20220531-rv-klapstraat-185-wonen-op-erf-van-lindner-bijlage-1-8-archeologisch-onderzoek.pdf

31

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Klapstraat 185 - 185a te Westervoort, gemeente Westervoort, Gelderland

22. Uitgaande van waarnemingen gedaan tijdens het veldwerk, in hoeverre komen de uitkomsten overeen met de resultaten van het bureauonderzoek? Geef de mate van zekerheid of onzekerheid aan en licht toe met een beargumenteerde interpretatie. Algemeen komen de waarnemingen overeen met de resultaten van het bureauonderzoek. Gezien de aanwezige afzettingen gaat het waarschijnlijk om oeverafzettingen van de Gelderse IJssel stroomgordel. De daarin aangetroffen archeologische indicatoren en het spoor in boring 3 dateren om die reden mogelijk vanaf de Vroege-Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. De oeverafzettingen zijn afgedekt met een dikke A-horizont, die karakteristiek is voor oude woongronden. Er zijn overal archeologische indicatoren aangetroffen in de A-horizont.

23. Uitgaande van waarnemingen gedaan tijdens het veldwerk, hoe adequaat is de gekozen zoekstrategie geweest? Licht beargumenteerd toe. Volkomen adequaat. Er zijn overal archeologische indicatoren aangetroffen. Indien archeologische resten (indicatoren) aanwezig zijn:

a.

Wat is de (mogelijke) omvang, aard, datering en fysieke kwaliteit van deze archeologische vondst- en/of spoorcomplexen? Licht toe met een beargumenteerde interpretatie. In wezen bestaat het plangebied mogelijk uit een vindplaats. In de meeste boringen zijn indicatoren aangetroffen in de ondergrond. De bovengrond bestaat uit oude woongronden. Er zijn mogelijke vindplaatsen direct onder de dikke A-horizont en dieper op het niveau van laklagen. Een eventuele vindplaats op het niveau van de laklagen dateert waarschijnlijk in de Vroege-Middeleeuwen, terwijl een eventuele vindplaats direct onder de dikke A-horizont kan dateren vanaf de Vroege-Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. Waarschijnlijk is de fysieke kwaliteit van de vondst- en/of spoorcomplexen goed, vanwege de goede conservering door een dikke, afdekkende A-horizont van de oude woongronden.

b.

Wat is de diepteligging van de top van het niveau met archeologische vondst- en/of spoorcomplexen (‘vondstlaag’) ten opzichte van het maaiveld en NAP? Wat is de dikte van deze vondstlaag of vondstlagen? Licht toe aan de hand van een beargumenteerde interpretatie van boorprofielen. De top van het bovenste archeologische niveau in de oeverafzettingen en het spoor in boring 3 ligt op 60 à 80 cm -mv. Het tweede archeologische niveau ligt op 110 à 140 cm -mv. Op 180 à 200 cm mv laklaag bovenop rivierduinafzettingen en begraven A-horizont ligt in potentie een derde archeologisch niveau. In de enkele boringen die tot deze diepte gezet zijn, zijn echter geen archeologische indicatoren aangetroffen.

c.

In hoeverre is deze vondstlaag/vondstlagen of het vondstmateriaal op, of in, de bodem representatief voor die in de diepere bodem? In de dikke A-horizont van de oude woongronden zijn archeologische indicatoren aangetroffen. Deze zijn mogelijk door bemesting op het

32

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Klapstraat 185 - 185a te Westervoort, gemeente Westervoort, Gelderland

veld gebracht en om die reden zeggen deze niets over vondstlagen in de diepere bodem.

d.

In hoeverre is de vondstlaag of het vondstmateriaal op, of in, de bodem representatief voor de ligging en verbreiding van een eventueel sporenniveau? n.v.t.

e.

Hoe kan men de resultaten vertalen in termen van conservering/ kwaliteit, en/of verdere zoek- of waarderingsstrategie? Algemeen is een intacte bodemopbouw aanwezig en de archeologische niveaus zijn afgedekt met oude woongronden, al dan niet met subrecente ophogingen. Daardoor zijn eventuele archeologische resten waarschijnlijk goed geconserveerd.

f.

Welke consequenties zal voortgaande planuitvoering op de archeologische resten kunnen hebben? Met name het archeologische niveau vanaf 60 à 120 cm -mv zal worden bedreigd door de bodemingrepen. De dieper gelegen niveaus (laklagen) kunnen mogelijk worden behouden in-situ.

g.

Welke mogelijkheden zijn er, of welk perspectief is er, voor in situ behoud? Wat zijn daarvoor de randvoorwaarden? Hoe dienen deze randvoorwaarden tijdens de Zie voorgaande antwoord.

33

HOOFDSTUK

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Klapstraat 185 - 185a te Westervoort, gemeente Westervoort, Gelderland

6S

ELECTIEADVIES

Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is de kans groot dat het plangebied archeologische sporen bevat. Binnen het plangebied zijn oude woongronden al dan niet afgedekt door subrecent opgebrachte grond, in oeverafzettingen. In de dikke Ahorizont van de oude woongronden, direct daaronder in de oeverafzettingen vanaf 70 à 120 cm -mv (9,13 à 10,24 m +NAP) en in laklagen die voorkomen vanaf 110 à 140 cm -mv (8,93 à 9,20 m +NAP) zijn archeologische indicatoren aangetroffen. Verder is vanaf 60 tot 120 cm -mv (8,95 tot 9,55 m + NAP) een archeologisch spoor aangetroffen in boring 3. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems). Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een mogelijke vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P).28 Dit advies is overgenomen door de gemeente Westervoort, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, de heer J. Habraken.

28

Borsboom e.a., 2012 34

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Klapstraat 185 - 185a te Westervoort, gemeente Westervoort, Gelderland

Literatuur

Barth, R., 2020. Klapstraat 233, Westervoort, gemeente Westervoort: een bureauen inventariserend veldonderzoek in de vorm van boringen in de verkennende en karterende fase, Bureau voor Archeologierapport 874. Utrecht. Berendsen H.J.A., & E., Stouthamer, 2001: Palaeogeographic development of the Rhine-Meuse delta, Assen. Berendsen, H.J.A., 2005 (1997). Landschappelijk Nederland. De fysisch geografische regio’s. Assen. Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land. Assen. Boekema, Y., 2010. Klapstraat 192-196 te Westervoort, Grontmij (nu Sweco) archeologierapport 996. Arnhem. Borsboom, A.J. en J.W.H.P. Verhagen, 2012. KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek. Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Gouda. Bosch, J.H.A.,2008. Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1. Op basis van de Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 5.2. Deltares-rapport 2008-U-R0881/A. Bruning, L., 2012. Integrale Kennisagenda Archeologie Provincie Gelderland. Onbekend. Cohen, K.M. , E. Stouthamer, H.J. Pierik, A.H. Geurts (2012) Rhine‐Meuse Delta Studies’ Digital Basemap for Delta Evolution and Palaeogeography. Dept. Physical Geography. Utrecht Goossens, E., 2011: Archeologische monumentenzorg in de gemeente Westervoort. RAAP-rapport 2249. Mulder, E.F.J. de., 2003. De ondergrond van Nederland. Groningen. Nederlands Normalisatie-instituut, 1989.

Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters, Nederlands Normalisatie-instituut Delft. STIBOKA, 1991. Bodemkaart van Nederlandschaal, Algemene begrippen en indelingen, Wageningen University, Wageningen. Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen en M. Verbruggen, 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek v2. SIKB Archeologische databases/internetbronnen ArchisIII www.boorstaten.nl www.topotijdreis.nl www.hisgis.nl www.grondwatertools.nl www.kadastralekaart.com Gebruikte kaarten Historische kaarten. Bron: www.topotijdreis.nl. Geraadpleegd op 22/12/2020 Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN2), nauwkeurigheid Z-waarde <= 5 cm. Bron: www.ahn.nl. Geraadpleegd op 22/12/2020

35

Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Klapstraat 185 - 185a te Westervoort, gemeente Westervoort, Gelderland

Eerste kadastrale kaart uit circa 1832. Bron: www.hisgis.nl. Geraadpleegd op 22/12/2020. Kaart waarnemingen, AMK-terreinen en onderzoeksmeldingen. Bron: www.zoeken.cultureelerfgoed.nl. Geraadpleegd op 1/12/2020 Verwachtingskaart. Bron: gemeente Westervoort. Geraadpleegd op 22/12/2020 Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000. Bron: www.pdok.nl. Geraadpleegd op 22/12/2020 Geomorfologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000. Bron: www.pdok.nl. Geraadpleegd op 22/12/2020 Topografische kaart, schaal 1:10.000. Bron: www.pdok.nl. Geraadpleegd op 22/12/2020

36

BIJLAGE 1 AMZ-CYCLUS

37

BIJLAGE 2 ARCHEOLOGISCHE PERIODEN

38

BIJLAGE 3 AANVULLENDE EISEN VOOR BUREAUONDERZOEK, REGIO ARNHEM. Bronnen De archeologische verwachtings- en beleidskaarten Beheerder of eigenaar perceel

Verplicht Verplicht

Archeologische Werkgroep Nederland (AWN) – afdeling 17 Historische Vereniging

Verplicht Verplicht

Archis Kaart Historisch landschap, historische stedenbouw en archeologie van de provincie Gelderland Provinciale kennisagenda’s

Verplicht Verplicht

Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) Gelders Archief Dinoloket

Verplicht Verplicht Verplicht

Bodemloket

Verplicht

Bodem-, geologische- en geomorfologische kaarten

Verplicht

Grondwaterstand

Indien aanwezig: verplicht Indien aanwezig: verplicht Indien aanwezig: verplicht Verplicht verplicht voor buitengebied verplicht voor buitengebied verplicht voor buitengebied facultatief facultatief facultatief facultatief facultatief

Rapport milieukundig onderzoek Historisch onderzoek grondvervuiling Historische kaarten Luchtfoto’s Historisch onderzoek explosievenopruimingsbedrijf DANS EASY De nationale Onderzoeksarenda Archeologie Gelderland in beeld Kaart ontgrondingen KLIC-melding Airborne museum, Dotkadata, Platform Bodemonderzoek Tweede Wereldoorlog, Beeldbank WOII, WatWasWaar, Defensie en Aircraft research group Achterhoek

Verplicht

zie bijlage 6 Nagevraagd bij opdrachtgever een aanvullende gegevens Reactie verwerkt in 2.3.6. Reactie verwerkt in hoofdstuk 2.4 historie Zie bijlage 8 en 9 Zie 2.3.8. Kaart provincie Gelderland Zie 2.3.7. provinciale kennisagenda archeologie Zie bijlage 5 Zie 2.4 historie Zie 2.2 landschappelijke ontwikkeling Zie 1.4 huidige en toekomstige situatie. Zie afbeelding 4 en 5 & bijlage 5 en 8. Zie 1.4 huidige en toekomstige situatie. Nagevraagd bij opdrachtgever op 22-12-2020 Niet aanwezig Zie 4.2 historie n.v.t. n.v.t. n.v.t. -

39

BIJLAGE 4 NIET-TOEGANKELIJKE DELEN VOOR VELDONDERZOEK

40

BIJLAGE 5 ARCHEOLANDSCHAPPELIJKE KAART GEMEENTE WESTERVOORT

geomkaart

Zie bijlage op volgende pagina

41

42

BIJLAGE 6 ACTUEEL HOOGTEBESTAND NEDERLAND

AHNkaart

43

BIJLAGE 7 GEMEENTELIJKE ARCHEOLOGISCHE VERWACHTINGSKAART

44

BIJLAGE 8 BODEMKAART bodem

45

BIJLAGE 9 WAARNEMINGEN, AMKTERREINEN EN ONDERZOEKSMELDINGEN

archis

46

BIJLAGE 10 BORING DINOLOKET

47

BIJLAGE 11 BOORPUNTENKAART VELDONDERZOEK

48

BIJLAGE 12 BOORSTATEN VELDONDERZOEK

49

50

51

52

53

BIJLAGE 13BODEMOPBOUW

54

BIJLAGE 14 VERDELING ARCHEOLOGISCHE INDICATOREN

55