20240409-rv-ibor-bijlage-2-ibor-basis-in-beeld

Basis in Beeld gemeente Westervoort

november 2020

Project:

Basis in Beeld beheer openbare ruimte

Projectnummer:

P786-01

Registratienummer:

2020830

Auteurs:

Gert Oosterhuis en Fernand Schuurman

Opdrachtgever:

1Stroom - Gemeente Westervoort

Datum:

6 november 2020

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ...........................................................................................................4 Aanleiding voor de Basis in Beeld................................................................................... 4 Basis in Beeld ................................................................................................................. 4 Afbakening openbare ruimte ......................................................................................... 4 Typen beheer en onderhoud .......................................................................................... 5 Gebiedsindeling ............................................................................................................. 5

2.

Areaal openbare ruimte .....................................................................................6 Overzicht van te beheren areaal .................................................................................... 6 Ouderdom arealen..........................................................................................................7 Betrouwbaarheid gegevens ..........................................................................................10

3.

Beleidsuitgangspunten openbare ruimte........................................................... 11 Openbare ruimte ..........................................................................................................11 Onderhoud openbare ruimte ........................................................................................12

4.

Kwaliteit van de openbare ruimte ..................................................................... 16 Kwaliteit .......................................................................................................................16 Technische kwaliteit .....................................................................................................16 Beeldkwaliteit...............................................................................................................18

5.

................................................................ 19 De exploitatiebegroting- beschikbare middelen voor beheer........................................19 Investeringen ................................................................................................................23

6.

Berekende onderhoudskosten.......................................................................... 24 Huidige situatie............................................................................................................ 24 Vervangingsopgave ......................................................................................................25

Bijlage 1:

Details arealen gemeente Westervoort ................................................... 26

Bijlage 2:

Jaarlijkse onderhoudskosten .................................................................. 27

1. Inleiding Dit hoofdstuk vormt een inleiding op de beschrijving van de huidige situatie van de openbare ruimte. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de aanleiding voor de Basis in Beeld (BiB), de afbakening openbare ruimte, typen beheer en onderhoud en de gebiedsindeling.

Aanleiding voor de Basis in Beeld Voor de gemeente Westervoort en de organisatie van 1Stroom is het van belang in beeld te brengen waar de gemeente op dit moment staat wat betreft het beheer van de openbare ruimte. Hoeveel areaal beheert de gemeente, wat is de kwaliteit, welke beheerbudgetten zijn beschikbaar en hoe verhouden deze zich tot de opgaven in die openbare ruimte? Een dergelij eerste belangrijke stap om IBOR in praktijk te kunnen gaan brengen. Het is in essentie de basis van assetmanagement.

Basis in Beeld ijkheid over het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in de gemeente Westervoort in het jaar 2020. Deze rapportage geeft inzicht in de beschikbare informatie, de hoeveelheid areaal, de bestaande beleidsuitgangspunten, kwaliteit en beschikbare middelen. In deze rapportage komt de volgende informatie aan de orde: De hoeveelheid areaal die de gemeente Westervoort beheert; De bestaande beleidskaders- en uitgangspunten die relevant zijn voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte; De huidige kwaliteiten van de openbare ruimte; onderhoud in de openbare ruimte.

Afbakening openbare ruimte Het Basis in Beeld omvat het beheer van alle openbaar toegankelijke buitenruimte die de gemeente Westervoort (zie figuur 1). Daarnaast ook objecten als bording, speelvoorzieningen, civiele kunstwerken en straatmeubilair zijn onderdeel van het BiB.

Grijs

Groen

Straten Gazon Trottoirs Bermen Pleinen Beplanting Parkeervakken Bomen Fietspaden Groen op begraafplaatsen Puin/zandwegen Figuur 1 Afbakening openbare ruimte gemeente Westervoort

Blauw Riolering

Typen beheer en onderhoud Als er in deze rapportage gesproken wordt over beheer en onderhoud van de openbare ruimte dan heeft dat betrekking op alle maatregelen en activiteiten die genomen worden om de openbare ruimte gedurende een langere periode in stand te houden. Het beheer bestaat uit een aantal typen (zie figuur 2). Type beheer

Omschrijving

Service onderhoud

Incidenteel onderhoud, reparaties en herstel op basis van meldingen. Veelal bedoeld om direct gebreken en gevaarlijke situaties op te heffen (reactieve onderhoudswerkzaamheden). Het doel van service onderhoud is het terugbrengen van het object in een aanvaardbare conditie.

Regulier onderhoud

Gepland onderhoud dat frequent wordt uitgevoerd (periodiek/jaarlijks terugkerend) of betrekking heeft op ingrepen op een klein gedeelte van het voornamelijk regulier onderhoud (vegen, maaien, snoeien). Tot regulier onderhoud worden ook inspecties en metingen gerekend. Door het herhalende karakter zijn de kosten jaarlijks hetzelfde.

Groot onderhoud

Groter en meer ingrijpende maatregelen op een groot deel van het object. Groot onderhoud verlengt de levensduur van de openbare ruimte en heeft een lage frequentie (na een lange levensduur). Groot onderhoud wordt projectmatig gepland. De kosten verschillen hierdoor sterk per jaar.

Vervanging

Het totaal vernieuwen van een object aan het einde van de levensduur. Essentieel is dat de inrichting en functie van het object niet wordt gewijzigd.

Herinrichting

Het vernieuwen van een object met een gewijzigde inrichting en/of functie. Feitelijk is er dan sprake van een nieuwe openbare ruimte. Herinrichting gaat verder dan de technische instandhouding en is dus geen beheer en onderhoud.

Figuur 2

Typen beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Werkzaamheden in de openbare ruimte worden integraal opgepakt, hierbij wordt gekeken naar samenloop tussen verschillende geplande werkzaamheden uit verschillende invalshoeken (wegen, riolering, ruimtelijk ontwikkeling, etc.). Hierdoor lopen verschillende typen onderhoud niet altijd volgens de hiervoor benoemde typen. Bijvoorbeeld het uitstellen van groot onderhoud om aan te sluiten bij een vervangingsproject.

Gebiedsindeling In dit rapport wordt geen specifieke gebiedsindeling aangehouden. Wel wordt het centrumgebied en de begraafplaats op een ander niveau onderhouden. Dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 3.

2. Areaal openbare ruimte Hoeveel areaal beheert de gemeente Westervoort? En wat is de verhouding tussen het areaal groen en verharding? In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de hoeveelheid areaal dat de gemeente in beheer heeft en wordt een vergelijking gegeven met andere gemeenten.

Overzicht van te beheren areaal De te beheren openbare ruimte in de gemeente Westervoort bestaat voor een groot deel uit groenen verhardgingsareaal. Daarnaast beheert de gemeente ook losse objecten en de riolering. Figuur 3 geeft een indruk van de arealen de hoeveelheid riolering en het aantal speeltoestellen, straatmeubilair, bomen, lichtmasten en civiele kunstwerken, in bijlage 1 zijn hiervan de details opgenomen.

Figuur 3

Objecten in de openbare ruimte van Westervoort

De gemeente Westervoort beheert 772.000 vierkante meter wegen en 788.000 vierkante meter groen. In onderstaande figuur is het areaal groen en wegen in meer detail te zien. Areaal openbare ruimte Gebiedsontsluitingswegen

123.250 m2 Grassen

391.623 m2

Woonstraten

361.578 m2 Beplanting

195.303 m2

Voetpaden

224.123 m2 Hagen

36.333 m2

Fietspaden

44.779 m2 Bermen

165.266 m2

Halfverharding

19.211 m2

Totaal wegen Figuur 4

772.940 m2 Totaal groen

Areaal openbare ruimte (oppervlaktes)

788.526 m2

Wanneer het areaal (excl. bos) van de gemeente Westervoort wordt vergeleken met andere gemeenten in Nederland is te zien dat deze hoeveelheid areaal relatief aan de lage kant zit. Ook is te concluderen dat er evenveel groene als grijze openbare ruimte in de gemeente Westervoort is (zie voor verdere details onderstaande figuur).

Figuur 5

Vergelijking verhouding groene en grijze openbare ruimte

Ouderdom arealen In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de ouderdom van de arealen. Verharding In figuur 6 en figuur 7 zijn de aanlegjaren van het areaal verharding te zien. Er is onderscheid gemaakt naar gebiedsontsluitingswegen, woonstraten, voetpaden, fietspaden en halfverharding. In de figuren is een piek waar te nemen, deze is jaar valt er dus vanaf 2030 een vervangingsopgave te verwachten.

Figuur 6

Ouderdom areaal verharding

Figuur 7

Ouderdom areaal verharding (excl. brugdekken)

Groen In de gemeente Westervoort zijn relatief veel nieuwe bomen geplant, het merendeel is geplant in de laatste 40 jaar, er is dan dus niet direct een grote vervanging van verouderde bomen te verwachten. Bomen hebben een verwachte levensduur van 40 jaar. Er is geen zicht op de ouderdom van het overige groen.

Figuur 8

Ouderdom bomen

Speeltoestellen In totaal is bijna een derde van de speeltoestellen (77 stuks In de periode tot 2033 jaar worden 32 van de 58 speel-/sportterreinen behouden en omgevormd. De toestellen op de 26 andere kleine speeltuintjes worden verwijderd wanneer de toestellen hierop aan vervanging toe zijn. Deze locaties worden in overleg met omwonenden ingericht als speel- en ontmoetingsruimte zonder toestellen.

Figuur 9

Vervangingsjaar speeltoestellen

Openbare verlichting In figuur 10 en 11 zijn is de ouderdom van het areaal openbare verlichting te zien. Er is onderscheid gemaakt naar masten en armaturen. In de gemeente Westervoort zijn 2.790 masten en 2.820 armaturen aanwezig. De technische levensduur van de masten is 45 jaar en van de armaturen 25 jaar. Wat opvalt is dat de gemeente een relatief verouderd areaal heeft. Veel lichtmasten en armaturen zijn (bijna) ouder dan de levensduur (18% van de lichtmasten en 16% van de armaturen). Wel is te zien dat er de afgelopen jaren veel armaturen en lichtmasten vernieuwd zijn. Deze vernieuwingsopgave is nog steeds bezig.

Figuur 10

Ouderdom masten OVL

Figuur 11

Ouderdom armaturen OVL

Riolering In figuur 11 is te zien dat ongeveer de helft van de riolering in Westervoort is voor 1989 en dus ouder is dan dertig jaar. Het aantal meter aan riolering dat tussen 1960 en 1970 is aangelegd is relatief laag. De komende jaren hoeft er dan ook weinig te worden vervangen.

Figuur 12

Ouderdom riolering

Betrouwbaarheid gegevens De areaalgegevens die in dit hoofdstuk gebruikt zijn, geven een betrouwbaar beeld van de daadwerkelijk situatie. De gegevens zijn afkomstig uit de gemeentelijke beheersystemen. De hoeveelheid areaal van de bermen en bebording betreft een schatting. In de loop van 2021 worden gegevens aangevuld met bijvoorbeeld kwaliteitscijfers voor verschillende onderdelen. Deze informatie zorgt voor een verdieping van de data en geeft betere sturingsinformatie voor het beheer. De aanvulling van deze informatie zal niet zorgen voor grote aanpassingen en resultaten opgenomen in de Basis in Beeld-rapportage, doordat de belangrijkste basisinformatie (hoeveelheden en ouderdom) op orde is.

3. Beleidsuitgangspunten openbare ruimte De gemeente Westervoort heeft op hoofdstuk 3 geeft hiervan een samenvatting.

,

Openbare ruimte Voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte van de gemeente Westervoort zijn al diverse beleidsuitgan de verschillende beleidsuitgangspunten. De beleidsuitgangspunten komen uit de verschillende beleidsplannen. In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de verschillende beleids- en beheerplannen. [1] Sturen op kwaliteit Groenbeheerplan Gemeente Westervoort (2010) [2] Levende Aders II Groenstructuurplan Gemeente Westervoort (2011) Bomenbeleidsplan Gemeente Westervoort (2013) Boombeheerplan Gemeente Westervoort 2014-2019 (2014) [5] Landschapsbeleidsplan Westervoort (1994)

[7] Wegenbeleidsplan (2015) [8] Watertakenplan De Liemers integraal beleidsplan voor stedelijk water, riolering en zuivering De Liemers (2016) [9] Feitenonderzoek afvalwaterketen Liemers samenwerking in de regio (2014) [10] Coalitieakkoord Westervoort 2018-2022 (2018) [11] Beleidsnota openbare verlichting 20102019 (2010)

[6] Lekker naar buiten! Speelruimteplan Gemeente Westervoort (concept, 2018) Leefomgeving Het college stelt zich concreet ten doel om de leefomgeving in Westervoort de komende jaren een flinke kwalitatieve impuls te geven. Onder leiding van een wethouder die alle aspecten van de openbare ruimte onder zijn beheer krijgt, wil het college op een integrale manier gaan werken aan een voor iedereen merkbare verfraaiing van het Westervoortse straatbeeld. Er wordt gewerkt aan het mooier en leefbaarder maken van straten, plantsoenen en wijken [10]; Het college zal actief ondersteund worden door de wijkraden door ze te betrekken bij werkzaamheden en activiteiten die in hun wijk plaatsvinden [10]; Het college geeft meer ruimte aan leefbaarheidsinitiatieven met behulp van een initiatievenbudget. Ook krijgen bewoners de mogelijkheid om groenstroken te onderhouden en op te fraaien [10]; Dorpsparken worden leefbaarder gemaakt met als doel om meer gebruik te maken van de mooie ruimten die we hiervoor in Westervoort beschikbaar hebben en daarmee tegelijkertijd de inwoners meer mogelijkheden te bieden om elkaar op een andere manier te ontmoeten en zo ook meer met elkaar te verbinden [10];

Er wordt bekeken of er meer fraaiere meerjarig bloeiende planten of grassoorten kunnen worden aangeplant. Bij aanplant van nieuwe bomen wil het college meer inzetten op doorgaans sterkere en betere bij ons klimaat passende inheemse boomsoorten dan op de meer exotische varianten [10]; Tegelijk met de planmatige riolering zullen straten in Westervoort de komende jaren vernieuwd worden en op goed niveau worden gehouden [10]. Veiligheid Het gevoel van veiligheid wordt onder andere bevorderd door schone straten, goede verlichting, in goede staat verkerend straatmeubilair en mensen die zich op straat en in de wijk aan de door ons gestelde regels houden. Naast de ondersteuning van bewonersinitiatieven op dit gebied, is actieve controle en handhaving daarbij belangrijk. Daarom wil het college de bestaande handhavingscapaciteit via BO en ter voorkoming van omgevingsoverlast door zwerfvuil, hondenpoep en ander ongewenst gedrag [10]; Er wordt ingezet op scheiding van vervoersstormen en onveilige verkeersituaties worden aangepakt [10]. Welzijn, zorg en volksgezondheid Het college zet in op probleemgerichte preventieve zorg. Dit doet ze door ontwikkeling van nieuwe, voor alle Westervoorters, toegankelijke algemene voorzieningen [10].

Onderhoud openbare ruimte Deze paragraaf geeft per onderdeel, waar dit is vastgesteld, een samenvatting van wat er betreft beheer en onderhoud op dit moment wordt aangehouden. Groen In de gemeente Westervoort wordt er gestreefd naar een beeldkwaliteitsniveau van A en B voor regulier onderhoud voor reiniging en groenonderhoud. A-niveau voor centrum en begraafplaatsen en een B-niveau in de overige gebieden; De hoofdgroenstructuur verduidelijken en versterken [2]; Water beleefbaar / zichtbaar maken [2]; Het karakter van elke wijk versterken [2]; Reduceren van chemische bestrijdingsmiddelen [2]; Groenbeheer wordt uitgevoerd op basis van beeldkwaliteit, niet meer op frequentie [1]; bij de opdrachtnemer liggen. De opdrachtgever bepaalt alleen de kwaliteit (het resultaat) en de opdrachtnemer bepaalt de manier waarop deze wordt bereikt [1]; Ongeveer twee derde van de te beheren onderhoudswerkzaamheden wordt uitgevoerd door het werkvoorzieningsschap [1]. Bomen We zetten in op de toename van de kwaliteit van de bomen. In bomen die een toekomst hebben en bijdragen aan een kwaliteitsverbetering van een straat of park [3];

In de inrichting van de openbare ruimte spreken bomen het meest tot de verbeelding. Daarnaast zijn bomen de belangrijke dragers van de groenstructuren en vormen de belangrijkste bijdrage aan het groene imago van de gemeente [3]; De eerste drie jaar na planting onderhoud een groenaannemer de boom. Na deze drie jaar gaat het beheer van de boom over naar de gemeente [3]; De bomen worden planmatig onderhouden, eens in de drie jaar aan de hand van de VTA controle. Bomen die aangemerkt zijn als attentieboom worden jaarlijks gecontroleerd. Vaak houdt dit in dat attentiebomen ook jaarlijks worden onderhouden [1]; Het nieuwe kapbeleid van Westervoort is gebaseerd op het Groene Kaart-model. Dit model is ontwikkeld om deregulering en tegelijkertijd het behoud van waardevolle bomen te bevorderen. Op de Groene Kaart staan de waardevolle en monumentale bomen en boomstructuren. Voor al deze bomen moet een kapaanvraag worden ingediend. Alle overige bomen mogen zonder vergunning gekapt worden [4]; Voor een duurzaam bomenbestand is het daarnaast van groot belang dat de groeiplaats van bomen optimaal worden ingericht. En dat de juiste boom op de juiste plek wordt geplant [4]. Spelen Kwaliteit boven kwantiteit: in - en sportplek voor een brede doelgroep liggen.

Deze ligt op loopafstand voor de kinderen uit de Op kleine speelterreinen worden speeltoestellen niet vervangen, maar ontstaat ruimte voor een alternatieve, (groene) inrichting gericht op ontmoeting en spel [6]; Diversiteit, samenspel en ontmoeting: De inrichting van speel- en sportplekken moet samenspel en ontmoeting in de wijk stimuleren. De inrichting van speel- maar vooral ook mte en openbaar groen wordt integraal opgepakt om natuurlijk en avontuurlijk spel te bevorderen en de diversiteit van het speelaanbod te vergroten [6]; Betrokkenheid en participatie: Buurtbewoners en gebruikers worden betrokken bij de inrichting van speelterreinen (coproductie). De gemeente geeft ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving en alternatieve inrichtingen voor kleine speeltuintjes [6]; Concreet wordt tot 2033 het aantal speel-/sportterreinen gereduceerd van 58 naar 32 [6]. Verharding Na bezuinigingen zijn kwaliteitsniveaus los gelaten, er ligt dus momenteel geen ambitieniveau vast; Extra aandacht is nodig op het gebied van veiligheid van de wegen, 9% van de verharding scoort onvoldoende op het beleidsthema veiligheid. Een verslechterde veiligheid leidt tot meer ongevallen en dus mogelijke aansprakelijkheidsstellingen. Tevens komt hiermee de zorgplicht in het geding welke de gemeente draagt, in het kader van de Wegenverkeerswet en het Burgerlijk Wetboek [7]; Prioritering [7]: 1.

aanzien;

2. Geografische ligging: het centrumgebied en locaties waar relatief veel mindervaliden komen krijgen voorrang; 3. Wegtype: fietspaden eerst, dan voetpaden in centrumgebied, dan hoofdstructuur, dan woongebied en als laatste het buitengebied; 4. Materiaal: asfalt eerst (i.v.m. kapitaalvernietiging) vervolgens elementenverharding. Openbare Verlichting algemeenheid worden gekarakteriseerd als een rustige en veilige gemeente, en dit beeld willen wij graag zo houden. De openbare verlichting zal [11]; Binnen de bebouwde kom zijn het vooral de voetgangers en fietsers die van de voordelen van de straatverlichting moeten kunnen profiteren. De verlichting is en wordt daarom bebouwde kom is de verlichting vooral bedoeld voor het geleiden en laten doorstromen van het verkeer. Dit verkeer is echter zelf ook voorzien van verlichting. Buiten de bebouwde kom zal er daarom in beginsel niet verlicht worden, tenzij het verkeer uit het oogpunt van iet zonder kan [11]; In de periode 2010-2019 gaan we verder met onze straatverlichting en de werkwijze hieromtrent. Ook zal de aandacht vooral gericht zijn op het waar mogelijk verder verduurzamen van de straatverlichting [11]. Riolering 1. We hebben voldoende inzicht in de toestand van de openbare riolering. Hiertoe verzamelen we gegevens van de actuele ligging en toestand van objecten in de afvalwaterketen en het watersysteem [8]; 2.

We beheren onze voorzieningen zodanig dat deze in acceptabele staat verkeren. Hierbij houden omgeving [8]; 3. Gemalen zijn aangesloten op het telemetriesysteem en storingen worden binnen 24 uur verholpen [8]; 4. We hebben voldoende inzicht in het hydraulisch en milieutechnisch functioneren van zowel afvalwaterketen als watersysteem [8]; 5. We streven ernaar het energieverbruik bij het uitvoeren van onze watertaken te optimaliseren [8]; 6. We hanteren een integrale aanpak bij werkzaamheden in de openbare ruimte, ten einde de inzet van middelen te vergroten en overlast of hinder te beperken [8]; 7. We hanteren een integrale benadering bij de inrichting en het beheer van water, riolering en de openbare buitenruimte, ten einde de ruimtelijke meerwaarde en de doelmatigheid van onze activiteiten te vergroten [8]; 8. Communicatie: Gemeenten en waterschap zorgen voor educatie en communicatie in het kader van de watertaken [8]. Hiermee beogen we: goed gebruik van de riolering en oppervlaktewater te stimuleren; overlast te beperken en acceptatie van hinder bevorderen;

draagvlak te verkrijgen bij belanghebbenden binnen en buiten gemeente voor integrale benadering water en openbare inrichting; invulling van particulieren aan de verantwoordelijkheid op eigen terrein te bevorderen; lokale lasten te verantwoorden door te laten zien wat gemeente en waterschap allemaal doen; omwonenden te informeren door gericht te communiceren per project; bewustwording: bijvoorbeeld plaatsen van openbare grondwaterpeilmeter.

4. Kwaliteit van de openbare ruimte In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de kwaliteit van de openbare ruimte van de gemeente Westervoort. Deze wordt bepaald door de inrichting, het gebruik en het onderhoud van de openbare ruimte. De kwaliteit van de openbare ruimte heeft weer effect op de tevredenheid en waardering van bewoners van de gemeente Westervoort.

Kwaliteit Om een beeld te geven van de huidige kwaliteit van de openbare ruimte in de gemeente Westervoort moet eerst duidelijk zijn wat we verstaan onder kwaliteit. Grofweg verstaan we onder kwaliteit van de openbare ruimte het volgende: De feitelijke technische kwaliteit (technische normen en/of ouderdom). Een algemene beoordeling van kwaliteit (op basis van beeldkwaliteiten). De waardering en tevredenheid van bewoners wat betreft de kwaliteit (gebruik en beleving van bewoners). De feitelijke technische kwaliteit van de openbare ruimte kan gemeten worden aan de hand van inspecties. 1Stroom en de gemeente Westervoort past de volgende inspecties toe: een technische weginspectie en een VTA-inspectie voor de bomen. De algemene beoordeling van de kwaliteit kan inzichtelijk worden gemaakt aan de hand van het uitvoeren van een schouw. Hierbij wordt op basis van beeldkwaliteiten een algemeen en indicatief beeld gegeven van de kwaliteit van de openbare ruimte. De waardering en tevredenheid van bewoners over de kwaliteit van de openbare ruimte kan achterhaald worden met bijvoorbeeld een tevredenheidsonderzoek.

Technische kwaliteit Technische Weginspectie In 2019 is er voor de wegen in Westervoort een inspectie uitgevoerd. Per schadebeeld is een waardering gegeven van Goed (G), Licht (L1, L2, L3), Matig (M1, M2, M3) en Ernstig (E1, E2, E3). Hieronder is het resultaat weergegeven van deze inspectie. Op het gebied van scheurvorming en oneffenheden is meer dan 20% schade waargenomen. Hierbij is oneffenheden meer een aandachtpunt, omdat hier meer matige schade worden waargenomen. Er worden over het algemeen weinig ernstige schades waargenomen, maximaal 5% of de verschillende schadebeelden.

Figuur 13

Resultaten weginspectie gemeente Westervoort

VTA-inspectie Bomen De bomen in de gemeente Westervoort zijn afwijkingen. Er zijn daarnaast wel ruim 1.500 risico- en attentiebomen, deze hebben op enige manier aandacht nodig in het onderhoud van de boom.

Figuur 14

Resultaten VTA-inspectie gemeente Westervoort

Kwaliteit Speelvoorzieningen Alle speelvoorzieningen binnen de gemeente zijn veilig zijn op basis van de WAS-normen voor speelvoorzieningen. Als tijdens de schouw blijkt dat een reparatie nodig is wordt deze uitgevoerd zodat de speelvoorziening weer veilig is. Een actueel overzicht van de kwaliteit van spelen wordt de komende tijd vormgegeven in het beheersysteem.

Beeldkwaliteit Deze beeldkwaliteit wordt geschouwd op basis van de objectieve systematiek die door de CROW is ontwikkeld. Deze normen om de onderhoudskwaliteit inzichtelijk te maken, zijn breed aanvaard en geven een onderbouwd beeld van de afgesproken kwaliteit. Wegen Op basis van de weginspectie is ook de vertaling te maken naar beeldkwaliteit van wegen. Hierbij is te zien dat bij alle wegen 90% of meer een A+ of A-kwaliteit hebben, er zijn weinig B-kwaliteiten waargenomen. Het aandeel D-kwaliteit op voetpaden en in woonstraten vormt wel een aandachtpunt.

Figuur 15

Resultaten beeldkwaliteit wegen gemeente Westervoort

Kwaliteit groen Op basis van de inschatting van medewerkers 1Stroom hebben veel plantvakken in de gemeente hebben niet kwaliteitsniveau B. Veel plantvakken zijn aan renovatie toe, om een goed beeld te kunnen geven van de kwaliteit moet deze worden beeldkwaliteitsschouw.

5. Wat geeft de gemeente Westervoort uit aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte? En op welke manier wordt het beheer van de openbare ruimte gefinancierd? In dit hoofdstuk worden de beschikbare middelen voor het beheren en onderhouden van de openbare ruimte op een overzichtelijke manier gepresenteerd.

De exploitatiebegroting- beschikbare middelen voor beheer Voor het beheer en onderhoud van openbare ruimte zijn er middelen opgenomen in de exploitatiebegroting van de gemeente. Aan de hand van de kwadrantenmethode is een analyse uitgevoerd. Hiermee kan bepaald worden welke middelen uit de begroting besteed worden aan de daadwerkelijke uitvoering van het beheer en onderhoud (zie figuur 16). Uitvoeringskosten

Figuur 16

VAT-kosten

Nietuitvoeringskosten -486.000

Eindtotaal 1.301.000

886.000

13.000

-1.572.000

-673.000

2.626.000

60.000

-2.058.000

628.000

Samenvatting exploitatiebegroting uitvoeringskosten en niet-uitvoeringskosten

Voor het Domein Openbare Ruimte is in 2020 in totaal circa 1,3 miljoen euro beschikbaar. Dit is niet het bedrag dat beschikbaar is voor de concrete uitvoering van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Binnen de begroting zijn ook begrotingskosten opgenomen voor kapitaallasten (kosten voor rente en afschrijving van uitgevoerde grote investeringen), opbrengsten (bv. heffingen en onde die worden voor beheer en onderhoud. Ook worden er kosten gemaakt voor voorbereiding, administratie en toezicht (VAT-kosten). Verder staan hier ook begrotingsposten die geen link

ruim 1,7 miljoen euro beschikbaar is voor de 1,7 miljoen euro is direct at niet direct aan de uitvoering van beheer en onderhoud wordt besteed bedraagt per saldo een opbrengst van 486.000 euro. Dit zijn kosten zoals kapitaallasten, overige kosten, subsidies en opbrengsten. Dit zijn kosten die niet direct zijn toe te schrijven aan de uitvoering van het beheer en onderhoud, maar die wel nodig zijn om de uitvoering mogelijk te maken.

In de begroting van 2020 is een bedrag van 1,7 miljoen exclusief VAT beschikbaar voor de concrete onderhoudsmaatregelen. VATVoorbereiding, Administratie, en T activiteiten waarmee sturing op de uitvoering van beheer en onderhoud mogelijk wordt gemaakt. Het gaat bijvoorbeeld om voorbereiding, zoals het maken van plannen en bestekken, afsluiten van contracten, communica aansturing van de afhandeling van meldingen. Verder zijn ook de inspecties, onderzoek, metingen, databeheer en bestuurlijke voorstellen onderdeel van de VAT-kosten. Aan VAT-kosten wordt, binnen beheer en onderhoud van de openbare ruimte 47.000 besteed. De daadwerkelijke VAT-kosten zijn hoger dan het hiervoor genoemde bedrag. Dit wordt veroorzaakt doordat de personeelskosten van onder andere de beheerders en toezichthouders niet zijn meegenomen. Deze worden in de gemeentelijk begroting apart behandeld en zijn daardoor niet per onderhoudsgroep te geven.

Budget domein openbare ruimte (uitvoeringskosten en VAT-kosten) In figuur 17 is een verdere uitsplitsing van de uitvoeringskosten te zien. Te zien is dat circa 1,63 miljoen uitgegeven wordt aan goederen en diensten derden en ongeveer 107.000 aan materiaalkosten. De VAT-kosten bedragen ongeveer 47.000. Het grootste gedeelte van uitvoeringskosten binnen de onderhoudsgroep Groen, daarnaast zijn de posten riolering en wegen grotere budgetposten. Uitvoering Totaal Uitvoering Goederen en diensten derden Materiaalkosten Domein OR 1.632.574 107.300 1.739.874 Algemeen 20.000 20.000 Groen 797.300 3.400 800.700 Speelvoorzieningen 40.000 40.000 Reiniging en onkruidbeheersing 126.100 6.900 133.000 Wegen 280.000 280.000 Verkeersvoorzieningen (incl. VRI) 59.450 6.500 65.950 Civiele Kunstwerken 17.253 17.253 Openbare Verlichting 50.800 60.500 111.300 Riolering 241.671 30.000 271.671 Water overige domeinen 476.806 408.979 885.785 Eindtotaal 2.109.380 516.279 2.625.659

Figuur 17

VAT

47.200

47.200 12.500 59.700

Exploitatiebegroting, uitvoeringskosten onderhoudsgroepen openbare ruimte

Budget domein openbare ruimte (niet-uitvoeringskosten) De Niet-Uitvoeringskosten zijn uitgesplitst in de volgende kostensoorten in figuur 18: Kapitaallasten: investeringen die in het verleden zijn geactiveerd komen als kapitaallasten (rentekosten en afschrijvingen) terug in de begroting. In de begroting van 2020 zijn 939.000 aan kapitaallasten opgenomen. Opbrengsten: zijn de inkomsten zoals rioolheffing, leges en inkomensoverdrachten. In de begroting van 2020 is ruim 1,5 miljoen aan opbrengsten opgenomen. Voorzieningen zijn stortingen in de voorzieningen, voor het egaliseren van de werkzaamheden voor groot onderhoud van riolering.

Overige kosten: zijn de middelen die in de begroting zijn opgenomen voor zaken als verzekeringen, belastingen en contributies en lidmaatschappen. In de begroting van 2020 is dit bijna 17.000. Niet Uitvoering

Domein OR Algemeen Groen Speelvoorzieningen Reiniging en onkruidbeheersing Wegen Verkeersvoorzieningen (incl. VRI) Civiele Kunstwerken Openbare Verlichting Riolering Water overige domeinen Eindtotaal

Figuur 18

Totaal Niet

Kapitaallasten Opbrengsten Voorzieningen Overige kosten 939.227 -1.524.998 82.932 16.570

-486.269

68.472 59.368

-4.050

2.250

66.672 59.368

109.205 18.495 39.095 40.065 604.527

-12.200 -500

12.920 100

-1.508.248

82.932

1.300

109.925 18.095 39.095 40.065 -819.489

70.649 1.009.876

-1.727.987 -3.252.985

82.932

85.069 101.639

-1.572.269 -2.058.538

Exploitatiebegroting, niet-uitvoeringskosten voor onderhoudsgroepen openbare ruimte

Budget per woning Het onderhoudsbudget is ook uit te drukken per woning, zo zijn de beschikbare middelen beter vergelijkbaar tussen verschillende gemeenten. De gemeente Westervoort 260 per woning beschikbaar, het grootste deel van het budget zit in groen 120 (46%). Daarnaast wordt het budget voor een groot deel bepaald door riolering (16%), en wegen (16%). De overige onderhoudsgroepen doen slechts een relatief beperktere aanspraak op het budget (zie figuur 19).

Figuur 19

Onderhoudsbudget per woning (excl. VAT)

Wanneer het budget per woning wordt vergeleken met andere gemeente van een soortgelijke omvang en opzet van de openbare ruimte zien we dat Westervoort 260 per woning relatief een stuk lager dan gemiddeld zit. 68 per woning uit. Vooral op het gebied van wegen zien je een groot verschil met andere gemeenten, ook voor riolering geeft de gemeente Westervoort gemiddeld minder uit.

Figuur 20

Vergelijking beheerbudgetten verschillende budgetten

Investeringen Voor de komende jaren is er ook een budget beschikbaar voor vervanging van onderdelen van de openbare ruimte. Er zijn slechts beperkt middelen beschikbaar voor investeringen op gebied van wegen en groen. Op het gebied van speelvoorzieningen, openbare verlichting en civiele kunstwerken zijn investeringsbudgetten gereserveerd. Daarnaast is er een budget gereserveerd binnen het rioleringsplan en op gebied van verkeer. 2020 2021 Wegen Groen 49.000 Speelvoorzieningen 56.000 56.000 Openbare Verlichting 64.500 64.500 Civiele Kunstwerken 115.000 127.000 VRI Subtotaal 284.500 247.500 Rioleringsplan 580.000 130.000 Verkeer 70.000 70.000 Totaal 934.500 447.500 Figuur 21 investeringsbudgetten gemeente Westervoort

2022 56.000 64.500 120.500 70.000 190.500

6. Berekende onderhoudskosten Huidige situatie Wanneer we al het areaal van de gemeente Westervoort op een B-kwaliteitsniveau doorrekenen 368.000 (zie figuur 22). Op een totaal budget van 4 miljoen is dit circa 17%. Dit tekort zien we met name terug op het onderdeel wegen. Ook op overige onderhoudsgroepen zien we verschillende tekorten in vergelijking met de beschikbare middelen. Zie voor verdere details onderstaand figuur, daarnaast is in de bijlage de detailberekening opgenomen.

Benodigde Beschikbare middelen onderhoudskosten (excl. VAT) Groen en bomen Spelen Straatmeubilair Wegen Civiele kunstwerken Verkeersvoorzieningen Openbare verlichting Straatreininging Riolering en water Algemeen Eindtotaal

Figuur 22

Verschil

%

851.000 86.000 19.000 475.000 67.000 53.000 131.000 190.000 236.000 -

801.000 40.000 280.000 17.000 66.000 111.000 133.000 272.000 20.000

-50.000 -46.000 -19.000 -195.000 -50.000 13.000 -20.000 -57.000 36.000 20.000

94% 47% 0% 59% 25% 125% 85% 70% 115% 100%

2.108.000

1.740.000

-368.000

83%

Vergelijking beschikbare middelen met benodigde onderhoudskosten

De verdeling naar verschillende typen onderhoud is als volgt (zie figuur 23). Beheergroep Groen Kunstwerken Openbare Verlichting Reiniging Riolering Spelen Straatmeubilair Verkeersvoorzieningen Water Wegen Wegen

Figuur 23

Service Onderhoud Regulier Onderhoud Groot Onderhoud 52.000 736.000 62.000 2.000 64.000 34.000 77.000 20.000 190.000 45.000 140.000 22.000 6.000 64.000 16.000 1.000 19.000 53.000 28.000 29.000 108.000 338.000 360.000 1.261.000 487.000

Totaalkosten 851.000 67.000 131.000 190.000 207.000 86.000 19.000 53.000 28.000 475.000 2.108.000

Vergelijking beschikbare middelen met benodigde onderhoudskosten verdeeld naar onderhoudsgroepen.

Vervangingsopgave Voor het vervangen van het bestaande areaal is een vervangingsbudget benodigd. Op basis van het cyclische kengetallen rekenen we voor het beheerareaal openbare ruimte een benodigd gemiddeld beheerbudget door. Afhankelijk van de kwaliteit en de leeftijd van de openbare ruimte zit hier een fluctuatie in, deze is in deze berekening niet mee genomen. In totaal is er jaarlijks een theoretisch vervangingsbudget van circa 1,4 701.000 benodigd voor wegen. 224.000) en ook civiele kunstwerken 187.000) vragen een substantieel deel van het vervangingsbudget. Figuur 24 geeft de resultaten hiervan op hoofdlijnen.

Onderhoudsgroep Groen Spelen Straatmeubilair Wegen Civiele Kunstwerken Verkeersvoorzieningen Openbare Verlichting Eindtotaal Figuur 24

Vervangingskosten 224.000 74.000 17.000 701.000 187.000 31.000 155.000 1.389.000

Geraamde jaarlijkse vervangingsbehoefte (cyclisch)

Bijlage 1:

Details arealen gemeente Westervoort

Hoeveelheid (m2) Wegen 774.016 Diversen (bruggen) 1.076 Fietspaden - asfalt 27.964 Fietspaden - beton 5.729 Fietspaden - elementen 11.086 GOW - asfalt 100.361 GOW - beton 803 GOW - elementen 22.086 Halfverharding 19.211 Voetpaden - asfalt 14.740 Voetpaden - beton 1.453 Voetpaden - elementen 207.929 Woonstraten - asfalt 57.426 Woonstraten - beton 232 Woonstraten - elementen 303.920 Groen 788.526 Adoptiegroen 128 Bermen 165.266 Blokhaag 29.560 Bodembedekkers 10.978 Bos 0 Bosplantsoen 47.615 Gazon 262.303 Geen onderhoud 52.584 Hondenvoorziening 40.772 Lijnhaag 6.773 Sierheesters 50.955 Sportveld (kunstgras) 20.462 Sportveld (natuurlijk) 68.086 Struikrozen 13.685 Vaste planten 19.358 Water 108.783 Watergang 108.783 Spelen 5.272 Valondergrond 5.272 Reiniging 2.688.075 Vegen rijbanen, fietspaden en parkeren 580.512 Zwerfvuil verharding 387.008 Blad op verharding 387.008 Onkruid verwijderen elementen 545.020 Zwerfvuil groen 788.526

Groen Bloembak Bomen Knotbomen Vormbomen Kunstwerken Bruggen (vast) Duikers (<1.500 mm) Duikers (>1.500 mm) Grondkeringen Steigers Waterreguleringswerken Openbare Verlichting Armaturen Lichtmasten Riolering bergbezinkbassin dwa_insp_put fictieve put geen bijz. funktie gem_insp_put gemaal hwa_insp_put infiltratieunit inspectieput kruisingsput lozingsput met persl.aansluit. onbekend overstort uitstroombak verdekte put Spelen Speel-/Sporttoestellen Verkeersvoorzieningen Pollers VRI Verkeersbord Straatmeubilair Zitbanken Afvalbakken

Hoeveelheid (st) 5.896 7 4.978 685 226 151 37 93 7 4 6 4 5.610 2.820 2.790 2.208 4 118 27 1 1.473 23 484 2 3 1 4 2 6 29 15 16 263 263 2.713 2 3 2.708 377 143 234

Riolering dwa riool gedammerd riool gemengd riool infiltratieriool overstortriool persleiding rwa riool verb.gesch.rwa verb.gesch.vuilwater

Hoeveelheid (m1) 89.103 2.967 618 58.389 884 53 7.008 14.345 3.149 1.689

Bijlage 2: Beheergroep Groen

Jaarlijkse onderhoudskosten OH-type Adoptiegroen Bermen Bloembak Blokhaag Bodembedekkers Bomen Bos Bosplantsoen Gazon Geen onderhoud Hondenvoorziening Knotbomen Lijnhaag Sierheesters Sportveld (kunstgras) Sportveld (natuurlijk) Struikrozen Vaste planten Vormbomen

Totaal Groen Kunstwerken Openbare Verlichting Reiniging Blad op verharding Onkruid verwijderen elementen Vegen rijbanen, fietspaden en parkeren Zwerfvuil groen Zwerfvuil verharding Totaal Reiniging Riolering Spelen Straatmeubilair Afvalbakken Zitbanken Totaal Straatmeubilair Verkeersvoorzieningen Pollers Verkeersbord VRI Totaal Verkeersvoorzieningen Water Wegen Diversen (bruggen) Fietspaden - asfalt Fietspaden - beton Fietspaden - elementen GOW - asfalt GOW - beton GOW - elementen Halfverharding Voetpaden - asfalt Voetpaden - beton Voetpaden - elementen Woonstraten - asfalt Woonstraten - beton Woonstraten - elementen Totaal Wegen

Service Onderhoud Regulier Onderhoud Groot Onderhoud Totaalkosten 1.789 35.780 37.569 175 175 5.019 125.481 130.500 2.046 20.463 22.510 7.839 78.394 86.234 2.781 27.807 30.588 9.577 95.767 105.344 441 8.827 9.268 1.459 14.590 16.049 971 24.263 25.234 9.498 118.725 128.224 62.408 62.408 3.404 48.341 51.746 3.224 40.303 43.527 3.701 92.536 96.238 481 4.814 5.295 52.232 736.268 62.408 850.909 2.487 64.484 66.971 34.418 76.673 19.530 130.620 7.740 7.740 65.402 65.402 69.661 69.661 39.426 39.426 7.740 7.740 189.971 189.971 45.058 139.836 22.425 207.319 6.396 63.948 16.080 86.424 627 12.526 13.153 301 6.019 6.320 928 18.545 19.473 3.000 3.000 162 42.868 43.030 7.410 7.410 162 53.278 53.440 28.284 28.284 2.105 21.055 23.160 115 770 1.540 2.425 374 2.001 5.479 7.854 6.269 62.687 68.956 44 179 256 479 553 4.573 6.483 11.609 4.803 4.803 707 7.074 7.781 113 316 815 1.244 7.015 37.535 102.761 147.311 3.587 35.869 39.456 13 52 74 138 7.607 62.932 89.210 159.750 28.502 108.358 338.106 474.966