20230620-rv-voorjaarsnota-2023-bijlage-1-voorjaarsnota.pdf VERVALLEN!!

Voorjaarsnota Westervoort 2023

2

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting Inleiding Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Totaaloverzicht Totaaloverzicht naar wettelijk / niet-wettelijk Bijlage investeringskredieten

3 4 9 27 50 70 73 74

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Samenvatting

3

Samenvatting Saldo voor Voorjaarsnota Vastgesteld begrotingssaldo Structurele doorwerking Najaarsnota 2022 Begroting 1Stroom BGW1: Vaststellen kwaliteitsniveau openbare ruimte Startpunt Voorjaarsnota 2023

2023 412.964 -212.539

2024 1.376.831 -148.875

2025 2.171.050 -199.449

2026 510.456 -119.668

2027 563.383 -119.668

-555.000 -465.000

-900.667 -465.000

-1.085.667 -465.000

-1.270.667 -465.000

-1.640.667 -465.000

-819.575

-137.711

420.934

-1.344.879

-1.661.952

2023 -819.575 205.153 -1.232.000 -478.897 -2.325.319

2024 -137.711 445.204 -1.501.089 -375.826 -1.569.422

2025 420.934 704.240 -1.172.303 -228.759 -275.888

2026 -1.344.879 115.965 -1.116.303 -228.759 -2.573.976

2027 -1.661.952 127.050 -1.066.303 -228.759 -2.829.964

175.000 1.232.000 591.000

175.000 1.350.000 741.000

175.000 2.163.000 197.000

175.000 2.163.000 197.000

-500.000 -500.000 -500.000 -597.319

428.578

1.990.112

-38.976

-294.964

2023 551.000

2024 2.411.000

2025 2.314.000

2026 3.243.000

2027 5.733.000

3.360.000 400.000

-597.000 500.000

429.000 500.000

1.990.000 500.000

-39.000 500.000

-400.000 -500.000 -500.000 -500.000 2.411.000

2.314.000

3.243.000

5.733.000

6.194.000

Ontwikkeling resultaten 2023 - 2027 Startpunt Voorjaarsnota Ontwikkelingen prog 1 Bestuur Ontwikkelingen prog 2 Maatschappij Ontwikkelingen prog 3 Omgeving Begrotingssaldo Dekking: Budgetoverheveling Vrijval kapitaallasten Onvoorziene uitgaven Loon- en prijsstijgingen Stelpost algemene uitkering Reserveringen: Onttrekking algemene reserve Storting reserve huishoudelijke ondersteuning Storting reserve sociaal domein Storting reserve versnellen woningbouw Storting reserve sportvelden Begrotingssaldo na Voorjaarsnota 2023

97.000 71.000 175.000 1.385.000

1.900.000 -400.000

Verloop algemene reserve Stand per 1 januari Toevoegingen: Resultaat voorgaand boekjaar Spaarprogramma Onttrekkingen: Reserve huishoudelijke ondersteuning Reserve sociaal domein Reserve versnellen woningbouw Reserve sportvelden Stand per 31 december

4

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Inleiding

Inleiding 1. Bestuurlijke samenvatting Inmiddels is het college ruim een jaar onderweg en wordt er hard gewerkt aan de verschillende ambities en plannen in en voor de gemeente Westervoort. We zien dat we, net als de overige gemeenten in het land, nog grote onzekerheden kennen met betrekking tot de financiële ontwikkeling waar Rijksbezuinigingen aangekondigd zijn, economische ontwikkelingen zoals de krapte op de arbeidsmarkt, de uitdagingen in de woningbouw en maatschappelijke uitdagingen met betrekking tot het op peil houden van het voorzieningenniveau, de doorontwikkeling in het sociaal domein en het beheersbaar houden van de kosten. Deze Voorjaarsnota laat een positief financieel beeld zien voor 2024. Tegelijkertijd laat het zien dat we nog steeds behoedzaam moeten budgetteren en zorgvuldig in de ambities moeten zijn. Een groot deel van deze Voorjaarsnota wordt bepaald door de prijsstijgingen als gevolg van de indexeringen en CAO afspraken van onze partners en eigen organisatie. Dit legt een grote financiële claim op de begroting van de gemeente Westervoort, die tevens structureel doorwerkt. Een ontwikkeling waar de gemeente Westervoort niet uniek in is maar waar we wel de nodige aandacht voor vragen. Daarom kiezen we ervoor om met de partners het gesprek aan te gaan over de budgetten.

Het uitgangspunt is alle begrip voor de prijsstijgingen en doorbelasting van de indexeringen, echter dit betekent niet automatisch een structurele ophoging van het budget maar geeft ons allen een opdracht om te kijken en het gesprek aan te gaan welke taken of opdrachten we dan niet meer uitvoeren c.q. af zullen nemen. Dit is een proces dat vele afhankelijkheden kent, onder meer regionaal draagvlak, maar die we graag op ons nemen om de financiën van de gemeente Westervoort naar de toekomst toe stabiel te houden. En daarmee ook zorg te kunnen blijven dragen voor een gedegen goed voorzieningenniveau in onze eigen gemeente. We hebben in de afgelopen tijd met elkaar van gedachten gewisseld over de ontwikkelopgaven en eventuele te maken keuzes gelet op de werkdruk en krapte op de arbeidsmarkt. Dit is een standaard onderwerp van gesprek tussen de organisatie en het bestuur. In de informatieve raadsbijeenkomst is een toelichting gegeven op de ontwikkelopgaven voor 2023 en wat er nodig is om dit verder vorm te kunnen geven, met een doorkijk naar 2024. Er zit een grote afhankelijkheid tussen de verschillende disciplines en daarmee een doorwerking van de ontwikkelopgaven, bijvoorbeeld Westervoort Noord, naar de reguliere werkzaamheden. Afgesproken is om daar waar extra inzet voorzien wordt, deze terug te laten komen in de Voorjaarsnota.

Veel van de ontwikkelopgaven voor de gemeente Westervoort kunnen doorgang vinden en wordt hard aan gewerkt. Wat we zien is dat de ontwikkelingen op het gebied van participatie en beheer & realisatie extra versterking nodig hebben. Deze komen terug in de Voorjaarsnota bij de betreffende programma’s. Tevens zien we een grote afhankelijkheid in het sociaal domein van externe ontwikkelingen, zoals onder meer de samenwerking met partners maar ook rijksbeleid. Hier heeft het college en de raad zichzelf een opdracht gegeven om dit binnen het programma te realiseren. Om die beweging daadwerkelijk te kunnen maken en binnen een paar jaar gerealiseerd te hebben, worden ook hier enkele voorstellen toe gedaan. De ambities van de gemeente Westervoort, op bijvoorbeeld het gebied van participatie, Westervoort Noord, centrumplan Wyborgh, duurzaamheid en economie, komen ook terug in deze Voorjaarsnota. Er is bewust gekozen voor het uitgangspunt zoveel mogelijk budgetneutraal en samen met partners op te kunnen trekken. De ambities vertalen zich daarom niet allemaal in financiële noodzaak maar zijn de ontwikkelopgaven waar we midden in zitten en waar we hard aan doorwerken om ze te realiseren. Wel zien we enkele risico’s op een aantal terreinen.

Gelet op de uitdagingen qua financiën en externe factoren (arbeidsmarktkrapte, energieprijzen, woningbouw, wetgeving) willen we voorbereid zijn op de uitdagingen die we zien alsmede eventuele tegenvallers op kunnen vangen. Dat betekent dat we willen voorstellen om drie reserves in het leven te roepen als risico afdekking en om te borgen dat de gewenste ontwikkelingen doorgang kunnen blijven vinden. De uitwerking, zijnde het kader en achterliggende informatie, voor deze reserves zullen bij de begroting volgen. Op dit moment wil het college graag de raad vragen om in te stemmen met het principe om drie reserves in te stellen. Op het gebied van het sociaal domein, versnellen van

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Inleiding

5

de woningbouw en de realisatie van de verplaatsing van de sportvelden. Ook willen we vragen één specifieke reserve huishoudelijke ondersteuning in te stellen waar een opdracht in ligt om binnen twee jaar binnen budget uit te komen. Een toelichting op deze reserves volgt verderop in de Voorjaarsnota. We zien aan alle kanten de noodzaak om goed tegen het licht te houden welke kant we op willen; waar willen we prioriteit aan geven en waar willen we keuzes maken. Deze taak nemen we de komende jaren op ons om op die manier verder te bouwen aan een financieel stabiel en gezond Westervoort en een aantrekkelijke gemeente waar het prettig wonen én leven is. In dat licht is deze Voorjaarsnota opgesteld; vorm geven aan de ambities en de zaken waarvan we zien dat die nodig zijn in onze gemeente, voor nu maar zeker ook voor de lange termijn. 2. Risicoreserveringen Naast de verwerking van de voorstellen omtrent de verwerking van de indexeringen, CAO afspraken en de aanmeldingen om voor 2024 en verder aan de slag te kunnen blijven met de ambities voor de gemeente Westervoort, willen we graag een voorstel doen om in het kader van financieel behoedzaam beleid onze risico’s te beheersen op drie grote thema’s voor de komende jaren. We vinden het belangrijk dat we blijven werken aan de uitvoering van het herstelplan en het opbouwen van een gezond weerstandvermogen met een goede algemene reserve.

Tegelijkertijd zijn er enkele ontwikkelingen waar we niet altijd evenveel eigenstandige invloed op hebben maar die wel van groot belang zijn voor onze gemeente. Denk daarbij aan de ontwikkelingen in het project Westervoort Noord, de mogelijke verplaatsing van de sportvelden en de doorontwikkeling in het sociaal domein. Om de risico’s die in deze ontwikkelopgaven liggen te kunnen beheersen en op te kunnen vangen, wordt voorgesteld om drie reserves in te stellen binnen de mogelijkheden van de huidige algemene middelen, van ieder € 500.000. Om dergelijke reserves in te stellen is een vastomlijnd kader en doel nodig met betrekking tot het gebruik van de reserves. Bij deze Voorjaarsnota wordt gevraagd om een principe uitspraak te doen over het mogelijk instellen van deze reserves. De uitwerking en daarmee het kader en de voorwaarden van toepassing zullen dan meegenomen worden bij de begroting. Naast risicobeheersing is er een inhoudelijke afweging voor specifiek deze drie reserves. Alhoewel de nadere uitwerking bij de begroting zal volgen, willen we een korte toelichting per inhoudelijke opgave geven om meer inzicht te geven in de noodzaak van de reserves. Sociaal domein: de transformatie, de kanteling van recht op zorg naar passende ondersteuning blijft de koers binnen het sociaal domein. Echter het open einde karakter van zowel de jeugdwet als de Wmo blijft een gegeven en is wettelijk verankerd.

We willen het risico afdekken dat eventuele tekorten als gevolg van onvoorzienbare, niet te beïnvloeden kosten direct ten laste komen van de algemene middelen en daarmee een groot risico vormen voor de financiële situatie van de gemeente Westervoort. Een dergelijke ontwikkeling kan dan opgevangen worden met de reserve. Daarnaast zijn er ontwikkelingen op het gebied van de transformatieagenda Jeugd waar gesproken wordt over eventuele compensatie achteraf, de taakstelling inburgering, de invoering van beschermd thuis en het daarmee gepaard gaande financieel verdeelmodel. Ook hierin kan de reserve voorzien om dit op te vangen. Versnellen woningbouw: op dit moment wordt er hard gewerkt aan enkele ambities van de gemeente Westervoort op het gebied van wonen. We zien hier dat de ontwikkelopgave enkele externe factoren kent die zich niet laten voorspellen maar wel effect (kunnen) hebben op de exploitatie alsmede op het projectbudget. Om zeker te zijn dat de woningbouwopgaven, zoals Westervoort Noord maar ook de ontwikkelingen aangaande het centrumplan, doorgang kunnen vinden, kan een reserve dienen om de eventuele kostenstijgingen, extra kosten of verliezen op te vangen.

6

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Inleiding

Sportvelden: één van de ambities is om de sportvelden te verplaatsen. Hier is breed draagvlak voor naar aanleiding van recente besluitvorming ook in de gemeenteraad. Dit gaat echter gepaard met een financieel risico en diverse externe afhankelijkheden. De ontwikkelingen rondom de sportvelden is nog in volle gang. Ten behoeve van de ambitie rondom sport, het belang dat we hechten aan goede voorzieningen voor de sportverenigingen en om ruimte te hebben diverse keuzes c.q. scenario’s af te kunnen wegen, is het voorstel om ook hier een reserve voor in te stellen. Reserve huishoudelijke ondersteuning Op het gebied van de huishoudelijke ondersteuning is de gemeente, net als andere gemeenten in het land, de afgelopen jaren geconfronteerd met een toename. Deels als gevolg van het abonnementstarief maar ook als gevolg van een stijging in de tarieven en toename van het aantal mensen dat gebruik maakt van de huishoudelijke ondersteuning. De gemeente Westervoort wil hier graag een structurele oplossing voor. Dit vraagt echter tijd om de beweging te kunnen realiseren. In plaats van een structurele bijraming willen we inzetten op een overbruggingsreserve. Deze overbruggingsreserve dient ertoe de beweging die gemaakt moet worden te faciliteren en om de huidige kosten van € 400.000 op te kunnen vangen. Met als specifieke opdracht deze binnen twee jaar binnen eigen budget op te kunnen vangen.

In de Voorjaarsnota worden hiertoe ook drie maatregelen benoemd, naast de landelijke ontwikkelingen rondom het afschaffen van het abonnementstarief in 2025. 3. Economisch beeld Deze Voorjaarsnota verschijnt wederom in een tijd met veel onzekerheden. Het grootste effect voor Nederland en daarmee natuurlijk ook voor de gemeente Westervoort is het arbeidsvoorwaardenakkoord voor de Cao Gemeenten 2023, de arbeidsmarktkrapte, een stijgende rente en de hoge prijs van grondstoffen. De economische ontwikkelingen blijven onzeker. Ramingen en realisaties die het Rijk hanteert kunnen daardoor sterk van elkaar verschillen. Sterke fluctuaties in het gemeentefonds de komende jaren zijn daarom niet uit te sluiten. De Voorjaarsnota van het Rijk geeft daarnaast al een eerste zicht op bezuinigingen die de komende jaren ook weer richting de gemeente(n) zullen komen. Naast economische onzekerheid brengt dit dus ook financiële onzekerheid, en dientengevolge financiële behoedzaamheid, met zich mee. 4. Loon- en prijsstijgingen De inflatie in Nederland was in 2022 gemiddeld 11,6%. In de begroting 2023 is rekening gehouden met 4,8%, de inflatie in april 2023 is 5,2% (gemiddeld over 2023 is 6,3%). De gemiddelde loonsverhoging voor gemeente-ambtenaren is in 2023 9,1%. Voor de jaren 2024 en 2025 is de loon- en prijsontwikkeling 4,2%, voor 2026 3,6% en 2027 3,2%.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Inleiding

7

5. Dekking loon- en prijsstijgingen In de begrotingsresultaten van 2023 tot en met 2027 zijn diverse stelposten opgenomen om de loon- en prijsstijgingen te kunnen dekken. Loon- en prijsstijgingen Stelpost algemene uitkering 20% van het accres Onvoorzien Totaal

2023 1.385.048

2024 1.232.750 591.000

2025 1.350.210 741.000

2026 2.163.186 197.000

2027 2.163.186 197.000

175.000 1.560.048

175.000 1.998.750

175.000 2.266.210

175.000 2.535.186

175.000 2.535.186

2025 -1.085.667 -398.000 -165.000 -107.950 -189.000 -107.000 -2.052.617

2026 -1.270.667 -398.000 -165.000 -107.950 -189.000 -107.000 -2.237.617

2027 -1.640.667 -398.000 -165.000 -107.950 -189.000 -107.000 -2.607.617

Deze stelposten zijn vooral nodig ter dekking van onder andere: 1Stroom Jeugd en Wmo SDL VGGM MGR RSD Totaal

2023 -555.000 -398.000 -165.000 -119.950 -262.000 -151.000 -1.650.950

2024 -900.667 -398.000 -165.000 -203.950 -189.000 -107.000 -1.963.617

6. Uitgangspunten In de Voorjaarsnota zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Loon- en prijsontwikkeling: 4,2% (2024/2025), 3,6% (2026) en 3,2% (2027) • Begroting 1Stroom • Conceptbegrotingen gemeenschappelijke regelingen • Begrotingswijzigingen / raadsbesluiten tot en met maart 2023 • Structurele doorwerking Najaarsnota 2022 • Decembercirculaire gemeentefonds en maartbrief Omdat de economische ontwikkelingen onzeker zijn, zal het College de uitgangspunten bij het opstellen van de begroting opnieuw tegen het licht houden. In de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025 - 2027 worden de gevolgen van de meicirculaire 2023 meegenomen.

8

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Inleiding

7. Financiële positie Een gezonde financiële huishouding op zowel de korte als de lange termijn is belangrijk om te kunnen blijven investeren in de samenleving. De gemeentelijke financiën moeten dus duurzaam op orde zijn. Door het herstelplan is de financiële positie verbeterd, maar is nog altijd zeer broos. De resultaten van deze Voorjaarsnota zijn, rekening houdende met de ontwikkelingen en dekkingsmogelijkheden, alleen voor de jaren 2024 en 2025 positief. Jaar 2023 2024 2025 2026 2027

Structureel -81.000 1.173.000 2.507.000 572.000 316.000

Incidenteel -516.000 -744.000 -517.000 -611.000 -611.000

Resultaat -597.000 429.000 1.990.000 -39.000 -295.000

Om voor het gewenste repressief toezicht van de provincie in aanmerking te komen moet in ieder geval het begrotingsjaar 2024 een positief (structureel) resultaat laten zien. Derhalve is dit ook het uitgangspunt voor deze Voorjaarsnota. Om tegelijkertijd ook de blik op de toekomst in het kader van een financieel gezonde, zelfstandige gemeente Westervoort vorm te geven, wordt voorgesteld om enkele reserves in te stellen. Het doel van deze reserves is om in te kunnen spelen op de ambities van de gemeente Westervoort en eventuele tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat dit de begrotingsdiscipline als ook de financiële situatie direct onder druk zet. 8. Leeswijzer Alle bedragen in € behalve als anders aangegeven. Een + betekent een baat, voordeel of vermeerdering (toevoeging). Een - betekent een last, nadeel of vermindering (onttrekking).

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

Programma 1 Bestuur Inleiding Elk contact met de gemeente draagt bij aan het welzijn van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrijven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid.

9

10

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

1.1 Externe ontwikkelingen Dienstverlening In de periode 2024-2028 zal er een piek zijn in het aantal aanvragen voor reisdocumenten. De oorzaak hiervoor is de verlenging van de geldigheidsduur van reisdocumenten vanaf 2014 van 5 naar 10 jaar. Om de piek op te kunnen vangen is een formatie-uitbreiding nodig van in totaal 1 fte. Deze formatie-uitbreiding en de financiële consequenties worden uitgewerkt bij de wensen. Lokale democratie Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt. Er worden ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Zo zijn steeds meer gemeenten met de burgerparticipatie aan het experimenteren. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burgerbetrokkenheid bij de lokale politiek. Informatisering en de digitale samenleving Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente daarin moet meebewegen. De gemeente is in steeds grotere mate afhankelijk van ICT. De ICT omgeving is volop in beweging. Software zal steeds meer als een service geleverd worden (SAAS).

Deze te voorziene verandering in de ICT-architectuur heeft gevolgen voor de manier waarop de gemeente zich op dit vlak moet organiseren. De RID is naar aanleiding van de strategische sessies in 2022 en het rapport Toekomstvisie RID van M&I uit 2023 een verbetertraject gestart om klaar te zijn voor deze toekomst. In het vervolgtraject zal ook gekeken worden naar de invulling van de opdrachtgevende rol van de gemeente en de digitale volwassenheid van de aangesloten partijen. De digitale volwassenheid van de gemeente zal verhoogd moeten worden. In het rapport Toekomstvisie RID van M&I uit 2023 is digitale volwassenheid benoemd. De uitwerking op welke wijze de digitale volwassenheid vergroot zal gaan worden, is echter nog niet concreet uitgewerkt. De toename van de importantie van informatie(veiligheid) en ICT leidt hier op termijn waarschijnlijk tot hogere kosten. Het beveiligen van informatie is essentieel voor het functioneren van de gemeente. Het bekendste voorbeeld van ‘Hof van Twente’ toont aan dat een gemeente kwetsbaar is. In de periode na dit voorbeeld zijn er vele andere voorbeelden bij gekomen. Verschillende maatregelen worden in verband met de toegenomen risico’s rondom met name ransomware genoemd. Gezien de toenemende mate van afhankelijkheid van ICT-middelen is het te verwachten dat er structureel beduidend meer financiële middelen nodig zijn in de komende periode.

Wet open overheid (Woo) De Wet open overheid (Woo) heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo is op 1 mei 2022 in werking getreden. Daarmee is de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervallen. Het grote verschil met de Wob is dat de Woo verplicht dat documenten in elf informatiecategorieën gefaseerd (5 jaar) actief openbaar worden gemaakt. In 2024 zal de implementatie van de Woo voortgang hebben, waarbij ook het op orde brengen van de informatiehuishouding en training en bewustwording van de medewerkers en bestuurders belangrijke doelstellingen zijn.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

11

1.2 Wat willen we bereiken? De gemeente is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Het is belangrijk dat inwoners kunnen vertrouwen op de lokale overheid. Dit vertrouwen willen we versterken door meer transparant en participatief te zijn. Dit betekent dat de gemeente inwoners actief betrekt bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving, waarmee de onderlinge verbinding tussen inwoners en de leefbaarheid in de wijk en het dorp wordt versterkt. En dat het bestuur benaderbaar is en samen met partners en de samenleving naar ideeën en constructieve oplossingen zoekt. De gemeente zorgt voor goede en tijdige communicatie en transparantie van informatie. Dit draagt bij aan meer begrip voor elkaar en voor gemaakte keuzes. Zoveel mogelijk stukken en beraadslagingen zijn openbaar en eenvoudig opvraagbaar. Alleen als het absoluut noodzakelijk is, wordt geheimhouding opgelegd. De Visie op dienstverlening 2022-2026 geeft richting aan de ontwikkeling van de dienstverlening van de gemeente aan individuele inwoners en ondernemers. De missie daarbij is dat elk contact met de gemeente bijdraagt aan het welzijn van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrijven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid.

Dit betekent dat de inwoner centraal staat in het contact met de gemeente, bij de inrichting van processen en bij het maken van (beleids)keuzes. De inwoner kan rekenen op goede service, duidelijkheid en juiste en volledige informatie. De manier waarop het contact met de inwoner verloopt en de beleving van dat contact door de inwoner is daarbij minstens zo belangrijk als het resultaat van dat contact. Dit geldt voor alle takken van sport van de gemeente. Van het sociaal domein tot de fysieke leefomgeving en het klantcontactcentrum. Veiligheid is één van de belangrijkste basisbehoeften van de mens. Daarom is het van belang dat inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Westervoort zich veilig voelen. Op lokaal niveau voert de gemeente de regie op veiligheid. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid delen we echter met vele partners, waarvan de inwoners de belangrijkste zijn. Als regisseur brengt de gemeente deze partners samen en stimuleren we een actieve rol van onze inwoners. We geven onze eigen rol als overheid goed en actief gestalte: we zetten waar nodig de veiligheidsinstrumenten in waarover wij beschikken, met de intensiteit die past bij de problematiek.

12

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

1.3 Wat gaan we daarvoor doen? A. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving Dit zijn de speerpunten: A.1 Doel Toelichting

Uitvoering en borging Participatiebeleid De implementatie van het in Q3 2023 vast te stellen beleidskader participatie uit te voeren en te borgen in de organisatie en de samenleving, Als het beleidskader na de zomer is vastgesteld wordt een begin gemaakt met een structureel implementatie- en borgingstraject van het participatiebeleid voor de medewerkers, managers en bestuurders van 1Stroom. Het traject is gericht op het versterken van de participatie manier van denken in de organisatie. De implementatie en borging van het beleid heeft tot gevolg dat er meer tijd, capaciteit en financiële middelen nodig zijn voor het ontwikkelen van medewerkers, het begeleiden en ondersteunen van medewerkers en het opzetten en uitwerken van werkwijzen en -processen. Daarnaast is de verwachting dat de organisatie intensiever te maken gaat krijgen met initiatieven uit de samenleving (overheidsparticipatie), dat hiervoor een initiatievenloket zal moeten worden ontwikkeld en dat het inzetten van participatie ook vanuit deze insteek een investering vooraf zal vragen in tijd en geld. Uitvoering en borging van het beleidskader vraag om aan de voorkant bij elk werkproces altijd goed na te denken in hoeverre bewoners en externe partijen betrokken zijn of moeten worden. De ontwikkeling en uitvoering van een goed participatieplan is de volgende stap.

Dit impliceert dat de besluitvormings- en uitvoeringsprocessen meer tijd vragen en dat daarvoor capaciteit en middelen beschikbaar moeten zijn.

Risico’s

Planning

Inwoners en partners worden actief betrokken bij de transformatie van het sociaal domein (programma 2). Het betrekken van inwoners doen we onder de werktitel Dorpsgesprekken. Dit betekent een omslag in werken. Om verdergaand participatief te werken is tijd, training en coaching nodig. Tijd om samen met partners en sleutel-inwoners vormen van participatief werken te ontdekken, uit te proberen en de geleerde lessen mee te nemen naar een verbeterde vorm van participatief werken. Training en coaching, omdat de basis van de nieuwe route weer opnieuw gelegd moet worden in een team met bijna allemaal nieuwe medewerkers. Hiervoor is eenmalig een impuls van € 4.500 in 2023 en € 9.000 in 2024. Participatieplannen kunnen onvoldoende worden ingericht, waardoor onduidelijkheid ontstaat tot hoever de geboden participatie reikt. De ontevredenheid van inwoners neemt daardoor toe. Invoering van het uitdaagrecht vormt een extra uitdaging en risico voor de organisatie, omdat elke uitdaging hoe dan ook begeleiding vraagt van meerdere afdelingen en daarmee de druk op de organisatie opvoert. In september zal naar verwachting door beide raden het Beleidskader Participatie worden vastgesteld. Daarna zullen we richtlijnen/een leidraad voor uitvoering en borging opstellen voor de organisatie.

De uitvoering en borging van het participatiebeleid start na vaststelling van het beleidskader en loopt door naar volgende jaren.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

A.1 Financiën

13

Uitvoering en borging Participatiebeleid Omdat het beleidskader en de richtlijnen voor de uitvoering op het moment van dit schrijven nog niet zijn vastgesteld door beide gemeenteraden, kunnen we alleen nog een zeer grove inschatting maken van de benodigde middelen en fte’s. Reden dat we hier toch al e.e.a. willen opnemen, is dat het beleidskader voor béide gemeenten is en we daarom besluitvorming over de financiën graag zoveel mogelijk in onderlinge stemming zouden willen laten plaatsvinden. 2023 Voor de uitvoering en borging van het beleid incidenteel (voor 2 jaar) 1 fte voor het opzetten van het initiatievenloket. Onder het hoofdstuk ‘wensen/keuzemogelijkheden’ is onder de paragraaf maatschappelijke initiatieven voor het kunnen faciliteren/ondersteunen van deze initiatieven nog procesgeld opgenomen. Voor de uitvoering en borging vragen we 1fte senior participatiemedewerker structureel toe te kennen. Verder zullen we in Q3 en Q4 van 2023 naar verwachting ongeveer € 50.000 projectbudget nodig hebben (voor beide gemeenten samen) om de uitvoeringsrichtlijnen te kunnen opstellen, het uitvoeren van pilots en eventuele extra inhuur van expertise/gespreksleiders bij projecten in Q3/4 2023 waar participatie nog niet (in voldoende mate) in het projectbudget was opgenomen.

2024 (en verder) Voor de nog op te stellen richtlijnen voor de uitvoering en borging gaan we nog met de afdelingsmanagers om de tafel om te bekijken wat er structureel aan fte’s extra nodig is. Er zullen naar verwachting extra fte’s nodig zijn om afdelingen te adviseren bij participatietrajecten en te helpen bij de uitvoering/organisatie van organisatietrajecten, maar dit zal maatwerk zijn. Het beleidskader Participatie gaat bij alle afdelingen om een intensievere voorbereiding, begeleiding en evaluatie van participatietrajecten dan nu het geval is. Dit zal extra tijd/ capaciteit kosten, met name bij de drie afdelingen (R&B, RSO, Sociaal Domein) waar de meeste participatietrajecten worden georganiseerd. Om een grove inschatting te maken: 1 extra fte in de afdeling Realisatie en Beheer, 1 fte voor Sociaal Domein. Extra benodigde capaciteit bij team RSO kan de komende jaren vanuit het budget van de Omgevingswet worden betaald (waar participatie ook een belangrijk onderdeel van uitmaakt). Mogelijk dat er op termijn alsnog voor RSO extra capaciteit/budget moet worden aangevraagd. Op alle andere afdelingen is de verwachting dat we met participatie ambassadeurs zullen gaan werken (1 per afdeling), wat extra uren zal vragen van die specifieke medewerkers die daarvoor worden aangewezen/gevraagd.

Participatie

In de organisatie zullen medewerkers ook voldoende geëquipeerd moeten worden, onder andere door training, om participatie organisatiebreed beter in te bedden en naar een hoger niveau te brengen. De middelen die hiervoor nodig zijn, verwachten we uit reeds bestaande opleidingsbudgetten te kunnen halen. Dit speerpunt is volledig gericht op het verbeteren van participatieve trajecten. De participatieverordening beoogt de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten, de samenwerking tussen gemeente en bewoners te versterken en helderheid te scheppen over proces en rolverdeling.

14

A.2 Doel Toelichting

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

Integraal werken Samenhang en afstemming op alle niveaus. Ieder speelt in de processen zijn eigen rol. De onderlinge samenwerking tussen de gemeente en 1Stroom ligt vast en er is een duidelijke (overleg)structuur. Bestuurders en ambtenaren weten wat ze van elkaar kunnen en mogen verwachten. De duidelijke structuur biedt houvast en overzicht en bevat voldoende ruimte voor dialoog. Bestuurlijke (besluitvormings-)processen kunnen ingewikkeld zijn, waarbij meerdere afdelingen en belanghebbenden betrokken zijn. Met integrale adviezen wordt de kwaliteit en samenhang vergroot. Onderling zijn beleidsterreinen met elkaar verbonden. De verschillende onderdelen van programma 1 brengen de onderlinge verbinding aan. Processen en werkwijzen op een eenduidige manier doorvoeren vergroot de kwaliteit van de ambtelijke advisering. De bestuurlijke procesinformatie is vastgelegd, toegankelijk en overzichtelijk. Er wordt rust en stabiliteit ingebouwd in de processen.

Risico’s

Planning Financiën Participatie A.3 Doel Toelichting

Risico’s

Planning

De ambtelijke organisatie is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling 1Stroom. 1Stroom heeft in 2021 een nieuwe organisatiestructuur gekregen en maakt een verbetertraject door. Zonder goede afstemming tussen betrokken ambtenaren en bestuurders worden onderwerpen niet in de volle omvang behandeld. Dit kan leiden tot misverstanden en omissies in de besluitvorming. Doorlopend. Beschikbare capaciteit voor de verbeteringen worden met bestaande capaciteit opgepakt. Op onderwerpen die betrekking hebben op derden, zullen zij betrokken worden. Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Een transparante organisatie en gemeente, die zijn informatiehuishouding op orde heeft. De Wet open overheid is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie (11 informatiecategorieën). Een belangrijk onderdeel van de Woo is het op orde brengen van de informatiehuishouding van de gemeenten en 1Stroom. Beide zullen tot en met 2027 gefaseerd moeten gaan plaatsvinden. De Gemeenschappelijke Regelingen waarmee onze gemeenten verbonden zijn moeten zich ook houden aan de Wet Open overheid. GR-en krijgen echter geen budget vanuit het Rijk.

Uiteraard wordt de Woo bij de GR 1Stroom wel geïmplementeerd, gelijktijdig met de gemeenten. Op het moment van schrijven wordt echter nog uitgezocht wat de precieze verdeling van verantwoordelijkheden en taken zou moeten zijn tussen de gemeenten en de andere verbonden GR-en. Risico is dat deze GR-en ook in bepaalde mate aanspraak willen maken op ons vanuit het Rijk verkregen budget. De planning is dat hier uiterlijk in Q2 2023 meer helderheid over komt. De implementatie van de Woo duurt nog tot en met 2027.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

A.3 Financiën

15

Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Het op orde brengen van onze informatiehuishouding en het organiseren van actieve openbaarmaking van informatie hebben ervoor gezorgd dat er nieuwe applicaties en software aangeschaft moest worden. Door de installatie, implementatie en het beheer van deze nieuwe applicaties en het optimaliseren van onze huidige applicaties en systemen ligt er steeds meer werk bij de functioneel beheerders. Omdat dit naar de toekomst toe alleen maar zal groeien, is er structureel extra formatie (1fte) nodig als het gaat om functioneel beheer. Dit kan voorlopig (naar verwachting tot en met 2027) vanuit de middelen die vanuit het Rijk beschikbaar worden gesteld voor de Woo. Ook de formatieruimte die voor de Woo-contactfunctionarissen vrij is gemaakt (0,2fte per gemeente) wordt betaald vanuit de vanuit het Rijk verkregen middelen voor de Woo.

Participatie

Vanuit het gemeentefonds zijn vanuit de Rijksoverheid middelen beschikbaar gemaakt om de WOO te implementeren. Dit speerpunt is volledig gericht op het verbeteren van de informatievoorziening aan inwoners.

B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers. Dit zijn de speerpunten: B.1 Doel Toelichting

Kwetsbare / overlastgevende personen (waaronder jeugdoverlast) Het doel is om kwetsbare personen niet af te laten glijden naar risico- of overlastgevend of crimineel gedrag. Het thema ‘kwetsbare/overlastgevende personen’ is een prioriteit in het door de gemeenteraad vastgestelde integrale veiligheidsplan. Er spelen diverse onderwerpen op dit speerpunt. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, jeugdoverlast, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. Casussen op deze onderwerpen worden steeds complexer daar waar het gaat om zorg en hulp. Zij vragen steeds meer om veiligheidsmaatregelen voor de persoon in kwestie en zijn of haar omgeving. Dit vraagt de laatste tijd veel inzet als het gaat om een integrale aanpak en de daarbij noodzakelijke regievoering. Net als bij de jeugddynamiek, zoals wij vorig jaar al hebben aangegeven. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid is essentieel om de genoemde onderwerpen goed aan te kunnen pakken. Die verbinding is steeds belangrijker geworden nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg.

Sinds 2021 zijn belangrijke stappen gezet om zorg en veiligheid beter op elkaar aan te laten sluiten. De opgezette werkprocessen en de sluitende ketenaanpak voor kwetsbare personen moeten goed geborgd en onderhouden blijven worden, daar waar nodig worden doorontwikkeld/versterkt en als er behoefte aan bestaat kunnen nieuwe partners worden toegevoegd. Het is belangrijk om vanuit veiligheidsoogpunt uit te dragen dat het tijdig zoeken van de verbinding met partners - intern en extern - escalatie van problemen kan voorkomen.

16

B.1 Risico’s

Planning Financiën

Participatie

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

Kwetsbare / overlastgevende personen (waaronder jeugdoverlast) Zonder goede signalering en aanpak van kwetsbare/overlastgevende personen vallen deze inwoners uiteindelijk tussen wal en schip; er komt dan geen sluitende aanpak van hun situatie tot stand, waardoor hun kwetsbare en soms schrijnende situatie voortduurt of te weinig of te langzaam verbeterd. Dat kost de maatschappij uiteindelijk alleen maar meer geld. Overlastsituaties dreigen dan te escaleren, wat alleen maar meer problemen oplevert en meer inspanningen kost om het op te lossen. Soms kan dan alleen de politie nog optreden als deze personen strafrechtelijke overtredingen begaan. Dat willen we voorkomen. Doorlopend. De toegenomen werklast en de toename van de complexiteit van casuïstiek vraagt om (meer) centrale en integrale procesregie op het thema zorg & veiligheid. Op dit thema moet er meer regie gevoerd en structuur gegeven worden op het individu (personen met verward gedrag, woonoverlast), het systeem (gezin, huiselijk geweld) en op de jongerendynamiek (overlastgevend). Daarvoor hebben we een procesregisseur nodig. De procesregisseur ziet erop toe dat het proces kwalitatief voldoet aan wat nodig is op deze onderwerpen. Hij coacht professionals en collega's en adviseert bij de uitvoering van een plan.

Deze persoon legt de verbinding tussen beleid, uitvoering en netwerkpartners (dus intern en extern) aansluitend op gemeentelijke en regionale ontwikkelingen. De procesregisseur heeft mandaat om, wanneer daar integraal behoefte aan is, vanuit de inhoud door te pakken op de bovengenoemde thema’s. Dat kan bijvoorbeeld gaan om het aangaan van gesprekken met personen/ouders/gezinnen waar het niet goed gaat. Over 2023 was al 0,25 FTE toegekend voor procesregie op alleen de jeugdaanpak. Gebleken is dat deze procesregie goed werkt – maar tijdrovend is – en ook op de andere genoemde terreinen nodig is. Gelet op het vorenstaande wensen wij de 0,25 FTE uit te breiden naar 1 FTE. Het betreft derhalve een uitbreiding met 0,75 FTE (gezamenlijk met Duiven). We informeren inwoners over waar zij met vragen en zorgen terecht kunnen. Dit maakt de drempel om zorgen te uiten lager. Dit versterkt de vroegtijdige signalering waardoor zorg en hulpverlening snel(ler) starten. Een sluitende aanpak bij verward of overlastgevend gedrag komt bij voorkeur tot stand in overleg met de persoon/personen zelf. Helaas werken ze daar niet altijd vrijwillig aan mee. Dan zijn andere trajecten aan de orde.

B.2 Doel

Toelichting

Risico’s

Digitale veiligheid Inwoners en bedrijven bewust maken van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zij dat tijdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krijgen en zich ertegen kunnen wapenen. Er vindt een verschuiving plaats van traditionele criminaliteit (woning-/auto-inbraken) naar cybercriminaliteit. Cybercrime is een verzamelterm geworden van alle delicten die met een computer en op internet worden gepleegd. Mensen van alle leeftijden worden het slachtoffer van oplichting via whatsapp of phishingmails. Criminelen kunnen bedrijfssystemen 'gijzelen' en losgeld eisen of belangrijke voorzieningen overnemen. En de digitale wereld draagt ook steeds vaker bij aan radicalisering, het creëren van maatschappelijke onrust en het aanjagen van ordeverstoringen. Verder zijn mensen zich er niet van bewust dat ze onbedoeld dader kunnen worden door bijvoorbeeld een gevoelig filmpje of foto's door te sturen. Gemeenten kunnen een rol spelen om te voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. Met onder andere voorlichting moet de bewustwording vergroot worden. Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

B.2 Planning

Financiën

Participatie

17

Digitale veiligheid In het nieuwe integrale veiligheidsplan 2023-2026 is digitale criminaliteit als prioriteit opgenomen. In het plan is op hoofdlijnen aangegeven wat we willen gaan doen. De acties spreiden zich uit over meerdere jaren. Cyberveiligheid is een betrekkelijk nieuw onderwerp voor gemeenten. Langzaamaan komen er projecten en initiatieven op dit thema. Wat voor onze gemeente geschikt is, moet nog worden onderzocht of ontwikkeld. De kosten zijn op voorhand niet aan te geven. Het vergroten van de cyberveiligheid kan niet tot stand komen zonder de inwoners en ondernemers. Meer bewustwording bij inwoners en bedrijven over de gevolgen van cybercrime is een belangrijke eerste stap. Samenwerking met bijvoorbeeld ondernemersverenigingen en het Nationaal Cyber Security Centrum zal daarbij worden gezocht.

C. Het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening, die aansluit op de behoeften en verwachtingen van de inwoners. Dit zijn de speerpunten: C.1 Doel

Toelichting

Risico’s

Verbeteren van de dienstverlening Verankeren van de vier uitgangspunten uit de Visie op dienstverlening in de gemeentelijke organisatie; “inwoner centraal’, ‘servicegericht’, ‘duidelijk’ en ‘kennis van zaken”. Hierdoor voelen inwoners en ondernemers zich welkom en merken zij in alles dat zij centraal staan in het contact met de gemeente. Het is belangrijk dat de gemeentelijke organisatie werkt vanuit gemeenschappelijke waarden en uitgangspunten. Dit geeft duidelijkheid aan inwoners over wat zij van de gemeente kunnen verwachten. Dit komt tot uitdrukking in concrete normen en prestatieafspraken die de komende periode uitgewerkt zullen worden, op basis van input vanuit de samenleving en vanuit de ambtelijke organisatie. Er zijn technische, procedurele, culturele en financiële uitdagingen om in lijn met de Visie op dienstverlening te kunnen werken. De gewenste ontwikkelingen kunnen omvangrijk zijn en de nodige tijd kosten. Er zullen slimme keuzes gemaakt moeten worden.

18

C.1 Planning

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

Verbeteren van de dienstverlening De Visie op dienstverlening schetst de stip op de horizon. Het is een ambitie. Deze ambitie is niet van vandaag op morgen te realiseren. De implementatie van deze ambitie is ook dermate complex dat het niet mogelijk is om op voorhand een detailplanning te maken en concrete resultaten te benoemen. Het verbeteren van de dienstverlening heeft continu aandacht nodig en vraagt veel doorzettingsvermogen. Ook is het nodig om alert te zijn op (maatschappelijke) ontwikkelingen en deze steeds te vertalen naar de gemeentelijke dienstverlening. In Jaarplannen wordt per kalenderjaar de focus voor het betreffende jaar uitgewerkt. In 2023 ligt de focus op 3 onderdelen: 1. Het ontwikkelen van methoden om structureel inzicht te krijgen in de wensen, behoeften, eisen en kanaalgebruik van inwoners. Een van de signalen die hierbij al duidelijk en herhaald naar voren is gekomen, is de wens tot het verruimen van de openingstijden van het gemeentehuis. Dit is daarom in deze voorjaarsnota al als wens opgenomen. 2. Het ontwikkelen van instrumenten die nodig zijn om uitvoering te geven aan dienstverlening zoals beschreven in de Visie op dienstverlening 2022-2026. 3. Opstellen van een opleidingsplan om brede vaardigheden te ontwikkelen bij medewerkers om uitvoering te kunnen geven aan dienstverlening als beschreven in de Visie op dienstverlening 2022-2026.

Financiën

Participatie

In het Jaarplan 2024 zal hierop worden voortgebouwd en zullen nadere acties worden opgenomen om de dienstverlening verder te verbeteren. Het Jaarplan 2024 zal worden gebaseerd op de resultaten van de acties in 2023 en wordt begin 2024 ter kennisgeving aan de gemeenteraad voorgelegd. De meeste investeringen voor dienstverlening zitten in bewustwording, training van vaardigheden en aandacht voor houding & gedrag van medewerkers. De kosten voor trainingen, bewustwording, onderzoeken en materiaal kunnen worden gedekt vanuit bestaande budgetten binnen 1Stroom. Als er aanvullende investeringen nodig zijn, dan zal dit in een apart voorstel worden voorgelegd. Er is een klantpanel voor de gemeentelijke hoofdwebsite die fungeert als klankbordgroep bij de verbetering van de digitale dienstverlening. Zo heeft het klantpanel input geleverd bij de vernieuwing van de gemeentelijke hoofdwebsite medio 2022. Ook wordt klantgedrag gemonitord via web-statistieken en vanuit de data die vanuit de verschillende backofficeapplicaties beschikbaar is. Verder is in het Jaarplan dienstverlening 2023 de actie opgenomen om een methode te ontwikkelen om structureel inzicht te krijgen in de wensen, behoeften, eisen en kanaalgebruik van inwoners en hen hiermee een podium te geven om mee te denken over de verbetering van de dienstverlening.

Op verschillende momenten en via diverse methoden zullen inwoners en ondernemers worden bevraagd over hun wensen en ideeën in het contact met de gemeente op basis waarvan verbeteracties worden voorgesteld.

C.2 Doel

Cyberveiligheid eigen organisatie Cyberveiligheid in de organisatie van de gemeente vergroten.

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

C.2 Toelichting

Risico’s Planning

Financiën

Participatie

19

Cyberveiligheid eigen organisatie Het is voor de gemeente en de gemeentelijke organisatie van belang om een goede weerbaarheid tegen cybercriminelen te hebben. Het aantal digitale producten en diensten groeit waardoor de digitale kwetsbaarheid toeneemt. Niet alleen is onze dienstverlening afhankelijk van goed werkende ICT-systemen, ook wordt er veel met privacygevoelige informatie gewerkt. Het gijzelen c.q. stilvallen van onze systemen heeft grote consequenties. Het snel signaleren en bestrijden van incidenten is belangrijk. Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt. De RID en 1Stroom werken voortdurend aan de veiligheid van de gemeentelijke ICTsystemen. De RID voert de benodigde technische wijzigingen uit. 1Stroom werkt aan het vergroten van het bewustzijn informatieveiligheid (o.a. clean desk, toegangsbeheer, …) en de digitale vaardigheden en bewustzijn van de organisatie. De kosten voor de cyberveiligheid van de gemeentelijke systemen zijn meegenomen in de begroting van de RID. Kosten voor het vergroten van het interne bewustzijn en het uitvoeren van een cyberveiligheidsoefening zijn gedekt vanuit de bestaande middelen. Participatie is niet van toepassing op het vergroten van de cyberveiligheid van de eigen organisatie.

20

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

1.4 Wensen/keuzemogelijkheden/investeringen 1.4a Dienstverlening: uitbreiding formatie aanvraagbalie Burgerzaken In de periode 2024-2028 zal er een piek zijn in het aantal aanvragen voor reisdocumenten. De oorzaak hiervoor is de verlenging van de geldigheidsduur van reisdocumenten vanaf 2014 van 5 naar 10 jaar. Deze piek betekent meer dan een verdubbeling van het aantal aanvragen ten opzichte van de voorgaande 5 jaren. Om de piek op te kunnen vangen en alle verwachte aanvragen in behandeling te kunnen nemen, is een formatie-uitbreiding nodig van in totaal 1 fte (op basis van de baliebezetting in referentiejaar 2014). De jaarlijkse personeelskosten hiervoor ten laste van de begroting bedragen € 24.235 (peildatum loonkosten 1-1-2023). Deze kosten kunnen worden gedekt vanuit de extra inkomsten die de reisdocumentenpiek jaarlijks op zal leveren. De extra formatie is voor de periode van 2024 tot en met 2026 nodig. 1.4.b Dienstverlening: verruimen van de openingstijden van het gemeentehuis Sinds medio 2020 is het gemeentehuis op maandag-, dinsdag- en donderdagmiddag gesloten in het kader van een bezuinigingsmaatregel. Dit geeft veel onvrede bij inwoners en bezoekers. Dagelijks staan er inwoners en bezoekers met een afspraak voor een dichte deur.

Ook komen er soms bezoekers ongenodigd binnen als een andere bezoeker de voordeur verlaat, waardoor mensen verdwaald in de hal van het gemeentehuis staan. Uit een eerste inventarisatie van wensen en behoeften bij het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening komt de uitdrukkelijke wens naar voren om e huidige openingstijden te verruimen. Hierom wordt voorgesteld het gemeentehuis weer op de “oude” 4 middagen te openen voor bezoekers met en zonder afspraak, met uitzondering van de tijd tussen 12.00-13.00 uur in verband met de noodzakelijke pauze tussen twee diensten die door het werken op 2 locaties wordt bemoeilijkt. Concreet betekent dit dat het gemeentehuis dan open is op: - maandag – vrijdag: 8.00 – 12.00 - maandag – donderdag: 13.00 – 16.00 - maandag om de week: 18.00 – 20.00 (oneven weken) Met deze verruiming wordt het ook beter mogelijk de stroom bezoekers voor het afhalen van reisdocumenten beter op te vangen in verband met de reisdocumentenpiek die bij 1.2 Externe ontwikkelingen is benoemd.

Binnen de huidige openingstijden zullen er anders bij de Servicebalie wachtrijen ontstaan voor het afhalen van reisdocumenten Tijdens de sluiting tussen 12.00 – 13.00 uur worden bezoekers via de medio 2023 in gebruik genomen intercom te woord worden gestaan door het KCC (vanuit de telefooncentrale), van waaruit hun vragen kunnen worden beantwoord of collega’s met wie men een afspraak heeft, kunnen worden opgeroepen hun bezoek op te halen. Zo wordt de inwoner ook bij een dichte deur goed geholpen. Om de voorgestelde verruiming zowel in Duiven als in Westervoort mogelijk te maken, is extra personele capaciteit nodig, om de Servicebalie in het gemeentehuis te kunnen bemensen. Dit vraagt voor Duiven en Westervoort samen om 0,6111 fte. Voor de periode 2024 tot en met 2026 worden deze personeelskosten jaarlijks begroot op € 14.850 (peildatum loonkosten 1-1-2023). 1.4c Juridische ondersteuning Coördinatie en afhandeling van WOO-verzoeken door Juridische Zaken is structureel, ook nu de Woo-contactfunctionarissen zijn gestart Zij vervullen wel een rol in het proces van het afhandelen van Woo-verzoeken, maar die rol is gericht op de dienstverlenende kant (ervoor zorgen dat de Woo-verzoeken naar tevredenheid geholpen wordt) en niet op de juridische kant. Ondersteuning bij afhandelen Woo-verzoeken is structureel. In 2022 zijn in totaal 15 Woo-verzoeken ontvangen (10 Duiven, 5 Westervoort).

Gelet op het aantal verzoeken dat tot op heden is ingediend moet worden aangenomen dat dit aantal in 2023 (nog) hoger zal uitkomen. De Woo-verzoeken hangen

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

21

veelal samen met ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente en omvatten nagenoeg altijd een groot aantal documenten dat geanonimiseerd moet worden. Ondanks dat inmiddels beschikt wordt over de daarvoor benodigde software, ontbreekt het aan formatie om de documenten te anonimiseren zodat deze taak (structureel) moet worden uitbesteed (ofwel aan een externe partij ofwel door inhuur van extra capaciteit). Hiervoor wordt het bestaande budget (€ 25.000) verhoogd met € 15.000. Deze verhoging komt voor € 5.550 ten laste van Westervoort. 1.4d Bijdrage aan de GR SDL (RID) De RID is naar aanleiding van de strategische sessies in 2022 en het rapport Toekomstvisie RID van M&I uit 2023 een verbetertraject gestart om klaar te zijn voor deze toekomst. Uit het adviesrapport van M&I blijkt een incidentele vraag voor 2023 en 2024 van circa € 500.000 waarop de verdeelsleutel tussen de deelnemers zal worden toegepast. Vanuit de jaarrekening SDL zal de financiële meevaller gebruikt worden om de incidentele kosten (deels) af te dekken. De Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking De Liemers (GR SDL) heeft dit in de eigen begroting opgenomen. Deze financiële effecten zijn dus verwerkt in de bijdrage van de gemeente aan de SDL. In het vervolgtraject op het rapport zal ook gekeken worden naar de structurele verbetering van de RID.

De toename van de importantie van informatie(veiligheid) en ICT leidt hier op termijn waarschijnlijk tot hogere kosten. Voorzichtigheidshalve houden we rekening met een structurele kostenstijging van circa € 500.000 waarop de verdeelsleutel tussen de deelnemers zal worden toegepast. Dit omdat de verwachting is dat de tijdelijke extra kosten die de SDL nu opvoert structureel zullen worden. 1.4e Proceskosten vergoeding WOZ-bezwaren Door de grote toename van het aantal bezwaren tegen WOZ-beschikkingen door No-Cure-No-Pay bedrijven neemt ook het bedrag van de proceskostenvergoedingen toe. Proceskostenvergoeding wordt toegekend wanneer een bezwaar van NCNP-bedrijven wordt gehonoreerd. Wij schatten in dat 20% van deze bezwaren wordt gehonoreerd. De gemiddelde vergoeding per gehonoreerd bezwaar bedraagt € 700. Het totaalbedrag is € 55.000. In de begroting 2023 is reeds € 7.500 opgenomen voor OZB beroep en bezwaar. De extra kosten voor 2003 zijn dus € 47.500. Gelet op de recente landelijke regelgeving 1.4f VGGM Door de hoge loon- en prijscompensatie gaat de bijdrage aan VGGM over 2023 op de onderdelen Veiligheid (=brandweer) en Bevolkingszorg € 49.000 hoger uitkomen (voor 2024 e.v. € 7.950). Daarnaast wordt de bedrijfsvoering bij VGGM versterkt en is er € 6.950 nodig voor taakaanpassingen door de invoering van de Omgevingswet.

Taakveld 1.1 Begroting 2023 - 2027 Aanpassingen begroting VGGM Budget Voorjaarsnota 2023

2023 -723.050 -55.950 -779.000

2024 -821.050 -7.950 -829.000

2025 -821.050 -7.950 -829.000

2026 -821.050 -7.950 -829.000

2027 -821.050 -7.950 -829.000

1.4g Maatschappelijke initiatieven Het is de bedoeling om na vaststelling van het beleidskader participatie een initiatievenloket op te richten (zie ook speerpunt participatie) dat de mogelijkheid heeft maatschappelijke initiatieven te ondersteunen/faciliteren. Daarvoor is een subsidiebudget vereist, plus een werkbudget voor proceskosten Voor Westervoort is er nog geen budget voor initiatieven. Het voorstel is om een budget op te nemen van € 10.000 plus een werkbudget van € 5.000, in totaal € 15.000 voor de jaren 2024 tot en met 2026. In 2025 volgt een evaluatiemoment. 1.4h Cameratoezicht station

22

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

Voor het terugdringen van criminaliteit en overlast en voor het verhogen van het veiligheidsgevoel op en rond het station willen wij cameratoezicht in de openbare ruimte gaan inzetten. De registraties van de politie geven aan dat er veel gebeurt op en rondom het station. Vooral incidenten zoals mishandelingen hebben een grote impact in een dorp als Westervoort. Dit soort incidenten zorgt dan ook snel voor een toename van het gevoel van onveiligheid. Dat de liften bij het station regelmatig vernield worden, maakt het station voor minder validen onbereikbaar. Verder biedt de treindienst een belangrijke vervoersmogelijkheid aan onze inwoners. Daarom is het van belang dat het station en haar directe omgeving veilig gebruikt kunnen worden. Gemeente en politie doen nu al veel om de stationsomgeving veilig te houden. Cameratoezicht is daar een goede aanvulling op. Na een gedegen onderbouwing heeft de gezagsdriehoek positief geadviseerd over de inzet van camera’s voor de duur van één jaar. De voorbereidingen voor het plaatsen van de camera’s zijn in gang gezet. Voorlopig wordt van een investering uitgegaan van € 60.000. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 7.200. 1.4i Nieuwjaarsreceptie In het kader van het herstelplan is het budget voor de representatiekosten van het college naar beneden bijgesteld. Het college wil de nieuwjaarsreceptie jaarlijks weer door laten gaan.

Om deze activiteit te kunnen organiseren is een extra bedrag van € 10.000 nodig. 1.4j Renovatie en verbouw Ondernemerscentrum Uitterweert Ondernemerscentrum Uitterweert wordt de nieuwe locatie waarin de huidige maatschappelijke partners vanuit De Nieuwhof worden gehuisvest. Hiervoor moet het gebouw bouwkundig en installatietechnisch aangepast en verbouwd worden omdat deze anders gebruikt gaat worden dan op dit moment het geval is. Er komen in de nieuwe situatie 2 hoofdgebruikers in het ondernemerscentrum waarvan Santé(Mikado) er een is. Om de activiteiten in het ondernemerscentrum voort te kunnen zetten moet een en ander aangepast worden. Er is reeds geld beschikbaar gesteld voor het aanpassen van de keuken en toiletruimten. Deze post is bewust naar voren geschoven om de aanpassingen in het gebouw ineens in opdracht te kunnen geven zodra bekend is wanneer de plannen rond De Nieuwhof ten uitvoer gaan komen en de nieuwe huisvesting in gereedstelling moet worden gebracht. Naast de renovatie van het ondernemerscentrum zullen er ook aanvullende voorzieningen getroffen moeten worden als daar de sociale partners gevestigd worden. Zo zal onder andere de toegang rolstoelvriendelijk gemaakt moeten worden en zal er een herschikking van ruimten moeten plaatsvinden door wanden te (ver)plaatsen of te verwijderen. Een investeringsbudget van € 100.000 is hiervoor nodig.

De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 6.000. De bedrijfscontactfunctionaris begeleid de huidige huurders naar andere huisvesting en het opstellen van de huurcontracten. Om de huisvesting van de sociale partners te stroomlijnen wordt in 2023 € 15.000 ingezet. 1.4k De Nieuwhof De maatschap Huisartsenpraktijk Rozet heeft behoefte aan nieuwe huisvesting met aanvullende zorggerelateerde functies in de nabijheid van hun huidige locatie om ook deze functies en de eerstelijns gezondheidszorg te behouden voor Westervoort en de wijk. In de zoektocht naar een geschikte locatie voor de gewenste herhuisvesting is het complex “de Nieuwhof” in beeld gekomen. De gemeente ziet het gezondheidscentrum in de Nieuwhof als een zeer gewenste locatie en een mooie aanvulling op het aanwezige sportcentrum. De maatschap Huisartsenpraktijk Rozet wil deze ontwikkeling gestalte geven samen met hun ontwikkelaar en exploitant. De gemeente is niet de initiatiefnemer van deze ontwikkeling op deze locatie, maar wil daaraan graag meewerken vanwege haar maatschappelijke verantwoordelijkheid in het kader van de gezondheidszorg.

Op 29 december 2021 is een intentie overeenkomst gesloten met de maatschap Huisartsenpraktijk Rozet, ontwikkelaar van Walvoort en exploitant Weshold waarbij de gemeente voornemens is een deel van de Nieuwhof te verkopen om de ontwikkeling van een gezondheidsboulevard bestaande uit een gezondheidscentrum met

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

23

50 appartementen, parkeergelegenheid en toebehoren, waarin ook de huisartsenpraktijk Rozet gevestigd wordt, mogelijk te maken. De plannen worden verder voorbereid en de eerste ontwerpen en visualisaties uitgewerkt. De sociale instellingen die nu in de Nieuwhof zitten krijgen een plek in het ondernemerscentrum aan de overkant van de weg en (deels) in de gezondheidsboulevard. De andere gebruikers gaan ook mee in de nieuwe gezondheidsboulevard of worden actief geholpen bij het zoeken naar een andere locatie. Zo ontstaat een medisch en sociaal cluster in en rondom de Nieuwhof. Uiteindelijk wordt een anterieure overeenkomst gesloten en een nieuw bestemmingsplan/omgevingsplan voorbereid en in procedure gebracht. Voor het gehele project is inmiddels een participatie en communicatietraject opgestart.

24

Voorjaarsnota Westervoort 2023 - Programma 1 Bestuur

1.4.1 Overige activiteiten Inkoop De functie van Inkoop is op dit moment belegd bij de gemeenschappelijke regeling SDL bij de RID. De inkoopfunctie zal in 2023 heroverwogen worden en in 2024 ingericht volgens deze heroverweging. 1.4.2 Welke externe partijen dragen hieraan bij Gemeenschappelijke regelingen De gemeente neemt deel aan diverse gemeenschappelijk regelingen. Een gemeenschappelijke regeling is een vorm samenwerking tussen verschillende bestuursorganen ter behartiging van een of meerdere belangen van die bestuursorganen. De Gemeenschappelijke regelingen vragen hun bijdrage via besluiten van hun eigen Algemeen Bestuur van de betreffende aan de gemeente. Gelet op de loon- en prijsontwikkelingen zullen de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen fors hoger uitvallen.

De gemeente neemt deel aan de volgende regelingen: • Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) • Euregio Rijn en Waal • Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA/ODRN) • Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (DRAN) • 1Stroom • Samenwerking de Liemers (SDL (RSD/RID)) • Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg • Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland (MGR) • Gemeenschappelijke regeling Huisvesting Voorgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Behalve deze gemeenschappelijke regelingen zijn er tal van andere vormen van samenwerkingen waar aan wordt deelgenomen maar niet vallen onder de Wet gemeenschappelijke regelingen, bijvoorbeeld de Liemerse Ambassade. Terugtrekkende rol veiligheidspartners Het Openbaar Ministerie (OM) en de politie worden jaarlijks geconfronteerd met een groot aantal strafbare feiten waarvan melding of aangifte wordt gedaan. De beschikbare opsporingscapaciteit is niet toereikend om van alle strafbare feiten verdachten op te sporen en, in geval van voldoende bewijs, te vervolgen. Dat is altijd al zo geweest, maar knelt nu extra door personeelstekorten. Om diezelfde reden neemt het OM ook een minder prominente rol in het Veiligheidshuis.