20220704-rv-jaarstukken-2021-bijlage-2-jaarstukken.pdf
Tekst van het document
Door de wijze van uitvoering, samenwerken en zien van kansen vanuit de jongeren coaching meewerken aan (forse) besparing in de jeugdzorg kosten. Jongeren begeleiden richting activiteiten in- en vrijwilligerswerk bij het jongerenwerk van Creon. In 2021 zijn 117 Westervoortse jongeren voor jongeren coaching ingeschreven, waarvan: In 8 casus was de jongerencoach sparringpartner voor een potentiële doorverwijzer; In 3 casus veranderde na aanmelding de situatie zodanig dat hulp niet meer nodig was; 1 jongere in eerste instantie geen coaching wilde en later toch kwam. In 105 gevallen werd jongeren coaching gestart, waarvan: 80 trajecten succesvol zijn afgerond; 1 traject werd opgeschaald naar jeugdzorg; 24 trajecten lopen door in 2022. In 2021 is Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) vanuit het Sociaal Loket weer in de wijk geplaatst. Hierdoor is AMW vrij toegankelijk voor inwoners die laagdrempelig ondersteuning nodig hebben. Gevolg hiervan is dat er eerder door maatschappelijk werk wordt doorverwezen naar voorliggende voorzieningen en dat maatwerk wordt voorkomen. Dit zien we terug in de aantallen en uitgaven bij de maatwerkvoorziening WMO begeleiding. AMW zoekt in gezinnen waar complexe problematiek speelt nadrukkelijk de verbinding en samenwerking met de jongeren coach.
Ouders worden op die manier begeleidt door de maatschappelijk werker terwijl de jongeren coach alle aandacht heeft voor het kind in het gezin. Dit blijkt voor alle partijen goed te werken en wordt als zeer prettig ervaren.
28
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.B.2
Aansluiting Zorg en Onderwijs
Doel
Uitgaande van de ondersteuningsvraag van kind of ouders, werken onderwijs en jeugdhulp samen om kind en ouders te ondersteunen zodat kinderen zoveel mogelijk in de eigen omgeving opgroeien.
Toelichting
Doel is dat kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving opgroeien. Omdat kinderen een belangrijk deel van hun tijd op school doorbrengen, is de betrokkenheid van het onderwijs om dit doel te bereiken van belang. Aansluiting van scholen (primair onderwijs en voortgezet onderwijs) op de jeugdhulp en omgekeerd is essentieel. Het onderwijs verleent mede in het kader van passend onderwijs regelmatig ondersteuning aan leerlingen. Voor zover van toepassing moet dit aansluiten op de jeugdhulp die een leerling ontvangt. Daarnaast is het van belang dat signalen vanuit het onderwijs tijdig leiden tot inzet van jeugdhulp en is betrokkenheid vanuit het onderwijs belangrijk als jeugdhulp wordt ingezet. In 2020 zijn stappen gezet om de aansluiting te verbeteren. Er zijn speerpunten geformuleerd en het contact is verder verbeterd. Wachtlijstproblematiek, inkoopvoorwaarden van zorgaanbieders en verschillende verantwoordelijkheden tussen gemeente en onderwijs blijven aandachtspunten. In 2021 zal hier opnieuw op worden ingezet. Er zijn experimenten uitgevoerd die geëvalueerd worden en de werkwijze zal geborgd worden. Vervolgens kunnen er nieuwe experimenten ingezet worden om de verbinding GGZ en onderwijs verder te verbeteren. De gemaakte afspraken worden geborgd, zodat de opbrengst voor alle partijen duidelijk is.
Daar waar nodig faciliteren we ondersteuning op een manier die past bij de ondersteuningsvraag. We zetten in op slimme verbindingen van maatwerkvoorzieningen met het onderwijs rondom een kind. Nu we op lokaal niveau goede stappen hebben gezet gaan we ook op Liemers niveau de aansluiting tussen zorg en onderwijs verbeteren. Het onderwijs en het samenwerkingsverband van het onderwijs is op Liemers niveau georganiseerd waar ook enkele speciaal onderwijsscholen onder vallen. De gemeenten Westervoort, Duiven, Zevenaar en Montferland zijn bereid om hier aan mee te werken.
Bereikt/niet bereikt
Op Liemers niveau is er een Werkgroep Passend Onderwijs, waar de aansluiting tussen zorg en onderwijs onderwerp van gesprek is. Hier sluiten ook speciaal onderwijsscholen bij aan. Er zijn inmiddels afspraken met elkaar gemaakt, bijvoorbeeld over begeleiding in onderwijs.
2.B.3
Projecten in het kader van Onderwijsachterstandenbeleid
Doel
Kinderen een betere startkwalificatie voor hun onderwijsperiode en in het verlengde daarvan voor hun toekomst.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.B.3
Projecten in het kader van Onderwijsachterstandenbeleid
Toelichting
Toelichting: Westervoort heeft een historie als het gaat om onderwijsachterstandenbeleid. Behalve dat de gemeente daarom al langere tijd gelden ontvangt vanuit het Rijk, worden ook al langer gemeentelijke gelden ingezet. Voor een deel van deze gemeentelijke middelen heeft in het verleden (college)besluitvorming plaats gevonden; het gaat om scholing, om het doen van sociaal medische indicaties en om het uitvoeren van de zgn. KIJKmonitor. De projecten betreffen:
29
a. Vergroten van de ouderbetrokkenheid b. VVE-aanbod in groep 1 basisonderwijs c. Verbinding onderwijs – zorg d. peutermonitor Bereikt/niet bereikt
In 2021 zijn we gestart met de volgende projecten: vergroten ouderbetrokkenheid (aanpak Thuis in taal) en de Peutermonitor. Daarnaast hebben we een pilot VVE aanbod in groep 1 gedraaid. Er zijn echter geen kleuters aangemeld voor deze pilot. Om die reden is er besloten hier geen vervolg aan te geven.
2.B.4
Kansrijke start
Doel
Wij willen een sluitende en samenhangende aanpak van (aanstaande) zwangere vrouwen en (jonge) ouders in een kwetsbare situatie. Wij streven er naar dat alle kinderen een kansrijke start hebben.
30
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.B.4
Kansrijke start
Toelichting
De Rijkoverheid is in 2019 begonnen met het actieprogramma Kansrijke Start. Uitgangspunt is dat ieder kind de best mogelijke start verdient van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De eerste 1.000 dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal - op latere leeftijd. Soms heeft een kind geen goede start bij de geboorte. Geen goede start wil zeggen: het kind wordt te vroeg geboren, heeft een te laag geboortegewicht of allebei. Maar ook na de geboorte kunnen problemen ontstaan die ervoor zorgen dat het kind geen goede start heeft. De oorzaak van geen goede start na de geboorte ligt voornamelijk bij sociale risicofactoren en het gebrek aan beschermingsfactoren. Als een kind in de vormende fase blootstaat aan stress, rook, slechte voeding, mishandeling of andere risicofactoren, dan is dat de wortel voor gezondheidsverschillen. Deze grote verschillen in kansen op een lang en gezond leven hebben weinig te maken met erfelijke factoren, maar alles met de omstandigheden waarin kinderen zich ontwikkelen en opgroeien. Het blijkt dat deze kinderen uit kwetsbare gezinnen zich lichamelijk, geestelijk en sociaal minder goed ontwikkelen.
Wij willen (aanstaande) kwetsbare ouders helpen zodat hun kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten. Kinderen hebben na een veilige, gezonde en kansrijke start meer kans om op te groeien tot zelfredzame burgers. Dit doen wij al met programma’s als Nu Niet Zwanger en Stevig ouderschap. Met een sluitende (preventieve) aanpak kan (complexe) problematiek op een later moment voorkomen worden. Beide aspecten kunnen daarnaast (op langere termijn) kosten besparen.
Bereikt/niet bereikt
De lokale coalitie met partners als de JGZ, verloskundigen en het sociaal loket die in 2020 gestart is, wordt structureel doorgezet samen met de interventies. De samenwerking is verbeterd. De partners weten elkaar beter te vinden en er vinden meer doorverwijzingen plaats naar interventies van de GGD zoals prenataal huisbezoek, stevig ouderschap en Voorzorg. Regionaal is meerjarig subsidie ontvangen van ZonMw waarna regionaal met tal van partners (zowel medisch als sociaal domein) een proces is ingegaan om samen verbeteringen aan te brengen in de samenwerking rondom bijvoorbeeld signalering, doorverwijzing, monitoring en meer eenduidigheid.
2.B.5
Wijkaanpak/wijkgericht werken Broeklanden
Doel
De sociale draagkracht en draaglast zijn in balans in de wijk Broeklanden.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.B.5
Wijkaanpak/wijkgericht werken Broeklanden
Toelichting
In 2019 is die notitie spankracht in Westervoort vastgesteld. In deze notitie bleek dat er kwetsbare wijken zijn in Westervoort en dat er binnen deze wijken sprake is van een clustering van kwetsbare inwoners. In wijk de Broeklanden wordt met Vivare, Mikado, het sociaal loket en andere partners gezocht naar slimme verbindingen en mogelijk nieuwe verbindingen zodat de balans tussen de sociale draaglast en sociale draaglast in de wijk op zijn minst in evenwicht is . Partners zijn Vivare, Mikado, wijkenteam, team Binnenstebuiten en bestaande inwoners.
Bereikt/niet bereikt
In 2020 en 2021 is middels een raadsinformatie brief de stand van zaken binnen het wijkopbouwwerk met de gemeenteraad gedeeld. De belangrijkste resultaten van het wijkopbouwwerk zijn: Bewoners werken samen met gemeente en andere partners in de wijk. • Verbetering fysieke woonomgeving
•
•
• •
•
• •
•
• •
Bewoners participeren meer Oog voor individuele (hulp)vraag (preventief), bewoner wordt adequaat doorverwezen Bewoner weet plekken voor ontmoeting en activiteiten (in de wijk) te vinden Bewoner voelt zich gezien en gehoord
Er zijn verbindingen ontstaan tussen organisaties/partners in de wijk en tussen organisaties en bewoners. Maandelijks contact met het formele netwerk. O.a. door middel van Multi Disciplinair Overleg (MDO), structurele overleggen zoals het Leefbaarheidsplatform. Wanneer “Koffiepraat in de Straat” is geweest zijn contacten gelegd, schaalvragen gesteld tot tevredenheid en leefbaarheid, interventies op uitslag van de enquête en contacten gepleegd. Netwerkpartners zijn actief betrokken vanaf de start van de Koffiepraat tot en met de evaluatie naderhand. Koffiepraat:
• • • •
•
Verbinding ontstaat in de wijk tussen diverse buurtbewoners, aantal contacten neemt toe, of kwaliteit van de contacten verbeterd (ervaring van de bewoners)
Bewoners participeren
•
•
31
Er worden jaarlijks tenminste 2 Koffie praten georganiseerd in de zomerperiode. Er worden per avond in 2x 1 uur 160 woningen bezocht met enquêtes. Er worden 2 buurtbijeenkomsten gehouden na de Koffiepraat. Er zijn 4 netwerkpartners betrokken op de Koffiepraat avonden: politie/ wijkagent, woningbouwvereniging, wijkraden, diverse diensten van de gemeente: sociaal team, boa’s, participatieambtenaar, zo nodig OOV.
Wijkraad de Broeklanden is een actieve wijkraad, informatie wordt gedeeld in Nederlands en Engels op sociaal media en middels informatiebulletin/sociale media, buurtbewoners weten de wijkraad te vinden. Wijkcentrum de Bult heeft een centrale rol in de wijk gekregen: buurtbewoners komen naar activiteiten van de wijkraad. De buurtbewoners weten de opbouwwerker eens in de 2 weken te vinden om vragen te stellen op het gebied van leefbaarheid en kunnen via de opbouwwerker verder worden verwezen naar de juiste ondersteuning.
2.B.6
Vervanging kunstgrasmatten voetbalvereniging
Doel
Veilig en conform de eisen gebruik kunnen maken de kunstgrasvelden
32
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.B.6
Vervanging kunstgrasmatten voetbalvereniging
Toelichting
De kunstgrasvelden voldoen niet meer aan alle eisen en zijn afgekeurd. De kunstgrasmatten zijn in principe versleten en moeten worden vervangen. Hiertoe moet worden bezien of tot vervanging van de kunstgrasmatten over gegaan wordt of dat er gerenovceerd wordt. Dit rin samenhang met de ontwikkelingen aangaande een eventueel nieuw sportcomplex over een aantal jaren. In de Voorjaarsnota 2022 wordt hier nader op in gegaan.
Bereikt/niet bereikt
Met extra onderhoud en de vervanging van het kunstgras in de doelgebieden van 1 kunstgrasveld is de levensduur gerekt en voldoen de velden ook in 2022 aan de gebruiksnormen (KNVB en de NOC*NSF). Het is nog niet zeker of en wanneer het nieuwe sportcomplex gerealiseerd wordt.
2.B.7
Andere dekking combinatiefunctie sport met 8 uur per week
Doel
Meer activiteiten sport, bewegen, onderwijs
Toelichting
De combinatiefunctionaris sport is met het beweegteam bijzonder succesvol bij de fysieke en mentale ontwikkeling van kinderen. In feite is geen sprake van een uitbreiding maar een andere dekking van het bestaande contract
Bereikt/niet bereikt
Dit speerpunt is nog niet behaald en loopt nog. Op dit moment wordt er een onderzoek gedaan door de Gelderse Sport Federatie met als centrale vraag: Hoe ziet het ideale Beweegteam Westervoort eruit, zodat zij de juiste taken kunnen uitvoeren voor een optimale bijdrage aan een duurzame sport- en beweegomgeving binnen de gemeente Westervoort. Op dit moment besteedt het Beweegteam nog 80% van de uren aan het basisonderwijs (gymonderwijs, naschoolse sport en toernooien), de overige 20% worden besteed aan administratieve taken, sportakkoord, kwetsbare doelgroepen en sportverenigingen.
2.B.8
Sportakkoord
Doel
Vaststelling van sportakkoord Westervoort
Toelichting
Op landelijke en provinciaal niveau is er een sportakkoord getekend door alle relevante maatschappelijke partners dat tot doel heeft sport en bewegen te verenigingen, te versterken en de maatschappelijke waarde van sport en bewegen te vergroten met alle positieve gevolgen voor de inwoners en de samenleving (doelstellingen sociaal domein). Op de volgende thema’s kan een sportakkoord gemaakt worden: inclusief sporten, vitale sport- en beweegaanbieders, van jongs af vaardig in bewegen, duurzame sportinfrastructuur, positieve sportcultuur en topsport die inspireert. Het landelijke sportakkoord zal worden vertaald naar een Sportakkoord Westervoort. De werkzaamheden hiervoor zullen worden uitgevoerd door een projectleider van de GSF. De kosten worden gedekt door een rijksbijdrage. Voor de uitvoering van het sportakkoord is ook een rijkbijdrage beschikbaar van € 10.000.
Bereikt/niet bereikt
Het Sportakkoord is in 2021 getekend en gestart en wordt uitgevoerd door een stuurgroep bestaande uit beleidsmedewerker Sport, Beweegteam, iSporty, Hart For Her, IKC de Brug, Mikado & VGGM. Er zijn al mooie projecten uitgerold, waaronder de diabetes Wandelchallenge en een beweegroute in Horsterpark. In 2022 wordt dit akkoord vervolgd.
C. Meedoen naar vermogen Dit zijn de speerpunten: 2.C.1
Inzet op inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt
Doel
Inwoners perspectief bieden op uitstroom richting de arbeidsmarkt al dan niet via inzet van specifieke instrumenten / projecten.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.C.1
Inzet op inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt
Toelichting
Bij de behandeling van de voorjaarsnota 2019 zijn extra financiële middelen beschikbaar gesteld om enerzijds onze uitvoeringsorganisatie RSD ‘de Liemers’ toekomstbestendig te maken en anderzijds om te investeren in de klanten van de RSD met als doel het realiseren van extra uitstroom naar de arbeidsmarkt. Zoals uit de evaluatie van de zogenoemde “Businesscase RSD” over 2019 blijkt waren voor 2019 de volgende resultaten (KPI’s) afgesproken en ook behaald: • Volledig zicht op de Participatiewet; • 331 klanten, met kans op werk, hebben in 2019 een stap voorwaarts gezet richting werk; • Gemiddeld 85% Liemerse klanten, met kans op werk, hadden in 2019 een activiteit richting werk; • 304 Liemerse klanten, stromen uit richting werk; • Volledig zicht op de duurzame uitstroom (ongeveer 80%); • Er is gewerkt binnen de bestaande financiële middelen.
33
De huidige Businesscase kende een looptijd tot 1 juli 2021. Het niet blijvend investeren in de doelgroep leidt tot een mindere uitstroom en daaraan gekoppeld bestandstoename met een toenemende druk op het BUIG-budget. Uit onderstaande financiële onderbouwing blijkt dat het voortzetten van de Businesscase leidt tot een aanzienlijk positief resultaat. De businesscase is verlengd t/m 31 december 2021. Bereikt/niet bereikt
Bestuurlijke opdracht 2021-2023 Iedere klant die perspectief op werk heeft, is door een klantmanager van de RSD begeleid. Ondanks de Coronabeperkingen die in meerdere perioden in 2021 van kracht waren, is in 2021 meer re-integratiedienstverlening ingekocht. Door de trajectregie door de klantmanagers in combinatie met de ingekochte reintegratiedienstverlening binnen het Leer- en Ontwikkelnetwerk (LEON) is het aantal afgesproken plaatsingen op werk ruim behaald. Hierbij wordt steeds meer nazorg ingezet. Doel van nazorg is om werk duurzaam te behouden. Van het aantal mensen dat een uitkering ontvangt van de RSD heeft 1/3 een migratieachtergrond. Omdat het inburgeringsstelsel in het verleden onvoldoende functioneerde, is een groot deel van hen niet zelfredzaam. Verder blijkt een groot deel van deze groep de aansluiting te missen; de aansluiting met het (verenigings-)leven in de Liemers, de aansluiting met het onderwijs en de aansluiting met de arbeidsmarkt. Om zowel de zelfredzaamheid als de aansluiting van deze groep te verbeteren, waren er in 2021 twee speciale voorschakelprojecten: project Samen en Liemers Perspectief in Zorg en Techniek. Bij de dienstverlening aan deze groep wordt nauw samengewerkt tussen de gemeente, RSD, Vluchtelingenwerk, welzijnsorganisaties en diverse andere maatschappelijke partners.
De zorgklanten zijn naar participatie en/of hulpverlening begeleid door na te gaan of andere zorg-, hulp- of dienstverleners al voor de betreffende klant actief waren. Zo ja, dan is actief de samenwerking gezocht. Samen met de klant zijn de andere partners uitgenodigd voor een gesprek. Omdat steeds meer (incidentele) Rijksmiddelen naar de arbeidsmarktregio’s gaan, is in 2021 geïnvesteerd in de (beleids)ontwikkeling en de (beleids)uitvoering in de arbeidsmarktregio Midden Gelderland. De arbeidsmarktregio kent een overleg- en besluitvormingsstructuur waarin ondernemers, onderwijs en overheid met elkaar samenwerken. In 2021 heeft de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland, op het gebied van uitvoeringsstructuur, bezetting en werkwijze, een professionaliseringsslag gemaakt. Alle inzet is gericht geweest op het realiseren van zaken waar inwoners van de Liemers concreet profijt van hebben.
34
2.C.1
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Inzet op inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt De arbeidsmarktregio Midden-Gelderland had in 2021 de beschikking over incidentele middelen om de matching op de arbeidsmarkt een impuls te geven en om de gevolgen van de Corona pandemie tegen te gaan. Met deze middelen zijn onder andere reintegratietrajecten voor diverse branches gefinancierd. Deze regionale trajecten zijn in de loop van het jaar in diverse branches ingezet. De RSD heeft in 2021 fors geïnvesteerd in haar rol als netwerkregisseur. Daarnaast heeft de RSD tijd gestoken in het initiëren en actief participeren in allerlei netwerken. De netwerkpartners verschillen per klantgroep, bijvoorbeeld LEON voor re-integratie van klanten met perspectief op werk en het Liemers Ondernemersportaal voor ondernemers. Daarnaast zijn er onder andere ook voor statushouders en zorgklanten aparte netwerken waar de RSD zeer actief in is. Ondernemers Heroriëntatie ondernemers Vanaf 2021 kunnen ondernemers ook terecht voor ondersteuning bij heroriëntatie. Vanuit de RSD wordt samengewerkt met een aantal partners die ondersteuning bieden op het versterken van de onderneming, schuldhulpverlening, het gereguleerd stoppen met het bedrijf en/of het kiezen voor een (bij)baan in loondienst.
Ondanks dat de RSD ondernemers hier via alle denkbare kanalen over geïnformeerd heeft, zijn ondernemers erg terughoudend in het vragen of aanvaarden van ondersteuning. Inkomensondersteuning ondernemers Tot en met eind september 2021 konden ondernemers die financiële ondersteuning nodig hadden een beroep doen op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo-regeling). Daarna konden ondernemers gebruik maken van het bestaande Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). De criteria om hiervoor in aanmerking te komen, zijn tijdelijk versoepeld. Het grootste verschil met de Tozo is dat er nu ook gekeken wordt naar de levensvatbaarheid van de onderneming. In eerste instantie was het aantal aanvragen voor de versoepelde Bbz beperkt. Door de Corona maatregelen is dit aantal eind 2021 flink toegenomen. Schuldhulpverlening voor ondernemers Er is een actieve samenwerking ontwikkeld met verschillende partners die ondernemers met financiële problemen verder kunnen helpen. De klantmanagers Ondernemen van de RSD zijn gericht op het vroeg signaleren van eventuele probleemsituaties. Doel
Resultaat RSD
Resultaat Westervoort
86,5%
89,0% = 121 klanten
305 plaatsingen werk of opleiding
364
89
30 plaatsingen uit doelgroep
106
25
200 klanten naar werk fit
257
56
80% duurzame plaatsingen
89,8%
82,8% = 53 klanten
15% begeleiding trede 1 en 2a
28,5%
n.b.
80% klanten zit op re-integratietraject
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.C.2
Statushouders
Doel
Het doel is meerledig: • Integratie en participatie van nieuw komende statushouders en mensen met een migratieachtergrond; • Als gemeente in contact blijven met statushouders en gezinnen met een migratieachtergrond die zich in Westervoort huisvesten, om zo: • wanneer noodzakelijk een vorm van ondersteuning te kunnen organiseren (voorkomen dat over paar jaar hernieuwde kennismaking nodig is); • voortgang van inburgering te kunnen monitoren. Samen met de voortgang in integratie, taal en participatie.
35
36
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.C.2
Statushouders
Toelichting
Westervoort heeft een maatschappelijke verantwoordelijkheid waar het gaat om huisvesting en ondersteuning bij integratie en participatie van statushouders en migranten. We willen op een goede en verantwoorde manier voldoen aan onze rol in de taakstelling, begeleiding, ondersteuning en inburgering van de statushouders en mensen met een migratieachtergrond in de gemeente Westervoort. In de vigerende beleidsnotitie aangaande regie op inburgering en participatie is aangegeven hoe de gemeente vorm geeft aan deze verantwoordelijkheid. In deze nota wordt ook voorgesorteerd op voorziene landelijke wetwijziging. De verwachting is dat de verantwoordelijkheden op basis van de Nieuwe Wet Inburgering substantieel verzwaard wordt. Ten tijde van het opstellen van de begroting was de ingangsdatum van de nieuwe Wet Inburgering 1 juli 2021. In 2021 zetten we verder in op • het integreren, participeren en inburgeren van statushouders en mensen met een migratieachtergrond die nieuw komen in Westervoort • het verder uitbouwen / versterken van het netwerk rond statushouders en samenwerking tussen de netwerkpartners; • verdere implementatie en bijschaven van de taakverzwaring op basis van de nieuwe wet Inburgering).
Bereikt/ niet- bereikt
De taakstelling voor huisvesting van statushouders is gehaald. Ondanks de situatie op de woningmarkt en ondanks corona. Op 1 januari 2022 treedt de Wet Inburgering met haar onderliggende wetgeving in werking. De taken en verantwoordelijkheden verzwaren aanzienlijk. In 2021 zijn diverse stappen gezet voor de implementatie van de Wet Inburgering 2021 (ingaande 1 januari 2022). Op regionale schaal (WSP-gemeenten) is de aanbestedingsprocedure doorlopen voor de inkoop van de leerroutes. Voor twee van de drie routes zijn aanbieders gecontracteerd. Voor de derde route, de onderwijsroute, is dit niet gelukt. Dit is een landelijke situatie. Landelijk wordt gezocht naar een oplossing. Het contractmanagement voor deze leerroutes is eveneens regionaal belegd; bij MGR Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland. Ook is op Liemerse schaal nauw samengewerkt met Duiven en Zevenaar en met RSD De Liemers. Op Liemers niveau zijn afspraken gemaakt met RSD De Liemers voor het onderdeel financieel ontzorgen en de relatie met de participatiewet. Daarnaast is op Liemers niveau de klantreis uitgewerkt en is gestart met de implementatie van verschillende onderdelen daaruit. Deze implementatie loopt in 2022 door. Voor de gemeente Westervoort is een start gemaakt met de beleidsnotitie Inburgering en met de verordening Inburgering. Voor de implementatie en uitvoering ontvangt de gemeente budget.
Onduidelijk is nog of de budgetten, die de gemeenten ontvangt, voor de uitvoering kostendekkend zullen zijn. Dit is een landelijk aandachtspunt.
D. Zelfredzaamheid naar vermogen Dit zijn de speerpunten:
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.D.1
verbinding beschermd wonen en voorliggend veld
Doel
Voor mensen die uitstromen uit het beschermd wonen willen we: zelfstandig wonen met goede begeleiding in een eigen (zelf gehuurde) woning voor meer inwoners binnen handbereik brengen geleidelijke afbouw en omvorming van intramuraal beschermd wonen naar een lokale basisinfrastructuur met een breed scala aan ondersteuningsvormen (en woonvarianten) lokaal in de wijk
37
38
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.D.1
verbinding beschermd wonen en voorliggend veld
Toelichting
Ontwikkelen van voorliggende voorzieningen om zoveel mogelijk een beroep op duurdere beroepsmatige ondersteuning te voorkomen. In Westervoort maakt de Sociale Supermarkt zich sterk voor het ontwikkelen van algemene voorzieningen. Het is een netwerkorganisatie bestaande uit Inloophuis De Herberg, dagbesteding Interstap, Stichting Welzijn Ouderen, Mikado en de gemeente. Doel is dat inwoners mee of meer doen. Door samenwerking zijn ook kleine initiatieven in staat om meer te doen aan ontmoeting, sociale cohesie en zinvolle dagbesteding voor inwoners van Westervoort. Zij kunnen rekenen op de ondersteuning en de kennis van de grotere organisaties. De beweging is op gang gebracht, en zal zich de komende tijd verder ontwikkelen. Welke voorliggende voorzieningen precies ontwikkeld worden, is afhankelijk van de vraag/behoefte en het gewenste effect. Uiteraard wordt ook samengewerkt met andere partners zoals RIBW en GGNET.
Voorbeelden zijn: • De algemene ontwikkelingen die vallen onder de vlag van ‘De Sociale Supermarkt’ zoals: • Groenteplein • Connexxion • Inloophuis de Herberg • Dagbesteding in de Uitterweert, • Inloophuis de Herberg (waaronder oudercontact voor kinderen met autisme) • vroeg erop af aanpak • bemoeizorg/zorgbemiddeling • Maatjesproject ‘vriendendienst op stap’ • Informele netwerkondersteuning Mee Gelderse Poort • Jongerencoach • buurtcirkels • In de nabije toekomst denken we de effecten van deze voorzieningen beter te kunnen meten waardoor er zowel kwalitatieve als kwantitatieve cijfers beschikbaar zullen komen.
Bereikt/niet bereikt
Er zijn werkafspraken gemaakt met Vivare en centrumgemeente Arnhem over een verkorte route om in aanmerking te komen voor een huurwoning. Hierdoor kan versneld de overstap gemaakt worden van Beschermd wonen naar zelfstandig wonen voor inwoners uit Westervoort. Binnen de regio is de regionale kadernota “Samen aan zet, van beschermd wonen naar beschermd thuis” opgesteld. Hierin werken alle 10 de regiogemeenten inhoudelijk samen om vorm te geven aan de opdracht om mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving op te vangen. In Westervoort is op lokaal niveau het aanbod voor kwetsbare inwoners versterkt, door de herstel community verder uit te bouwen, door Doen!Westervoort te versterken, door de aanpak verwarde personen verder uit te werken en door nauwe afstemming te zoeken met de GGZ-instellingen. Corona is voor deze kwetsbare groep inwoners niet bevorderlijk geweest. Dit betekent dat er een risico is dat de problematiek voor deze groep verergerd is. Daarnaast zijn er lange wachtlijsten bij de GGZ-instellingen, waardoor inwoners die behandeling nodig hebben, niet geholpen kunnen worden. Er is een kans dat meer mensen onbegrepen gedrag laten zien, of zich helemaal terugtrekken. Dit betekent dat het beroep dat gedaan wordt op hulp en ondersteuning door de gemeente, mogelijk groter wordt. De gemeente vormt het vangnet voor deze kwetsbare inwoners.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
39
2.D.2
Scheiden zonder schade
Doel
De schade bij kinderen zoveel mogelijk beperken als hun ouders uit elkaar gaan. Onze inzet is om, met input vanuit ouders, kinderen en professionals, te komen tot concrete acties zodat we deze schade kunnen beperken.
Toelichting
Scheiden is een veelvoorkomend maatschappelijk verschijnsel geworden. Er komt veel bij kijken en het is voor alle betrokkenen een ingrijpende gebeurtenis. De betrokkenheid van kinderen maakt het daarbij nog ingrijpender. Ouders zijn na een scheiding geen partners meer, maar het ouderschap blijft. De meeste ouders lukt het om samen goede afspraken te maken over de invulling van het ouderschap als ze niet meer samen zijn. Maar er zijn ook ouders bij wie dat niet lukt en waarbij het kind knel komt te zitten in de strijd tussen de ouders. Deze kinderen kunnen op korte en lange termijn negatieve effecten ondervinden op hun ontwikkeling, waardoor er vaker een beroep gedaan wordt op jeugdhulp en begeleiding in de volwassen leeftijd. Om dit te voorkomen willen we insteken op een preventieve aanpak waarbij we in een zo vroeg mogelijk stadium ouders en kinderen de juiste ondersteuning willen bieden. We sluiten aan bij de uitrol van het landelijke Programma Scheiden zonder schade en zoeken aansluiting bij de regionale ontwikkellijn Complexe echtscheidingen. De omgeving van de gezinnen zullen hierbij betrokken worden volgens de inzichten van De nieuwe Route. Deze ontwikkeling is gestart in 2020 en heeft ook in 2021 een vervolg gekregen.
Bereikt/niet bereikt
In 2020 is al gewerkt aan dit speerpunt. Er is toen een Jong Volwassen Groep opgericht voor tieners die elkaar regelmatig ontmoeten en waarbij echtscheiding een van de oorzaken is dat van jongeren veel gevraagd wordt in de thuissituatie. Ouders kunnen deelnemen aan regionale ouderbijeenkomsten, waarbij informatie wordt gegeven over de gevolgen van een echtscheiding voor de kinderen. In de regionale samenwerking is er een uniform hulpaanbod scheidingsinterventies gerealiseerd. Om te voorkomen dat jeugdigen niet naar de best passende hulp verwezen worden of dat het te lang duurt voordat deze hulp beschikbaar komt, hebben de Rechtbank en de zeven Gelderse jeugdhulpregio’s gewerkt aan een uniform werkproces om een verwijzing van de Rechtbank snel om te zetten naar de juiste hulp, op de juiste plek. De interventies zijn geschikt om in te zetten in (echt)scheidingszaken en gezag- en omgangsgeschillen. Met name in situaties waarin ouders moeite hebben met het bereiken van overeenstemming over en de uitvoering van een verdeling van de zorgtaken. De ontwikkeling van het kind is daardoor bedreigd. De inschatting is dat ouders en kinderen met een scheidingsinterventie geholpen kunnen worden. Het doel is dat ouders samen blijven opvoeden, blijven communiceren en leren handelen in het belang van het kind. In 2021 is een regionaal echtscheidingsloket gerealiseerd.
Dit is een pool van experts op het gebied van scheidingen, welke ingevlogen kan worden bij multidisciplinaire, geëscaleerde problematiek Tijdig de juiste hulp in kunnen zetten draagt bij aan het deëscaleren van de problematiek en aan het normaliseren van de gezinssituatie.
Indicatoren Programma 2 Indicator
laatste cijfers stand 2021 Bron
Programmabegroting 2021-2024
Westervoort Stedelijkheidsklasse: Westervoort Stedelijkheidsklasse: matig matig stedelijk stedelijk
jongeren met jeugdhulp (2e halfjaar 2020)
WSJG
14,20%
10,30%
13,30%
9,80%
jongeren met jeugdbescherming (1e halfjaar 2021)
WSJG
1,80%
1%
0,90%
0,90%
40
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
beeindigde jeugdhulptraject, voortijdig afgesloten (2e halfj 20)
WSJG
20%
15,10%
16,70%
16,60%
demografische druk (2021)
WSJG
70,40%
77,30%
66,70%
77,00%
wmo-clienten met een maatwerkarrangement (aantal per 10.000 inwoners, stand 01-01-2022)
Central Station/ WSJG
607
606
547
559
tevredenheid welzijnsvoorzieningen (2019)
Rapport Burgerpeiling - Het PON
66%
61%
66%
61% (gemeenten < 25.000 inwoners)
inwoners met migratieachtergrond (2021)
CBS Statline
19%
24,60%
18,30%
23,6% (Nederland)
arbeidsparticipatie statushouders
niet bekend
niet bekend
niet bekend
statushouders met taaldiploma
niet bekend
niet bekend
niet bekend
bijstandsuitkering (aantal per 1000 inwoners) (2021)
WSJG
32,60%
23,30%
38,5
26,5
aantal schuldhulpverleningstrajecten (stand 31-12-2021)
Central Station
78
niet bekend
112
niet bekend
kinderen opgroeiend in armoede (2020)
WSJG
9,00%
4,00%
8,00%
5%
éénouderhuishoudens (2021)
WSJG
8,80%
7,10%
9,30%
7,10%
achterstandsleerlingen (2012)
WSJG
niet bekend
11,92%
8,59%
jeugdwerkeloosheid (2020)
WSJG
2,00%
2,00%
2%
2%
subsidiebeschikkingen 26,50%
niet bekend
30,25
niet bekend
aantal VVE-plaatsen (2021) Netto arbeidsparticipatie (2020)
WSJG
68,30%
69,50%
67,50%
68,70%
Aantal uitkeringsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt
RSD
221
niet bekend
255
niet bekend
Duurzame uitstroom (>1 jaar) naar betaald werk
RSD
53
niet bekend
41
niet bekend
Percentage cliënten met (activerings)traject
RSD
89,00%
niet bekend
86,24%
niet bekend
Aantallen cliënten dat de stap gezet heeft naar volgende trede
RSD
56
niet bekend
66
niet bekend
Aantal werkfitte cliënten
RSD
92
niet bekend 44
niet bekend
Aanvullende wensen Groenrenovaties In het kader van de financiële situatie in 2021 zijn zo min mogelijk uitgaven gedaan. Er zijn geen renovaties uitgevoerd. In 2022 gaan we prioriteren en bekijken welke renovaties noodzakelijk zijn.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
41
Opstellen beheersplan buitensportaccommodaties Op 14 juni 2021 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven voor een verdere studie naar de haalbaarheid van de gebiedsontwikkeling Westervoort Noord. Enerzijds de verplaatsing van de sportclubs naar een nieuw sportcomplex en anderszins de ontwikkeling van woningbouw op de hierdoor vrijkomende locaties. Inmiddels zijn hiertoe gesprekken opgestart met de vier buitenport verenigingen (SCW, AVW’66, TVW en KV Wesstar). Met de verenigingen worden 2 scenario’s uitgewerkt: 1 alle verenigingen naar een nieuw sportcomplex, 2 de voetbalverenigingen en korfbal naar een nieuw complex en tennis blijft waar het nu zit. Als eerste stap in dit proces hebben we met de verenigingen een bezoek gebracht aan een drietal complexen in de omgeving om te horen hoe de samenwerking tussen clubs daar is vormgegeven en hoe dat wordt ervaren. Op korte termijn volgt stap 2 het opstellen van een programma van eisen voor het nieuwe complex en vandaaruit een schetsontwerp opstellen. Met name met de voetbalverenigingen (en de KNVB) zijn we parallel hieraan in gesprek over de benodigde capaciteit. We zijn in gesprek met de eigenaren van de gronden die in beeld zijn voor het nieuwe sportcomplex. Als onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek Westervoort Noord worden de resultaten van de studies in het najaar aan college en raad voorgelegd.
2.3 Wat heeft het ons gekost? Resultaat programma Maatschappij Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
Saldo
2020
2021 v.w.
2021 n.w.
2021
2021
Lasten
30.138
26.126
27.203
27.076
127
Baten
8.392
6.005
6.528
7.605
1.077
-21.746
-20.121
-20.675
-19.471
1.204
0
0
-167
-58
109
-21.746
-20.121
-20.842
-19.529
1.313
Gerealiseerd totaalsaldo Resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat (Bedragen x € 1.000)
Analyse verschillen begroting na wijziging - jaarrekening 2021 (> € 25.000) Voordelen Openbaar basisonderwijs
Nadelen 28
S
I -28
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
57
57
Sportaccommodaties
53
53
Cultuurpresentatie, -productie en -presentatie
63
63
Samenkracht en burgerparticipatie
48
48
Inkomensregelingen
324
324
Begeleide participatie
127
-127
Arbeidsparticipatie
56
-56
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
203
203
Maatwerkdienstverlening 18+
147
147
Maatwerkdienstverlening 18-
377
377
Geëscaleerde zorg 18+
28
28
Geëscaleerde zorg 18-
38
38
Bijdrage 1Stroom
68
68
Mutaties reserves (resultaatbestemming)
109
109
42
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Overige verschillen (< € 25.000)
9
Totaal
1.524
Saldo
1.313
9 211
1.313
Op afwijkingen groter dan € 25.000 wordt een toelichting gegeven. Openbaar basisonderwijs •
Voor gymonderwijs is vaker gebruik gemaakt van de Nieuwhof (€ 28.000 N).
Onderwijsbeleid en leerlingzaken • • •
Door het gunstige jaarresultaat van BVO DRAN valt het leerlingenvervoer € 48.000 voordeliger uit. De subsidie afrekening 2021 van peuteropvang valt voordelig uit (€ 33.000). Overige afwijkingen € 24.000 (N).
Sportaccommodaties • •
Het opstellen beheersplan buitensportaccommodaties zal in 2022 zijn beslag krijgen (€ 30.000 V). De gesprekken met de sportverenigingen zijn gestart. Overige afwijkingen € 23.000 (V).
Cultuurpresentatie, -productie en -presentatie • • •
Het Cultuurpact heeft in 2021 niet de bestedingen gedaan zoals gepland (€ 26.000 V). Ook zijn er geen volksfeesten geweest (€ 21.000 V). Overige afwijkingen € 16.000 (V).
Samenkracht en burgerparticipatie • • • • •
De afrekening 2021 RSD kinderopvang valt € 49.000 (N) hoger uit De combinatiefuncties vallen door interne verschuivingen € 39.000 (N) hoger uit. De subsidies maatschappelijke ondersteuning valt hierdoor € 31.000 (V) lager uit. Er zijn in 2021 minder innovatieve projecten Sociaal Domein geweest € 37.000 (V). Overige afwijkingen € 68.000 (V).
Inkomensregelingen • •
Vooral de BBZ Buig laat een groter voordeel zien als in de Najaarsnota begroot (€ 306.000 V). Wel dient gekeken te worden in hoeverre dit voordeel als structureel te beoordelen is. Overige afwijkingen € 18.000 (V).
Begeleide participatie • • •
Tijdens de raadsvergadering van 21 februari 2022 is besloten om de gereserveerde covidgelden van € 174.000 (N) uit te betalen aan Scalabor. In eerste instantie zou dit bedrag aan de algemene reserve worden toegevoegd. Ontvangen Corona-middelen € 59.000 (V) Overige afwijkingen € 12.000 (N).
Arbeidsparticipatie •
De re-integratie lasten zijn € 56.000 (N) hoger uitgevallen.
Maatwerkvoorzieningen (WMO) • • • • •
Het overnamebedrag van de WMO-hulpmiddelen is € 205.000 (V) hoger dan begroot. De rolstoelverstrekkingen vielen € 51.000 (N) hoger uit. De vervoerskosten (DRAN) valt € 44.000 (V) lager uit dan in de Najaarsnota 2021 begroot. Geheel conform jaarstukken BVO DRAN. De raming van de terugbetaling verstrekking hulpmiddelen is niet gehaald (€ 32.000 N). Overige afwijkingen € 37.000 (V)
Maatwerkdienstverlening 18+
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
• • •
43
Het gemiddeld aantal uren per cliënt per week voor hulp bij het huishouden gaat verder omlaag (€ 52.000 V). Dit geldt ook voor (groeps)begeleiding en PGB's (€ 70.000 V). Overige afwijkingen € 25.000 (V).
Maatwerkdienstverlening 18• •
•
De uitgaven voor PGB's zijn dalende € 67.000 (V). De maatregelen zoals gesteld in het Herstelplan (€ 345.000) zijn teruggedraaid, tevens is in de Najaarsnota 2021 een bedrag van € 535.000 opgenomen voor jeugd. Uiteindelijk is de Zorg in natura nu € 287.000 (V) lager uitgevallen. In de Voorjaarsnota 2022 moet de noodzaak van budgetverhoging worden beoordeeld. Uit de jaarstukken 2021 van de BVO DRAN blijkt dat de vervoerskosten € 23.000 (V) lager uitvallen dan in de Najaarsnota 2021 verwacht.
Geëscaleerde zorg 18+ •
Wegens incidentele onderbesteding Veilig Thuis is over 2020 een bedrag van € 28.000 (V) terug ontvangen.
Geëscaleerde zorg 18•
De zorg in natura is net zoals bij Maatwerkdienstverlening 18- € 38.000 (V) lager uitgevallen.
Bijdrage 1Stroom •
Minder doorbelaste kosten van 1Stroom (€ 69.000 V) naar programma 2. Zie algehele toelichting 1Stroom.
Mutaties reserves •
De dekking van de afschrijvingen (€ 109.000 V) is niet begroot.
2.4 Welke verbonden partijen waren betrokken? Presikhaaf Bedrijven Doel
Deze gemeenschappelijke regeling had als doel het bieden van (aangepast) werk aan inwoners van de tien gemeenten in de regio Midden Gelderland die een WSWindicatie hebben op grond van hun arbeidshandicap. De activiteiten van deze gemeenschappelijke regeling zijn overgedragen aan Scalabor en de MGR- Gelderland midden.
Taak
De gemeenschappelijke regeling wordt geheel afgebouwd en zodra dat kan wordt hij geliquideerd.
Beleidsrisico’s Al het personeel en de verplichtingen zijn overgedragen. Er loopt nog een claim bij het UWV waarvoor de GR nog in stand moet blijven. Resultaat in 2021
niet meer van toepassing
Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen Doel
De DRAN heeft tot doel de gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer voor de deelnemers.
Taak
De sturing en (financiële) beheersing van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer.
Beleidsrisico’s Het risico is van financiële aard, als de beoogde efficiencyvoordelen niet worden behaald of als meerdere gemeenten uit deze regio vervoersstromen gaan onttrekken aan deze regeling.
44
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem-Nijmegen Resultaat in 2021
BVO DRAN voert namens 18 gemeenten van de regio Arnhem Nijmegen het doelgroepenvervoer uit. Corona heeft ook op het vervoer impact gehad. Door minder vraag zijn de kosten gedaald. In het algemeen stijgt de vraag van jaar op jaar door vergrijzing. In 2024 gaan nieuwe vervoercontracten in die zero emissie voertuigen zullen in faseren. De kosten stijgen dan naar verwachting met 10%. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland
Doel
Het vormgeven van regionale samenwerking in het sociale domein in de vorm van drie samenwerkingsmodules: 1. Inkoop: op de gebieden Jeugd en Wmo zodat gemeenten effectief, efficiënt en in samenhang de taken waarin zij willen samenwerken kunnen uitvoeren. 2. Onderwijszaken: Het vormgeven van een intergemeentelijke samenwerking op de gebieden volwasseneducatie, leerplicht en RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie). 3. Werkgeversservicepunt: werkgevers te ondersteunen bij hun personeelsvoorziening, in het bijzonder door vacatures te vervullen met kandidaten uit omschreven doelgroepen. 4. Het werkgeverschap Sw: Doel is om het (formeel) werkgeverschap zoals dat is gedefinieerd in de regeling vorm te geven voor de ruim 2.000 SW medewerkers die sinds 1 januari 2019 een aanstelling hebben bij de MGR.
Taak
• • • •
Beleidsrisico's •
• •
Resultaat in 2021
Het inrichten en uitvoeren van de aanbesteding van regionale zorg. De inkoop en contractering van bovenregionale jeugdzorg. Het zorgdragen voor een adequate uitvoering van de Leerplichtwet en coördinatie volwasseneneducatie. Het plaatsen bij werkgevers van werkzoekenden uit omschreven doelgroepen Vorm en inhoud geven aan het werkgeverschap voor SW medewerkers. Doordat de organisatie een eigen begroting heeft en eigen besluiten kan nemen, kunnen wij achteraf met de gevolgen van deze besluiten worden geconfronteerd. Er is een vaste verdeling van kosten op basis van het inwoneraantal per gemeente Er is een verschil in de verdeelsleutel van de module Werkgeverschap SW, door verschil in uitstroom van SW medewerkers . Dit kan gevolgen hebben voor de bijdrage aan deze module.
Door vanuit de modules van de MGR flexibel in te spelen op kansen en kleine aanpassingen in de uitvoering te doen is het gelukt in 2021 goede resultaten te boeken en binnen begroting te blijven.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
45
Programma 3: Omgeving 3.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel In Westervoort is het goed leven en werken. Wij willen een aantrekkelijke werk- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. We creëren ruimte voor gerichte ontwikkelingen en initiatieven. Toelichting We willen de bestaande economische structuur behouden en versterken op zowel de bedrijventerreinen als in de winkelgebieden. Hiermee zijn we in staat te zorgen voor behoud en uitbreiding van de lokale en regionale werkgelegenheid en het voorzieningenniveau. Voor een goed ondernemings- en vestigingsklimaat zijn duurzaamheid en bereikbaarheid van Westervoort belangrijke randvoorwaarden. Wij willen een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving in onze gemeente. Hierbij gaat het in de basis om schoon, heel, veilig en gezond. De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving en het daarbij passende voorzieningenniveau, het benutten van bestaande (natuur-)waarden en een (aanvullend) woonaanbod dat is gericht op maatschappelijke ontwikkelingen en behoefte. Wij stimuleren en faciliteren en zijn hiervoor uitnodigend naar bewoners, ondernemers en bedrijven, bezoekers en andere partners in vele samenwerkingsverbanden binnen en buiten Westervoort. Wij verbinden en doen mee. Wij zijn ons bewust van bestaande waarden, kwaliteiten en potenties van Westervoort.
Wij zorgen er samen voor dat deze evenwichtig worden benut óf worden beschermd. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: • Het versterken van goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. • Het waarborgen van een aantrekkelijke en duurzame fysieke leefomgeving. • Het implementeren van nieuwe wetgeving die op ons afkomt. Externe ontwikkelingen Verdere economische groei Ook het jaar 2021 stond in het teken van corona, waardoor de uitersten in de economie groot zijn. Er zijn ondernemers in sectoren die zeer hard zijn geraakt zoals de horeca en leisure. Maar er zijn ook branches en sectoren die een enorme groei laten zien, zoals supermarkten, de zorg en transport en logistiek. Op onze bedrijventerreinen en ook die van de overige Liemerse gemeenten is volop bedrijvigheid zichtbaar. Op de bestaande bedrijventerreinen in de Liemers is de vraag naar ruimte door ondernemers niet meer te accommoderen. In het kader van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2021-2024 hebben de Liemerse gemeenten Duiven, Zevenaar en Montferland, ondersteund door de gemeenten Westervoort en Doesburg, plannen voor uitbreiding ingediend en deze zijn gehonoreerd. Het bevestigt het belang van de Liemerse economie voor de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen.
Het biedt kansen om nieuwe inwoners naar de Liemers te trekken, jongeren die hun opleiding hebben afgerond aan ons te binden en werkgelegenheid te bieden aan onze inwoners. Door de Liemerse Ambassade wordt uitvoering gegeven aan de Liemerse Economische Visie. Met naast de regionale ontwikkelagenda ook vrijetijdseconomie, maakindustrie en logistiek als speerpunten. Op Het Ambacht is volop dynamiek. Er zijn bestaande ondernemers met plannen. En nieuwe ondernemers die belangstelling tonen voor panden die leeg staan, al is dat aantal panden beperkt. Daarnaast zien we ondernemers met een algemene zoekvraag naar de mogelijkheden tot vestiging in Westervoort.
46
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Het proces om te komen tot een herinrichting van het centrum is door de gemeente gefaciliteerd. Vastgoedeigenaren zijn aan zet om koers te bepalen en worden daarbij ondersteund door een facilitator vanuit de gemeente. Regionaal Programma Werklocaties (RPW) In de raadsvergadering op 8 maart 2021 heeft de raad ingestemd met het Regionaal Programma Werklocatie 2021-2024 en met het afsprakenkader om te komen tot een duurzame ruimtelijke invulling van werklocaties in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Gemeenten die uitbreiding van regionale bedrijventerreinen wensten, konden daartoe vóór 1 maart 2021 een plan indienen bij de regio. Dat is in de Liemers gebeurd, in onderlinge afstemming, door de gemeenten Duiven, Zevenaar en Montferland én ondersteund door de gemeenten Westervoort en Doesburg. Op 9 juni 2021 is door de Portefeuillehouders Economie in de Groene Metropoolregio besloten om Duiven, Zevenaar en Montferland de respectievelijk gevraagde circa 10, 11,7 en 20 hectare netto ontwikkelruimte toe te kennen. De plannen daarvoor worden op dit moment door de betreffende gemeenten uitgewerkt. De realisatie van nieuwe bedrijventerreinen in de Liemers betekent versterking van de economische positie van de regio, kan nieuwe inwoners aantrekken en zorgen voor werkgelegenheid voor onze inwoners. Het RPW 2021-2024 wordt medio 2022 gemonitord.
Richting circulaire economie en duurzaamheid In 2018 is een start gemaakt met het gemeentelijke programma Circulaire Economie. Het programma circulaire economie bestaat uit drie programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Voor de programmalijn Energietransitie is de ambitie inmiddels vastgelegd in het Klimaatakkoord en de, inmiddels in werking getreden, Klimaatwet: 49% CO2 reductie in 2030-, 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. Met de inwerkingtreding van de Klimaatwet zijn lokale ambities verworden tot wettelijke taken. Inmiddels is het onderzoek door de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) ‘Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 2022 – 2030’ afgerond en is het advies van het ROB ‘Van Parijs naar Praktijk, bekostiging en besturing van de decentrale uitvoering van het klimaatakkoord’ bekend. Het ROB concludeert dat er 28 nieuwe of (sterk) geïntensiveerde taken voor gemeenten zijn in het kader van de energietransitie en dat kleine gemeenten voor de invulling van deze taken 8-9 (extra) fte nodig is. Daarnaast zijn er substantiële materiële kosten vooral voor technisch onderzoek. Het ROB adviseert het Rijk om gemeenten hier structureel voor te compenseren.
Later dit jaar hopen wij inzicht te krijgen in de wijze waarop en de mate waarin dit plaats zal vinden. De programmalijn Klimaatadaptatie bestaat uit de grote opgave om de kwetsbaarheid als gevolg van klimaatverandering te verminderen met als doelstelling: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. Deze plicht is vastgelegd in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. De zogenaamde stresstest is afgerond en de risico’s voor wat betreft de thema’s verdroging, wateroverlast, waterveiligheid en hittestress zijn inzichtelijk. Ook de klimaatdialoog (voorheen ‘risicodialoog’), met zowel inwoners, veiligheidsregio, bedrijven en andere stakeholders, is afgerond. Tot slot zijn de strategische uitgangspunten vastgesteld en wordt op dit moment gewerkt aan een uitvoeringsplan. Dit gehele proces wordt voor 50% gefinancierd door het Rijk. De overige 50% wordt gedekt uit het gemeentelijk Watertakenplan. De programmalijn Circulariteit ziet toe op de grondstoffentransitie en reststromen verwaarding waarbij grondstoffen efficiënt moeten worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. De inmiddels vastgestelde doelstelling van deze programmalijn is: volledig circulair in 2050. Willen we in Nederland de beoogde CO2 reductie halen dan kan dat alleen bereikt worden als we ook de grondstoffentransitie realiseren.
We kunnen de ambities voor de drie programmalijnen alleen realiseren met grote inzet en betrokkenheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Om hen actief te betrekken is communicatie & participatie in
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
47
het ‘hart’ van het programma geplaatst. Hiertoe is een Communicatiestrategie, het beeldmerk en platform ’Samen1Nergie’ en een Participatie strategie ontwikkeld. De opgaven hebben een bovenlokaal karakter. Daarom werken we als gemeente samen met de Liemerse gemeenten, Waterschap Rijn en IJssel, Liander, de provincie Gelderland en de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen. Onze Groene Metropool Regio (regio ArnhemNijmegen) profileert zich als circulaire regio. De samenwerking met andere gemeenten uit de regio Arnhem Nijmegen en de provincie Gelderland in de Regionale Energiestrategie (RES) en de Regionale Strategie Warmte (RSW) is niet vrijblijvend en vraagt veel inzet om onze positie goed te borgen. De woningmarkt Tot 2040 staat Nederland grote demografische veranderingen te wachten, zoals de blijvende groei van het aantal huishoudens, de verdergaande vergrijzing waardoor het aandeel ouderen in de totale bevolking toeneemt en een blijvende immigratie. Het aantal huishoudens blijft door de gezinsverdunning (toename van het aantal kleinere 1- en tweepersoonshuishoudens) ook groeien. Zo zijn er tot 2030 zo’n 1 miljoen extra woningen nodig in Nederland. Ook in de regio Arnhem-Nijmegen, in de Liemers en in Westervoort blijft het aantal huishoudens groeien en zijn er veel extra woningen nodig. De gemeente Westervoort telt op 1-1-2021 15.014 inwoners en circa 6.730 huishoudens.
Voor de Liemers is in het regionale woningmarktonderzoek de groei van de woningbehoefte berekend op 4.850 woningen. Dat is een groei van de woningvoorraad met 8,4%. Ter vergelijking; de berekende groei van de woningvoorraad van Arnhem tot 2040 is 12,5%. De verwachting op basis van het regionale woningmarktonderzoek 2019 is dat ook in Westervoort het aantal huishoudens en daarmee de woningbehoefte blijven groeien. Om aan het Westervoortse aandeel in de groei van de Liemerse woningbehoefte te kunnen voldoen en om het woningtekort te kunnen inlopen gaan we ook voor Westervoort uit van een groei van 8,4% van de woningvoorraad. Dat betekent dat er tot 2040 voor bijna 750 woningen plannen moeten komen. Het gaat bij de plannen om zowel inbreidings- als uitbreidingslocaties. We willen die woningen toevoegen die leiden tot een meer evenwichtige woningvoorraad en een bijhorende meer evenwichtige samenstelling van de bevolking. Naar een nieuwe Omgevingswet Op 1 juli 2015 heeft de Tweede Kamer de Omgevingswet aangenomen. Deze omvangrijke stelselwijziging met geheel andere planologische instrumenten, procedures, werkwijze en ICT, vraagt ook om een andere rol van de overheid en van partners. Deze transitie en de tijdige voorbereiding daarop is een stevige opgave en raakt meerdere domeinen binnen het fysieke domein en de organisatie 1Stroom.
De implementatie van de Omgevingswet is een transitieproces. Dit proces loopt tot maximaal 2029. Recentelijk heeft de minister wederom aan de kamer laten weten dat de invoeringsdatum van 1-7-2022 zal worden verschoven naar 1-1-2023. Belangrijkste redenen hiervoor zijn de zorgen omtrent de kwaliteit van de landelijke ICTontwikkeling (DSO). DSO staat voor Digitaal Stelsel Omgevingswet. Gelijktijdig met de invoering van de Omgevingswet wordt ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) ingevoerd. Deze wet heeft ook invloed op de vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het doel van de Omgevingswet is om de wetgeving inzichtelijker te maken, om samenhangende benadering van beleid en regelgeving mogelijk te maken, de besluitvorming te versnellen en dat er ruimte ontstaat voor bestuurlijke afweging. Voor deze complexe implementatie is een programmaplan opgesteld. Hierbij volgen wij de routemap van de VNG. Het programmaplan bestaat uit een aantal verschillende onderdelen, te weten: bestuurlijk/beleidsmatig, systeemniveau (DSO) en de randvoorwaarden die belangrijk zijn voor de uitvoering van het werk. Vermindering Legesinkomsten vanwege invoering Wet kwaliteitsborging In verband met het uitstel van de invoeringsdatum van de Omgevingswet zal ook de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) later ingevoerd worden. Dit betekent dat er in 2021 nog geen sprake is van derving leges inkomsten vanwege deze wet.
Er wordt gewerkt aan een nieuwe legesverordening omgevingsvergunning waarin de financiële gevolgen van de Wkb
48
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
verdisconteerd zullen worden. Hiermee kunnen we de impact van de inwerkingtreding van deze wet minimaliseren. In 2021 is ruim € 52.000 leges meer geïnd dan in de begroting (ook na wijziging) 2021 was opgenomen. Dit is te verklaren uit het feit dat er meerdere wat grotere bouwwerken zijn vergund (o.a. appartementencomplex) dan voorzien was. Deze extra inkomsten zijn gerealiseerd met extra inhuur capaciteit. Voor 2022 voorzien wij eveneens extra aanvragen (met name realisatie woningbouw) waarvoor ook extra inhuur noodzakelijk zal zijn. 3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. Het versterken van een goed ondernemers- en vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit zijn de speerpunten: 3.A.1
Revitalisering winkelgebied Westervoort
Doel
Westervoort wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor ondernemers en de economische ontwikkeling in het winkelgebied stimuleren. Dit zorgt voor (het behoud van) werkgelegenheid en houdt het voorzieningenniveau voor inwoners in stand.
Toelichting
De raad heeft op 3 februari 2020 het voorstel om het winkelgebied in Westervoort aan te pakken unaniem goedgekeurd. Door de grote leegstand is het hard nodig om de achteruitgang te stoppen en hiermee aan de slag te gaan. In de afgelopen periode is van alle stakeholders gevraagd input aan te leveren hoe zij denken dat het winkelcentrum en omgeving het beste aangepakt kan worden. Er is in korte tijd met veel enthousiasme door iedereen goed werk verricht. Het is nu zaak om door te pakken en daar één integrale visie van te maken waar alle stakeholders zich in kunnen vinden. Vervolgens zal bekeken worden welke ingrepen voor rekening komen van de eigenaar/ ondernemers en waar de gemeente voor aan de lat staat. Dat zal in ieder geval de aanpak van de openbare ruimte zijn. De voorbereidingskosten tot aan de uitvoering bestaan uit de volgende activiteiten: • Opstellen ruimtelijke visie • Advies en mogelijkheden inventariseren creëren voorzienbaarheid • Eventueel aanpassen bestemmingsplan De uitvoering van de openbare ruimte kan pas begroot worden in een volgende fase als er een gedeeld beeld is bij de revitalisering van het centrum.
Bereikt/niet bereikt
Er is een centrumvisie opgesteld met daarin een toekomstperspectief voor het centrumgebied van Westervoort. Deze visie is opgesteld met een vertegenwoordiging van ondernemers en eigenaren in het centrum gebied. Daarnaast is er juridisch advies gevraagd voor het (mogelijk) wegbestemmen van detailhandel (creëren voorzienbaarheid) en de eisen hiervoor, waaraan de centrumvisie moet voldoen. In juni 2021 is de centrumvisie door gemeenteraad vastgesteld. In het najaar heeft de winkeliersvereniging een bijeenkomst georganiseerd. Doel: op basis van de visie en stand van zaken afspraken maken voor vervolgstappen. Er bleek sprake van te weinig vertrouwen tussen de stakeholders om voortgang te kunnen boeken op het plan en proces. Op basis van deze conclusie heeft het college het initiatief naar zich toegetrokken door een onafhankelijke procesregisseur in te zetten met als opdracht: Onderzoek en zo mogelijk zorg dat alle partijen, in het bijzonder de ondernemers van de Wyborgh en eigenaar Orange Capital, (weer) constructief met elkaar in gesprek gaan. Mede door de inzet van deze procesregisseur hebben partijen in een bijeenkomst unaniem onderling uitgesproken dat er voldoende vertrouwen is voor het vervolg. Er zijn concrete afspraken gemaakt ten aanzien van het te volgen proces en de verdere uitwerking van de plannen.
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
49
3.A.2
Een circulaire economie dichterbij brengen
Doel
Doelstellingen per programmalijn zijn: • Energietransitie: 95% CO2 reductie in 2050 ten opzichte van 1990 en een CO2 neutrale elektriciteitsvoorziening in 2050. • Klimaatadaptatie: Klimaatbestendig en water robuust in 2050. • Circulariteit: 100% circulair in 2050
Toelichting
Het programma circulaire economie bestaat uit drie samenhangende programmalijnen: Energietransitie, Klimaatadaptatie en Circulariteit (grondstoffentransitie). Dwars door deze programmalijnen heen ontwikkelen we een integrale aanpak voor bedrijven(terreinen).
50
Bereikt/niet bereikt
Jaarstukken Westervoort 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Bereikt: Vastgesteld: RES 1.0, Transitie Visie Warmte, Routekaart circulariteit en strategische uitgangspunten Klimaatadaptatie Uitgevoerd: RRE, junior energie coaches, verzilver uw dak en duurzaamheidslening. Ondanks de impact die Corona had op de mogelijkheden om- en de mate waarin wij de samenleving konden betrekken, hebben wij ook in 2021 weer mooie resultaten geboekt. Enkele voorbeelden: Communicatie De backoffice van het energieloket (www.samen1nergie.nl) is geprofessionaliseerd wat bekostigd is middels een provinciale subsidie. De doorontwikkeling heeft enerzijds betrekking op het nog beter ontsluiten van informatie en heeft anderzijds betrekking op het vertellen van succesverhalen (actief uitdragen van ambassadeurschap). Tevens hebben we een sociale media campagne gevoerd om Samen1Nergie nog meer onder de aandacht te brengen bij inwoners en bedrijven. Participatie De subsidie Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) is met succes afgerond. En inmiddels is de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RRE-W), wederom succesvol, in uitvoering gebracht. In het project ‘De Mosterdhof’ is een bijdrage geleverd aan het verduurzamen van de wijk. Er zijn in totaal (Duiven Westervoort samen) 12 energiecoaches onder onze begeleiding aan de slag gegaan. De continuïteit bij de energiecoaches is overigens wel een zorg.