
2
oorzieningen voetganger ereikbaarheid fiets
3
ieuwe mobiliteitsvormen
2
3
3
oorzieningen fiets eefbaarheid
3
ereikbaarheid openbaar vervoer
erkeersveiligheid ereikbaarheid auto
eoordeling kwaliteit eoordeling belang
2 22
arkeervoorzieningen auto
Figuur 2.4: Visualisatie enquêteresultaten
14
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
15
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
3. Thema’s en ambities Uit de inventarisatie volgen drie thema’s waar we met de Mobiliteitsvisie Westervoort 2
een bi drage aan willen leveren.
erkeersveiligheid verbeteren
Het bevorderen van actieve modaliteiten
eze thema’s zi n
verkeersveiligheid, actieve mobiliteit, en bereikbaarheid. innen deze thema’s hebben we ambities, zoals hiernaast geformuleerd. i alles wat we in onze gemeente doen op het gebied van mobiliteit zullen in de toekomst deze ambities centraal staan. Op die manier blijft Westervoort een
Het S M ontwerpprincipe volgen
prettige omgeving om in te wonen, werken en recreëren. n de hiernavolgende paragrafen zi n de thema’s verder uitgewerkt. Het gaat hierbij om de ambities op hoofdlijnen. In de volgende hoofdstukken wordt hier invulling aan gegeven bij het uitwerken van de acties, netwerken, en het uitvoeringsprogramma.
nclusiviteit van het mobiliteits s steem waarborgen
nelpunten n.a.v. ruimteli ke ontwikkelingen aanpakken
e bereikbaarheid met duurzame mobiliteitsvormen verbeteren
16
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
3.1
Voor
Verkeersveiligheid
Westervoort
verkeersveiligheid
zijn op
zowel
wegen
de en
objectieve kruispunten
Binnen dit thema is de ambitie: een dalende trend in het aantal
bijvoorbeeld routes naar sport en scholen):
verkeersongevallen. Dit willen we bereiken door de verkeersveiligheid te
•
als
ook
subjectieve
aandachtspunten
(op
Het totale aantal ongevallen in de gemeente is de afgelopen jaren lager dan het landelijk gemiddelde, maar er is geen dalende trend in het aantal
verbeteren.
geregistreerde ongevallen. Voor wegvakken en kruispunten met relatief veel ongevallen moet verder onderzocht worden of maatregelen nodig Verkeersveiligheid verbeteren De
overheid
is
er
samen
zijn. met
de
samenleving
•
Het aandeel ongevallen op 50 km/u wegen in Westervoort is opvallend
verantwoordelijk voor dat personen zich in de openbare
hoog (waarschijnlijk gerelateerd aan het relatief hoge aandeel 50 km/u
ruimte veilig kunnen verplaatsen. De verkeersveiligheid is
wegen in de gemeente).
te verbeteren door enerzijds de infrastructuur aan te
•
in regionaal, provinciaal en landelijk beleid.
passen en anderzijds het gedrag van de weggebruikers te beïnvloeden. Veiligheid is namelijk een samenspel en gezamenlijke verantwoordelijkheid
Verkeersveiligheid is een belangrijk thema in de omgevingsvisie en ook
•
Veel inwoners benoemen de verkeersveiligheid als belangrijkste thema voor het mobiliteitsbeleid. In de enquête zijn locaties benoemd die als
van weggebruiker en wegbeheerder.
onveilig worden ervaren. Het aanpassen van de infrastructuur is mogelijk door de principes van Duurzaam Veilig te hanteren. Een weg is in balans als vormgeving, functie en gebruik op elkaar aansluiten. Dit verbetert de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Daarnaast kan het gedrag van weggebruikers beïnvloed worden door educatie, campagnes en handhaving. Er
wordt
onderscheid
gemaakt
tussen
objectieve
en
subjectieve
verkeersveiligheid. De objectieve verkeersveiligheid is gebaseerd op een risicogestuurde
aanpak
inrichtingscriteria
conform
met
ongevallendata,
richtlijnen
en
snelheidsdata
wetgeving.
en
Subjectieve
verkeersveiligheid gaat over de beleving van de verkeersveiligheid door weggebruikers, onder andere gemeten aan de hand van de enquête.
17
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
3.2
Actieve mobiliteit
Voor het thema actieve mobiliteit is de ambitie: een stijgende trend in het aantal verplaatsingen per fiets en te voet. We willen op termijn minimaal aansluiten bij de landelijke gemiddelden op het gebied van lopen en het fietsgebruik. Dit willen we doen door in te zetten op: •
Het gebruik van actieve modaliteiten (fiets en voetganger) stimuleren.
•
Het STOMP-ontwerpprincipe volgen in de openbare ruimte.
•
Inclusiviteit van het mobiliteitssysteem waarborgen.
faciliteren van fietsen en wandelen binnen onze gemeente past goed binnen dit thema. Om fietsen en lopen te stimuleren is er, naast herkenbare loop- en fietsroutes met goede oversteekvoorzieningen, ook een rol weggelegd voor campagnes en educatie. Deze zijn er op het gebied van verkeersveiligheid zoals al eerder beschreven, maar ook om bijvoorbeeld bekendheid te geven aan regionale doorfietsroutes. Samenwerking met de buurgemeenten en de regio is hierbij belangrijk. Daarnaast kunnen ambities aan elkaar verbonden worden, zoals het stimuleren van fietsen naar het werk met een werkgeversaanpak vanuit de regio. Hierin trekken we ook op met het Sociaal Domein, bijvoorbeeld door
Het gebruik van actieve modaliteiten stimuleren
het Beweegteam te betrekken.
Een gezonde leefomgeving en prioriteit voor fietsers en voetgangers zijn belangrijke onderwerpen in de omgevingsvisie van Westervoort. Ook vanuit de ambtelijke brede werksessie blijkt dat er aandacht moet zijn voor gezondheid. In een gezonde leefomgeving is het prettig om te wonen, werken, en recreëren. Het streven naar ruimte om te fietsen en te lopen is daarom van groot belang. Deze actieve modaliteiten dragen bij aan de gezondheid van mensen en ook aan het ontmoeten en omzien naar elkaar. Wandelen kan er bijvoorbeeld aan bijdragen dat mensen elkaar ontmoeten en een praatje maken. Daarnaast zijn het duurzame, schone en ruimteefficiënte vervoerswijzen. Ook vanuit de regio wordt er gewerkt aan het
Het STOMP-ontwerpprincipe volgen in de openbare ruimte Om een verdere stijging in het aantal verplaatsingen met actieve modaliteiten te bewerkstelligen is het uitgangspunt om het STOMP-ontwerpprincipe te volgen. Bij het STOMP-ontwerpprincipe staat de auto niet langer centraal bij de inrichting van de ruimte, maar gaan we eerst uit van de voetganger (Stappen) en vervolgens de fietser (Trappen), OV (openbaar vervoer) en MaaS (Mobility as a Service). Als laatste wordt de privéauto meegenomen in de
stimuleren van schone verplaatsingen en meer fietsgebruik.
inrichting. Het STOMP-principe is inmiddels uitgegroeid tot een belangrijk
Omdat de auto veel wordt gebruikt en er minder wordt gefietst en gelopen
invulling geeft aan de leefbaarheid en bereikbaarheid.
uitgangspunt waarbij de mens centraal staat in gebiedsontwikkelingen en dat
in Westervoort, is er veel potentie om dit te veranderen. De onderlinge reisafstanden (zowel naar voorzieningen binnen Westervoort als in de regio) lenen zich uitstekend voor het gebruik van de fiets. Het blijven stimuleren en
18
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
Inclusiviteit van het mobiliteitssysteem waarborgen Een belangrijk aandachtspunt binnen het thema actieve mobiliteit is de inclusiviteit van het mobiliteitssysteem. Het belang van inclusiviteit en toegankelijkheid werd benadrukt tijdens de ambtelijke brede werksessie. Met de toenemende vergrijzing neemt het gebruik van scootmobielen, rollators en rolstoelen op straat toe. Maar ook de behoefte om dicht bij voorzieningen te wonen en deze te voet of op de fiets te kunnen bezoeken past hierbij. Niet alleen vanwege de vergrijzing is aandacht voor toegankelijkheid belangrijk, dit geldt voor meer groepen (zoals kinderen en mensen met een beperking). Ook vanuit mobiliteit willen we bijdragen aan een inclusieve samenleving. Versmallingen,
oneffenheden
en
stoepranden
kunnen
een
ware
hindernisbaan vormen. Daarom willen we ons inzetten voor een sluitend (waar mogelijk obstakelvrij) voetgangers- en fietsnetwerk.
19
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
1
3.3
Knelpunten naar aanleiding van ruimtelijke
Bereikbaarheid
ontwikkelingen aanpakken
Binnen het thema bereikbaarheid hebben we de ambitie: het behouden van
In de gemeente Westervoort en de regio zijn veel
bereikbaarheid van huidige en borgen van bereikbaarheid van
woningbouwplannen
toekomstige woonwijken en bedrijventerreinen, voor alle modaliteiten.
bedrijventerreinen.
Dit
zijn
uitbreidingen
van
voorbeelden
van
ontwikkelingen die een toename van het aantal
Dit willen we doen door in te zetten op: •
en
Het aanpakken van knelpunten naar aanleiding van nieuwe ruimtelijke
verplaatsingen als gevolg hebben. We willen voorkomen dat deze toename
ontwikkelingen (woningbouwplannen en uitbreiding bedrijventerreinen,
leidt tot een verslechtering van de bereikbaarheid.
doortrekking A15). •
De bereikbaarheid met duurzame mobiliteitsvormen verbeteren, zoals:
De bereikbaarheid staat ook onder druk door de uitstel van het project ViA15.
-
fiets (elektrisch, bakfiets, speed-pedelec, etc.);
Het project zal worden uitgevoerd, maar de precieze planning is nog
-
openbaar vervoer;
onduidelijk. Hoewel de knelpunten op de A12/N325 dus worden opgelost,
-
deelmobiliteit;
duurt dit nog even (voor nu houden we er rekening mee dat de afronding van
-
elektrische auto.
het project niet eerder dan 2030 plaatsvindt). Onderdeel hiervan is ook het sluipverkeer dat via Westervoort rijdt om de knelpunten op de A12 te
Met bereikbaarheid wordt de toegankelijkheid van bestemmingen bedoeld,
vermijden. We blijven dit sluipverkeer weren en de overlast verzachten. Het
uitgedrukt in de kosten, tijd en/of moeite die nodig is om een bestemming te
weren van sluipverkeer mag echter niet leiden tot onacceptabele situaties
bereiken. Hieronder valt dus onder andere een vlotte verkeersafwikkeling met
elders in het dorp.
een goede doorstroming van het verkeer op de wegvakken en kruispunten voor alle vervoerswijzen. Hierbij geven we zoveel mogelijk prioriteit aan de voetganger, de fiets (waar dat veilig kan) en het openbaar vervoer (eventueel aangevuld met deelmobiliteit). Het is belangrijk om de leefbaarheid in en rondom wijken te bewaken als gevolg van de verbeterde bereikbaarheid. Onder andere (verkeers)veiligheid en vormen van trillings-, geur- en geluidsoverlast houden we daarbij in de gaten. Indien nodig wordt onderzocht of er maatregelen getroffen moeten worden om de leefbaarheid op peil te houden.
De bereikbaarheid met duurzame mobiliteitsvormen verbeteren Met
duurzame
mobiliteit
bedoelen
we
een
toekomstbestendige manier van vervoer, waarbij onze verplaatsingen steeds minder negatieve invloed gaan hebben op het milieu en een steeds lagere CO2uitstoot. Drie belangrijke uitgangspunten voor het verduurzamen van de mobiliteit zijn het voorkomen van verplaatsingen, het veranderen van vervoersmiddelen en het verschonen van vervoersmiddelen.
20
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
•
Het voorkomen van verplaatsingen heeft een groot effect, maar is niet altijd mogelijk. Denk daarbij bijvoorbeeld aan thuiswerken.
•
Het veranderen van vervoersmiddelen heeft betrekking op het gebruik van duurzamere vervoerswijzen. De fiets speelt hierbij een belangrijke rol als vervanging van onder andere de kortere autoritten. Naast het stimuleren van de fiets, dragen ook het stimuleren van het lopen voor de korte afstanden en het gebruik van openbaar vervoer voor de langere afstanden (eventueel aangevuld met deelmobiliteit) bij aan een duurzamere mobiliteit.
•
Het verschonen van verplaatsingen is te bereiken door alternatieve brandstoffen te gebruiken, zoals elektriciteit.
Het bevorderen van de duurzame mobiliteit draagt bij aan een meer leefbare, gezonde en aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Hiermee wordt tegelijkertijd ook de verkeersoverlast gereduceerd. Zo leidt het gebruik van de fiets tot minder verkeershinder in vergelijking met het gebruik van de auto (minder verkeersdrukte, geluids- en geuroverlast). Ook het gebruik van de elektrische auto in plaats van een auto op benzine of diesel leidt tot minder geluids- en geuroverlast. Het minimaal in stand houden en waar mogelijk verbeteren van het huidige openbaarvervoernetwerk is belangrijk om het openbaar vervoer een volwaardig alternatief van de auto te maken.
21
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
22
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
4. Acties Om toe te werken naar de ambities voor mobiliteit in de gemeente
•
Westervoort zijn maatregelen nodig. De benodigde acties per thema zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Het gaat dan bijvoorbeeld om gedragsbeïnvloeding,
een
knelpunten,
omgang
of
de
aanpak met
voor
verkeersveiligheid
deelmobiliteit.
De
Jaarlijks worden gedragscampagnes (voorlichting) uitgevoerd op landelijke, regionale en lokale schaal en deze sluiten op elkaar aan.
•
en
Verkeerseducatie voor alle leeftijden gericht op gedrag, vaardigheden, kennis en kunde van de verkeersdeelnemers. Blijvend inzetten op het
benodigde
praktisch
fietsverkeersexamen
en
het
stimuleren
van
de
OV
aanpassingen aan de verkeersnetwerken zijn opgenomen in hoofdstuk
ambassadeurs. Uitbreiden met ANWB Streetwise of andere VVN
5. Daarnaast evalueren we in een twee jaarlijkse cyclus de voortgang van
campagnes.
het bereiken van de ambities.
•
Ongevallen worden ten dele veroorzaakt doordat verkeersregels worden genegeerd of onbekend zijn. Daarom wordt ook ingezet op campagnes
4.1
Verkeersveiligheid
gericht op bewustwording in samenwerking met inwoners (bijvoorbeeld meedenken over locatie snelheidsdisplays). •
Netwerken verbeteren Aanpassingen
aan
verkeersnetwerken
kunnen
de
pakketten op een pakketpunt laten bezorgen in plaats van aan huis,
verkeersveiligheid
waardoor er minder verkeersbewegingen binnen de buurt nodig zijn. Dit
verbeteren. Zo zorgen snelheidsverlagingen voor gemotoriseerd verkeer of
is ook goed voor de luchtkwaliteit.
een andere inrichting van een straat ervoor dat het risico op een ernstig ongeval vermindert. Hoofdstuk 5 gaat uitvoerig in op de gewenste netwerken voor alle modaliteiten, en de maatregelen die daarbij horen. Gedragsbeïnvloeding Ter verbetering van de verkeersveiligheid wordt ingezet op het beïnvloeden van het verkeersgedrag van weggebruikers. Dit wordt gedaan door middel van educatie, campagnes, aanpassingen in de openbare ruimte en handhaving. Voorbeelden van gedragsbeïnvloeding zijn:
23
Het stimuleren van initiatieven vanuit inwoners. Denk bijvoorbeeld aan
Aanpak voor als onveilig ervaren locaties De gemeente Westervoort gebruikt de volgende standaard aanpak voor onveilige wegen, kruispunten, rotondes en oversteeklocaties om de verkeersveiligheid te waarborgen. Bij meldingen van verkeersonveilige situaties gaan we uit van de volgende stappen (zie ook figuur 4.1): 1.
We kijken naar de objectieve verkeersveiligheid. Vinden er op deze locatie veel ongevallen plaats (die ook geregistreerd worden)? En voldoet de weginrichting in combinatie met het gebruik van de weg?
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
2.
Als er ongevallenconcentraties zijn en zijn deze het gevolg van de weginrichting, dan kijken we in overleg met belanghebbenden of fysieke maatregelen mogelijk zijn om deze in het vervolg te voorkomen. Hierbij maken we gebruik van het Provinciale verkeersrisicomodel DOKDATA. Een wegvak of kruispunt met een hoog risicoprofiel komt eerder in
Acties verkeersveiligheid
1
Intern onderzoek naar bestaande knelpunten objectieve verkeersveiligheid en dit linken aan het jaarlijkse budget dat we aanvragen om kleine maatregelen te kunnen treffen. Dit is een doorlopend proces.
aanmerking voor aanpassingen dan een wegvak met een lager risicoprofiel. Daarnaast de aanpassingen die hieruit voortkomen kansrijker voor een cofinanciering of subsidie vanuit het Rijk en de Provincie. 3.
Zijn er geen ongevallenconcentraties dan proberen we factoren die mogelijk bijdragen aan de subjectieve veiligheid meetbaar te maken. Bijvoorbeeld, als er wordt aangegeven dat op een bepaalde weg te hard wordt gereden, dan gaan we eerst de snelheid meten.
4.
Als blijkt dat de snelheid een risico is, dan starten we in overleg met belanghebbenden een bewustwordingscampagne met bijvoorbeeld een snelheidsdisplay, of schakelen we Veilig Verkeer Nederland in.
5.
Bij
het
uitblijven
van
verbetering
gaan
we
in
gesprek
met
belanghebbenden over andere mogelijkheden en onderzoeken we infrastructurele maatregelen. Dit combineren we bij voorkeur met noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden aan de weg, tenzij er acuut gevaar is.
Acties verkeersveiligheid
2
Met behulp van een jaarlijks budget de verkeersveiligheid stimuleren middels gedragscampagnes en verkeerseducatie. Daarbij sluiten we aan bij lokale/regionale/landelijke
gedragscampagnes en stimuleren en faciliteren we initiatieven vanuit de inwoners.
3
Uitvoering geven aan de gestandaardiseerde aanpak voor locaties in de gemeente die als onveilig worden ervaren.
24
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
Melding ervaren verkeersonveiligheid
s er sprake van spoed of een acuut verkeersveiligheidsprobleem?
Meer dan n melding ontvangen over ervaren verkeersonveiligheid
Melding archiveren en melder informeren, voorlopig geen actie
A
b ectieve verkeersveiligheid: inden er geregistreerde ongevallen plaats op deze locatie?
A
A
n gesprek met belanghebbenden
Sub ectieve verkeersveiligheid: s de melding meetbaar (bi v. hoge snelheid ?
i n de ongevallen te linken aan de weginrichting?
A
A
Starten met metingen: s er een afwi king?
ndien mogeli k, f sieke maatregelen treffen
n afstemming met andere beleidsdomeinen om tot effectieve inzet van middelen te komen
A
Starten met bewustwordingscampagne
A
Andere mogeli ke gedragsmaatregelen?
M
Figuur 4.1: Gestandaardiseerde aanpak voor als onveilig ervaren locaties
25
Starten met metingen: s er een verbetering?
n gesprek met belanghebbenden
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
4.2
Gedragsmaatregelen
Actieve mobiliteit
Om fietsen en lopen verder te stimuleren is er ook een rol weggelegd voor Netwerken verbeteren
campagnes en educatie. Deze zijn er op het gebied van verkeersveiligheid,
De manier waarop locaties in Westervoort aan elkaar verbonden zijn door
zoals eerder beschreven, maar ook voor het stimuleren van actieve mobiliteit.
middel van de verkeersnetwerken heeft invloed op het verplaatsingsgedrag van mensen. Om het gebruik van actieve modaliteiten (lopen en fietsen) te stimuleren, zijn verbeteringen aan deze netwerken nodig. Denk bijvoorbeeld aan het aanleggen van ontbrekende schakels, of de kwaliteit van bestaande verbindingen verhogen. Hoofdstuk 5 gaat uitvoerig in op de gewenste
Samenwerking met de buurgemeenten en de regio is hierbij belangrijkijk. Daarnaast verbinden we ambities aan elkaar, zoals het stimuleren van fietsen naar het werk en carpoolen met een werkgeversaanpak vanuit de regio. Maar ook door samen te werken met andere beleidsterreinen zoals sport, recreatie, gezondheid en het gemeentelijke beweegteam. Naast het stimuleren van
netwerken voor alle modaliteiten, en de maatregelen die daarbij horen.
actieve vervoerswijzen ontmoedigen we bepaalde vervoerswijzen. We zorgen
Fysiek toegankelijke infrastructuur
is dan een rit met de auto.
bijvoorbeeld dat een rit op de fiets voor veel bestemmingen korter of sneller
We willen onze infrastructuur toegankelijk maken door rekening te houden met de wensen en beperkingen van verkeersdeelnemers. Het gebruik van
Stimuleren fietsgebruik
scootmobielen, rollators en rolstoelen op straat neemt door de vergrijzing toe.
De fiets is een duurzame vervoerswijze. Uit de enquête blijkt dat ook inwoners
Maar ook voor andere groepen is aandacht voor toegankelijkheid belangrijk,
de bereikbaarheid met de fiets en fietsvoorzieningen erg belangrijke
zoals voor kinderen of mensen met een beperking. Versmallingen,
onderwerpen vinden. Het fietsgebruik in Westervoort ligt echter lager dan het
oneffenheden en stoeprandjes kunnen een ware hindernisbaan vormen.
gemiddelde in Nederland. Naast het stimuleren van fietsgebruik door prioriteit te geven aan de fiets in ontwerp en inrichting van de openbare
De gemeente zet zich daarom in voor voldoende brede trottoirs en voor
ruimte, investeren we ook in fietslessen, educatie, voorlichting, en het
middengeleiders om het oversteken van drukke staten makkelijker te maken.
promoten van fietsroutes. Ook sluiten we aan bij regionale campagnes gericht
Ook het verbeteren van de zichtbaarheid van de infrastructuur (goede
op inwoners, werknemers en werkgevers, zoals Slim & Schoon Onderweg.
verlichting, markering en geleiding) is hiervan onderdeel. Ernstige knelpunten krijgen prioriteit, de overige worden meegenomen in combinatie met
Bevorderen ketenmobiliteit
onderhoud.
de
Ketenmobiliteit is het gebruik van meerdere vervoerswijzen binnen een reis.
voetgangersvoorzieningen door bij onderhoud en realisatie van infrastructuur
Bijvoorbeeld met de fiets naar de bushalte en vervolgens met de bus naar de
specifiek rekening te houden met de voetganger.
eindbestemming. Een goed netwerk van overstappunten, nabijheid van
Hiermee
sluiten
we
aan
op
het
verbeteren
van
openbaar vervoerhaltes, beschikbaarheid van deelmobiliteit, een goede doorstroming
26
van
de
bus
en
goede
verbindingen
tussen
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
(fiets)parkeerplaatsen en OV-voorzieningen zijn voorbeelden van aspecten die het makkelijker maken om vervoerswijzen te combineren. Het bevorderen van
ketenmobiliteit
zorgt
ervoor
dat
duurzamere
en
gezondere
vervoerswijzen meer worden gebruikt.
Acties actieve mobiliteit
1
Bij de herinrichting van de openbare ruimte houden we rekening met eisen aan toegankelijkheid. Ernstige knelpunten of tekortkomingen in de toegankelijkheid van de openbare ruimte lossen we op met een jaarlijks inclusie budget.
2
Aansluiten op regionale campagnes gericht op inwoners, werkgevers en werknemers, zoals Slim & Schoon Onderweg
3
Bieden van goede voorzieningen op overstappunten, zoals bushokjes en hoogwaardige fietsenstallingen, om ketenmobiliteit te bevorderen.
4
Bij grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen onderzoeken we de mogelijkheden voor het toevoegen van openbaar vervoer en het
voorzien van goede loop- en fietsroutes naar openbaar vervoerhaltes.
5
Parkeerdrukmeting: Het houden van een parkeerdrukmeting om de parkeerdruk in de gemeente inzichtelijk te krijgen.
6
Opstellen Parkeerbeleidsplan: Het opstellen van gemeentelijk parkeerbeleid om een structurele aanpak voor het parkeren en de parkeerregulering in (wijk)centra vast te kunnen stellen.
27
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
4.3
laatstgenoemde evenveel of meer ontsluitingen krijgt ten opzichte van
Bereikbaarheid
gemotoriseerd verkeer.
Netwerken verbeteren De verschillende verkeersnetwerken spelen een belangrijke rol in de bereikbaarheid van bestemmingen in Westervoort. Gewenste aanpassingen aan het loop- en fietsnetwerk, het openbaar vervoersnetwerk en het netwerk voor gemotoriseerd verkeer zijn te vinden in Hoofdstuk 5.
Het delen van vervoer wordt de laatste jaren steeds bekender, en groeit ook in gebruik. In de gemeente Westervoort is de groei van het gebruik van deelmobiliteit lager dan het Nederlands gemiddelde. Omdat een deelauto een duurzaam alternatief is voor een eigen auto en
Omgang met de effecten van ruimtelijke plannen Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen (zoals woningbouwlocaties
Deelmobiliteit
of
bedrijfsvestigingen) wordt het effect op de verkeersstromen in beeld gebracht (door de ontwikkelende partijen). Daarbij kijken we naar de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid en passen we daar waar nodig de infrastructuur aan. Vormen van trillings-, geur- en geluidsoverlast houden we daarbij in de gaten. Indien nodig wordt onderzocht of er maatregelen getroffen moeten worden om de leefbaarheid op peil te houden. De afstemming tussen bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid is opgenomen in de wegencategorisering, welke te zien is in Hoofdstuk 5 (Netwerken). Naast woningbouw door inbreiding en verdichting in de spoorzone, zijn er uitbreidingsplannen in Westervoort-Noord met de bouw van circa 600 woningen. Daarnaast worden circa 300 extra arbeidsplaatsen ontwikkeld op bedrijventerrein Het Ambacht. En ook buiten de gemeentegrenzen zijn diverse plannen. Bereikbaarheid van deze nieuwe locaties, maar ook bestaand bebouwd gebied, wordt onder andere gegarandeerd door optimalisering van het huidige netwerk en de aanleg van nieuwe infrastructuur waar nodig. Daarnaast wordt ingezet op snelheidsbeperkend ontwerp van wegen waar dat nodig is en aantrekkelijke verkeersroutes voor langzaam verkeer, waarbij
ruimtebesparend is, staat de gemeente positief tegenover deelauto’s.
e
willen initiatieven ruimtelijk faciliteren door bijvoorbeeld een parkeerplaats beschikbaar te stellen en in de gemeentelijke parkeernormen is reeds een reductiefactor opgenomen bij de inzet van een of meerder deelauto's. We verwachten vooral op de langere termijn of bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijkheden, daarom laten we het initiatief voorlopig bij de markt. We onderzoeken wel de mogelijkheid om aan te sluiten bij initiatieven van buurgemeenten zoals Arnhem. Korte termijn aanpak voor de A12/N325 Het
project
ViA15
is
belangrijk
om
de
huidige
en
toekomstige
congestieproblematiek op de A12 en het stedelijke netwerk van de A325 en N325 op te lossen en daarmee het sluipverkeer in Westervoort te verminderen. Een uitbreiding van het wegennet schept bovendien ruimte voor de woningbouwopgaven in de regio en de mobiliteitstransitie in Arnhem, Nijmegen en de regiogemeenten. Inmiddels is definitief besloten dat het project ViA15 (doortrekking A15 en verbreding A12/A15) wordt uitgevoerd, hoewel de precieze planning hiervan nog onduidelijk is. Voor de korte termijn heeft de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, namens de samenwerkende gemeenten, de mogelijke
28
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
mobiliteitsmaatregelen in de A12-zone onderzocht. Daaruit is een maatregelenpakket
voor
de
kortere
termijn
(voorafgaand
aan
de
daadwerkelijke realisatie) voortgekomen met als doel de bestaande knelpunten op het gebied van bereikbaarheid en leefbaarheid te verlichten. Het maatregelenpakket voor de komende vijf jaar waarmee bestaande knelpunten (enigszins) kunnen worden verlicht is opgenomen in Figuur 6.1 in de bijlage. Het is niet reëel bestaande knelpunten op te kunnen lossen met dit pakket; daarvoor is immers het project ViA15 beoogd. Daarnaast weten we dat verlichting van het wegennet vaak snel opnieuw wordt ingevuld door nieuwe (externe) verkeersdeelnemers door latente vraag. Daarom is het doel van de maatregelen de (interne) automobilisten vanuit de regio goede alternatieven te bieden en verleiden hier gebruik van te maken. Voor Westervoort is naast de gedrags- en verkeersmanagementmaatregelen en het op opwaarderen van de stationsvoorzieningen, het volgende relevant: het opwaarderen van lijn 60 naar HOV, en het aanleggen van de ontbrekende schakels in de snelfietsroute F12 (en de feeders daar naartoe).
Acties bereikbaarheid
1
We staan positief tegenover deelmobiliteit. We laten het initiatief bij de markt en willen deze ruimtelijk faciliteren. Als het haalbaar is sluiten we aan bij bewezen effectieve deelmobiliteitsconcepten, zoals bijvoorbeeld in Arnhem.
2
Uitvoering geven aan de Korte termijn aanpak voor de A12/N325.
29
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
2
30
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
5. Netwerken e thema’s en ambities zoals beschreven in hoofdstuk
zi n vertaald naar de
Dit geeft antwoord op vragen als: Waar willen we dat het auto-, fiets-, bus- en
verkeersnetwerken. Hieronder staan de hoofdstructuren voor de voetganger
treinverkeer in de gemeente Westervoort hoofdzakelijk plaatsvindt? Welke
en fiets, het openbaar vervoer en het gemotoriseerde verkeer weergeven.
routes hebben een belangrijke functie? Waar vinden we de toegankelijkheid
De volgende paragrafen gaan nader in op deze netwerken.
voor voetgangers éxtra belangrijk?
In iedere paragraaf grijpen we eerst terug op de hoofdstructuur van de
Daarna werken we per vervoerswijze in detail uit wat dat betekent voor het
modaliteit.
netwerk en welke aanpassingen daarvoor nodig zijn. Deze netwerken zijn opgesteld op basis van een combinatie van richtlijnen en ambities, waarbij ook de beleving van de weggebruiker centraal staat.
31
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
5.1
Voetgangers- en fietsnetwerk
Hoofdstructuur voetganger Bijna alle verplaatsingen, zowel functioneel als recreatief, beginnen en eindigen met lopen. Iedereen moet daarom overal te voet kunnen komen. Sommige gebieden worden echter intensiever door voetgangers gebruikt, zoals plekken waar mensen winkelen of overstappen op het openbaar vervoer. In deze gebieden is daarom extra aandacht voor de voetganger gewenst. De belangrijke gebieden voor voetgangers zijn weergeven in Kaart 5.1 op pagina 34. Hoofdstructuur fiets Voor de beoogde hoofdstructuur voor de fiets zijn de routes met de belangrijkste verbindende functie opgenomen. In Westervoort komen twee belangrijke snelfietsroutes (SFR) samen die de gemeente verbinden met Duiven en Arnhem. SFR12 maakt een verbinding tussen Westervoort, de bedrijventerreinen in Duiven en de route langs de A12 richting het oosten. SFR De Liemers loopt wat meer zuidelijk, parallel aan de spoorlijn. elangri ke gebieden voor voetgangers
Naast de snelfietsroutes, zijn de hoofdfietsroutes in Westervoort belangrijke
Snelfietsroute
verbindingen om afstanden binnen de gemeente fietsend af te leggen. De
Snelfietsroute iA
hoofdfietsroutes lopen langs belangrijke bestemmingen binnen Westervoort,
Hoofdfietsroute
zoals de centrumgebieden, het treinstation, en het bedrijventerrein. Ook zijn
Ambitie
er nog een aantal lokale fietsroutes, en bovendien mag er natuurlijk ook op alle andere straten en fietspaden worden gefietst.
32
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
Gewenste aanpassingen voetgangers- en fietsnetwerk
met het Dorpsplein kunnen verbeteren. Daarbij betrekken we ook de in het verleden uitgevoerde onderzoeken.
Het gewenste voetgangers- en fietsnetwerk is te zien op Kaart 5.1 op de volgende pagina. Ook hier wordt het voetgangersnetwerk afgebeeld in
4)
Verbeteren veiligheid fietsers en voetgangers kruispunt Rivierweg –
belangrijke gebieden voor voetgangers. Om het gewenste netwerk te
Heilweg
realiseren, zetten we in op de volgende aanpassingen:
Het kruispunt Rivierweg – Heilweg gaan we aanpassen om de
1)
verkeersveiligheid voor fietsers en voetgangers te verbeteren.
Dijken fietsvriendelijker De dijken zijn onderdeel van de hoofd- of lokale fietsstructuur. De fietser
2)
5)
Diverse lokale verbeteringen
is daar de hoofdgebruiker, en de auto (waar mogelijk) te gast. We willen
Naast de bovenstaande aanpassingen zijn er diverse lokale verbeteringen
daarom, op plekken waar de auto nog wel mag rijden, een autoluwe dijk
in het voetgangers- en fietsnetwerk die we gaan uitvoeren. Dit zijn relatief
realiseren in combinatie met fietsstraatinrichting op hoofdfietsroutes.
kleine ingrepen om bijvoorbeeld de toegankelijkheid of kwaliteit van een
Onderzoek naar de exacte weginrichting van de IJsseldijk doen we al
voet- of fietspad te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn het verlagen
binnen het project Dijkversterking van het Waterschap en het project
van een stoeprand op een oversteeklocatie, of het verbeteren van het
Rivierklimaatpark van de Provincie Gelderland.
wegdek van (een deel van) een fietspad. De basiskenmerken van de
Looproutes naar het centrum verbeteren
verschillende type fietsroutes in het fietsnetwerk zijn opgenomen in
Het centrum van Westervoort, waar onder andere het gemeentehuis, het
bijlage 2.
treinstation en supermarkten en winkels zijn gevestigd, is een belangrijk gebied voor voetgangers. Om lopen naar dit centrumgebied te stimuleren zijn goede, toegankelijke looproutes van belang. Daarom zetten we in op het verbeteren van de looproutes naar het centrum. 3)
Locatie SFR De Liemers en oversteek met Dorpsplein verbeteren Snelfietsroute (SFR) De Liemers, ter hoogte van het treinstation Westervoort, loopt in de huidige situatie aan de zuidkant van de Zuidelijke Parallelweg. Om de veiligheid te verbeteren willen we onderzoek doen naar de mogelijkheden om dit deel van de snelfietsroute via de noordzijde van de Zuidelijke Parallelweg te verlopen, als aanvulling op de gebiedsvisie stationsgebied Westervoort. Indien het verplaatsen van de snelfietsroute niet mogelijk is, is het van belang om te onderzoeken hoe we de veiligheid van de oversteek van SFR De Liemers
33
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
Kaart 5.1: Gewenst voetgangers- en fietsnetwerk
34
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
5.2
Openbaar vervoersnetwerk
Als gemeente hebben we zelf geen zeggenschap op de lijnvoering van het openbaar
vervoer.
Maar
we
kunnen
wel
potentiële
verbeteringen
onderzoeken en daarvoor lobbyen. Hiervoor werken we samen met de provincie, buurgemeenten en concessiehouders. Ook kunnen we als gemeente bijdragen aan de kwaliteit van het openbaar vervoer door het aanbieden van goede gemeentelijke infrastructuur en haltevoorzieningen in samenhang
met
de
wegencategorisering,
woningbouw
en
sociale
voorzieningen. Hoofdstructuur openbaar vervoer Het openbaar vervoersnetwerk in Westervoort kent een treinstation aan de spoorlijn vanaf Arnhem in de richting van Doetinchem en Winterswijk. Daarnaast zijn er verschillende buslijnen die Westervoort met Duiven, Zevenaar, en Arnhem verbinden. We willen minimaal het huidige kwaliteitsniveau van het openbaar vervoer behouden, maar we streven naar het verbeteren van de kwaliteit. Dit draagt bij aan het verbeteren van de mogelijkheden voor ketenmobiliteit. Kaart 5.2 op pagina 37 laat het gewenste openbaar vervoersnetwerk zien. Op deze kaart
reinstation
zijn ook de benodigde aanpassingen en ambities opgenomen. Deze worden
Spoorli n
op de volgende pagina’s één voor één toegelicht.
usli n usli n ambitie
35
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
Gewenste aanpassingen openbaar vervoersnetwerk
deze
Om de bereikbaarheid met het openbaar vervoer te verbeteren, hebben we
mobiliteitsvormen willen verbeteren, spreken we onze ambitie over deze
gewenste aanpassingen (zie ook kaart 5.2 op pagina 37).
verbinding uit. We gaan lobby voeren om in samenwerking met
verbinding
en
we
de
bereikbaarheid
met
duurzame
gemeenten Arnhem, Rheden en Duiven, de regio, provincie en 1)
Verplaatsen bushalte naar Hamersestraat-Liemersallee
vervoerder, de potentie van deze verbinding te onderzoeken. Onderdeel
In het noorden van de gemeente wordt de nieuwe wijk Westervoort-
hiervan is ook het verbinden van lijn 61 met lijn 26/27.
Noord gerealiseerd. Om ook de bereikbaarheid per openbaar vervoer voor deze toekomstige inwoners te borgen, is het de wens om dichtbij de nieuwe wijk op de Hamersestraat/Liemersallee een bushalte (lijn 61) te bieden. Hiervoor kan de bushalte Dorpstraat/Hamersetraat worden opgeheven. Mensen die hier eerder gebruik van maakten kunnen alsnog dichtbij opstappen op de bushalte bij het treinstation, waar lijn 61 ook langskomt. 2)
Ambitie buslijn 60 HOV (4x per uur) Buslijn 60 loopt vanaf Arnhem richting de Tolkamer. Het is een belangrijke buslijn die onder andere Arnhem, Westervoort, Duiven en Zevenaar met elkaar verbindt. Momenteel gaat deze bus overdag 1x per uur, en tijdens de ochtendspits 2x per uur. Om de bereikbaarheid per openbaar vervoer te verbeteren, is het onze ambitie om deze buslijn de kwaliteit te geven van hoogwaardig openbaar vervoer (HOV). Daar hoort een hogere frequentie bij van 4x per uur.
3)
Ambitie verbinding Arnhem via Westervoort, Duiven, bedrijventerreinen en Velp Hoewel er meerdere buslijnen de gemeente Westervoort doorkruisen, is er in de huidige situatie geen buslijn die Westervoort met zowel Arnhem, Duiven, de bedrijventerreinen, en Velp verbindt. Een dergelijke busverbinding
(bijvoorbeeld
als
trolleybus
2.0)
verbetert
de
bereikbaarheid voor reizigers met het openbaar vervoer tussen bijvoorbeeld Velp en de bedrijventerreinen. Omdat er behoefte is aan
36
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
Kaart 5.2: Gewenst openbaar vervoersnetwerk
37
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
5.3
Gemotoriseerd verkeer
Hoofdstructuur De hoofdstructuur voor gemotoriseerd verkeer in Westervoort is te zien in de figuur hiernaast. Hierop zijn niet alle wegen weergeven, maar de wegen met een belangrijke functie in ontsluiting en afwikkeling voor gemotoriseerd verkeer in Westervoort. De dikte van de lijnen geeft de hiërarchie van de wegen aan. De rijksweg A12 is de belangrijkste verbinding van Westervoort met het regionale en landelijke wegennet. Via de Rijksweg en aansluiting 27 ‘ estervoort’ is de gemeente verbonden met deze autosnelweg.
e andere
belangrijke verbinding met de regio is de Brugweg naar de N325 (Pleijweg). Binnen de gemeente is de Rivierweg de belangrijkste weg. Daarnaast verbindt de Hamersestraat/Dorpstraat de Brugweg met de Rijksweg. Verder verbindt de Heilweg Westervoort en Duiven en de Loodijk Westervoort en Loo. Uitgangspunten wegencategorisering De wegencategorisering is een belangrijk instrument om de leefbaarheid en verkeersveiligheid te waarborgen. Binnen de wegencategorisering wordt een weg zo ingericht dat vormgeving, functie en gebruik in balans zijn met elkaar.
Autosnelweg
Dit sluit aan bij de principes van Duurzaam Veilig, en leidt tot uniform
iA
ingerichte en herkenbare wegen in heel Nederland. De wegencategorisering
egen met belangri ke functie in ontsluiting en afwikkeling
bevat een indeling van het wegennetwerk in Westervoort in een aantal wegcategorieën. Dit geeft inzicht in het gewenste gebruik en de bijpassende vormgeving van de wegen voor gemotoriseerd verkeer. Hiermee wordt ook de plek op de weg voor fietsers en voetgangers bepaald.
38
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
Landelijk
worden
drie
wegcategorieën
Hamersestraat. Binnen de bebouwde kom geldt een limiet van 50 km/u. Dit
onderscheiden in de opbouw van het
zijn delen van de Rivierweg, Hamersestraat, Brugweg en ’t Hoge ind.
wegennetwerk (in Bijlage 1 zijn de Westervoortse kenmerken
per
gewenste
Een ontwikkeling van de afgelopen jaren is de opkomst van een
wegcategorie
gebiedsontsluitingsweg met een snelheid van 30 km/u binnen de bebouwde
opgenomen): • •
kom. Deze categorie is passend bij wegen die zowel een verblijfsfunctie als
Stroomwegen:
stromen
op
verkeersfunctie vervullen, de zogenaamde ‘gri ze wegen’.
gebiedsontsluitingsweg wordt al in verschillende gemeenten toegepast. Ook
Gebiedsontsluitingswegen:
voor Westervoort is er een aantal wegen die een GOW30 functie vervullen. Dit
stromen
op
wegvakken
en
zijn het deel van de Dorpstraat ten oosten van de Brugweg, Dorpsplein, een
uitwisselen op kruispunten. •
it t pe
wegvakken en over kruisingen.
Erftoegangswegen:
deel van de Kerkstraat, een deel van de lapstraat (tussen de erkstraat en ’t
uitwisselen
op
Hoge Eind), en Broeklanden. Ook de Heilweg (tussen de Rivierweg tot aan de
wegvakken en kruispunten.
grens met gemeente Duiven) vervult de functie van GOW30. Niet al deze wegen hebben echter momenteel de status van GOW30, maar in de huidige situatie vaak nog een maximumsnelheid van 50 km/u.
Stroomwegen De primaire functie van een stroomweg is het verkeer zo snel mogelijk van punt A naar B te brengen. Dit betreft met name lange afstandsverkeer, maar
Erftoegangswegen (ETW)
ook regionaal verkeer. Er geldt een maximumsnelheid van 100, 120 of 130
Erftoegangswegen zijn met name bedoeld voor het ontsluiten van erven,
km/u. In het noorden van Westervoort loopt een deel van de autosnelweg
woningen en andere bestemmingen. Hierbij staat de verblijfsfunctie voorop.
A12.
Buiten de bebouwde kom is de snelheidslimiet 60 km/u, en binnen de bebouwde kom 30 km/u. Een groot deel van de wegen in de gemeente Westervoort valt onder de categorie erftoegangsweg.
Gebiedsontsluitingswegen (GOW) De functie van gebiedsontsluitingswegen is het bundelen van de verkeersstromen vanuit de diverse gebieden en verbindingen te bieden naar kerngebieden, naburige kernen en stroomwegen. De nadruk ligt op het verwerken van verkeer. In de praktijk betreft het vooral provinciale wegen en gemeentelijke
hoofdwegen.
Buiten
de
bebouwde
kom
geldt
een
Gewenste aanpassingen wegencategorisering Kaart 5.3 op pagina 42 laat de gewenste wegencategorisering zien, met een overzicht van de aanpassingen die daarvoor nodig zijn. Hieronder worden de gewenste aanpassingen toegelicht.
snelheidslimiet van 80 km/u. In Westervoort zijn dit een deel van de Rivierweg ten noorden van de Hamersestraat, en de Rijksweg ten westen van de
39
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
3
In Westervoort zijn relatief veel gebiedsontsluitingswegen wegen waar 50
De Klapstraat is momenteel voor het grootste deel een GOW50 weg
km/u gereden mag worden. Niet al deze wegen hebben echter puur een
(m.u.v. het deel ten westen van de Kerkstraat; dit deel is een
verkeersfunctie, maar soms ook een verblijfsfunctie. Daarnaast hebben veel
erftoegangsweg waar 30 km/u gereden mag worden). De Klapstraat kent
van deze wegen vaak geen vrijliggende voorziening voor fietsers. Hieruit
verschillende wegprofielen, waarvan de meesten zonder vrijliggende
volgen een aantal wegen waarbij een snelheidsverlaging (en daarmee een
fietspaden. Het is daarom voor de Klapstraat (vanaf de Kerkstraat tot aan
categorisering als ETW30 of GOW30) gewenst is. Een aandachtspunt hierbij is
’t Hoge ind gewenst om de weg als
dat
op
sommige
van
deze
wegen
buslijnen
aanwezig
zijn.
Snelheidsverlagingen doen we daarom in overleg met de openbaar
te categoriseren en als
zodanig in te gaan richten. 5)
vervoerders en hulpdiensten.
Broeklanden naar GOW30 Om een consistente en duidelijke wegencategorisering te hanteren is het gewenst om ook de Broeklanden van GOW50 te wijzigen naar GOW30.
1)
Dorpstraat (ten westen van de Brugweg) naar ETW30
6)
Het westelijke deel van de Dorpstraat is momenteel een GOW50-weg.
De Heilweg, die het zuiden van Westervoort met Duiven verbindt, was
Hier is echter geen (ruimte voor) vrijliggende fietsvoorziening. Daarom
aangeduid
willen we de snelheidslimiet aanpassen naar 30 km/u en de weginrichting
fietsvoorzieningen en de beperkte ruimte daarvoor maken dat de
daar op aanpassen. Zo ontstaat een veiligere weg met meer ruimte voor
categorisering GOW30 beter bij de Heilweg past. Deze aanpassing is al in
groen en wordt het fijner om er te verblijven. Daarnaast past de functie
gang gezet; de herinrichting van de Heilweg vindt plaats in 2025.
beter bij een erftoegangsweg. 2)
3)
4)
Heilweg naar GOW30
7)
als
GOW50
weg.
De
afwezigheid
van
vrijliggende
Rijn- en IJsseldijk autoluw
Dorpsplein naar GOW30
De Rijn- en IJsseldijk zijn onderdeel van het fietsnetwerk. De IJsseldijk is
Ook op de weg Dorpsplein mag er 50 km/u worden gereden. Vanwege
een hoofdfietsroute en de Rijndijk is een lokale fietsroute. Daarom willen
de parkeerplaats zijn hier relatief veel verkeersbewegingen die de weg
we dat de fietser hier de hoofdgebruiker is. Dat doen we door het autoluw
op- of afgaan. Dit in combinatie met de afwezigheid van vrijliggende
maken van de Rijn- en IJsseldijk. Sluipverkeer over de Rijndijk (van- en
fietsvoorzieningen maakt dat een aanduiding van de weg als GOW30
naar Loo) gaan we ontmoedigen, maar we leggen er geen knip in. Op de
gewenst is.
IJsseldijk leggen we een harde knip nabij het spoorviaduct. Op een deel
Kerkstraat naar GOW30
van de IJsseldijk wordt maximumsnelheid verlaagd van 60 km/u naar 30
Op de Kerkstraat geldt ook dat een wijziging van GOW50 naar GOW30
km/u. De dijken worden fietsvriendelijker. We willen een autoluwe dijk
gewenst is vanwege de afwezigheid van vrijliggende fietsvoorzieningen.
realiseren in combinatie met fietsstraatinrichting op hoofdfietsroutes.
Daarnaast is de weginrichting al conform een GOW30-profiel.
Onderzoek naar de exacte weginrichting van de IJsseldijk doen we al
K
binnen het project Dijkversterking van het Waterschap en het project
40
K
’
E
GO 30
Mobiliteitsvisie Westervoort 2040 - 25 februari 2025
4
Rivierklimaatpark van de Provincie Gelderland (zie ook maatregel 1 bij 8)
9)
gewenste aanpassingen in het loop- en fietsnetwerk).
Ook
‘ Hoge Eind nabij basisschool Het Startblok verbeteren
wegencategorisering of kruispunten uitvoeren:
willen
we
een
aantal
onderzoeken
met
betrekking
Het Hoge Eind is een weg met vrijliggende fietsvoorzieningen. Daarom
12) Onderzoeken knip Liemersallee binnen centrumplan Westervoort
tot
de
kan deze weg 50 km/u blijven. Echter rondom basisschool Het Startblok
De Liemersallee is één van de wegen die het deel van Westervoort ten
is het wenselijk om de verkeersveiligheid te verbeteren.
noorden van de spoorlijn verbindt met de rest van Westervoort. We willen
Snelheidsverlaging bedrijventerrein Het Ambacht
onderzoeken wat het effect is als de tunnel op de Liemersallee onder het
Op het bedrijventerrein Het Ambacht zijn alle wegen momenteel 50
spoor door wordt afgesloten voor autoverkeer. Wordt op deze manier
km/u.
een
het gemotoriseerd verkeer meer over de gewenste hoofdstructuur geleid,
gebiedsontsluitingsweg, maar erftoegangsweg. Daarnaast heeft een
waardoor het autoverkeer (sluipverkeer) door de kern van Westervoort