20230130 vaststellen opzet onderzoek bestuurskracht-rv.docx

RAADSVOORSTEL Onderwerp : Vervolg onderzoek bestuurskracht Westervoort __________________________________________________________________________ Zaak- & documentnr. : Z/23/104210/201599310

Opsteller

: M. Smits-Jansen

Portefeuillehouder

Team

: Griffie

: A.J. van Hout

__________________________________________________________________________ Samenvatting Nadat begin 2021 een herstelplan is vastgesteld door de gemeente Westervoort om de financiële situatie weer op orde te brengen is een onderzoek gedaan door het onafhankelijke onderzoeksbureau BMC naar de bestuurskracht van Westervoort. Dit rapport is in december 2021 opgeleverd en in januari 2022 door de raad behandeld. De uitkomsten van het onderzoek geven aanleiding tot het doen van een vervolgonderzoek. Beslispunten De raad besluit: 1. de onderzoeksvragen, zoals omschreven in bijlage 1, Onderzoeksopzet Vervolgonderzoek Bestuurskracht Westervoort, vast te stellen; 2. voor het uitvoeren van het bestuurskracht onderzoek het adviesbureau Partners & Pröpper te contracteren conform de offerte “Ontwikkelen van bestuurskracht met behoud van zelfstandigheid. Samen op zoek naar de gemeente van de toekomst” d.d. 4 januari 2023 (bijlage 2); 3. voor de financiering van het bestuurskracht onderzoek het budget van € 67.160 (excl. btw) uit het jaarrekeningresultaat 2022 te onttrekken middels een te vormen bestemmingsreserve. Aanleiding De hoofdconclusie uit het onderzoek van BMC1 is dat de huidige bestuurskracht van de gemeente Westervoort niet voldoende is om richting de toekomst een robuuste gemeente te kunnen zijn. In het rapport zijn verschillende toekomstscenario’s geschetst voor Westervoort.

In het rapport worden ook maatregelen genoemd om de bestuurskracht van de gemeente Westervoort binnen het huidige construct op peil te houden en dusdanig robuust te maken dat deze voldoende is om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen. De gemeenteraad wil in 2023 graag een vervolg geven aan dit onderzoek door concreet in beeld te brengen welke investeringen moeten worden gedaan om te borgen dat er een duurzame verbetering van de bestuurskracht van Westervoort wordt bereikt om ook op de lange termijn (> 10 jaar) een zelfstandige gemeente te blijven. De investeringen betreffen naast financiële en organisatorische aspecten ook investeringen op het gebied van goede voorzieningen voor en dienstverlening aan de inwoners. Om zelfstandig te blijven is het van belang dat Westervoort in staat is om te (blijven) investeren om op langere termijn haar wettelijke taken goed uit te voeren, goed (bovenlokaal en regionaal) samenwerkt, haar maatschappelijke opgaven vooropzet, financieel gezond wordt en blijft en kan inspelen op actuele ontwikkelingen.

1 Rapport “Sterk Bestuur Westervoort” van december 2021, incl. bijlagen met een financiële analyse en een quickscan van

Pagina 1

Planning De start van het onderzoekstraject is 1 februari. De oplevering van het eindrapport is beoogd eind juni 2023, maar het betreft een gezamenlijk te volgen traject dat in 2023 niet volledig afgerond zal zijn. Beoogd effect Met het doorlopen van dit traject wordt beoogd in beeld te hebben of Westervoort zelfstandig kan blijven en of dit gelet op de benodigde investeringen realistisch is. Argumenten Het opstellen van de opzet voor het vervolgonderzoek is gedaan in de Klankbordgroep Sterk Bestuur. In deze klankbordgroep zitten zowel het college als alle fractievoorzitters. Met de onderzoeksopdracht zijn vervolgens 5 onderzoeksbureaus gevraagd een offerte uit te brengen voor de uitvoering van dit onderzoek. Drie bureaus hebben geen offerte uitgebracht. De offertes zijn in de Klankbordgroep Sterk Bestuur gepresenteerd. Naar aanleiding van deze presentaties heeft de Klankbordgroep aan de hand van objectieve beoordelingscriteria de beide offertes beoordeeld. Er is gekozen voor het onderzoeksbureau Partners en Pröpper. De Klankbordgroep had unaniem een goed gevoel bij de offerte en presentatie. Partners en Pröpper (PP) hebben een profiel dat aanspreekt, geen pure onderzoekers, maar bedrijfs- en bestuurskundigen, die direct en met alle betrokkenen aan de slag gaan. Hun uitgangspunt was helder: de koers is zelfstandigheid en we gaan er aan werken om dat ook mogelijk te maken.

Dat vraagt wel veel meer inzet van de raad, het college en de organisatie, maar zorgt ook voor betrokkenheid. Kanttekeningen De belasting van de raad, college en organisatie moet goed aangestuurd worden. De onderzoekers van Partners & Pröpper dienen alle gremia als externe expert daadkrachtig, gefocust en met realiteitszin aan de hand te nemen. Het succes en de voortgang zijn ook afhankelijk van de beschikbaarheid en medewerking van alle betrokkenen (college, raad, organisatie). Financiële paragraaf Het onderzoek is begroot op ca. € 67.160 (ex btw). Dit bedrag wordt in mindering gebracht op het resultaat van 2022. Duurzaamheidsparagraaf N.v.t. Participatie en communicatie Onderzoeksbureau Partners & Pröpper stelt in overleg met de ambtelijke organisatie een communicatieplan op. In het onderzoekstraject is het externe perspectief (participatie) opgenomen. O.a. worden ‘werkateliers’ met inwoners georganiseerd. Intergemeentelijke samenwerking De intergemeentelijke samenwerking wordt meegenomen in het onderzoek. Bijlagen Bijlage 1: Onderzoeksopzet Vervolgonderzoek Bestuurskracht Westervoort Bijlage 2: Offerte Partners & Pröpper

Pagina 2