20220704-rv-voorjaarsnota-2022-bijlage-1-voorjaarsnota.pdf

Voorjaarsnota Westervoort 2022

Voorjaarsnota Westervoort 2022

1

Inhoudsopgave Inleiding Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving

3 7 21 37

2

Voorjaarsnota Westervoort 2022

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Inleiding

3

Inleiding 1. Bestuurlijke samenvatting 1.1 Conclusie Met deze Voorjaarsnota heeft het college er voor gekozen om koers te houden en verder te bouwen aan een toekomstbestendig Westervoort. Binnen de uitdagingen die Westervoort heeft. Uitdagingen op financieel gebied én, net als vele gemeenten in Nederland, binnen de uitdagingen van nieuwe taken die op ons afkomen (denk aan de Omgevingswet, de regionale energietransitie, duurzaamheidsopgaven) en bestaande uitdagingen zoals de woonopgaven en het sociaal domein waar we een grote verantwoordelijkheid hebben en voelen, maar een beperkte invloed kunnen uitoefenen. De leidraad voor de Voorjaarsnota zijn de afspraken uit het Herstelplan zoals deze is vastgesteld door de gemeenteraad. Tevens zijn naast de afspraken uit het Herstelplan de aandachtspunten van de provincie Gelderland, zoals geformuleerd in de brief van 14 december 2021, aangaande de meerjarenbegroting meegenomen. Er wordt zorgvuldig om gegaan met nieuwe wensen en ambities. En er gebeurt wat. Want met de aanmeldingen in de Voorjaarsnota en de voornemens wordt er verdere invulling gegeven aan wettelijke verplichtingen die we als gemeente hebben, maar wordt ook ruimte gecreëerd om aan bepaalde wensen en verplichtingen te voldoen. In deze Voorjaarsnota is nadrukkelijk gekeken naar het uitvoering geven aan geformuleerde opgaven om deze tot een succes te maken voor Westervoort.

Daar waar mogelijk wordt dit gecombineerd met slimme oplossingen in de nieuwe opgaven rondom bijvoorbeeld duurzaamheid. Maar ook door aandacht te besteden aan de verdere transformatie in het sociaal domein; de beweging naar de voorkant en investeren in voorliggende voorzieningen om duurdere zorgvormen te voorkomen; onder andere met het versterken van de lokale infrastructuur voor onze inwoners. Tegelijkertijd is deze Voorjaarsnota omgeven van de financiële realiteit waar de gemeente Westervoort zich in begeeft. Het is balanceren op een dun koord om toekomstbestendig financieel zorgvuldig te begroten en recht te doen aan minimale benodigdheden om als Westervoort invulling te geven aan verplichtingen en partnerschap, zowel lokaal als regionaal. Dat is terug te vinden in de Voorjaarsnota, bijvoorbeeld door in te zetten op de Liemerse samenwerking en de Groene Metropool Regio. Met de nodige voorzichtigheid omkleed door er in het geval van de Groene Metropool Regio geen structurele middelen (nog) voor ter beschikking te stellen. Dit omdat vanuit financiële voorzichtigheid ook bij alle posten steeds gekeken wordt naar wat het op gaat leveren. Datzelfde geldt voor de gemeenschappelijke regelingen. Tot slot is ook deze Voorjaarsnota een Voorjaarsnota die is opgesteld in wederom onzekere tijden.

Na twee jaar lang met de COVID pandemie in een uitzonderlijke situatie gezeten te hebben, zijn het nu nog steeds bijzondere tijden. Hoewel de pandemie weg lijkt, is COVID nog niet verdwenen. Ook de effecten van twee jaar lang ‘omgaan’ met corona op onze inwoners, bedrijven, instellingen zullen nog lang doorwerken. De nieuwe situatie in de wereldorde, de oorlog in Oekraïne en de stijgende prijzen (olie, gas en inflatie), maken de vooruitzichten ook onzeker. Voor onze inwoners en ondernemers, als ook voor ons. In deze Voorjaarsnota wordt op verschillende manieren geanticipeerd op hetgeen deze tijd van ons vraagt en wat er in onze gemeente nodig is. Voorbeelden hiervan zijn de post inflatie, maar ook het behoud van de post onvoorzien gerelateerd aan de afspraken uit het Herstelplan. Met het positieve resultaat van 2021, het herstelplan en de opmerkingen van de provincie is er voor de jaren 2022, 2023 en 2024 een positief saldo behaald. De kanttekening die hier bij past is dat er weinig ruimte in zit. Dit is tevens terug te zien in de resultaten 2025 en 2026. Centraal staat in alles de afweging wat kunnen en moeten we doen voor onze inwoners. Dat is terug te vinden in de afwegingen en keuzes van deze Voorjaarsnota.

Of dat nu gaat om de mogelijkheden te creëren voor goed beheer, onderhoud, revitalisering, voortzetting van Samen Sterk, structurele aanpak jeugdgroepen of een jaar uitstel van de bezuiniging op de bibliotheek. De koers is uitgezet, de financiële kaders zijn beperkt maar binnen de mogelijkheden die er zijn wordt voortgebouwd voor Westervoort.

4

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Inleiding

1.2 Coalitieprogramma Voorbereidingen voor een Voorjaarsnota beslaan altijd meerdere maanden. Dit betekent dat de voorbereidingen van deze Voorjaarsnota nog onder de verantwoordelijkheid van het voorgaande college van B&W zijn gestart. Het huidige college, bestaande uit het CDA, VVD en D66, heeft echter in de korte tijd die daarvoor beschikbaar was, in diverse beraadslagingen uitgebreid gesproken over de Voorjaarsnota 2022. En is er in geslaagd de Voorjaarsnota 2022 zoveel als mogelijk aan te laten sluiten aan het thema van het coalitieakkoord van CDA, VVD en D66: Bouwen aan Westervoort. Hierbij wordt recht gedaan aan de lijn die in het verleden is gekozen en de lijn waar ook de nieuwe coalitie de komende jaren naar toe wil en aan werkt. Het College is met veel enthousiasme gestart aan haar taken. Voor de aankomende jaren worden we als gemeente Westervoort geconfronteerd met forse uitdagingen. Het coalitieakkoord geeft richting aan de aanpak van die uitdagingen. De plannen die daarmee verband houden komen deels terug in deze Voorjaarsnota en zullen voorts een plek krijgen in de Voorjaarsnota’s van de volgende jaren. Financieel lijkt er, mede als gevolg van ingezet beleid en nu voorgesteld beleid, voorzichtig ruimte te ontstaan. Voor de komende 3 jaar een sluitende begroting en een groeiende algemene reserve. Daarnaast wordt invulling gegeven aan nieuwe wensen.

We zijn er echter nog lang niet; er dient nog steeds scherp aan de wind gevaren te worden. Het college zal die rode draad in de aankomende 4 jaren steeds meenemen in de beleids- en besluitvorming. In het belang van Westervoort en haar inwoners. 1.3 Wethoudersformatie De vorige coalitie periode is het college gestart met een formatie van 2,7 FTE. Echter, in de vorige periode is Westervoort geconfronteerd met grote financiële uitdagingen hetgeen geleid heeft tot een door de gemeenteraad vastgesteld Herstelplan. In dit Herstelplan is opgenomen dat terug gegaan werd in de formatie van de wethouders. Er is toen besloten om een formatie van 2,2 FTE te hanteren. Dit was sec gebaseerd op de financiële nood in de gemeente Westervoort en niet te relateren aan de werklast. Het college is van mening dat voor een zorgvuldig bestuur, gerelateerd ook aan de grote uitdagingen waar de gemeente Westervoort de komende jaren nog voor staat, er een volledige inzet verwacht mag en moet worden. Op basis van de opgaven en de inzet die dit zal gaan vragen vindt het college het legitiem de gemeenteraad voor te stellen terug te gaan naar de eerder gehanteerde formatie van de wethouders voor 2,7 FTE. 1.4 Formatie capaciteit Het is al een paar keer aan de orde gekomen : gemeenten in Nederland en dus ook de gemeente Westervoort, staan voor grote uitdagingen.

Grote uitdagingen die nieuwe dingen van de organisatie en onze inwoners vragen. Daarnaast zijn er ook vele zaken die vanuit onze wensen, ambities en wettelijke plichten door lopen en vorm gegeven moeten worden. Soms is dit ook nog onbekend of en op welke manier dit van structurele aard zal zijn. De Groene Metropool Regio is hier een voorbeeld van. De gemeente Westervoort is deelnemer op alle opgaven (zie inwonerbijdrage). Maar om daadwerkelijk ook een speler te kunnen zijn aan de Opgave Tafels en daarin voorzien te worden van advies om er voor de gemeente Westervoort en de Liemerse regio het maximale resultaat uit te kunnen halen, vraagt dat extra inzet. Westervoort pakt dit samen met Duiven op. De middelen van Westervoort zijn echter beperkt en daarom is gekozen voor allereerst een incidentele opname van extra capaciteit. Met het oog op mogelijk structurele inzet. Afhankelijk van het gewenste en op te leveren resultaat. Net als bij de invulling van de toezichthouder zorgfraude ligt hier dus een risico qua eventuele extra kosten komend jaar / komende jaren dat we niet onbenoemd willen laten. In de Voorjaarsnota zijn tevens enkele posten opgenomen met betrekking tot extra formatie inzet; vaak benodigd om te voldoen aan wettelijke taken en plichten die gemeenten hebben. Deze formatie behoort binnen de begroting van 1Stroom te landen.

Echter het betreft hier in eerste aanzet een extra investering die dus eerst voor goedkeuring aan de gemeenteraad van Westervoort voor gelegd dient te worden, alvorens deze door vertaald kan worden in de begroting van 1Stroom als extra formatie last. Door nu eerst inhoudelijk en financieel middels

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Inleiding

5

de Voorjaarsnota het besluit te vragen kan en zal het na positieve besluitvorming door de gemeenteraad technisch verwerkt worden in de begroting van 1Stroom. 1.5 Prijsstijgingen De inflatie in Nederland ligt al een tijdje rond het hoogste niveau in decennia. Aan het eind van vorig jaar begonnen de prijzen van vooral energie flink te stijgen door de inhaalslag na het opheffen van coronabeperkingen. Daarnaast ontstonden tekorten aan bepaalde grondstoffen en is personeel schaars om te vinden. De Russische oorlog in Oekraïne heeft er vervolgens voor gezorgd dat de inflatie alleen nog maar verder werd aangewakkerd. In september 2021 is uitgegaan van 1,6%, in maart 2022 11,9% en nu 10,2%. In deze Voorjaarsnota gaan we vooralsnog uit van een gemiddelde van 5%. Dit zorgt voor een prijsstijging van € 180.000 voor de jaren 2023 tot en met 2026. Gelukkig hebben we in het Herstelplan al rekening gehouden met € 175.000 voor prijsstijgingen en bezuinigingsmaatregelen. 1.6 Gemeentefonds In deze Voorjaarsnota 2022 is de december-circulaire 2021 en de maartbrief 2022 verwerkt. Eén dezer dagen wordt de mei-circulaire 2022 verwacht. Eén van de belangrijke onderwerpen hierin is het accres na 2025. Het accres voor 2026 is niet berekend, maar vastgezet op een plus van € 1 miljard. In de mei-circulaire vindt een herrekening plaats op basis van de actuele cijfers.

De inflatie is voor de komende tijd een onzekere factor, zie 1.5. De bezuiniging jeugd, verlaging WMO en het BTW-compensatiefonds kunnen een negatieve invloed hebben op het Gemeentefonds. Vooralsnog is de verwachting voor 2023 tot en met 2025 positief, 2026 wordt al een ravijn-jaar genoemd. De uitkomst van de mei-circulaire wordt bij de behandeling van de Voorjaarsnota in de gemeenteraad bekend gemaakt. De financiële gevolgen worden in de (meerjaren)begroting 2023-2026 verwerkt. 2. Financiële overzichten 2.1 Saldo voor Voorjaarsnota 2022

2023

2024

2025

2026

1.393.410

876.801

477.783

541.626

473.215

-500.000

-500.000

-500.000

-500.000

-500.000

Begrotingswijziging 1: Inventaris Kulturhus

-21.664

-8.703

-4.635

-3.122

-2.976

Overig onderwijs - NME

-10.000

-10.000

December-circulaire 2021 Gemeentefonds

276.281

-191.813

-552.553

-998.748 -1.130.024

915.000

1.530.000

1.785.000

600.000

1.081.285

950.595

824.756

-559.785

Vastgesteld begrotingssaldo Incidentele correcties (Provincie): Ophoging budget Jeugd Overige aanpassingen:

Niet-beïnvloedbare ontwikkelingen: 1.3.3 Maartbrief 2022 Gemeentefonds 1.3.3 en 2.3.7 Energietoeslag Saldo voor Voorjaarsnota 2022

0 1.138.027

6

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Inleiding

2.2 Saldo na Voorjaarsnota Het totaalbeeld van de Voorjaarsnota 2022 na verwerking van alle financiële ontwikkelingen ziet er dan als volgt uit: 2022

2023

2024

2025

2026

1.138.027

1.081.285

950.595

824.756

-559.785

Programma 1

-59.318

-686.885

-762.522

-863.214

-1.065.117

Programma 2

27.040

60.000

189.000

295.000

100.000

Programma 3

-70.655

-12.620

-12.620

-23.720

-38.520

Programma 1

-36.700

-15.965

-17.855

-17.855

-16.855

Programma 2

-84.500

-151.239

-92.453

-92.453

-66.453

Programma 3

-96.230

-121.858

-133.441

-124.153

-130.652

-38.850

-38.850

-38.850

113.868

81.854

-40.489 -1.777.382

Saldo voor Voorjaarsnota 2022 (startpunt) Autonome ontwikkelingen:

Wensen/keuzemogelijkheden/ investeringskredieten:

Speerpunten: Programma 3 Saldo na Voorjaarsnota 2022

817.664

In het vervolg van deze Voorjaarsnota worden alle financiële ontwikkelingen per programma nader toegelicht. 2.3 Verloop algemene reserve 2022

2023

2024

2025

2026

Stand per 1-1

-187.895

557.647

1.775.311

2.389.179

2.971.033

Resultaat voorgaand jaar

545.542

817.664

113.868

81.854

-40.489

Spaarprogramma

200.000

400.000

500.000

500.000

500.000

Stand per 31-12

557.647

1.775.311

2.389.179

2.971.033

3.430.544

In het herstelplan is als uitgangspunt gekozen om de Algemene Reserve naar een minimumniveau van € 2 miljoen op te bouwen. In 2024 wordt dit niveau al bereikt. Ondanks het geprognosticeerde negatieve resultaat van 2026 wordt het minimumniveau ook in 2027 bereikt. 3. Leeswijzer Een + in deze Voorjaarsnota is een baat, vermeerdering of voordeel. Een - is een last, vermindering of nadeel.

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

7

Programma 1 Bestuur 1.1 Wat willen we bereiken? Programmadoel De gemeente Westervoort is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Toelichting De gemeente faciliteert inwoners, wijken, ondernemers en organisaties om elkaar te helpen en initiatieven verder te brengen en mogelijk te maken. Hiermee verschuift het accent van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. De gemeente zorgt er voor dat er een basisniveau is en een vangnet voor hen die er niet zelf of samen uitkomen. Randvoorwaarde is continue bewustwording en bevordering dat de samenleving zelf het initiatief kan en mag nemen. De gemeente stelt zich hierbij regelmatig op als partner en staat daarmee midden in de samenleving. Verder is van belang dat inwoners en ondernemers een prettig en positief gevoel van veiligheid in de eigen omgeving ervaren. Dit gevoel is er grotendeels al. De gemeente wil bevorderen dat dit positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers in Westervoort vastgehouden wordt en daar waar nodig verbeterd wordt. De gemeente zet zich ervoor in de preventie en pro-activiteit te versterken. Het werken aan een veilige gemeente is van oudsher een overheidstaak. Naast beleid en uitvoering op de wettelijke veiligheidstaken zijn ook initiatieven van inwoners van belang.

Dit vertaalt zich ook naar de gemeentelijke dienstverlening. De behoefte en de vraag van de klant staat centraal als het gaat om de inrichting van de dienstverlening. Dit betekent een integrale benadering van dienstverlening en eenduidige en kwalitatief hoogwaardige klantcontacten. Hoofddoelen De doelen binnen programma 1 zijn: A. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. C. Het verbeteren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners. 1.2 Externe ontwikkelingen 1.2.1 Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet Open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. 1.2.2 Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt. Er worden veel ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burger betokkenheid bij de lokale politiek.

8

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

1.3 Autonome financiële ontwikkelingen 1.3.1 Economische situatie In de afgelopen maanden is de toestand in de wereld in snel tempo veranderd. Door de oorlog in Oekraïne en de maatregelen die tegen Rusland worden genomen zijn er inmiddels al heel duidelijk economische gevolgen zichtbaar. Grondstof- en energieprijzen stijgen enorm waardoor de consumentenprijzen ook stijgen. Ten opzichte van onze oorspronkelijke ramingen is het inflatiecijfer ook fors gestegen. Waar rekening is gehouden met een inflatiepercentage van 1,8% is deze inmiddels gestegen naar rond de 5%. Daarom wordt voorgesteld de stelpost prijsstijgingen met 3% te verhogen. Op een totale post van door inflatie beïnvloedbare kosten van € 6 miljoen betekent dit een jaarlijkse stijging van € 180.000. In het Herstelplan is voor de begrotingsjaren 2023 tot en met 2026 al ruimte gemaakt voor toekomstige prijsstijgingen en bezuinigingsvoorstellen voor een bedrag van € 175.000. Een bedrag van € 80.000 wordt hiervan gebruikt voor dekking van de genoemde inflatie van € 180.000. Onvoorzien (last)

2022

2023

2024

2025

2026

Primitieve raming

100.000

200.000

200.000

200.000

200.000

Prijsstijging 3%

180.000

180.000

180.000

180.000

Dekking uit herstelplan

-80.000

-80.000

-80.000

-80.000

300.000

300.000

300.000

300.000

Gewijzigde raming

100.000

1.3.2 Salarissen en onkostenvergoedingen Westervoort In de begroting 2022 zijn de salariskosten en onkostenvergoedingen geraamd op basis van de salariskosten 2021. De gevolgen van de salarisstijging zijn hierin niet meegenomen. Derhalve is een structurele verhoging van het budget van de salarissen en onkostenvergoeding van de burgemeester, wethouders, raadsleden en de raadsondersteuning/griffie nodig ter hoogte van in totaal € 43.000. Conform het herstelplan is de wethoudersformatie 2,2 fte. De wethoudersformatie wordt uitgebreid naar 2,7 fte. Het budget voor salariskosten wethouders wordt in 2022 verhoogd met € 16.318 en vanaf 2023 structureel met € 46.318. Salarissen en onkostenvergoedingen bestuur (last)

2022

2023

2024

2025

2026

Primitieve raming

792.682

777.682

777.682

777.682

777.682

Salarisstijging

43.000

43.000

43.000

43.000

43.000

Formatie-uitbreiding wethouders

16.318

46.318

46.318

46.318

46.318

Gewijzigde raming

852.000

867.000

867.000

867.000

867.000

1.3.3 Gevolgen maartbrief Op 15 december jl. presenteerden de landelijke regeringspartijen VVD, D66, CDA en Christen Unie het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar,vooruitkijken naar de toekomst'. De maartbrief geeft een eerste beeld van de gevolgen voor individuele gemeenten van de belangrijkste maatregelen uit het coalitieakkoord die betrekking hebben op het gemeentefonds. Daarnaast wordt in de maartbrief een indicatie gegeven van het bedrag dat individuele gemeenten zullen ontvangen vanuit de € 679 miljoen die het kabinet beschikbaar heeft gesteld om in het kalenderjaar 2022 een eenmalige energietoeslag toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. Verder gaat de maartbrief in op het besluit van de fondsbeheerders om de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023 in te voeren. Uitgaande van 15.000 inwoners zou het accres inclusief de opschalingskorting voor Westervoort in 2023 een voordeel opleveren van € 915.000. Voor 2024 een voordeel van € 1.530.000, voor 2025 € 1.785.000 en voor 2026 € 600.000.

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

9

De december-circulaire 2021 heeft vanaf het jaar 2023 een negatief effect. De decembercirculaire 2021 is verwerkt in de financiële gegevens van voor de Voorjaarsnota 2022. Uitkering gemeentefonds (baat) Primitieve raming December-circulaire 2021

2022

Gewijzigde raming

2024

2025

2026

28.068.581 27.338.007 27.243.612 27.503.871 27.503.871 276.281

Maartbrief 2022 Energietoeslag

2023 -191.813

-552.553

-998.748 -1.130.024

915.000

1.530.000

1.785.000

600.000

420.000 28.764.862 28.061.194 28.221.059 28.290.123 26.973.847

Binnenkort wordt de meicirculaire 2022 verwacht. De verwachting voor de jaren 2023 tot en met 2025 is "licht"positief. Voor 2026 is die "zwaar" negatief. De financiële vertaalslag van de meicirculaire wordt bij de behandeling van de Voorjaarsnota in de gemeenteraad bekend gemaakt. 1.3.4 Groene Metropoolregio De Groene Metropoolregio (GMR) is een samenwerking met meerdere gemeenten in Gelderland. In 2021 zijn vijf regionale opgaven vastgesteld. • • • • •

Verbonden regio Productieve regio Circulaire regio Ontspannen regio Groene groeiregio

Vanuit deze bestuurlijke opgaves wordt er jaarlijks een opgaveagenda en een bijbehorende investeringsagenda worden vastgesteld. De GMR heeft relaties met vele beleidsterreinen die in de gemeente spelen, zoals bijvoorbeeld woningbouw, economie en circulaire economie. De opgaven hebben onderling ook een grote verbondenheid. Het aansluiten bij deze regionale opgaves vergt ambtelijke capaciteit en bestuurlijke inzet. Als bestuurlijke opgave met de hoogste prioriteit wordt de Groene Groeiregio aangemerkt. De inzet voor de verschillende opgaves werkt ook door in programma 3 (zie 3.4.1). 1.3.5 Bijdrage 1Stroom De meerjarenbegroting 2023-2026 van 1Stroom ligt in juni 2022 ter inzage bij de gemeenteraden. Ten opzichte van de bijdragen die op dit moment zijn opgenomen in de ramingen stijgen de kosten. Dat heeft voornamelijk te maken met de geprognosticeerde loonkostenstijging. In 2023 is rekening gehouden met een loonstijging van 2,3%. Voor 2024 bedraagt de verwachte stijging 2,1% en in de daaropvolgende jaren is rekening gehouden met 2,4%. Voor de ramingen in Westervoort betekent dit een nadeel van: 2023

2024

2025

2026

Bijdrage 1Stroom begroting 2022-2025

8.440.964

8.556.121

8.663.353

8.663.353

Bijdrage 1Stroom begroting 2023-2026

8.799.000

8.972.000

9.166.000

9.358.000

Totaal nadeel:

358.036

415.849

502.647

694.647

Last

1.3.6 Bijdrage kosten automatisering en inkoop RID Vanaf 2023 wordt de bijdrage aan de RID voor de automatiseringskosten en de kosten voor de inkoopadviseurs geraamd in de begroting van de gemeenten Duiven en Westervoort omdat gebleken is dat het begroten van deze kosten in de GR 1Stroom geen logische constructie is. Door deze verschuiving worden de kosten van de RID weer bij de partijen neergelegd die hier ook zeggenschap over hebben. Het gaat hierbij voor Westervoort om de volgende kosten die vanaf 2023 in de begroting terechtkomen en niet meer via de bijdrage aan 1Stroom worden doorberekend.

10

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

Last

2023

2024

2025

2026

Bijdrage automatisering RID

991.436

1.018.541

1.039.696

1.049.599

Bijdrage inkoop functionarissen RID

47.946

47.946

47.946

47.946

Bijdrage maatwerk RID

87.464

87.464

87.464

87.464

Totaal:

1.126.846

1.153.951

1.175.106

1.185.009

Hieronder de nadelen t.o.v. de cijfers uit de begroting 1Stroom. Last

2023

2024

2025

2026

Bijdrage automatisering en maatwerk RID

29.585

47.409

59.303

69.206

Bijdrage inkoop functionarissen

47.946

47.946

47.946

47.946

Totaal:

77.531

95.355

107.249

117.152

Informatie en ICT De gemeente is in steeds grotere mate afhankelijk van ICT. Deze ICT omgeving is volop in beweging. Software zal steeds meer als een service geleverd worden (SAAS). Deze te voorziene verandering in de ICT architectuur heeft gevolgen voor de manier waarop de gemeente zich op dit vlak moet organiseren. Voor de uitvoerende RID zijn strategische sessies gehouden met als centrale vraag hoe deze organisatie zich richting de toekomst moet gaan ontwikkelen. Deze strategische sessies krijgen een weerslag in verschillende toekomstscenario’s. In 2023 zal het gekozen scenario verder uitgewerkt worden. Het beveiligen van informatie is essentieel voor het functioneren van de gemeente. Het voorbeeld van ‘Hof van Twente’ toont aan dat een gemeente kwetsbaar is. Verschillende maatregelen worden in verband met de toegenomen risico’s rondom met name ransomware genoemd. Gezien de toenemende mate van afhankelijkheid van ICT-middelen is het te verwachten dat er structureel beduidend meer financiële middelen nodig zijn in de komende periode. In de begroting van de SDL is daartoe voor informatiebeveiliging een structurele verhoging opgenomen. Wet open overheid (Woo) De Wet open overheid (Woo) heeft als doel overheden en semi-overheden transparanter te maken.

De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo treedt op 1 mei 2022 in werking. Daarmee komt de huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) te vervallen. Het grote verschil met de Wob is dat de Woo verplicht dat documenten in elf informatiecategorieën gefaseerd (5 jaar) actief openbaar worden gemaakt. In 2023 zal de implementatie van de Woo voortgang hebben. 1.3.7 Aanpassen Bibob-beleid In 2022 wordt het Bibob beleid aangepast. Er zullen meer sectoren worden toegevoegd, waar een Bibob-toets op van toepassing wordt. Op voorhand is de verwachting dat dit tot beperkt extra werk leidt en dat dit binnen de huidige formatie kan worden opgevangen. In de loop van 2022 wordt bezien of deze verwachting klopt. 1.3.8 E-depot SALD Het Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg (SALD) voorziet conform de Archiefwet in het beheer van de (overgebrachte) archieven van de Liemerse gemeenten en het samenwerkingsverband de Liemers. Blijvend te bewaren archiefbescheiden (ongeacht hun vorm) van de gemeente dienen na de overbrengingstermijn van 20 jaar overgebracht te worden naar SALD. Informatie wordt dan openbaar en direct toegankelijk voor onze burgers en andere gebruikers. Tot op heden zijn alleen papieren archiefbescheiden overgebracht naar SALD.

Informatie wordt dan openbaar en direct toegankelijk voor onze burgers en andere gebruikers. Tot op heden zijn alleen papieren archiefbescheiden overgebracht naar SALD.

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

11

De nieuwe Archiefwet brengt de overbrengingstermijn terug naar 10 jaar. De gemeente Westervoort vormt sinds 2018 uitsluitend digitale archiefbescheiden. De permanent te bewaren digitale archiefbescheiden dienen daarom vanaf 2029 overgedragen te worden aan het SALD. Om langdurig te bewaren digitale informatie in een geordende, betrouwbare en authentieke staat op te slaan en de duurzame toegankelijkheid te borgen is een gezamenlijke Liemerse digitale archiefbewaarplaats (een zgn. e-depot) noodzakelijk. De implementatie van een e-depot is een omvangrijk en complex project. In de opgestelde businesscase wordt daarom dringend geadviseerd om de beschikbare tijd van 6 jaren te gebruiken om per gemeente de noodzakelijke voorbereidingen te treffen aangezien deze de nodige (tijds)investeringen zullen kosten. De investeringen betreffen met name de kosten voor de gemeente Westervoort voor het aantrekken van tijdelijke capaciteit, met specifieke expertise. Deze expertise is onder meer noodzakelijk voor het uitvoeren van diverse onderzoeken die moeten leiden naar een aanvaardbare 0-situatie, het opstellen van een testplan en het uitvoeren van testactiviteiten, de functionele en technische implementatie en diverse werkzaamheden in de beheerfase. De kosten voor het aantrekken van de algeheel projectleider e-depot SALD maken hier geen deel van uit.

Deze zijn opgenomen in de begroting van het SALD. Westervoort Kosten

Voorbereidingsfase

Testfase

Implementatiefase

Beheerfase

2023

2024

2025

2026

2027

2028

€ 62.000

€ 62.000

€ 64.000

€ 64.000

€ 64.000

€ 36.000

Totaal € 352.000

1.4 Wensen / keuzemogelijkheden 1.4.1 Opstellen vastgoedbeleid voor gebouwen, tarieven en subsidies De afgelopen tijd is op het gebied van vastgoed gewerkt aan het inzichtelijk krijgen van alle accommodaties, de huurders en de contracten. De berekeningsgrondslag voor verhuurprijzen en de toerekening van servicekosten en energie is niet overal gelijk. Er worden inkomsten gemist omdat niet alles in rekening wordt gebracht. Ook ontbreekt het aan een overall visie van het gemeentelijk vastgoed van Westervoort. Kaders voor de afstemming van de behoefte aan maatschappelijk vastgoed met het beschikbare vastgoed zijn daarom noodzakelijk. In een casus als verkoop Nieuwhof waar maatschappelijke partners gehuisvest zijn, worden op dit moment ad-hoc beslissingen genomen. Sturing op capaciteit en financiën is daardoor een grote opgave en deels onmogelijk. De kosten voor het in 2022 opstellen van vastgoedbeleid bedragen € 22.500. 1.4.2 Structurele aanpak jeugd/jeugdgroepen Onderdeel van het speerpunt Zorg & veiligheid is de problematiek rond overlastgevende jeud en jeugdgroepen. Sinds begin 2022 is de overlast van jeugdgroepen toegenomen en vinden er zelfs criminele activiteiten plaats. Het vroegtijdig signaleren van overlastgevende jeugd, het voorkomen van escalatie en het (repressief) aanpakken van deze groepen vereist een structurele inspanning van meerdere afdelingen en van de politie.

Het jongerenwerk speelt een belangrijke rol. Zie hiervoor Programma 2. Daarnaast vraagt het ook meer van onze handhavers. Een specifieke jeugdboa is nodig. De jeugdboa is inzetbaar als reguliere handhaver, maar ook als specialist in het monitoren en aanspreken van jeugdgroepen. Een jeugdboa maakt contact met een jeugdgroep en brengt de jeugdgroep in kaart. Daarmee ondersteunt hij de partners bij de integrale aanpak. Hij heeft inzicht in de jeugdhulpverlening, zorg, preventie en de betrokken instanties. Ook bij een zeer lastige jeugdgroep weet de jeugdboa wat nodig is om het contact te onderhouden en zo nodig te herstellen. Indien nodig treedt hij repressief op. Dit is een lastig evenwicht waar specifieke kwaliteiten voor nodig zijn en wat een ‘gewone’ boa er niet zo maar even bij doet. Voor Duiven en Westervoort samen gaat het om extra formatie van in totaal 0,5 fte. De kosten voor Westervoort van de inzet van deze jeugdboa bedragen € 13.000. Deze kosten worden voorlopig

12

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

voor 3 jaar opgenomen. Na een evaluatie op een passend moment wordt bepaald of de inzet/ kosten structureel nodig zijn. 1.4.3 Visie op dienstverlening verder uitwerken De gemeente Westervoort streeft naar vlotte, toegankelijke en betrouwbare dienstverlening. Toch wordt de gemeentelijke dienstverlening niet altijd zo ervaren door inwoners, instellingen en bedrijven. De gemeente Westervoort wil het verschil overbruggen tussen de verwachtingen van inwoners, instellingen en bedrijven en dat wat de gemeente kan waarmaken. En daarmee de gemeentelijke dienstverlening naar een hoger niveau tillen. Voor 2023 is de wens om scherp te krijgen hoe de visie op dienstverlening, met als motto "aandacht voor wat nodig is", verder kan worden uitgewerkt en een dienstverleningsstrategie kan worden ontwikkeld met -voor zover mogelijk- een vertaling naar concrete doelen en toezeggingen aan inwoners, instellingen en bedrijven over wat zij van de gemeente mogen verwachten. De kosten voor het ontwikkelen van een dienstverleningsstrategie kunnen worden gedekt vanuit bestaand budget binnen de 1Stroom-begroting. Wanneer de dienstverleningsstrategie leidt tot wezenlijk andere keuzes in de organisatie van de gemeentelijke dienstverlening, waarvoor nieuwe investeringen nodig zijn, zal daarvoor een separaat voorstel worden ingebracht.

1.4.4 Huize Vredenburg De buitengevels en het gevelstucwerk vertonen momenteel een grote hoeveelheid scheuren die op een meer ingrijpende manier hersteld dienen te worden door een bouwkundige aannemer. De kosten voor uitvoering in 2023 worden geraamd op € 25.000. Dit bedrag kan worden gedekt uit de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen. 1.4.5 Jongerencentrum CREON De (thans) noodzakelijke vervanging van de luchtbehandelingsinstallatie is niet opgenomen in het uitvoeringsprogramma GOG 2022. De kosten voor deze noodzakelijke vervanging bedragen ca. € 37.500. Dit bedrag kan worden gedekt uit de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen. 1.4.6 Preventieve beveiliging van woningen van lokale bestuurders Bedreigingen richting (lokale) bestuurders nemen toe. Het is belangrijk hier zorgvuldig mee om te gaan. Via het ministerie van Binnenlandse Zaken worden woonscans aangeboden. Maatregelen hieruit volgend bieden de gelegenheid lokale bestuurders beter te beschermen tegen agressie en bedreigingen. Maximale bijdrage is € 2.400 per woning. 1.4.7 Bijdrage K80 Westervoort heeft zich aangesloten bij K80: een samenwerkingsverband van kleinere gemeenten. Dit om ook als kleine gemeenten gehoord te worden en als volwaardig partner door Den Haag gezien te worden. 1.4.1 Investeringskredieten 1.4.1.1 Ondernemerscentrum Uitterweert.

Vanuit de gebruikers/huurders is de wens gekomen om een aantal aanpassingen en verbeteringen uit te voeren aan dit bedrijfsverzamelgebouw. Het betreft o.a. het renoveren van de (3) toiletgroepen en sanitair, het vervangen van de keukenopstelling en het aanbrengen van een extra tussenpui. Voor het vervangen van de keukenopstelling en het aanbrengen van de extra tussenpui is nog een krediet beschikbaar. Voor het renoveren van de (3) toiletgroepen en sanitair is een extra krediet nodig van € 27.000. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 1.890. Het nog beschikbare restantkrediet (€ 18.552) voor het huisvestingsplan Ondernemerscentrum is niet toereikend om al deze kosten te dekken. De uitvoering, in relatie met ontwikkeling De Nieuwhof, is gepland in 2023. 1.4.1.2 Legionellamaatregelen waterleidinginstallaties gemeentehuis Westervoort.

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

In het kader van goed legionellabeheer dienen de veelal sterk verouderde waterleidinginstallaties ingrijpend aangepast te worden. De extra kosten hiervan bedragen € 17.000. De kapitaallasten bedragen vanaf 2023 € 765 per jaar. 1.5 Speerpunten 1.5.1 Participatiebeleid vaststellen 1.A.1

Participatiebeleid vaststellen

Doel

De uitvoering van de in 2022 vast te stellen Participatieverordening te borgen in de organisatie en de samenleving.

Toelichting

In de Participatieverordening worden de visie op participatie,de verplichte participatie op grond van de Omgevingswet en het uitdaagrecht opgenomen. Daarna volgt in 2023 de borging en het uitvoeringsbeleid. En de borging daarvan, zowel in de samenleving als in de organisatie. Dat betekent onder andere dat voor ruimtelijke projecten een participatieplan wordt ingericht en dat de betrokken medewerkers zullen worden getraind.

Risico’s

Participatieplannen kunnen onvoldoende worden ingericht, waardoor onduidelijkheid ontstaat tot hoever de geboden participatie reikt. De ontevredenheid van inwoners neemt daardoor toe. Invoering van het uitdaagrecht vormt een extra uitdaging en risico voor de organisatie, omdat elke uitdaging hoe dan ook begeleiding vraagt van meerdere afdelingen en daarmee de druk op de organisatie opvoert.

Planning

Eind 2022 zal een participatieverordening zijn opgesteld, inclusief een visie op participatie. De uitvoering van de verordening wordt in 2023 ter hand genomen.

Financiën

De trainingen worden organisatie breed opgenomen in het opleidingsplan.

Participatie

Dit speerpunt is volledig gericht op het verbeteren van participatieve trajecten. De participatieverordening beoogt de kwaliteit van lokale democratische processen te vergroten, de samenwerking tussen gemeente en bewoners te versterken en helderheid te scheppen over proces en rolverdeling.

1.5.2 Integraal werken vanuit 1Stroom 1.A.2

Integraal werken

Doel

Samenhang en afstemming op alle niveau's

Toelichting

Ieder speelt in de processen zijn eigen rol. De onderlinge samenwerking tussen de gemeente en 1Stroom ligt vast en er is een duidelijke (overleg)structuur. Bestuurders en ambtenaren weten wat ze van elkaar kunnen en mogen verwachten. De duidelijke structuur biedt houvast en overzicht en bevat voldoende ruimte voor dialoog. Bestuurlijke (besluitvormings-)processen kunnen ingewikkeld zijn, waarbij meerdere afdelingen en belanghebbenden betrokken zijn. Met integrale adviezen wordt de kwaliteit en samenhang vergroot. Onderling zijn beleidsterreinen met elkaar verbonden. De verschillende onderdelen van programma 1 brengen de onderlinge verbinding aan. Processen en werkwijzen op een eenduidige manier doorvoeren vergroot de kwaliteit van de ambtelijke advisering. De bestuurlijke procesinformatie is vastgelegd, toegankelijk en overzichtelijk. Er wordt rust en stabiliteit ingebouwd in de processen. De ambtelijke organisatie is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling 1Stroom. 1Stroom heeft in 2021 een nieuwe organisatiestructuur gekregen en maakt een verbetertraject door.

Risico’s

Zonder goede afstemming tussen betrokken ambtenaren en bestuurders worden onderwerpen niet in de volle omvang behandeld. Dit kan leiden tot misverstanden en omissies in de besluitvorming.

Planning

Doorlopend.

Financiën

Beschikbare capaciteit voor de verbeteringen worden met bestaande capaciteit opgepakt.

Participatie

Op onderwerpen die betrekking hebben op derden, zullen zij betreokken worden.

13

14

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

1.5.3 Zorg en veiligheid 1.B.1

Zorg en veiligheid

Doel

Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur.

Toelichting

Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid wordt steeds belangrijker nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Er spelen diverse onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, jeugdoverlast, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. In 2021 zijn de eerste belangrijke stappen gezet om zorg en veiligheid beter op elkaar aan te laten sluiten. Het verder uitwerken en versterken van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur gaat de komende jaren door en blijft daarom een speerpunt.

Risico’s

Zonder goede verbinding tussen zorg en veiligheid dreigen inwoners uiteindelijk tussen wal en schip te vallen; er komt dan geen sluitende aanpak van hun situatie tot stand. Meestal kan dan alleen de politie nog optreden als deze personen strafrechtelijke overtredingen begaan.

Planning

Doorlopend.

Financiën

Vanwege dit speerpunt is sinds 1 mei 2020 - binnen de bestaande formatie voor openbare orde en veiligheid - een medewerker speciaal vrij gemaakt voor Zorg & Veiligheid en het vormgeven van de interne en externe samenwerking op deze thema's. Aan het versterken van de bestendige zorg en veiligheidsstructuur wordt nog hard gewerkt. Financiële en personele gevolgen daarvan zullen voornamelijk bij het sociaal domein komen te liggen. Sinds begin 2022 is de overlast van jeugdgroepen toegenomen. Het aanpakken van deze groepen, het voorkomen van escalatie en het vroegtijdig signaleren van nieuwe overlastgevende jeugd vereist een structurele inspanning van meerdere afdelingen: jongerenwerk, handhavers, sociaal domein en veiligheid. De regie op de aanpak ligt bij Openbare orde en veiligheid. In het tweede kwartaal van 2022 wordt een uniforme werkwijze opgezet met Duiven en Zevenaar. Voor de regievoering vanuit veiligheid hebben we 0,25 fte nodig (= € 8.140 voor Westervoort). De financiële consequenties worden verder uitgewerkt voor de begroting 2023.

Participatie

We informeren onze inwoners over waar zij met vragen en zorgen terecht kunnen, zodat de drempels om deze te uiten verlaagd worden. Dit versterkt de vroegtijdige signalering waardoor zorg en hulpverlening snel(ler) opgestart kunnen worden. Een sluitende aanpak voor personen met verward of overlastgevend gedrag komt bij voorkeur tot stand in overleg met de persoon/personen zelf. Helaas werken ze daar niet altijd vrijwillig aan mee. Dan zijn andere trajecten aan de orde.

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

1.5.4 Cyberveiligheid 1.B.2

Cyberveiligheid

Doel

Cyberveiligheid binnen de gemeente vergroten.

Toelichting

Er vindt een verschuiving plaats van traditionele criminaliteit (woning-/auto-inbraken) naar cybercriminaliteit. Cybercrime is een verzamelterm geworden van alle delicten die met een computer en op internet worden gepleegd. Mensen van alle leeftijden worden het slachtoffer van oplichting via whatsapp of phishingmails. Criminelen kunnen bedrijfssystemen 'gijzelen' en losgeld eisen of belangrijke voorzieningen overnemen. En de digitale wereld draagt ook steeds vaker bij aan radicalisering, het creëren van maatschappelijke onrust en het aanjagen van ordeverstoringen. Verder zijn mensen zich er niet van bewust dat ze onbedoeld dader kunnen worden door bijvoorbeeld een gevoelig filmpje of foto's door te sturen. Gemeenten kunnen een rol spelen om te voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. Met onder andere voorlichting moet de bewustwording vergroot worden. Daarom zal cybercrime een nieuwe prioriteit worden in het integraal veiligheidsplan. Naast de gerichtheid op onze inwoners en bedrijven is het voor de gemeente c.q. de gemeentelijke organisatie zelf van belang om een goede weerbaarheid tegen cybercriminelen te hebben. Het aantal digitale producten en diensten groeit waardoor de digitale kwetsbaarheid toeneemt.

Niet alleen is onze dienstverlening afhankelijk van goed werkende ICT-systemen, ook wordt er veel met privacygevoelige informatie gewerkt. Het gijzelen c.q. stilvallen van onze systemen heeft grote consequenties. Het snel signaleren en bestrijden van incidenten is daarom erg belangrijk.

Risico’s

Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade en tot ontwrichting van de samenleving als bepaalde vorzieningen worden gehackt.

Planning

Eind 2022 zal het nieuwe integrale veiligheidsplan aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Bedoeling is dat daar een eerste uitwerking op cybercrime in is opgenomen. De RID en 1Stroom werken voortdurend aan de veiligheid van de gemeentelijke ICTsystemen.

Financiën

Cyberveiligheid is een betrekkelijk nieuw onderwerp voor gemeenten. Langzaamaan komen er projecten en initiatieven op dit thema. Wat voor onze gemeente geschikt is, moet nog worden onderzocht of ontwikkeld. De kosten zijn op voorhand niet aan te geven. De kosten voor de cyberveiligheid van de gemeentelijke systemen zijn meegenomen in de begroting van de RID.

Participatie

Het vergroten van de cyberveiligheid kunnen we niet zonder de inwoners en ondernemers. Meer bewustwording bij inwoners en bedrijven over de gevolgen van cybercrime is een belangrijke eerste stap. Samenwerking met bijvoorbeeld ondernemersverengingen en het Nationaal Cyber Security Centrum zal daarbij worden gezocht.

15

16

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

1.5.5 Moderniseren van de dienstverlening 1.C.1

Moderniseren van de dienstverlening

Doel

Zoveel mogelijk uitbreiden van de digitale dienstverlening en optimaliseren van de digitale toegankelijkheid van gemeentelijke producten en diensten. De wensen en behoeften, mogelijkheden en beperkingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen staan daarbij centraal.

Toelichting

Bij alle nieuwe keuzes worden de volgende vragen gesteld: • Is digitaliseren zinvol: wordt het er makkelijker op? • Hoe wordt de toegankelijkheid gewaarborgd: is alles makkelijk te vinden en te gebruiken, en welke oplossingen biezijn er voor mensen die niet goed kunnen meekomen? • Zijn er mogelijkheden om samen te werken met anderen: zijn er integrale oplossingen die aanvullend zijn aan elkaar en waarbij kan worden aangesloten op landelijke of regionale ontwikkelingen? • Hoe wordt de flexibiliteit gewaarborgd: sluit de oplossing voldoende aan op de leefwereld van inwoners en op veranderingen in de samenleving? • Is de informatie transparant en betrouwbaar en is de privacy van onze inwoners gewaarborgd? Er zijn veel verschillende ICT-oplossingen beschikbaar. Dat vraagt om strategische keuzes. De Liemerse i-Visie en i-Strategie bieden handvatten om daarin robuuste en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken. Er wordt zoveel mogelijk samengewerkt in de Liemers. Zoals gezegd, is er ook volop aandacht voor de groep inwoners die niet of minder zelfredzaam is, mensen met een beperking, digibeten en laaggeletterden. Ook voor deze doelgroepen zijn de gemeentelijke producten en diensten toegankelijk, zowel digitaal als analoog. De gemeente blijft dan ook investeren in de kwaliteit van het persoonlijk klantcontact.

Risico’s

Uitgaande van de behoefte van de klant en de inzet van meer e-diensten, is er een andere inrichting van gemeentelijke processen en werkwijzen nodig. Ook vraagt dit iets anders in houding en gedrag en in kennis en vaardigheden van medewerkers. De maatschappelijke ontwikkelingen en ICT-ontwikkelingen gaan vaak sneller dan dat de organisatie bij kan houden. Daarnaast moet de gemeente zuinig zijn met het geld. Vandaar dat het niet altijd lukt om de plannen waar te maken. Ten slotte zijn de afgelopen jaren al veel producten en diensten digitaal beschikbaar gekomen via de gemeentelijke website. Hierin zit nog steeds ontwikkelpotentieel maar het is reëel te veronderstellen dat de groei hierin zal afnemen naarmate er meer producten en diensten digitaal verkrijgbaar zijn.

Planning

Het moderniseren van de dienstverlening is een continu proces. Er is geen moment waarop het “klaar” is. Ontwikkelingen gaan soms zo snel dat stilstand achteruitgang betekent. Het is dan ook belangrijk te blijven zoeken naar oplossingen om de gemeentelijke dienstverlening op peil te houden. Medio 2022 wordt de gemeentelijke hoofdwebsite overgezet naar een nieuw platform. Daarbij krijgt de website een nieuw uiterlijk en komen er ook nieuwe technische mogelijkheden om de website nog flexibeler te kunnen inrichten en dus beter te kunnen laten aansluiten op steeds veranderende eisen en wensen.

Financiën

De meeste investeringen in de technologie die nodig zijn om een goede dienstverlening te kunnen bieden, worden betaald vanuit RID-budgetten. Vooralsnog lijkt de beschikbaarheid van die budgetten voldoende. Als er aanvullende investeringen nodig zijn, dan zal dit in een separaat voorstel worden voorgelegd.

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

17

1.C.1

Moderniseren van de dienstverlening

Participatie

De gemeente gebruikt bij de keuzes rondom dienstverlening het motto “aandacht voor wat nodig is”. Dat wat nodig is, wordt bepaald in afstemming met inwoners, bedrijven en instellingen. Bijvoorbeeld via klantonderzoeken. Daarnaast is er sinds 2021 een webpanel bestaande uit vertegenwoordigers vanuit de gemeente. Dit klantpanel wordt regelmatig gevraagd om mee te kijken met voorgestelde wijzigingen binnen de gemeentelijke website en om hun wensen en behoeften in het contact met de gemeente aan te geven. Ook wordt klantgedrag gemonitord via web-statistieken en de data die vanuit de verschillende backoffice applicaties beschikbaar is.

1.5.6 Begrijpelijk schrijven via alle communicatie-uitingen 1.C.2

Begrijpelijk schrijven via alle communicatie-uitingen

Doel

De gemeente streeft naar een laagdrempelige, toegankelijke en vlotte dienstverlening. Onderdeel daarvan is de schriftelijke communicatie met inwoners, ondernemers, organisaties en andere klanten. Iedereen die van de gemeente een (nieuws)brief, een email of ander schriftelijk bericht ontvangt, moet begrijpen waarom hij die ontvangt, waar de tekst over gaat, wat de boodschap is en wat er van hem wordt verwacht.

Toelichting

Dat betekent dat de schriftelijke boodschappen lezersgericht moeten zijn. Heldere, foutloze teksten met een goede opbouw, een heldere boodschap, een neutrale toon en op een passend taalniveau. In de meeste gevallen is dat B1. Dit taalniveau -dat teksten voor de meeste mensen begrijpelijk maakt- wordt al toegepast bij de web teksten. Gemeentelijke brieven, mails en andere uitingen worden nog niet altijd geschreven in taalniveau B1. Hierdoor wordt vaak niet goed begrepen wat wordt bedoeld of wat er van de lezer wordt verwacht. Daarom is het belangrijk een verbeterslag te maken in de schriftelijke communicatie.Er komt een leer-en ontwikkeltraject gericht op het schrijven van lezersgerichte en begrijpelijke teksten. Onderdeel hiervan is het inzetten van de tool Klinkende Taal. Door de inzet van Klinkende Taal leren de medewerkers continu en verbeteren ze hun schrijfvaardigheid. Met als effect dat de teksten steeds duidelijker worden. Via het management-dashboard van Klinkende Taal kan het gebruik van dit instrument en (de ontwikkeling van) het taalniveau van de teksten worden gemonitord.

Risico’s

Het anders schrijven vraagt om bewustwording en draagvlak binnen de gemeentelijke organisatie. De medewerkers moeten een nieuwe schrijfvaardigheid ontwikkelen. In het begin zal het schrijven van een tekst meer tijd kosten. Hiermee ontstaat het risico dat men afhaakt en terugvalt op de oude manier van schrijven. Dit risico wordt ondervangen door een goede inrichting van het leerproces, door begeleiding en door monitoring.

Planning

In 2022 wordt het plan van aanpak opgesteld en geïmplementeerd binnen de ambtelijke organisatie 1Stroom. Klinkende Taal wordt hierin als pilot opgenomen en uitgerold over de vakdisciplines die de meeste teksten naar inwoners, instellingen en bedrijven schrijven. In 2023 vindt een evaluatie plaats om te kunnen bezien of het rendement zodanig is dat dit instrument voor de hele ambtelijke organisatie wordt ingezet en deze daarmee onderdeel wordt van het standaard werkproces bij het schrijven van teksten.

Financiën

De kosten van het leer- en ontwikkeltraject en het instrument worden gedekt uit het bestaande opleidingsbudget binnen de begroting van 1Stroom.

Participatie

Om te toetsen of de gemeentelijke teksten begrijpelijker worden, zal steekproefsgewijs onderzoek worden gedaan onder de ontvangers van onze teksten. Daarnaast kan op basis van inkomende klantvragen worden gemonitord of het aantal vragen naar aanleiding van de schriftelijke communicatie vanuit de gemeente afneemt.

18

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

1.6 Wat gaat het ons kosten? Nieuwe activiteiten

2022

2023

2024

2025

2026

-100.000

-100.000

-100.000

-100.000

1.2 Externe ontwikkelingen 1.2.1 Diverse wet & regelgeving 1.2.2 Experimenteren met nieuwe vormen lokale democratie 1.3 Autonome ontwikkelingen 1.3.1 Economische situatie 1.3.2 Salarissen en onkostenvergoeding

-43.000

-43.000

-43.000

-43.000

-43.000

1.3.2 Uitbreiding wethoudersformatie

-16.318

-46.318

-46.318

-46.318

-46.318

1.3.5 Bijdrage 1Stroom

-358.036

-415.849

-502.647

-694.647

1.3.6 Bijdrage kosten automatisering en inkoop RID

-77.531

-95.355

-107.249

-117.152

-62.000

-62.000

-64.000

-64.000

-686.885

-762.522

-863.214

-1.065.117

-13.000

-13.000

-13.000

1.3.3 Gevolgen maartbrief gemeentefonds 1.3.4 Groene Metropoolregio

1.3.7 Aanpassen Bibobbeleid 1.3.8 E-depot SALD TOTAAL 1.3 AUTONOME ONTWIKKELINGEN

-59.318

1.4 Wensen/keuzes zonder prioriteit 1.4.1 Opstellen vastgoedbeleid

-22.500

1.4.2 Structurele aanpak jeugd/jeugdgroepen 1.4.3 Visie op dienstverlening verder uitwerken 1.4.4 Huize Vredenburg 1.4.5 Jongerencentrum CREON

0 0

1.4.6 Preventieve beveiliging lokale bestuurders

-12.000

1.4.7 Bijdrage K80

-2.200

-12.000 -2.200

-2.200

-2.200

-2.200

-1.890

-1.890

-1.890

1.4.1 Investeringkredieten 1.4.1.1 Ondernemerscentrum Uitterweert

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

Nieuwe activiteiten

2022

19

2023

1.4.1.2 Legionellamaatregelen waterleidinginstallaties

2024

2025

2026

-765

-765

-765

-765

-36.700

-15.965

-17.855

-17.855

-16.855

TOTAAL 1.5 SPEERPUNTEN

0

0

0

0

0

Totaal financiële ontwikkelingen

-96.018

-702.850

-780.377

-881.069

-1.081.972

TOTAAL 1.4 WENSEN/ KEUZES 1.5 Speerpunten 1.5.1 Participatiebeleid vaststellen 1.5.2 Integraal werken vanuit 1Stroom 1.5.3 Zorg en veiligheid 1.5.4 Cyberveiligheid 1.5.5 Moderniseren van de dienstverlening 1.5.6 Begrijpelijk schrijven via alle communicatieuitingen

20

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 1 Bestuur

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 2 Maatschappij

21

Programma 2 Maatschappij 2.1 Wat willen we bereiken? Programmadoel De gemeente levert een bijdrage aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving waardoor inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Dit vanuit de overtuiging dat inwoners van de gemeente Westervoort een betekenisvol en veerkrachtig leven kunnen leiden. Waar nodig worden handvatten aangereikt gericht op zelfredzaamheid, elkaar ondersteunen en participatie. De leefwereld en omgeving van inwoners staan hierbij centraal, zodat de gemeente - waar nodig - de juiste en passende ondersteuning biedt. Toelichting De gemeente streeft naar een inclusieve samenleving, waarin iedereen bijdraagt en kan deelnemen; jong en oud, genderneutraal, met of zonder beperking en met verschillende culturen en achtergronden. Iedereen draagt bij naar eigen kunnen en krijgt hulp waar nodig. Zo hoort iedereen erbij, is nuttig en krijgt waardering. De kracht van de samenleving en de mogelijkheden van inwoners zijn het uitgangspunt. Inwoners worden actief betrokken bij het zoeken naar passende oplossingen. Voor inwoners die niet zelf de regie over hun leven kunnen voeren en niet volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen zoekt de gemeente samen met hen naar op maat gemaakte oplossingen. Deze bestaan uit voorliggende voorzieningen en specialistische ondersteuning.

Vanuit de transformatie is de inzet om juist deze voorliggende voorzieningen te versterken en optimaal te benutten. De inwoner kan hierdoor zo prettig en zinvol mogelijk leven. De basisvoorzieningen worden gevormd door mogelijkheden voor sport, recreatie, kunst, cultuur, educatie, onderwijs en gezondheidszorg. Voor alle inwoners van Westervoort dragen deze voorzieningen voor een belangrijk deel bij aan zinvolle vrijetijdsbesteding, ontplooiing, ontwikkeling en positieve gezondheid. De basisvoorzieningen maken ook mogelijk dat inwoners zelfstandig de regie over het eigen leven kunnen voeren en deel kunnen nemen aan de samenleving. Goede basisvoorzieningen moeten ook voorkomen dat een beroep gedaan wordt op maatwerkvoorzieningen. Ondanks alle financiële problemen zal zo goed mogelijk worden geprobeerd de basisvoorzieningen in stand te houden en, waar mogelijk, te versterken waardoor het goed en prettig leven is in Westervoort. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: • • •

De basis op orde houden Meedoen naar vermogen Zelfredzaamheid naar vermogen

2.2 Externe ontwikkelingen 2.2.1 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) Het abonnementstarief voor de huishoudelijke ondersteuning staat landelijk ter discussie. De invoering van dit tarief heeft een enorme aanzuigende werking. Onderzoek volgt of dit gewijzigd moet worden om de huishoudelijke ondersteuning voor gemeenten betaalbaar te houden. Daarnaast is het mogelijk dat de maaltijd voorziening niet meer algemeen gebruikelijk blijft, met de kans dat gemeenten weer verantwoordelijk worden voor de maaltijd verzorging voor inwoners die daar niet meer zelfstandig toe in staat zijn. De uitstroom van inwoners die beschermd wonen naar beschermd thuis vraag veel tijd en aandacht. Extra voorzieningen zijn nodig wanneer deze groep inwoners zelfstandig gaat wonen. Oplossingen hiervoor worden met name in het voorliggende veld gezocht. Van belang is dat de sociale spankracht van wijken niet onder druk komt te staan. Hierover worden ook met de woningbouwverenigingen gesprekken gevoerd. Datzelfde geldt voor de opvang van statushouders

22

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 2 Maatschappij

en de komst van de vluchtelingen vanuit Oekraïne. Ook dit zal de komende jaren van onze gemeente inspanning vragen. We zien een toename bij de GGZ zorg. Deze is zorgelijk, mede door de gespannen arbeidsmarkt. Dit heeft al geleid tot een opnamestop voor de GGZ. Er is van twee kanten grote druk; te veel mensen die een beroep doen op zorg en te weinig mensen om die zorg te leveren. Datzelfde zien we ook bij de aanbieders van huishoudelijke ondersteuning. De gemeente is in overleg met deze organisaties om de zorg voor de toekomst te kunnen garanderen. Alle mogelijke oplossingen, ook “out of the box” worden hier verkend. Door actief in te zetten op verwijzing naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ), zien we daar een grote toename van het aantal indicaties. Wanneer de criteria om voor een indicatie in aanmerking te komen worden aangescherpt heeft dit direct gevolgen voor het aantal WMO indicaties en daarmee voor de financiën van onze gemeente. Ook prijsstijgingen van de maatwerk voorzieningen als gevolg van salarisontwikkelingen hebben gevolgen. De gemeente heeft geen invloed op deze factoren, maar moet er wel voor betalen. Steeds vaker komt naar voren dat de tweedeling in onze maatschappij groter wordt: kansrijk versus kansarm, welvarend versus armoede, digitaal vaardig versus digitaal onbekwaam. De afgelopen twee coronajaren hebben deze tweedeling vergroot.

Zeker voor de jeugd is de vraag of de soms opgelopen achterstanden kunnen worden ingehaald de komende jaren en of dat leidt tot een vraag om extra hulp vanuit de gemeente. 2.2.2 Jeugdhulp, WMO Huishoudelijke ondersteuning en de uitgaven voor inburgeringsvoorzieningen en inburgeringsdiensten Ondanks onze inspanningen benoemd in het document Samen Sterk kan het verschil van de werkelijke uitgaven in 2022 ten opzichte van de begroting oplopen. Met de najaarsnota zal er een beter beeld zijn over de prognose van de totale uitgaven. Tussentijds zal de prognose ook via het dashboard Sociaal domein gedeeld worden. Voor het jaar 2022 spelen diverse zaken die gevolgen kunnen hebben voor de uitgaven voor inburgeringsvoorzieningen en inburgeringsdiensten. Hierbij gaat het om onder andere de inkoop van de onderwijsleerroute en de dienstverlening door Vluchtelingenwerk. Met de najaarsnota zal een beter beeld zijn over de prognose van de totale uitgaven in 2022. 2.2.2.1 Jeugd Hervormingsagenda Jeugd De regionale samenwerking tussen gemeenten is sinds 2015 geïntensiveerd. Vanwege de omvang van taken zijn gemeenten op zoek gegaan naar meer onderlinge aansluiting en samenwerking op het gebied van inkoop en de transformatie van de zorg.

Deels om tegemoet te kunnen komen aan het beperken van de hoeveelheid procedures en administratieve last, maar ook met het oogpunt de financiële last terug te dringen. Ook onze gemeente heeft te kampen gehad met tekorten op de begroting als gevolg van de afname van de Rijksbijdragen. Het Rijk is de gemeenten in 2020, 2021 en 2022 op financieel gebied incidenteel tegemoet gekomen. Dit heeft geleid tot het opstellen van een Hervormingsagenda voor de Jeugdwet. De Hervormingsagenda Jeugd vraagt inzet van de gemeente op transformatie om het jeugdstelsel op den duur beter te laten werken en financieel houdbaar te laten blijven. In de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming worden in 2022 bovenregionale afspraken uitgewerkt richting de regio Centraal Gelderland. Toekomstscenario Jeugdbescherming De veiligheid van kinderen staat voorop en is van het grootste belang zeker waar het de kwetsbaren betreft. De afgelopen periode is Gelderland breed gewerkt aan een Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming, een agenda met afspraken die regionaal worden uitgewerkt. Er wordt een beweging in gang gezet gericht op integraliteit tussen de betrokken organisaties, om de wachttijden en wachtlijsten te bekorten voor de kwetsbare jeugdigen. De bescherming voor kinderen en gezinnen, en daarmee het stelsel, moet meer gezinsgericht, eenvoudiger en transparanter worden ingericht.

Hiervoor is in 2021 een Toekomstscenario ontwikkeld met als kern de bundeling van kennis en expertise op het gebied van kind- en gezinsbescherming door

Voorjaarsnota Westervoort 2022 - Programma 2 Maatschappij

23

het samengaan van de Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde Instellingen en Veilig Thuis in een Regionaal veiligheidsteam. Dit gebeurt in de vorm van Toekomsttuinen. De afspraken versterken de samenwerking rondom kwetsbare kinderen op lokaal niveau. Dit betekent dat voor onze gemeente een nieuwe werkwijze wordt ontwikkeld met het Sociaal Loket en de diverse netwerkpartners in het Veiligheidsdomein. Beweging naar nul uithuisplaatsingen In Nederland worden in vergelijking met landen om ons heen meer kinderen uit huis geplaatst. De rechtbank komt tot een dergelijke beslissing omdat een kind niet veilig kan opgroeien in de thuissituatie en een veiliger plek moet worden gevonden waar meer zorg geboden kan worden. De beweging naar nul uithuisplaatsingen richt zich op het mogelijk maken en faciliteren van een veilige thuissituatie voor een kind zodat het niet elders op moet groeien. Deze beweging vergt ook voor onze gemeente inzet op specialistische ambulante en meer op preventie gerichte zorg die is gericht op het voorkomen van uithuisplaatsing en het bevorderen van doorstroom en uitstroom uit verblijf. 2.2.3 Regionale Samenwerking arbeidsmarkt Beleidsontwikkeling vindt steeds meer plaats vanuit de arbeidsmarktregio Midden Gelderland.