20240514-rv-gebiedsvisie-westervoort-noord-bijlage-1-gebiedsvisie
Tekst van het document
CONCEPT
Westervoort-Noord | Gemeente Westervoort Gebiedsvisie “De Groene Lanen”
Project
Gebiedsvisie “De Groene Lanen” Westervoort-Noord
Gemeente Westervoort
Projectnummer: 44.10.26
Initiatiefnemers
Gemeente Westervoort BPD Ontwikkeling B.V. Nikkels Projecten B.V.
Opsteller Buro SRO
Sweerts de Landasstraat 50 6814 DG Arnhem
Contactpersoon: Pim de Groot T (026) 35 23 125
E pim.degroot@buro-sro.nl
Datum Maart 2024
2
Inhoud Inleiding
Aanleiding Doel Ligging Grondeigenaren/marktpartijen Participatie Fasering in hoofdlijnen Leeswijzer
Ruimtelijke analyse Plangebied Historie Aandachtspunten Ruimtelijke kansen Ecologische kansen Analyse hoogbouw
Scenario’s
De Lange Lanen De Groene Grens Scenariokeuze Afweging voorkeursscenario
6
6 6 6 8 8 9 9
11
11 12 15 17 19 21
Gebiedsvisie
33
Deeluitwerkingen
34
Conclusie & vervolg
46
Ruimtelijk concept - principes
Ecologie & Natuur Groenstructuur Waterstructuur Bebouwing Klimaatadaptatie & Duurzaamheid Verkeersstructuur
Vervolg
33
34 36 38 40 42 44
47
26 27 29 30 31
3
4
GEBIEDSVISIE 5
Inleiding Aanleiding
Ligging
voornemens om in Westervoort extra woningen te realiseren. De
vlakbij het treinstation en de regionale bushaltes. Vanwege de goede
De gemeente Westervoort is vanwege de grote vraag naar woningen gemeente heeft daarvoor een ontwikkellocatie ten noorden van de huidige kern Westervoort op het oog. Dit gebied heeft dan ook de naam Westervoort-Noord gekregen. Het is de wens om hier circa 500-600
woningen te realiseren. Om de situering van de woningen in te kunnen
passen deze gebiedsvisie opgesteld. Vanuit de gebiedsvisie worden de ontwikkelmogelijkheden bekeken en keuzes gemaakt.
Doel
Het voorgaande kaderdocument is op 11 maart 2024 vastgesteld
Westervoort-Noord ligt dichtbij het centrum van Westervoort en bereikbaarheid, de aanwezigheid van voorzieningen, de IJssel en de recreatieve mogelijkheden heeft Westervoort veel woonkwaliteit. Via
de IJsselbrug is Arnhem zowel per fiets als met de auto goed bereikbaar.
Door de nabijheid van de A12 kan men binnen 15 minuten in het centrum
van Arnhem of met 30 minuten in het centrum van Nijmegen zijn. Verder is er een snelfietsroute in aanleg die Westervoort nog beter verbindt
met zijn directe omgeving. Dat maakt Westervoort een uitstekende plek, voor onder meer forensen, om te wonen.
door de raad. Deze kaders helpen duidelijke aanknopingspunten te formuleren voor de gebiedsvisie. De gebiedsvisie kan hier op worden getoetst.
Het doel van deze voorliggende studie is om een visie te geven op
de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied, waarin de projecten tot ontwikkeling kunnen komen. Een gebied met ruimte voor woningen,
ecologische verbindingen, een goede ontsluiting, zowel voor
gemotoriseerd verkeer als voor fietsers en voetgangers. Een gebied waar het prettig wonen is, met oog voor natuur en water(opvang) en een visie die gedragen wordt door omwonenden en belanghebbenden.
Luchtfoto met globale begrenzing (rood omlijnd) van plangebied 6
7
Grondeigenaren/marktpartijen
Deze gebiedsvisie is opgesteld in opdracht van de gemeente
Het tweede concept van de gebiedsvisie is op 21 november 2023
B.V. (hierna: Nikkels), de grondeigenaren in Westervoort-Noord. Met BPD
aanleiding van een eerste bestuurlijke bespreking is de gebiedsvisie van
Westervoort, BPD Ontwikkeling B.V. (hierna: BPD) en Nikkels Projecten en Nikkels zijn afspraken gemaakt over de onderlinge samenwerking.
Voor de gronden tussen de sportvelden (SC Westervoort) en de
spoordijk is overleg geweest met de familie Reijmer en de heer van
Essen, de twee grondeigenaren in dit gebied. Ook deze eigenaren hebben aangegeven mee te willen doen in de visievorming. Om die reden zijn ook deze gronden in de gebiedsvisie meegenomen.
Participatie
Op 19 juni 2023 heeft de gemeenteraad het “participatie- en communicatieplan Westervoort-Noord” vastgesteld. Naar aanleiding
daarvan heeft op 21 juni 2023 een eerste informatiebijeenkomst plaatsgevonden voor de scenariovorming van Westervoort-Noord. De
resultaten hiervan zijn meegenomen in de verdere uitwerking in deze visie.
Zoals beschreven in het participatieplan is inmiddels ook een
klankbordgroep ingesteld met omwonenden, bedrijven en potentiële bewoners van het gebied, Waterschap, Rivierklimaatpark (hierna:
RKP), Natuurmonumenten en Provincie. De klankbordgroep is voor het eerst bij elkaar gekomen op woensdag 20 september 2023. Na een presentatie van de plannen te hebben bijgewoond heeft de
klankbordgroep geadviseerd over de concept plannen. De reacties hieruit zijn verwerkt in de gebiedsvisie. 8
gepresenteerd aan en besproken met de Klankbordgroep. Naar
december 2023 gesplitst in een kaderdocument en een gebiedsvisie.
Op verzoek van het college is een aanvullende studie gedaan naar de mogelijkheden van hoogbouw in het plangebied en zijn de erven aan de IJsseldijk en de lintbebouwing aan de Dorpsstraat/Hamersestraat opgenomen in de gebiedsvisie. Deze elementen zijn op 20 februari 2024
besproken met de Klankbordgroep. Op basis van deze besprekingen is een advies van de Klankbordgroep opgesteld over deze gebiedsvisie.
Dit advies wordt, samen met de verslagen van de drie bijeenkomsten en aandachtspunten voor de verdere uitwerking, aangeboden aan college
van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. Als laatste paragraaf in deze gebiedsvisie (Conclusie en vervolg) is aangegeven
welke wijzigingen zijn aangebracht naar aanleiding van de input uit de klankbordgroep.
Fasering in hoofdlijnen
De planning van de ontwikkeling van Westervoort-Noord is nog niet bekend. Wel is er een een logische ontwikkelingsrichting voor het
gebied. De eerste ontwikkelingen zullen plaatvinden vanaf de rotonde aan de Hamersestraat. De verkeersontsluiting van de woongebieden
kan hiermee direct worden gerealiseerd, waarmee er een aansluiting is met de kern van Westervoort en omgeving. Na de ontwikkeling
van de eerste gebieden in het oosten van het plangebied volgen de sportvelden. Deze moeten immers nog eerst verplaatst worden voordat er gebouwd kan worden. Dit geldt ook voor verplaatsen van
Struyck Verwo en de daarbij behorende hinderzone. Als laatste zal het noordwestelijke gebied worden ontwikkeld.
Leeswijzer
Hierna worden eerst de relevante kaders voor de ontwikkeling van Westervoort-Noord toegelicht. Daarna volgt een beknopte ruimtelijke analyse van de locatie en de historie en achtergrond van het gebied. Ook komen hier mogelijke kansen en aandachtspunten. Na het vigerende Ontwikkelingsrichting woongebieden Westervoort-Noord
beleid worden de scenario’s besproken waarna een afweging gemaakt
wordt om te komen tot een gebiedsvisie die tot slot in een aantal deelkaarten uitgewerkt wordt.
9
10
Bult van Driegaarden
Huis Hamerden, oostelijk van het plangebied
Kleiputplassen ten noorden van het plangebied
Velden van Sportclub Westervoort (vanaf de IJsseldijk)
Ruimtelijke analyse Plangebied
Het plangebied ligt aan de noordzijde van Westervoort ter plaatse van
de huidige sportvelden en nabij de kleiputplassen. Naast sportvelden bestaat het gebied hoofdzakelijk uit akkerbouwvelden met maïs. De
noordwestzijde wordt begrenst door de (erven/woningen aan de) IJsseldijk. De noordoostzijde grenst aan de kleiputplassen en de Bult
van Driegaarden. De zuidzijde van het plangebied grenst aan bestaande bebouwing van de Dorpstraat en de Hamersestraat. Beide straten zijn Woonzorgcentrum Hamerstaete
een historisch gegroeid lint met hoofdzakelijk woningbouw dat de
verbinding vormt met het centrum van Westervoort. Centraal door het plangebied loopt de Brouwerslaan die toegang geeft tot de erven aan de IJsseldijk en de parkeerplaatsen van de sportvelden. Ook twee
woningen nabij de huidige tennisvelden worden via de Brouwerslaan ontsloten.
Langs de voetbalvelden van AVW’66 loopt een wandelpad in de richting van de Bult van Driegaarden en de kleiputplassen. Deze ‘Bult’
en de plassen zijn in eigendom van Natuurmonumenten en hebben een hoge natuurwaarde. Aan de zuidoostzijde (kruising Hamersestraat/
Liemersallee) ligt een grote rotonde die de hoofdontsluiting van het plangebied vormt.
Akkerland ten behoeve van het telen van mais (vanaf Huis Hamerden richting westen) 11
Historie
Westervoort is ontstaan als nederzetting bij een ‘voorde’ in de IJssel die
toegang gaf tot het westen. Deze oversteek van de IJssel zorgde ervoor dat Arnhem verbonden was met het oosten. In 1850 ligt er een Schipbrug
over de IJssel. Westervoort bestaat dan nog enkel uit een drietal straten,
de IJsseldijk, de Klapstraat en de Dorpsstrsaat/Hamersestraat die de verbinding met Duiven en het achterland vormt. Rond 1870 komt er een
tweede brug over de IJssel om de spoorlijn tussen Amsterdam, Utrecht, Arnhem en Duitsland mogelijk te maken. Rond die tijd neemt ook de
bebouwing in het lint van de Dorpstraat toe en wordt het station gebouwd. In de uiterwaarden wordt klei afgegraven voor het bakken van bakstenen. De kleine kleiputten langs de IJssel zijn op de kaart van 1900 goed zichtbaar.
Rond 1920 breiden de steenfabrieken zich uit en ook onstaan agrarische
1850
erven langs de IJsseldijk. De steenfabrieken krijgen een eigen spoorlijn
en haven voor het vervoer van bakstenen. In 1970 is de snelweg A12 aangelegd en zijn de steenfabrieken verder uitgebreid. Hiervoor worden
ook binnendijks kleiputten gegraven. Langs de kleiputten liggen ook kleine spoorlijntjes voor het vervoer van klei/stenen. Op de plek van de huidige Bult van Driegaarden lag toen nog een kleiput. Ook noordelijk van Huis Hamerden
werd met een kleiput begonnen. Ten zuiden van het spoor ontstond een nieuwe woonwijk. Verder krijgt de verbinding van Westervoort met de A12 (Rivierweg) vorm. In 1980 zijn de sportvelden aangelegd en de kleiputten
verder vergroot. Een deel van de putten is gedemd (ter plaatste van de huidige Bult). Ook ten zuiden van de Hamersestraat wordt de bebouwing geïntensiveerd. Op de laatste kaart heeft de Bult zijn huidige hoogte en is de westelijke kleiput gegraven. Het bedrijventerrein Nieuwgraaf wordt verder uitgebreid en ook Beekenoord komt tot ontwikkeling. 12
1970
1900
1920
1980
2020 13
Kaart: aandachtspunten 14
Legenda Geluidhinder railverkeer Hoge druk gasleiding
Aandachtspunten
In en om het plangebied liggen diverse functies die van invloed kunnen zijn op de gewenste ontwikkelingen in het plangebied. Vooral voor woningbouwfuncties gelden eisen worden voor een
Geurhinder veehouderij
goed woon- en leefklimaat. Er is geïnventariseerd welke mogelijke
Grond(water)vervuiling
moet worden gehouden. In het hiernaast weergeven kaartbeeld zijn de
Belangrijke watergangen Waterschap Achterkantsituaties / slechte beeldkwaliteit Bestaande bebouwing
belemmeringen er zijn waarbij in de planontwikkeling rekening mee belemmeringen aangegeven. Onderstaand worden enkele mogelijke belemmeringen genoemd: •
Geluid van spoor en weg
•
Hoge druk gasleiding en gasdrukstation;
•
Bedrijvigheid
•
Natura 2000-gebied
•
Beschermingszones dijk
• •
Trilling nabij het spoor;
Grond(water) vervuiling ter plaatste van de Bult van Driegaarden; A-watergangen van het waterschap incl. beschermingszones; Beschermingszones van de dijk;
Bedrijvigheid/inrichtingen in de buurt; -
Oversteekpunt fietsers
• •
Struyk Verwo
Schapenhouderij Manege Horeca
Groothandel
Begrafenisondernemer Wagenbouwerloods Autohandelaar
Bestaande woningen binnen het plangebied; Achterkantsituaties / slechte beeldkwaliteit;
(Spoor)brug over de IJssel 15
Kaart: ruimtelijke kansen 16
Legenda
Ruimtelijke kansen
Centrumvoorzieningen Westervoort
Het plangebied biedt, naast de gewenste ruimte voor woningbouw en
nabijgelegen natuurwaarden, nog diverse andere ontwikkelkansen.
Toegankelijkheid Bult van Driegaarden
Recreatieve verbindingen met het RKP of de Bult van Driegaarden kunnen daarin een belangrijke plek krijgen. Maar ook complementaire/
(Nieuwe) Fietsverbindingen
aanvullende natuur en versterking van de kleiputplassen is een mooie
Kenmerkende bebouwing
kans.
Enkele mogelijke kansrijke ontwikkelingen voor het plangebied zijn:
Versterken natte natuur Versterken recreatieve verbindingen en lanen
•
Recreatieve verbinding vanuit Westervoort richting de IJssel (RKP);
•
Versterken van de ecologische waarde van de kleiputten;
•
Versterken groenzones
•
Behoud stilte
•
Nieuwe Buurthub
•
Beeldbepalende bebouwing Uitzicht op de omgeving
•
Behouden natuurlijk evenwicht
•
Recreatieve verbinding richting de Bult van Driegaarden;
Verbeteren biodiversiteit en natuur (in plaats van kunstgrasvelden); Benutten kwaliteit van de groene erven langs de IJsseldijk;
De LiemersPoort als nieuwe entree/visitekaartje voor Westervoort met gezichtsbepalende bebouwing (hoogbouw) langs het spoor/de Brugweg met uitzicht over de uiterwaarden en de IJssel;
Zichtbaar maken van cultuurhistorisch element (vroeger was dit een
spoorlijn) door een nieuwe langzaam verkeersverbinding vanuit het centrum;
Een buurthub met kleinschalige bovenwijkse voorzieningen zoals een pakketdienst, huiskamercafé, deelauto’s, zorgfunctie en/of
moestuin op het knooppunt waar de twee assen en het bestaande • Wandelpad richting de Bult van Driegaarden
dorp samenkomen;
Mogelijkheden voor beeldbepalende bebouwing nabij de rotonde en in de punt van het groen.
17
Verbeteren en uitbreiden bestaande leefgebieden... Kaart: ecologische kansen 18
... en toevoegen nieuwe leefgebieden
Ecologische kansen
Het plangebied is gelegen op de zuidoever van de IJssel. Door de
Leefgebied Bult van Driegaarden en spoordijk
ontstaan. Zo bestaat het plangebied uit poldervaaggronden met meer
zoals de Bult van Driegaarden en de spoordijk. Deze (onbemeste)
ligging nabij de rivier en menselijk ingrijpen is hier een divers landschap zandige en meer kleiige delen, open en besloten, droog en nat, hoogen laagdynamisch, vlak en reliëfrijk en natuur- en cultuurgronden. Leefgebied uiterwaarden
Naast deze relatief natte gebieden zijn er ook droge leefgebieden extensiever beheerde weiden zijn gevariëerder en daardoor geschikt
voor insecten en kleine zoogdieren. (Voorkomende soorten zijn o.a. zandbij, icarusblauwtje, koninginnenpage, torenvalk).
Binnen deze landschappelijke context zijn er een aantal habitats
De gebieden samen vormen een netwerk dat plek biedt aan een grote
zichtbare zijn de uiterwaarden van de rivier de IJssel en zijn ook
verblijfsplek/rustplek is en het andere een geschikt foerageergebied.
te herkennen met een bovengemiddelde natuurwaarde. De meest onderdeel van Natura 2000. Dit betreft een vrij reliëfrijk gebied met
verscheidenheid aan soorten waarbij het ene gebied een geschikte
zowel natte als droge, open en besloten delen met een relatief hoge
Aanvullend foerageer- en verblijfsgebied Westervoort-Noord
en ooibossen een leefgebied aan typische soorten flora en fauna
foerageer-
dynamiek. Het biedt met een afwisseling aan water, open weiden
van het uiterwaardengebied (voorkomende soorten zijn o.a. putter, oeverzwaluw, grote klit en beemdkroon). Leefgebied kleiputplassen
Daarnaast zijn er de kleiputplassen. Dit zijn geïsoleerde wateren met een
lagere dynamiek die met name zijn omgeven met broekbosvegetatie (bos waarin de beplanting een vrijwel permanent onder invloed van
(grond-) water staat) en riet. (voorkomende soorten zijn o.a. laatvlieger, blauwe reiger, ijsvogel, grauwe wilg, riet en gele lis).
De ontwikkeling van Westervoort-Noord biedt kansen om aanvullend en
verblijfsgebied
vleermuizen en zwaluwen.
te
realiseren
voor
bijvoorbeeld
De grootste meerwaarde valt te behalen door groen aansluitend aan bestaande natuurwaarden te situeren en deze met elkaar te verbinden.
Zo vormt de groene grens langs de rand van het plangebied een
ecologische verbindingszone tussen de bestaande leefgebieden en werkt ook als buffer tussen de wijk en de kleiputten.
In deze zone kan waterberging worden gecombineerd met riet
langs bestaande watergangen en kan met landschapselementen een
kleinschalig
cultuurlandschap
worden
gecreëerd.
Inrichtingsmaatregelen die aansluiten bij bestaande natuur maar het gebied ook aantrekkelijk maken voor nieuwe soorten.
19
Met
het
woongebied
zelf
kunnen
verblijfsplaatsen
voor
gebouwbewonende soorten (zwaluwen en vleermuizen) worden gerealiseerd en vormen groene zones aanvullend leefgebied voor minder kritische soorten.
Maatregelen waaraan gedacht wordt zijn: •
Aanbrengen van natuurvriendelijke zonbeschenen oevers en laagtes
•
Aanplanten van hardhoutsoorten als aanvulling op bestaande
• • •
voor rietlandontwikkeling (combineren met de waterbergingsopgave) zachthout
Aanleg van kleinschalige landschapselementen als vrijgroeiende en geschoren hagen, singels, lanen, kruidenweiden en wadi’s
Nestgelegenheid verzorgen voor gebouwbewonende soorten in de nieuw te bouwen woningen
Beperkt toegankelijk maken van de kleiputten om verstoring te
beperken. Door het bewust creëren van langzaam verkeersroutes kunnen de kleiputplassen zoveel mogelijk ontzien worden van
recreatie waardoor de ecologische rust hier zoveel mogelijk •
Huidige situatie vanaf sportvelden gezien naar de Bult van Driegaarden en de kleiputplassen
Huidige situatie kleiputplassen
gehandhaafd blijft.
In de uitwerking dient hierbij ook rekening te worden gehouden met
de wijze van beheer zodat de natuurwaarden ook in stand kunnen worden gehouden.
Huidige situatie vanaf de dijk met daarachter de uiterwaarden 20
Analyse hoogbouw
Daarnaast vraagt hoogbouw voldoende parkeerplekken, passend bij
‘Amendement haalbaarheidsstudie en vervolg Westervoort-Noord’) is
ruimte wordt ingericht als parkeerterrein moet worden onderzocht op
In het amendement (beschreven in het kaderdocument onder: er expliciet gevraagd de mogelijkheid voor hoogbouw ontwikkeling te onderzoeken.
Wat is hoogbouw?
Hoogbouw is een verticale bouwvorm met een gestapeld programma.
de parkeernorm. Om te voorkomen dat bij hoogbouw de openbare
welke wijze parkeren kan worden opgelost waarbij de kwaliteit van de woonomgeving voorop staat. Te denken valt aan gebouwd parkeren
(verdiept/half verdiept), lagere parkeernormen, parkeren op maaiveld uit het zicht.
De maat van hoogbouw is sterk afhankelijk van de hoogte ten opzichte
Welke locaties?*
dat een gebouw als hoogbouw kan worden bestempeld.
gezien waarbij deze op belangrijke punten wordt gepositioneerd, zoals
van de omgeving. Een verdubbeling van deze context zorgt al snel voor
Ruimtegebruik hoogbouw/gestapelde woningbouw
Hoogbouw of gestapelde bouw betreft niet alleen het gebouw, maar ook de ruimte eromheen. Het is belangrijk dat er voldoende ruimte en
daarmee kwaliteit om de gebouwen wordt gecreëerd. De woningen
hebben geen of weinig eigen buitenruimte en daardoor is een
In Westervoort kan hoogbouw als een bebouwingsaccent worden een centrum, aanrijroutes of bijzondere locaties. In Westervoort-Noord
is vooral gekeken naar de entrees van het gebied, langs belangrijke assen en kruispunten of solitaire plekken. Deze locaties zijn in de studie opgenomen en weergegeven op het volgende kaartbeeld. Daarna zijn hiervoor de kansen en aandachtspunten per locatie beschreven.
verblijfsruimte in de openbare ruimte extra van belang. Deze ruimte zorgt ook voor voldoende afstand tot de omliggende woningen. De leefruimtes van de woningen liggen hoger waar men uitzicht heeft over de omgeving. Inbreuk op privacy zal ook met voldoende afstand voorkomen moeten worden. Daarom vraagt postionering en afstand tot de diverse gebouwen extra aandacht.
* = Analyse hoogbouw is opgesteld vanuit stedenbouwkundig perspectief. Technische haalbaarheid zal later in de uitwerking nog onderzocht moeten worden.
21
22
Locatie 1 Kansen • •
•
•
Verbinding met en uitzicht op de IJssel en uiterwaarden. De locatie is een afgebakend perceel door het spoor/ weg, de dijk en de groene laan. Deze zone heeft een op zichzelfstaande inrichting en is geschikt als entreegebied voor Westervoort: De Liemerspoort. De locatie is afgebakend waarmee weinig tot geen woningen in de nabijheid liggen en daarmee voldoende afstand. Ten noorden van woningen, geen tot weinig slagschaduw over woongebieden.
Aandachtspunten •
• • • •
Rekening houden met voldoende afstand tot (bestaande) grondgebonden woningen. Geluid spoor en weg. Trilling spoor. Struyk Verwo. Rekening houden met dijk en talud (PVVR).
Locatie 2 Kansen • •
•
• •
•
•
Aandachtspunten
Verbinding met en uitzicht op • de IJssel en uiterwaarden. Aanzicht vanuit de Liemerspoort, doet mee met geplande hoogbouwlocatie • ten westen (zie locatie 1). Hoogbouw kan een accent vormen als entree van woongebied/plangebied vanaf de IJsseldijk. Ligging aan één van de groene lanen in het plangebied. Hoogbouw mogelijk in de vorm van ‘losse’ gebouwen, aansluitend op het diverse karakter van de IJsseldijk erven. Voldoende afstand van grondgebonden woningen. Er zijn weinig tot geen woningen tussen de locatie en de IJsseldijk. Ten noorden van woningen, geen tot weinig slagschaduw over woongebieden.
Rekening houden met voldoende afstand tot (bestaande) grondgebonden woningen. Rekening houden met dijk en talud (PVVR).
23
Locatie 3 Kansen •
•
•
Aandachtspunten
Hoogbouw kan een accent • vormen als entree van het woongebied/plangebied vanaf de Dorpstraat/Hamersestraat en kern Westervoort. Nabij het centrum van Westervoort waardoor gestapelde bouw voorstelbaar • is. De locatie ligt centraal in het plangebied, op de kruising van de twee groene lanen. Een accent is hier voorstelbaar.
Kleinschalige appartementengebouw is voorstelbaar. Gezien de nabijheid van grondgebonden woningen is hoogbouw niet mogelijk. Hoogbouw is dan een te groot verschil. Rekening houden met slagschaduw.
Locatie 4 Kansen • •
• •
•
•
24
Aandachtspunten
Posities 4A, 4B óf 4C (keuze uit • één van deze locaties). De locatie ligt centraal in het plangebied. Op de grens van de twee deelgebieden én ter hoogte van de geplande hoofdontsluiting van het plangebied. Hierdoor is een accent voorstelbaar. Ligging aan één van de groene • lanen in het plangebied. Aan deze groene laan/as ligt al gestapelde bouw (ten zuidwesten), herhaling van gestapelde bouw langs deze as is voorstelbaar. 4C staat in verlengde van aanrijroute hoofdontsluiting, als entree voor volgend deelgebied. 4B en 4C verbonden met en uitzicht over natuurontwikkeling.
Met name de posities 4B en 4C liggen nabij de natuurontwikkeling. Geeft een kans om uitzicht over deze gebieden, maar vormt ook een aandachtspunt waarmee eventuele verstoring bij de natuurontwikkeling niet gewenst is. Rekening houden met slagschaduw.
Locatie 5 Kansen •
• •
In de punt tussen twee • natuurontwikkelingen een bebouwingsaccent in het groen is voorstelbaar. Ligging aan één van de groene lanen in het plangebied. Aan deze groene laan/as ligt al gestapelde bouw (ten zuidwesten), herhaling van gestapelde bouw langs deze as is voorstelbaar.
Locatie 6 Kansen •
•
Aandachtspunten
Ligging tussen twee natuurontwikkelingen, daardoor hoogbouw/ verstoring niet gewenst.
Conclusie
In Westervoort-Noord zijn een aantal locaties geschikt voor hoogbouw. Bij nadere bestudering blijkt dat alleen de locaties 1 en 2 geschikt te
zijn, en locatie 6 in beperkte mate, voor bebouwing die als hoogbouw ontwikkeld kunnen worden. Dit in relatie tot de context van Westervoort.
De grondgebonden woningen (1 laag met kap) langs de Dorpstraat en de Hamersestraat zorgt er met name voor dat hogere bebouwing maar beperkt mogelijk is. Ook de kwetsbare kleiputplassen verdragen geen
hogere bebouwing vanwege licht- en geluideffecten op de aanwezige soorten.
Aandachtspunten
Hoogbouw kan een accent • vormen als entree van het woongebied/plangebied vanaf de Hamersestraat Positie 6A ligt op afstand van de omliggende bebouwing. De parkeerplaats ten oosten zorgt voor afstand tot Huis Hamerden en de Hamersestraat zorgt • voor afstand tot woningen overzijde.
Locatie 6B ligt in het verlengde van de hoofdontsluiting waarmee een accent ook mogelijk is. Echter ligt deze locatie dichter op de bestaande woningen en natuurontwikkeling waardoor hoogbouw op deze locatie minder gewenst is. Rekening houden met slagschaduw.
25
Scenario’s
Rekening houdend met de aandachtspunten, ruimtelijke en ecologische kansen, kaders en het bestaand beleid zijn twee uiteenlopende scenario’s voor de ontwikkeling van Westervoort-Noord opgesteld.
De scenario’s verschillen niet in aantallen woningen. Wel in de invulling
daarvan en in de manier waarop het woongebied in zijn omgeving is
1
verankerd.
2 3
Op de volgende pagina’s volgen de uitgangspunten en kenmerken van
de scenario’s. In hoofdlijnen is het verschil tussen deze twee scenario’s vooral te zien in de gekozen structuren waarvan in één scenario ‘Lange
4
lanen’ de recreatieve assen als richtinggevend element benut. Deze assen delen het gebied op in vier kleinere deelgebieden die ieder een eigen karakter en invulling krijgen.
In de andere scenario ‘Groene Grens’ is er juist meer ingezet op de groene grens die aan de buitenzijde van het plangebied, achter de erven
langs de IJsseldijk en de kleiputplassen, loopt. Hierdoor ontstaat een zachte overgang tussen het buitengebied en de bestaande bebouwing
van Westervoort. Dit wordt verder versterkt door groene gebieden
vanuit de groene grens richting de kern van Westervoort te laten lopen.
Structuurbepalende groene assen
Natuurlijk wonen
Groene laan t.b.v. langzaam verkeer
Inpassen bestaande bebouwing
Gebiedsontsluiting autoverkeer
Creëren relatie met omliggende landschap
Buurtontsluiting autoverkeer
Buurtgroen
Buurthub
Wadi’s, plekken voor wateropvang
‘Liemerspoort’, hogere bebouwing als nieuwe entree voor Westervoort
Nat-dras zones
Stedelijk wonen, in aaneengesloten bouwblokken
Visiekaart scenario De Lange Lanen 26
Dorps wonen
Doorzetten waterzone IJsselinham
De Lange Lanen Groenstructuur
Waterstructuur
groene assen die het structurerende element vormen van dit scenario.
inham in de IJssel kan in het westelijk deel visueel voortgezet worden
Vanaf de kruising Brouwerslaan/Dorpstraat vertrekken een tweetal
De groene assen verdelen het plangebied in een viertal deelgebieden. In het meest westelijk deelgebied overheerst groen gecombineerd met
bosschages (gebied 1). In het tweede deelgebied zal groen aanwezig
zijn als groene binnenhoven temidden van bebouwing. Gebied 3 wordt
gekenmerkt door groene velden (met wadi’s) en lange hagen. In het meest oostelijk veld (gebied 4) wordt nadrukkelijk de relatie gezocht met de plassen en is ruimte voor nat-draszones met riet en ruimte voor een natuurlijke invulling.
Bestaande watergangen worden zo veel mogelijk behouden. De (tussen gebied 1 en 2). Langs de aaneengesloten bouwblokken worden
bestaande greppels verbreed en uitgevoerd met natuurvriendelijke
oevers. Zo wordt het ecologisch evenwicht versterkt. In gebied 3 gaan de groenplekken gepaard met lager gelegen delen waar water bij hevige
regenval geborgen kan worden. Dit zijn geen plassen die jaarrond vol
staan. Gebied 4 kent veel natdraszones met rietoevers die een goede
ecologische aanvulling zijn op het nabijgelegen IJsselgebied en de plassen
Bebouwingsstructuur
Verkeerstructuur
Westervoort (gebied 1). Het wordt gekenmerkt door hogere bebouwing
op de bestaande rotonde aan de Hamersestraat. De bushalte van de
Het meest westelijk deel is de Liemerspoort, de nieuwe entree van die als een brugwachter uitkijkt over de IJssel en de Veluwe. Gebied 2 bestaat uit aaneengesloten bouwblokken met binnenhoven. Gebied 3
kenmerkt zich door een meer dorpse bebouwing en zoekt aansluiting bij
de erven aan de IJsseldijk. Gebied 4 wordt gekenmerkt door natuurlijk
wonen waar juist de samenhang tussen natuur en wonen zo goed
mogelijk vormgegeven zal worden. Ronde en organische lijnen bepalen het straatbeeld.
Centraal in het plan is ruimte voor een
*
buurthub. Dit is een plek voor
ontmoeting, delen, zorg en duurzaamheid. Invullingen zijn bijvoorbeeld huiskamercafé,
locatie
voor
delen
van
zorgsteunpunt, of ruimte voor een buurtfeest.
De woonvelden worden voor autoverkeer zo veel mogelijk ontsloten Dorpstraat zal verplaatsen naar de Hamersestraat, nabij de rotonde. Het westelijke woonveld krijgt een aansluiting op de IJsseldijk. De grote
structurerende assen (vanaf kruispunt Brouwerslaan/Dorpstraat) zijn
een nadrukkelijke route voor langzaam verkeer. Fiets- en wandelroutes lopen vanaf hier richting de IJsseldijk en Bult van Driegaarden. Binnen
de woonvelden lopen diverse (onverharde) wandelpaden die gebruikt kunnen worden voor een ommetje. Paden door de plassen worden zoveel mogelijk afgesloten voor publiek om de natuur rust te gunnen.
auto’s/gereedschap,
27
1
2 3
4
De Groene Grens (groenblauwe randzone)
Inpassen bestaande bebouwing
Groene laan t.b.v. langzaam verkeer
Creëren relatie met omliggende landschap
Gebiedsontsluiting autoverkeer
Buurtgroen
Buurtontsluiting autoverkeer
Doorzetten waterzone IJsselinham
Beeldbepalende bebouwing
Buurthub
Dorps wonen
Visiekaart scenario De Groene Grens 28
Landelijk wonen
De Groene Grens Groenstructuur
Waterstructuur
Het bestaande groen langs de buitenranden (plassen en erven IJsseldijk)
Bestaande watergangen worden zo veel mogelijk behouden. Het
groenzone ontwikkeld die de bestaande natuurlijke kwaliteiten moet
Afwatering van de woonvelden gaat dan ook in de richting van de
is hier het structurerende element. Hier wordt een doorgaande versterken. In de groene grens liggen wandelpaden, speelplekken en is ruimte voor natuurzones en waterberging.
Via groene tussenruimtes wordt de groene grens doorgetrokken tot
aan het bestaande Westervoort. Zo kunnen ook de huidige bewoners profiteren van de groene zones.
Langs de assen liggen kleinere groene ruimtes geschikt voor speelplekken, moestuinen, vlindertuinen of belevingstuinen. Bebouwingsstructuur De woningen zijn divers verspreid over het gehele plangebied. Er is
geen duidelijke onderverdeling zoals in de ‘Lange Lanen’. De woningen
aan de dorpszijde krijgen een iets intensievere bebouwing en langs de
randen iets minder intensief. Zo ontstaat een natuurlijke overgang naar het buitengebied.
Op een aantal plekken wordt beeldbepalende bebouwing toegevoegd. Hierdoor krijgt iedere buurt een eigen karakter. Centraal in het plan is ruimte voor een
*
buurthub. Dit is een plek voor ontmoeting, delen,
zorg, en duurzaamheid. Invullingen zijn bijv. huiskamercafé, locatie voor delen van auto’s/gereedschap, zorgsteunpunt, of ruimte voor een
gebied in de groene grens ligt lager dan de aangrenzende woonvelden.
groene grens of bestaande watergangen. In de lager gelegen delen is ruimte voor wadi’s en wateropvang. Indien mogelijk kunnen ook plassen gecreëerd worden die jaarrond vol staan.
Bestaande sloten zullen zo veel mogelijk met natuurlijke/ecologische
oevers uitgevoerd worden zodat er ruimte ontstaat voor een ecologisch evenwicht in de wijk. Verkeerstructuur
De woonvelden worden voor autoverkeer zo veel mogelijk ontsloten
op de bestaande rotonde aan de Hamersestraat. Op deze plek aan de Hamersestraat is ook een nieuwe bushalte voorzien. Het westelijke
woonveld krijgt een aansluiting op de IJsseldijk. De Brouwerslaan blijft zoveel mogelijk voor bestemmingsverkeer.
Vanaf de kruising Brouwerslaan/Dorpstraat lopen fiets- en wandelroutes
richting de IJsseldijk en Bult van Driegaarden. In het gebied van de
groene grens lopen diverse onverharde wandelpaden die gebruikt kunnen worden voor een ommetje. Paden door de plassen worden zoveel mogelijk afgesloten voor publiek om de natuur rust te gunnen.
buurtfeest.
29
Scenariokeuze Voorgaande
scenario’s
tonen
twee
uiteenlopende
ontwikkelmogelijkheden voor Westervoort-Noord. Beide scenario’s
zijn ook getoond op de inloopavond (juni 2023) waarin omwonenden en
belangstellenden
op
de
plannen
konden
reageren.
Een
korte samenvatting van wat in de inloopavond aan reacties zijn binnengekomen komt in de navolgende paragraaf aan de orde. Naast
meegegeven voor de totstandkoming van de gebiedsvisie: •
De huidige verkeersdruk (op de Hamersestraat) is niet op orde en kan
•
Routing fiets/wandelroutes in scenario Lange Lanen is beter.
•
inwoners uit Westervoort is ook ambtelijk op de 2 mogelijkheden
•
over de getoonde scenario’s.
•
gereageerd. Verder hebben ook de grondeigenaren zich uitgesproken
•
verergeren als Westervoort-Noord gebouwd gaat worden.
Graag aandacht voor gemeenschappelijke centrale grote groene ruimtes ten behoeve van grote speeltuin.
Nadenken over goede toegangswegen, niet alle verkeer over de dijk. Geen hoogbouw bij bestaande woningen.
Onderzoek kansen om actief te kunnen werken aan versterken van de biodiversiteit (ecologische kansenkaart).
Inloopavond
•
Grens. Redenen die hiervoor genoemd werden waren onder andere:
Ook hadden bezoekers van de inloopavond de mogelijkheid om op
Uit de diverse reacties bleek er een voorkeur voor scenario de Groene •
Het aanwezige groen.
•
Aanwezigheid/nabijheid van groen tussen bestaande bouw en
•
• • • • •
30
Daarnaast werden ambtelijk en door inwoners nog diverse tips
De aanwezigheid van waterpartijen in plan. nieuwbouw.
Betere verdeling van woningtypes over de 4 deelgebieden. Mooie opbouw intensief en extensief beheerd groen. Groene dooradering, speelsheid.
Verdeling van diverse woningtypes over de grondeigendommen. Iedere grondeigenaar kan een diversiteit aan woningtypes realiseren
Makkelijke fasering. De oostelijke gronden kunnen al ontwikkeld worden terwijl de sportvelden nog niet verplaatst zijn.
Hoogbouw aan de IJssel is een prima plek.
diverse stellingen te reageren :
Nee
Ja
•
6
•
Liever groen voor de deur dan auto’s
1
28
•
Ik zou willen wonen met uitzicht op de IJssel
9
3
•
Verbinding tussen de wijk en ‘de Bult’ is belangrijk Als het goed geregeld is pak ik de fiets of het OV
7
5
15
Afweging voorkeursscenario
vanuit het scenario ‘De Lange Lanen’ meegenomen. Dit past binnen de
Naar aanleiding van de diverse reacties op de plannen is gekozen om het
te maken tussen de blokverkaveling op de oostelijke gronden en de
Voorkeur voor ‘De Groene Grens’
scenario ‘De Groene Grens’ als uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling
te hanteren, waarbij de sterke elementen uit het scenario ‘De Lange Lanen’
landschappelijke ontginningsstructuur. Daarbij is er een onderscheid strokenverkaveling aan de westzijde.
zo veel mogelijk meegenomen worden.
Gelijkmatige verdeling woningtypes
bestaande bebouwing) en de spreiding/verdeling van woningtypes
verdeeld zijn, is er op diverse plekken ruimte gereserveerd voor een ‘special’.
De sterk gewaardeerde punten zoals de groene dooradering (naar de vormen de basis voor het plan. De groene overgang van het plangebied
naar de omliggende gronden (ijsseldijkerven, kleiputplassen) vormen het
verbindend element van de nieuwe wijk. Dit gebied krijgt zowel ecologisch (toevoegen van natuurwaardes) als recreatief betekenis (wandelen, ommetjes).
Sterke punten uit het scenario ‘De Lange Lanen’ •
De verbinding van de wijk met de omliggende gebieden (Westervoort Centrum, Bult van Driegaarden en RKP) werd sterker gewaardeerd in
model De Lange Lanen. Om die reden worden in de gebiedsvisie ook de drietal fiets-/wandelroutes (met lanen) richting meegenomen. Hiermee
ontstaan er routes vanuit de nieuwe wijk richting enerzijds het station en
Westervoort Centrum waardoor fietsen gestimuleerd wordt en worden er recreatieve verbindingen gelegd met de Bult van Driegaarden en
de IJssel (RKP). Door het bewust creëren van deze routes kunnen de
kleiputplassen zoveel mogelijk ontzien worden van recreatie waardoor •
de ecologische rust hier zoveel mogelijk gehandhaafd blijft.
Ook het blauwe/waterrijke karakter van het oostelijk plandeel wordt
Omdat in het scenario ‘De Groene Grens’ de woningtypes gelijkmatig Dat kan zijn hoogbouw aan de zijde van het spoor, een bebouwingsaccent in het groen of beeldbepalende bebouwing nabij de entrees van de wijk. Verkeersontsluiting wijk
De ontsluiting van de wijk voor autoverkeer komt niet voort uit één van
de scenario’s maar wordt bepaald door de huidige capaciteit van de
omliggende wegen. Vanuit verkeerskundig oogpunt is het gewenst een groot deel van het verkeer af te wikkelen via de rotonde van de Hamerse-
straat. De westelijke woonvelden krijgen een verkeersaansluiting op de IJsseldijk. Ontsluiting via de IJsseldijk is nodig om de verkeersdruk op de
Hamersestraat en Dorpstraat te voorkomen. Een beperkt aantal woningen krijgt via een fietsstraat/auto-te-gast een verbinding op de Dorpstraat.
Dit is ook de plek waar de twee assen met langzaam verkeer samenkomen
en die het centrale deel van het plangebied vormt. Dit gebied kan een belangrijke rol in de nieuwe wijk te vervullen, zoals met bijvoorbeeld buurthub waar ruimte is voor ontmoeting, delen en zorg.
De gebiedsvisie is na deze scenariokeuze verder ontwikkeld en uitgewerkt in deeluitwerkingen. De uitwerking volgt op de volgende pagina’s.
31
Legenda
De Groene Grens (groenblauwe randzone) Groene tussenruimtes, landelijk buurtgroen Blauwe tussenruimtes, waterrijk groen Groene laan t.b.v. langzaam verkeer Creëren relaties / complementaire verbindingen met omliggende landschap Gebiedsontsluiting autoverkeer
1
2
Indicatieve buurtontsluiting autoverkeer
3
Buurthub Beeldbepalende bebouwing Bebouwingaccent in of aan het groen
4
Wonen intensiever Wonen minder intensief Inpassen bestaande bebouwing Liemerspoort met hoogbouw Karakter van de erven langs de IJsseldijk behouden
Kaart: gebiedsvisie 32
Karakter van lintbebouwing langs Dorpstraat en Hamersestraat behouden
Gebiedsvisie
Groene grens
Ruimtelijk concept - principes
De beschreven overwegingen hebben tot een aantal principes voor de gebiedsvisie geleid:
•
Inpassing van de groene grens, overgang van stedelijk naar landelijk.
•
Ter hoogte van de erven aan de IJsseldijk sluit de groene grens aan
•
Het plangebied bestaat uit 3 zones: -
West (deelgebied 1): Afgebakend perceel door het spoor/weg, de dijk en de groene laan. Deze zone heeft een op zichzelfstaande
inrichting en is geschikt als entreegebied voor Westervoort: De Liemerspoort. -
Midden (deelgebied 2&3): Kleinschalige oeverwal ontginning (strokenverkaveling). Deze zone sluit aan op het bestaande oeverwallenlandschap (zichtbaar langs de dijk). De zone wordt
afgebakend door de lanen. De zuidoostelijke laan vormt de scheidingsgrens tussen twee verschillende landschappelijke structuren/richtingen. -
Oost (deelgebied 4): Komgronden/kleiputten. Heeft een andere structuur dan de oeverwalontginning en sluit aan op de bestaande kleiputten.
Verkavelingsstructuren
op de groene erfinpassingen. Ter hoogte van de kleiputten sluit de groene grens aan op deze nattere gronden.
Structuren •
Lanen verbinden de wijk en het groen met het buitengebied.
Inpassing groene grens en lanen
Bebouwing • • •
De bebouwing heeft een geleidelijke overgang naar het landschap.
Deelgebied 1 fungeert als entreezone, hoogbouw met uitzicht op de IJssel en de Veluwe.
De gronden langs de IJsseldijkerven (deelgebied 2&3) hebben een
passende rechte structuur waar de oostelijke gronden (deelgebied 4)juist een lossere structuur/vormen kennen.
Ontsluiting •
•
Verbindingen voor langzaam verkeer liggen centraal in het plangebied en verbindt de kern Westervoort met de dijk/uiterwaarden en Bult van Driegaarden.
Voor autoverkeer worden de woonvelden ontsloten door individuele
wijkontsluitingswegen. Er is geen doorgaand verkeer mogelijk. Het autoverkeer wordt verdeeld over de IJsseldijk en de Hamersestraat.
Bebouwing geleidelijke overgang naar landschap
ontsluiting en langzaamverkeersverbindingen verbonden met omgeving 33
Deeluitwerkingen Ecologie & Natuur •
De groene grens is een aaneengesloten stuk groen van gemiddeld circa 15m
Vogelsbosjes & bloemrijk grasland
breed (exclusief bestaande groene delen) en zorgt voor verbinding van- en
overgang naar diverse leefgebieden en landschap. Daarnaast fungeert deze •
•
•
zone als buffer tussen de ‘drukte’ in de wijk en de rust in de natuurgebieden.
Aan de westzijde (deelgebieden 1,2&3) sluit de groene grens aan op het
cultuurlandschap van de erven langs de IJsseldijk. Dit krijgt vorm d.m.v. vogelbosjes, eiken en bloemrijk grasland.
natuurvriendelijk oevers en rietkragen
Aan de oostzijde (deelgebied 4) sluit de groene grens aan op de natte kleiputplassen. Dit krijgt vorm d.m.v. natuurvriendelijke oevers, rietkragen en wadi’s.
De gronden van de groene grens dienen als aanvullend leefgebied voor diverse soorten die al in en om het plangebied voorkomen. Aan de westzijde
kan hierbij gedacht worden aan soorten zoals kleine marterachtigen, braamsluiper, zanglijster en egel. Voor de oostzijde moet gedacht worden • • •
• •
34
aan de soorten zoals kleine karekiet en rietgors.
laanbomen
De groene assen (bomenlanen) dienen als foerageergebied/-routes voor vleermuizen.
Foerageergebieden in de uiterwaarden voor gier- en huiszwaluwen.
In de woongebieden en de kleinere groene tussenruimtes bieden plaats aan
soorten die goed passen binnen een stedelijke omgeving. Soorten zoals huismussen, veldmuizen, zwaluwsoorten en vleermuizen.
Vanuit de wijk worden ook groene verbindingen gelegd met de groene grens waarmee de dieren optimale bewegingsvrijheid hebben.
In de woonwijk zelf wordt voor dieren rekening gehouden met schuilplekken en nestkasten e.d.
bieden van nestgelegenheid binnen een stedelijke omgeving
Legenda Cultuurlandschap Vogelbosjes Bessendragende planten Extensief grasland Kruiden- en bloemrijk grasland Vlinders en insecten Aanvullend leefgebied Verblijfsruimte, takkenrillen Kleine zoogdieren, marters, egels
Gebouwbewonende soorten zoals zwaluwen, vleermuizen
1 2
3
Verblijfsruimte voor gebouwbewonende soorten Natte rietlanden Vegetatie voor natte gebieden zoals riet(kragen)
4
Leefgebied amfibiën Waterrijk gebied, wadi’s Leefgebied voor (broed) vogels en eenden Verbindende lanen Laan(beplanting)
Deelkaart Ecologie & Natuur 35
Groenstructuur •
De groene inrichting binnen Westervoort-Noord is onder te verdelen in 3 delen:
Groene grens, droog
1. De groene grens als verbindend groenelement en overgang naar het omliggende landschap.
2. De groene lanen als functioneel en structurerend element.
3. De groene tussenruimtes als ruimtelijk buurtgroen dat in verbinding staat •
met zowel de groene grens als de bestaande delen van Westervoort.
De groene grens is een extensief beheerd stuk groen dat hoofdzakelijk ruimte
Groene grens, nat
biedt aan flora en fauna maar ook dienst doet als plek voor waterberging/afvoer, ommetjes (kleinschalige halfverharde schelpenpaden) of natuurlijk
•
spelen.
De lanen zijn rechtlijnig en bedoelt om wandel- en fietsroutes te creëren naar de omliggende recreatieve voorzieningen. Zij liggen als assen midden in het
plangebied voor optimale verbindingen tussen het centrum en buitengebied •
• •
waarmee ook fiets- en wandelverkeer gestimuleerd wordt.
De groene tussenruimtes zijn intensiever beheerd en bestaan hoofdzakelijk
groene tussenruimtes tussen de woonvelden
uit grasland aangevuld met solitair geplaatste bomen, grassen, struiken en heesters.
Binnen deze tussenruimtes is ruimte voor spel- en beweegelementen voor de alle leeftijdsgroepen.
In de groene grens is er ruimte voor een beweegroute. spelen in het groen
36
Deelkaart Groenstructuur
1
2 3
4
Legenda
Groene grens, verbindend element Groene lanen Groene tussenruimtes
37
Waterstructuur •
• • •
De Groene Grens is de hoofdlocatie voor het bergen en (waar mogelijk) infiltreren van regenwater. Bestaande sloten en watergangen worden zoveel
Bestaande watergang
mogelijk behouden en verbreed en voorzien van flauwe oevers.
Vanuit de woonvelden vindt waterafvoer plaats via de groene tussenruimtes in de richting van de groene grens
In het meeste westelijke deel (deelgebied 1) kan een brede wadi een plek krijgen die evenwijdig ligt aan de bomenlaan en het fietspad.
Voor het westelijk deel (deelgebied 2&3) geldt dat de mogelijkheid van
Verbreden en creëren van flauwe oevers van bestaande watergangen
waterberging sterk afhankelijk is van het rivierpeil van de IJssel. Bij een keuze voor iniltratie kan bij een hoge waterstand in de IJssel kwelwater omhoog komen. In dat geval zou een eventuele afvoer richting de kleiputplassen
een optie zijn. Ook afvoer via bestaande sloten en greppels is bij hoge •
rivierwaterstand een logische keuze.
Voor het oostelijk deel (deelgebied 4) wordt in de inrichting meer ingezet op
het verbreden van bestaande watergangen. Het aanleggen van flauwe en ondiepe oevers zorgt ervoor dat riet een kans krijgt om te groeien waardoor
Wadi’s in de groene grens
een aanvullend leefgebied ontstaat dat goed past bij de kleiputplassen en de •
IJssel.
Voor aanpassingen op het watersysteem (aanleggen van wadi’s, watergangen,
werken in het profiel van vrije ruimte en dergelijke) is een watervergunning en overleg met het Waterschap Rijn en IJssel nodig.
Combineren wadi’s en spelen
38
Deelkaart Waterstructuur
1
2 3
4
Legenda
Groene grens, met waterberging Watergangen Afwatering woongebieden
39
Bebouwing •
De woonvelden van Westervoort-Noord zijn gelijkmatig verdeeld en bieden plaats aan
•
Wel is er onderscheid tussen deelgebied 2&3 en deelgebied 4. De westelijke delen krijgen
diverse woningtypes.
een rechtlijnige patroon dat is gebaseerd op de strokenverkaveling. Het oostelijk deel is
Hogere bebouwing als entree van Westervoort met uitzicht op de IJssel
minder rechtlijnig en er is meer ruimte voor ronde en driehoekige patronen passend bij de structuren van de kleiputplassen. Het gebied tussen deelgebied 2&3 krijgt woningen die •
aansluiten op de bestaande bebouwing aan de Dorpstraat en Brouwerslaan.
De woonvelden worden intensiever bebouwd (grotere bouwblokken en meer woningen aan de zijde van de kern Westervoort en minder intensief (kleinere bouwvolumes) aan de zijde van de groene grens. Daarmee vormen de woonvelden een geleidelijke overgang
•
•
• • •
•
In deelgebied 1 en 2 is hogere bebouwing voorzien die de entree van Westervoort een gezicht geeft en uitzicht biedt op de IJssel en de Veluwe. Ook nabij de rotonde is beperkt hogere bebouwing mogelijk.
Bij belangrijke entree’s van de wijk Westervoort-Noord zijn beeldbepalende bebouwingsaccenten voorzien, deze plekken vragen extra aandacht in beeldkwaliteit om deze entree’s aan te duiden. In eerdere ‘Analyse hoogbouw’ is het maximale hoogte opgenomen.
Op belangrijke overgangen naar het landschap zijn accenten in of aan groen voorzien. Dit
Beeldbepalende bebouwing
zijn woonvolumes die aansluiten op het groen van de groene grens.
Centraal in het plan ligt de buurthub waar ruimte is voor een bijzondere woonvorm of ruimte is voor zorg gecombineerd met wonen.
Ter hoogte van de erven langs de IJsseldijk is het afwisselend open en besloten. Incidenteel is toevoegen van enkele bebouwing tussen deze erven mogelijk. Wel is het van belang dat dit karakter (open en besloten) hiermee behouden blijft.
Dit geldt eveneens voor de lintbebouwing langs de Dorpstraat en Hamersestraat.
Incidenteel is toevoegen van enkele bebouwing tussen de bestaande bebouwing
mogelijk. Wel is het van belang dat het aansluit op het karakter van het lint (divers bebouwingsbeeld, organisch gevormd). 40
Wonen aan de groene tussenruimtes
van de kern Westervoort naar het buitengebied.
Wonen in/aan het groen
Deelkaart Bebouwing
1
2 3
Legenda
4 Hoogbouw IJsseldijk Bebouwingsaccent met hogere bebouwing mogelijk Beeldbepalende bebouwingsaccenten
Bebouwingsaccenten in/aan het groen
Kwaliteit erven langs de IJsseldijk behouden
Karakter van lintbebouwing langs Dorpstraat en Hamersestraat behouden
Reguliere woningbouw, diverse woontypes, intensiever bebouwd, aansluiting kern
Reguliere woningbouw, diverse woontypes, minder intensief bebouwd, aansluiting groene grens Reguliere woningbouw, aansluiting op bestaande bebouwing Buurthub
41
Klimaatadaptatie & Duurzaamheid •
Het doel van een nieuwe woonwijk Westervoort-Noord is om deze
zo klimaatneutraal mogelijk te ontwikkelen. Hiermee wordt op
Collectieve warmte- en stroomvoorziening
diverse punten op het gebied van klimaatadaptie en duurzaamheid •
• •
• • • • •
tegelijkertijd ingezet.
Woningen gunstig positioneren voor zonnepanelen waarbij een balans gevonden moet worden tussen panelen die zuidgericht zijn en panelen die oost-west gericht zijn.
Ruim voldoende elektrische oplaadpunten in de wijk.
Benutten kansen voor deelauto’s
Het plaatsen van bomen aan zuidzijde van de doorgaande
ontsluitingswegen en fietspaden om zodoende hittestress zo veel mogelijk tegen te gaan.
Toevoegen van bosschages, bomen, grassen, heesters en groen om zodoende CO²-opname te stimuleren en hittestress te beperken. Hemelwater bovengronds afvoeren en opvangen.
Plaatsen van deelauto’s ter hoogte van de buurthub.
De locatie van de buurthub ook benutten als energiehub door het
Voorkomen van hittestress door plaatsen van bomen en groen
plaatsen van een collectieve warmte- en stroomvoorziening.
Indien mogelijk gebruik maken van grondwarmte of restwarmte bedrijven.
Voldoende elektrische laadpunten in de wijk
42
Legenda (Zonne)energie Woningen gunstig gelegen t.b.v. zonnepanelen Oriëntatie zonnepanelen Oplaadpunten in de wijk Rotering van zon CO² reductie en voorkomen hittestress Bomen aan zuidzijde van de wijkontsluiting tegen hittestress Groen in de wijk, CO² reductie en tegen hittestress Waterberging en voorkomen wateroverlast Hemelwater bovengronds afvoeren en opvangen
Watergangen voor opvang hemelwater Watergangen/wadi’s voor afvoer hemelwater woongebieden Deelsystemen
1
2
3
4
Collectief warmtesysteem (vraagt verdere verkenning naar mogelijkheden)
Buurthub, deelauto’s mogelijk
Deelkaart Klimaatadaptie & Duurzaamheid 43
Verkeersstructuur •
• •
•
• • •
Uitgangspunt in Westervoort-Noord zijn goede fietsverbindingen. Met het centrum van het dorp en het station, maar ook met Arnhem.
Hoofdontsluitingsweg inrichten als 30-km/uur gebiedsontsluiting
Dit stimuleert gebruik van de fiets en het openbaar vervoer.
De recreatieve gebieden in de directe omgeving zijn goed bereikbaar via fiets- en wandelverbindingen.
De fietspaden sluiten aan op het bestaande fietsnetwerk en leggen nieuwe verbindingen (via de IJsseldijk) met het snelfietsnetwerk richting Arnhem.
Brede profielen met laanbomen langs de hoofdontsluitingsweg
Voor autoverkeer wordt Westervoort-Noord grotendeels (circa
tweederde) ontsloten op de rotonde bij de Hamersestraat. Het verkeer van deelgebieden 3 en 4 ontsluit hierop.
Voor deelgebieden 1 en 2 is ontsluiting op de IJsseldijk noodzakelijk.
Een klein gedeelte krijgt een aansluiting op het kruispunt Dorpstraat/ Brouwerslaan. Dit wordt een fietsstraat/auto te gast.
Tussen de deelgebieden is geen doorgaande route voor autoverkeer mogelijk. Ook komt er geen doorgaande route tussen tussen
Woonvelden bereikbaar via buurtontsluitingswegen
de IJsseldijk en de Hamersestraat/Dorpstraat. Er wordt in de Brouwerslaan een ‘zachte knip’ gecreëerd voor aanwonenden. Dit is
om sluipverkeer (in de spits) te voorkomen. Hoe deze eruit komt te • • •
44
zien volgt in de uitwerking van het plan.
De hoofdontsluitingen van Westervoort-Noord worden ingericht als 30-km/uur gebiedsontsluitingsweg. De
woonvelden
worden
ontsloten
door
individuele
buurtontsluitingswegen die uitkomen op de wijkontsluitingsweg.
De bushalte aan de Dorpstraat wordt verplaatst naar de rotonde aan de Hamersestraat.
Voldoende goede fietspaden stimuleren het fietsgebruik
Legenda Wijkontsluitingsweg Buurtontsluitingsweg Ontmoedigen sluipverkeer Brouwerslaan Auto-te-gast/fietsstraat Geplande snelfietsroute Fiets- en voetverbinding Bestaande bushalte Dorpstraat verplaatsen Nieuwe bushalte Hamersestraat
Bestaand station
1 2
3
Bestaande gebiedsontsluiting Dorpstraat/Hamersestraat Bestaande gebiedsontsluiting IJsseldijk
4
Deelkaart Verkeersstructuur 45
Conclusie & vervolg
Om de planvorming zo optimaal mogelijk te laten verlopen is ook een klankbordgroep aangesteld die adviseert over de voorliggende plannen.
De klankbordgroep is in een drietal bijeenkomsten bij elkaar gekomen om te adviseren over (de totstandkoming van) de gebiedsvisie. Tijdens
deze overleggen hebben de leden van de klankbordgroep opmerkingen,
kanttekeningen en vragen op het getoonde plan geplaatst. Deze zijn vervolgens integraal besproken en verwerkt tot een advies. Per
adviespunt is in cursief aagegeven hoe dit advies in deze visie verwerkt
gebouwd kan worden en locatie 6 in beperkte mate. Buurthub
De buurthub voor maatschappelijke doelen zoals aangegeven op de kaart is niet voor alle doelen geschikt. Met name functies die veel autoverkeer met zich meebrengen zijn hier niet logisch. De vraag komt
op of een school of kinderopvang in de wijk nodig is, dit wordt nader uitgezocht.
is.
In de verdere uitwerking van het plan wordt meegenomen dat
Hoogbouw
logisch zijn.
Hoogbouw op de puntlocatie tussen de kleiputten wordt niet als logisch
maatschappelijke functies die veel autoverkeer meebrengen hier niet
ervaren. Hoogbouw in de nabijheid van deelgebied 1, de spoordijk, ligt
Buurtontsluiting
In een volgend overleg (januari 2024) is nader op het thema hoogbouw
dient sluipverkeer geweerd te worden, anderzijds willen de woningen
wel voor de hand.
ingegaan (hoogbouwstudie pagina 22). Daarin is voorgesteld dat locatie 1 en 2 geschikt zijn voor hoogbouw en locatie 6 in beperkte mate.
De overige locaties uit de hoogbouwstudie blijken bij nadere bestudering
niet geschikt voor hoogbouw. Belangrijkste argumenten zijn daarbij de
nabijheid van bestaande lage bebouwing (vaak één laag met kap) en/of de kwetsbare natuur van de kleiputplassen.
46
In de visie is deellocatie 1 en 2 opgenomen als locatie waar hoger
De ontsluiting van de Brouwerslaan is een punt van aandacht. Enerzijds aan de IJsseldijk wel een verbinding met het centrum behouden.
In de plannen is er nu geen directe verbinding tussen de IJsseldijk en
de Dorpstraat mogelijk, dit om sluipverkeer te ontmoedigen. Wel zijn de plannen zo ontworpen dat een ‘zachte knip’ tussen de IJsseldijk en de Dorpstraat via de Brouwerslaan goed mogelijk is.
Natuur
Naam
kleiputten omgegaan moet worden.
Lanen’.
Men geeft aan dat er behoedzaam met de kwetsbare natuur van de
De klankbordgroep geeft als naamsuggestie voor deze visie: ‘Groene
In het plan is nu expliciet benoemd dat we de kleiputten beperkt
Deze naam is overgenomen uit het advies.
creëren van langzaam verkeersroutes kunnen de kleiputplassen zoveel
Vervolg
hier zoveel mogelijk gehandhaafd blijft.
heeft goedgekeurd wordt deze ter vaststelling aangeboden aan
toegankelijk willen maken om verstoring te beperken. Door het bewust mogelijk ontzien worden van recreatie waardoor de ecologische rust
Fasering
Aangezien er 3 projecten min of meer gezamenlijk lopen (Westervoort
Noord/RKP/dijkverzwaring) vraagt de klankbordgroep aandacht voor fasering om overlast waar mogelijk te beperken.
Dit wordt als aandachtspunt meegenomen in het verdere proces. Woningtypes
Nadat het college van burgemeester en wethouders deze gebiedsvisie de gemeenteraad, een en ander zoals beschreven in het Plan van
Aanpak Westervoort Noord (januari 2023). Na vaststelling door de
gemeenteraad is de volgende stap in het proces de uitwerking in een stedenbouwkundig plan voor de deelgebieden 2, 3 en 4. Deelgebied 1 wordt vooralsnog niet meegenomen in deze uitwerking omdat deze
gronden particulier bezit zijn en voorlopig nog niet in ontwikkeling
kunnen worden genomen omdat ze onder de hindercirkel van StruyckVerwo liggen.
De klankbordgroep geeft aan dat voorzichtig met toevoegen van
sociale huur omgegaan moet worden. Liever middelduur en duur bouwen. Eventuele zorgwoningen zouden logisch zijn grenzend aan Hamerstaete.
Er is al rekening gehouden met minder soc. woningbouw dan vanuit de
Woondeal gewenst is. In de loop van het proces wordt gekeken of dit voldoende is.
47
buro-sro.nl
stedenbouw + ruimtelijke ordening + ontwikkelingsmanagement