20211019-rv-prorammabegroting-2022-2025-bijlage-1-programmabegroting-2022.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting Westervoort 2022-2025
Programmabegroting Westervoort 2022-2025
1
Inhoudsopgave Inleiding Begroting in een notendop Programma 1 Bestuur 1.1 Wat willen we bereiken? 1.2 Wat gaan we daarvoor doen? 1.3 Wat gaat het ons kosten? 1.4 Betrokken verbonden partijen Programma 2 Maatschappij 2.1 Wat willen we bereiken? 2.2 Wat gaan we daarvoor doen? 2.3 Wat gaat het ons kosten? 2.4 Betrokken verbonden partijen Programma 3 Omgeving 3.1 Wat willen we bereiken? 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? 3.3 Wat gaat het ons kosten? 3.4 Betrokken verbonden partijen Algemene Dekkingsmiddelen Herstelplan Speerpunten/amendementen Programmabegroting 2022-2025 Beleidsbegroting - Paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen Paragraaf 7 Grondbeleid Paragraaf 8 Duurzaamheid Financiële begroting - Baten en Lasten Baten en lasten per programma 2022 Mutaties reserves per programma Voorcalculaties in meerjarenperspectief Financiële begroting - Financiële positie Begrotingsrichtlijnen Begrotingsresultaten en maatregelen Financiële begroting - Conclusie Bijlagen Kerngegevens Overzicht van reserves en voorzieningen Vervangingsinvesteringen EMU-saldo Baten en Lasten per Taakveld 2022 Overheadkosten Indicatoren
3 5 7 8 9 17 18 21 22 26 30 31 33 34 38 56 57 59 63 65 67 68 76 83 88 92 95 103 105 107 108 109 110 111 112 113 117 119 120 121 130 131 132 134 135
2
Programmabegroting Westervoort 2022-2025
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Inleiding
3
Inleiding Inleiding De meerjarenbegroting 2022 - 2025 is de laatste begroting van deze bestuursperiode en is daarmee het vertrekpunt van het gemeentebestuur dat na de verkiezingen in maart 2022 aantreedt. Landelijke ontwikkelingen Landelijk staan de gemeentelijke financiën onder druk. Dit wordt onder meer bevestigd in de rapporten “Rust, reinheid en regelmaat” van de Raad voor het Openbaar Bestuur en het rapport “Roeien met te korte riemen” dat in opdracht van de provincie Zuid Holland is uitgevoerd. Inmiddels dringt het besef dat gemeenten financieel in zwaar weer zitten bij het rijk door. Voor 2022 heeft dit geleid tot extra rijksmiddelen om de tekorten voor de jeugdzorg op te vangen en/of om op andere beleidsterreinen eerdere bezuigingsmaatregelen indien nodig ongedaan te maken en/of om het voorzieningenniveau op het gewenste minimum te brengen. Financiële positie Het financieel herstelplan geeft aan dat het voor de gemeente Westervoort steeds moeilijker wordt om de eindjes aan elkaar te knopen. De gemeente ontvangt al enkele jaren een te lage bijdrage voor de uitvoering van de landelijke taken. Het effect hiervan is dat structureel beleid steeds vaker geheel of gedeeltelijk gefinancierd werd en wordt met incidentele middelen. Het gevolg hiervan is dat de huidige financiële positie van de gemeente vanwege het volledig interen op de algemene reserves zorgelijk is.
Toch ligt nu een begroting voor die in lijn is met de voorjaarsnota 2021, die aansluit op het in het voorjaar door de provincie vastgestelde financieel herstelplan en die is aangevuld en/of geactualiseerd naar de huidige ontwikkelingen. De meerjarenbegroting die nu voorligt is in lijn met de doelstellingen van het herstelplan om de financiële huishouding weer gezond te maken. Enerzijds een reëel en structureel evenwicht, anderzijds het in kleine stappen weer aanvullen van de algemene reserves. Ons beeld is dat dit mogelijk is maar de consequentie hiervan is en blijft dat de gemeente Westervoort de eerstvolgende jaren scherp aan de wind zal moeten blijven zeilen om de doelstellingen van het herstelplan te realiseren. Het gevolg hiervan is dat er voor nieuw beleid of nieuwe taken zonder extra financiële middelen geen ruimte is of opnieuw keuzes zullen moeten worden gemaakt. Een euro kun je per slot van rekening maar één keer uitgeven. Het huidige beeld van de herverdeling van het gemeentefonds per 2023 pakt voor de gemeente Westervoort ook nog eens zeer onvoordelig uit. Deze ontwikkeling is voorzichtigheidshalve verwerkt in deze begroting.
Perspectief Vanwege de onzekerheden van de landelijke financiële ontwikkelingen, het herstelplan, de komende gemeenteraadsverkiezingen en de eventuele nadelige structurele gevolgen van corona is gekozen voor een beleidsarme begroting binnen de afspraken van het coalitieakkoord. Een zware maar in onze ogen realiseerbare opgaaf voor de gemeente Westervoort. Een begroting met een meerjarig financieel en inhoudelijk perspectief. Waarbij perspectief ook een andere betekenis heeft in de zin van hoop, iets waar onze inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen in het huidige coronatijdperk enorme behoefte aan hebben. Als gemeentebestuur willen wij dit perspectief bieden door goed voorbereid te zijn op gedwongen ingrijpende keuzes maar ook door op zoek te gaan naar nieuwe uitdagingen en kansen en goede prioritering. Corona Het effect van de coronacrisis op de langere termijn voor de economie en samenleving is nog ongewis evenals de hoeveelheid aanvullende steunpakketten van het rijk. Wat we inmiddels wel weten is dat we er als raad, college en organisatie niet alleen voor staan. De veerkracht van onze samenleving is groot en de bereidheid van de inwoners van Westervoort om zich in te zetten blijft onveranderd groot. Sterk Bestuur
4
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Inleiding
In de voorjaarsnota is aangegeven dat naast het financieel herstelplan de vraag voorligt ‘welke gemeente Westervoort in de toekomst wil zijn’. Het uitwerken van deze missie en visie inclusief een bijbehorende strategie en opgaaf wordt in samenwerking met de raad vanaf 2021 opgepakt. Op het moment van schrijven vindt een intern onderzoek plaats door een onafhankelijk bureau die een analyse uitvoert op nagenoeg alle beleidsvelden, het bestuur en de organisatie en bijbehorende middelen en financiële positie. Zoals gezegd moeten we besturen in onzekerheid maar zullen toch ingrijpende keuzes moeten maken die voelbaar zullen zijn in en voor de Westervoortse samenleving. Het vraagt om een strategie binnen de huidige financiële kaders en het meerjarig aanvullen van de noodzakelijke reserves maar ook een meerjarige strategie die alle aandacht heeft voor de negatieve gevolgen van de crisis. De focus ligt de komende jaren dus op financiële beheersing en het aanvullen van de reserves zodat op de lange termijn Westervoort een sociale, inclusieve en duurzame gemeente blijft waar het goed en prettig wonen is met een huishoudboekje dat financieel op orde is. Deze visie met bijbehorende strategische aanpak zullen wij in samenspraak met de raad verder oppakken en uitwerken.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Begroting in een notendop
5
Begroting in een notendop BESTUUR Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief.
MAATSCHAPPIJ Wij leveren een bijdrage aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving waardoor onze inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven.
OMGEVING In Westervoort is het goed leven en werken. Wij willen een aantrekkelijke werk- en leefomgeving die toekomstgericht en duurzaam is. We creëren ruimte voor gerichte ontwikkelingen en initiatieven.
Speerpunten: • Groene metropoolregio Arnhem-Nijmegen • Aanpak ondermijning • Verbinding tussen zorg en veiligheid • Modernisering van de dienstverlening • Organisatie 1Stroom
Speerpunten: • Acties opgave Samen Sterk • Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst • Aanpak laaggeletterdheid en de verbinding met het sociaal domein • Gevolgen Coronacrisis • Inclusieve samenleving
Speerpunten: • Revitalisering winkelgebied Westervoort • Een circulaire economie dichterbij brengen • Uitvoeren woonvisie • Uitvoeren woningbouwprogramma • Mee-uitvoeren Wijkontwikkelingsplan Mooi Mosterdhof 2019-2030 • Rivierklimaatpark Ijsselpoort • Verdieping haalbaarheidsstudie Westervoort-Noord • Implementatie nieuwe Omgevingswet
6
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Begroting in een notendop
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
Programma 1 Bestuur
7
8
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
1.1 Wat willen we bereiken? Programmadoel Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Toelichting De gemeente faciliteert inwoners, wijken, ondernemers en organisaties om elkaar te helpen en initiatieven verder te brengen en mogelijk te maken. Hiermee verschuift het accent van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. De gemeente zorgt er voor dat er een basisniveau is en een vangnet voor hen die er niet zelf of samen uitkomen. Randvoorwaarde is continue bewustwording en bevordering dat de samenleving zelf het initiatief kan en mag nemen. De gemeente stelt zich hierbij regelmatig op als partner en staat daarmee midden in de samenleving. Wat daarnaast bijdraagt is een prettig/positief gevoel van veiligheid in de eigen omgeving. Dit gevoel is er grotendeels al. Wij willen bevorderen dat dit positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers in Westervoort vastgehouden wordt en daar waar nodig verbeterd wordt. Hiervoor dragen we samen de verantwoordelijkheid. Als gemeente versterken we de preventie en proactiviteit. Op dit moment is nog onduidelijk of en in hoeverre het coronavirus het veiligheidsgevoel van onze inwoners heeft beinvloed. Het werken aan een veilige gemeente is van oudsher een overheidstaak.
Naast beleid en uitvoering op de wettelijke veiligheidstaken zijn ook initiatieven van inwoners van belang. In onze dienstverlening zien we dit ook terug. De behoefte en de vraag van de klant staat centraal als het gaat om de inrichting van de dienstverlening. Dit betekent een integrale benadering van dienstverlening en eenduidige en kwalitatief hoogwaardige klantcontacten. Hoofddoelen Wij willen dit bereiken door te werken aan: A. Een (veer)krachtige ambtelijke organisatie die bijdraagt aan een samenleving waar het goed wonen en werken is. B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening. D. Een organisatie die invulling geeft aan het programmadoel Externe ontwikkelingen •
•
Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet Open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. We zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt. Er worden veel ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
9
1.2 Wat gaan we daarvoor doen? We hebben bij de hoofddoelen 6 speerpunten geformuleerd, te weten: Stimuleren van actief burgerschap, aanpak ondermijning, woninginbraken/ buurtpreventie, verbinding tussen zorg en veiligheid, modernisering van de dienstverlening en organisatie 1Stroom. Hieronder werken we de speerpunten uit. A. “Krachtige overheid”: Een (veer)krachtige ambtelijke organisatie die bijdraagt aan een samenleving waar het goed wonen en werken is. Cijfer
Westervoort 2019
Westervoort 2016
Gemeenten Bron <25.000 inwoners(streefwaarde)
relatie inwoner-gemeente
6,3
6,0
6,2
%(helemaal) mee eens
Westervoort 2019
Westervoort 2016
Gemeenten Bron <25.000 inwoners (streefwaarde)
De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners (WSJG 26)
28%
28%
29%
WSJG
De gemeente betrekt inwoners voldoende bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen (WSJG 27)
36%
34%
36%
WSJG
Inwoners en organisaties krijgen voldoende ruimte om ideeën en initiatieven te realiseren (WSJG 28)
34%
33%
37%
WSJG
Waar staat je gemeente kw 4 2019 (WSJG)
B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. Westervoort 2020
Westervoort 2018
streefwaarde Bron
Veiligheidsbeleving (cijfer op schaal van 1-10)
7,1
7,3
7,3
Veligheidsmonitor. Voor acties zie IVP 2020/2022
Meldingsbereidheid ondermijning
74%
71%
81%
Veligheidsmonitor. Voor acties zie IVP 2020/2/22
Mate waarin inwoners van mening zijn 21% dat de gemeente de buurt voldoende betrekt bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid
30%
28%
Veligheidsmonitor. Voor acties zie IVP 2020/2022
Westervoort 2016
Gemeenten <25.000
Westervoort 2019
inwoners (2019)
10
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
Westervoort 2020
Westervoort 2018
streefwaarde Bron
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners)
2,7
4,0
2,7
WSJG
Diefstallen uit woningen (per 1.000 inwoners)
1,7
3,0
2,0
WSJG
Vernielingen/misdrijven tegen openbare orde (per 10.000 inwoners)
39,5
53,0
38,5
WSJG
Westervoort 2020
Westervoort 2018 60
Politiemonitor. Voor acties zie IVP 2020/2022
Aantal gevallen overlast van personen 66
80
Dit zijn de speerpunten: 1.A.1
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
Doel
Verbeteren van het vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven in de regio ArnhemNijmegen, in zowel nationaal als internationaal perspectief.
Toelichting
Overleg te voeren gericht op afstemming van beleid op de terreinen wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid. Daarnaast wordt het Bureau Brussel (EU-lobby) op strategisch-inhoudelijk niveau aangestuurd. De 5 opgaven van de Groene Metropoolregio zijn: • Productieve regio • Verbonden regio • Circulaire regio • Groene Groei regio • Ontspannen regio
Risico’s
Beperkt. Het orgaan is een afstemmingsplatform dat geen beslissingen kan nemen voor de afzonderlijke gemeenten. Beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen.
Planning
Op 8 december 2020 heeft de besluitvorming plaats gevonden voor de versterkte Gemeenschappelijke regeling ‘Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen’. Tevens is besloten het Gemeenschappelijke orgaan ‘Regio Arnhem-Nijmegen’ op te heffen. Het proces om de komen tot de nieuwe Gemeenschappelijke regeling heeft een groot deel van 2020 in beslag genomen. In 2021 zal deze Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen verder worden vormgegeven met onder andere een opgavegerichte agenda.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
11
1.A.1
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
Financiën
Bij de financiering van de regionale samenwerking wordt onderscheid gemaakt tussen de bijdrage voor de bestuurlijke en organisatorische basis van de samenwerking, die door alle deelnemende gemeenten wordt betaald naar rato van inwonertal (de basisfinanciering), de financiering per opgave door de gemeenten die aan een opgave deelnemen (de opgavenfinanciering) en de bijdrage aan The Economic Board. Gedeputeerden van de Provincie Gelderland zijn voornemens om Provinciale Staten te vragen financieel bij te dragen met een bedrag van € 1.200.000, gelijk verdeeld over voor 2021 en 2022, wanneer de regiogemeenten langjarig instemmen met de nieuwe samenwerking (en de inwonerbijdrage opnemen in de meerjarenprogrammabegroting). Ingestemd is met het beschikbaar stellen van deze verhoogde bijdrage door de gemeente Westervoort. Wat betekent dit? In de meerjarenbegroting is tot op heden rekening gehouden met € 0,88 voor de regio Arnhem-Nijmegen. Voor de Stichting The Economic Board is in 2020 besloten geen vergoeding meer toe te kennen. In onderstaand schema is opgenomen wat de kosten de aankomende jaren zijn: Zie tabel hieronder. Westervoort Inwoners (1-1-’20)
15011 Gemeente
2020
Provincie
Totaal
0,88
€ 13.209,68
Nieuwe bijdrage 2021
1,73 (0,88 + 0,85*)
0,77
2,50
€ 25.969,03
2022
1,73
0,77
2,50
€ 25.969,03
2023-en verder
2,50
0,00
2,50
€ 37.527,50
Participatie
De Gemeenschappelijke Regeling Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is een samenwerkingsverband tussen 18 gemeenten en kent als zodanig geen participatie
Indicatoren
Regionale samenwerking vergroten waarbij er sprake is van slagkracht op urgente onderwerpen, transparantie op regionale doelstellingen en profilering op regionaal en landelijk niveau
1.B.1
Aanpak Ondermijning
Doel
Het voorkomen en terugdringen van ondermijnende criminaliteit.
12
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
1.B.1
Aanpak Ondermijning
Toelichting
De aanpak van ondermijning is een speerpunt in ons integraal veiligheidsbeleid. Ondermijning is een nog steeds groeiend probleem en de bestuurlijke aandacht is hoog. Belangrijke onderdelen in onze aanpak zijn het vergroten van de bewustwording en meldingsbereidheid onder inwoners, ondernemers en personeel van de gemeente en haar veiligheidspartners, het uitvoeren van integrale controles en het gericht onderzoeken van signalen. De belangrijkste aandachtsgebieden zijn hennep/drugs, mensenhandel, zorgfraude en witwassen. In 2021 is er een weerbaarheidsscan uitgevoerd van onze organisatie. Op basis daarvan is een nieuw Uitvoeringsplan Ondermijning opgesteld. De hiervoor benoemde onderdelen komen daarin terug, waarbij enkele onderdelen extra aandacht zullen krijgen in 2022 en 2023.
Risico’s
Ondermijning heeft impact op de maatschappij. Als we als gemeente (samen met de veiligheidspartners) ondermijning onvoldoende aanpakken, bestaat het risico dat het zich als een olievlek door onze gemeente verspreidt. Zeker omdat andere gemeenten hun aanpak ook steeds meer verstevigen.
Planning
Uitvoering conform het vastgestelde beleid en plan van aanpak.
Financiën
Er zijn geen nieuwe financiële consequenties aan dit speerpunt verbonden
Participatie
Wij stimuleren inwoners en ondernemers om alert te zijn op signalen van ondermijnende criminaliteit en eventuele signalen te melden. Met verschillende doelgroepen gaan we actief in gesprek. Op die manier pakken we samen ondermijning aan.
1.B.2
Verbinding tussen zorg en veiligheid
Doel
Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur.
Toelichting
Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid wordt steeds belangrijker, nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Er spelen diverse onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. In 2021 zijn belangrijke stappen gezet om zorg en veiligheid beter op elkaar aan te laten sluiten. Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur gaat in 2022 verder en blijft daarom een speerpunt.
Risico’s
Zonder goede verbinding tussen zorg en veiligheid dreigen inwoners uiteindelijk tussen wal en schip te vallen; er komt dan geen sluitende aanpak tot stand. Meestal kan dan alleen de politie nog optreden als deze personen strafrechtelijke overtredingen begaan.
Planning
Doorlopend.
Financiën
Vanwege dit speerpunt is sinds 1 mei 2020 - binnen de bestaande formatie voor openbare orde en veiligheid - een medewerker speciaal vrij gemaakt voor Zorg & Veiligheid gerelateerde thema's en het versterken van de interne en externe samenwerking op deze thema's.
Participatie
We informeren onze inwoners over waar zij met vragen en zorgen terecht kunnen zodat de drempels om deze te uiten verlaagd worden. Dit versterkt de vroegtijdige signalering waardoor zorg en hulpverlening snel(ler) opgestart kunnen worden. Een sluitende aanpak voor personen met verward of overlastgevend gedrag komt bij voorkeur tot stand in overleg met de persoon/personen zelf. Helaas werken ze daar niet altijd vrijwillig aan mee. Dan zijn andere trajecten aan de orde.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
13
C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners. Dit zijn de speerpunten: 1.C.1
Modernisering van de dienstverlening
Doel
Zoveel mogelijk uitbreiden van de digitale dienstverlening en optimaliseren van de digitale toegankelijkheid van gemeentelijke producten en diensten. We stellen daarbij de wensen en behoeften, mogelijkheden en beperkingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen centraal.
Toelichting
Bij alle nieuwe keuzes stellen we onszelf de volgende vragen: • Is digitaliseren zinvol: wordt het er makkelijker op?
• • • •
Hoe waarborgen we de toegankelijkheid: is alles makkelijk te vinden en te gebruiken, en welke oplossingen bieden we voor mensen die niet goed kunnen meekomen? Kunnen we samenwerken met anderen: hoe zorgen we dat we integrale oplossingen bedenken die aanvullend zijn aan elkaar en waarbij we kunnen aansluiten op landelijke of regionale ontwikkelingen? Hoe waarborgen we de flexibiliteit: sluit de oplossing voldoende aan op de leefwereld van onze inwoners en op veranderingen in de samenleving? Hoe zorgen we dat informatie transparant en betrouwbaar is en waarborgen we daarnaast de privacy van onze inwoners?
Er zijn veel verschillende ict-oplossingen beschikbaar. Dat vraagt om strategische keuzes. De Liemerse i-Visie en i-Strategie bieden handvatten om daarin robuuste en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken. We werken daarbij zoveel mogelijk samen in De Liemers. Zoals gezegd, blijven we aandacht houden voor de groep inwoners die niet of minder zelfredzaam is, mensen met een beperking en de groep digibeten en laaggeletterden. We zorgen dat ook voor deze doelgroepen de gemeentelijke producten en diensten toegankelijk zijn, zowel digitaal als analoog. Dat betekent dat we ook blijven investeren in de kwaliteit van het persoonlijk klantcontact. Risico’s
Als we uitgaan van de behoefte van de klant en de inzet van meer e-diensten, dan vraagt dat om een andere inrichting van gemeentelijke processen en werkwijzen. Ook vraagt dit iets anders in houding en gedrag en in kennis en vaardigheden van medewerkers. De maatschappelijke ontwikkelingen gaan vaak sneller dan dat de organisatie bij kan houden. Daarnaast zijn we zuinig met het geld. Vandaar dat het niet altijd lukt om onze plannen waar te maken. In 2020 heeft het AB van 1Stroom de keuze gemaakt om de fysieke openingstijden van het gemeentehuis per 2021 in te perken. Concreet betekent dit dat het gemeentehuis op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag alleen de ochtenden van 8.00-12.00 uur geopend is. De woensdagmiddag houden we beschikbaar om ouders met kinderen tegemoet te komen op de schoolvrije middag.
Planning
Het moderniseren van de dienstverlening is een continu proces. Er is geen moment waarop we “klaar” zijn. Ontwikkelingen gaan soms zo snel dat stilstand achteruitgang betekent. We blijven dus steeds op zoek naar oplossingen om onze dienstverlening op peil te houden. Eind 2021/begin 2022 wordt de gemeentelijke website overgezet naar een nieuw platform. Daarbij krijgt de website een nieuwe look & feel en komen er ook nieuwe technische mogelijkheden om de website nog flexibeler te kunnen inrichten en dus beter te kunnen laten aansluiten op steeds veranderende eisen en wensen. Hierbij zal inclusie een van de thema's zijn.
14
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
1.C.1
Modernisering van de dienstverlening
Financiën
De meeste investeringen in de technologie die nodig is om een goede dienstverlening te kunnen bieden, worden betaald vanuit RID-budgetten. Vooralsnog lijkt de beschikbaarheid van die budgetten voldoende. Als er aanvullende investeringen nodig zijn, dan zal dit in een apart voorstel worden voorgelegd.
Participatie
We hebben een dienstverleningsconcept met als motto “aandacht voor wat nodig is”. Dat wat nodig is, bepalen we in afstemming met onze inwoners, bedrijven en instellingen. Bijvoorbeeld via klantonderzoeken. Daarnaast werken we sinds 2021 met een klantpanel bestaande uit vertegenwoordigers vanuit de gemeente. We vragen dit klantpanel regelmatig om met ons mee te kijken en hun wensen en behoeften in het contact met de gemeente aan te geven. Ook monitoren we klantgedrag via web-statistieken en de data die we vanuit de verschillende backofficeapplicaties verkrijgen. Zo zorgen we dat we de goede dingen doen en dat we deze ook goed doen. Westervoort 2019
Westervoort 2016/2018
Westervoort 2021 (prognose)
Bron
Waardering van klanten voor de kwaliteit van onze dienstverlening - directe dienstverlening - digitale dienstverlening
6,83
6,67 6,65
6,8
Waarstaatjegemeente Burgerpeiling 2019
Aantal producten dat volledig digitaal te verkrijgen is
47
Stand per 31-12-2020:
70
Gemeentelijke website Aantal volledig invulbare digitale webformulieren
63
D. Een organisatie die invulling geeft aan het programmadoel Dit zijn de speerpunten: 1.D.1
Organisatie 1Stroom
Doel
Doorontwikkeling van 1Stroom
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
1.D.1
Organisatie 1Stroom
Toelichting
In 2018 is 1Stroom, de ambtelijke werkorganisatie van de gemeenten Duiven en Westervoort, gestart. Op basis van de missie, visie en de besturingsfilosofie is er binnen 1Stroom de afgelopen jaren hard gewerkt aan een goed functionerende organisatie. Nu de organisatie meer dan drie jaar draait, is echter duidelijk geworden dat een aantal punten verbetering behoeven om de stip op de horizon ‘een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving’ te bereiken. Daarom is in 2020-2021 besloten een volgende stap te doen in de ontwikkeling van 1Stroom en is een veranderstrategie gekozen. De kern van deze strategie is de doorontwikkeling van de structuur van de organisatie, waardoor deze beter in staat is de bestaande en waardevolle uitgangspunten in de besturingsfilosofie te versterken. In 2021 is de nieuwe structuur ingericht: een directiestructuur bestaande uit een algemeen directeur en twee adjunct-directeuren/ gemeentesecretarissen en tien afdelingen, elk aangestuurd door een afdelingsmanagers. Op basis hiervan wordt de komende verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de cultuur en de ontwikkeling van medewerkers. De leidraad voor deze ontwikkeling is de strategische agenda en het strategische HR-beleid.
De belangrijkste lijnen hierin zijn: • We werken vanuit onze missie/visie en kernwaarden • We zetten de juiste mens op de juiste plek • We geven invulling aan onze veranderende rol in de samenleving
15
We zijn de partner van de gemeentebesturen bij het realiseren van hun doelen Risico’s
De risico’s die ervoor zorgen dat we het doel niet bereiken zijn: • Onvoldoende harmonisatie van beleid; als beide besturen niet openstaan voor harmonisatie van beleid, komt er van efficiencyvoordelen en kwaliteitsverhoging weinig terecht • Te snel resultaten willen zien; een te grote bezuiniging die snel gehaald moet worden leidt tot problemen; de organisatie heeft tijd nodig om de voordelen van de fusie tot uiting te laten komen • Onvoldoende aansluiting van de organisatie bij een of beide colleges • In het bestuurlijk-ambtelijk samenspel in het algemeen en in het dagelijks bestuur van 1Stroom in het bijzonder, zullen de hieruit voortkomende aandachtspunten regelmatig aan de orde komen. • Het niet tijdig realiseren van de vijf k's. Daar komt bij een risico als gevolg van een besluit van het AB van 1Stroom, om gelet op de moeilijke financiële situatie waarin beide gemeenten zitten, een pakket aan besparingsmaatregelen door te voeren in de begroting 1Stroom 2021-2024. In totaal lopen de besparingsmaatregelen op tot ruim € 732.000 in 2024.
Planning
Zowel de uitvoering van de strategische agenda, als het omgaan met de factoren zoals genoemd onder de risico’s is een continu proces. En een proces waarin een ieder telkens weer open moet staan voor interne en externe ontwikkelingen en zo weer impulsen aan de ontwikkeling van de organisatie gegeven kunnen worden.
Financiën
De bij de fusie door de gemeenteraden vastgestelde taakstelling voor 1Stroom is verwerkt in de begroting 2022. Voor 2022 is dat een netto besparing van € 600.000. In de meerjarenbegroting 1Stroom 2021-2024 is daar bovenop een besparingspakket doorgevoerd dat oploopt tot € 732.000 in 2024.
16
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
% (helemaal) mee eens
Westervoort 2019
Westervoort 2016
Gemeenten <25.000 inwoners (streefwaarde)
Bron
De mate waarin inwoners van mening zijn dat de gemeente doet wat ze zegt
32%
30%
31%
WSJG
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
17
1.3 Wat gaat het ons kosten? Kosten programma Bestuur Rekening
Begroting
Begroting
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
Lasten
7.962
8.495
8.897
8.919
9.396
9.510
Baten
29.392
29.675
31.748
31.151
31.184
31.342
Saldo voor bestemming
21.430
21.180
22.851
22.232
21.888
21.832
0
0
-200
-400
-500
-500
21.430
21.180
22.651
21.832
21.388
21.332
2023
2024
2025
Mutaties reserves Saldo na bestemming Bedragen x € 1.000
Speerpunten/bezuinigingen/amendementen programma Bestuur Nieuwe activiteiten Gevolgen speerpunten: Geen activiteiten met financiele consequenties Amendementen: Geen activiteiten met financiele consequenties Verwerkt in de voorcalculaties Bedragen in €
2022
18
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
1.4 Betrokken verbonden partijen Samenwerking de Liemers Doel
Het vergroten van de gemeentelijke slagkracht (met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid) door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie.
Taak
Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken met betrekking tot sociale dienst, ict en inkoop.
Beleidsrisico’s
Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door de samenwerking opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op verschillende niveaus waarin afstemming met elkaar wordt gezocht.
Onze inzet in 2022 Voor de RID is de gezamenlijk opgestelde I-visie en I-strategie richting gevend. De visie en strategie geven richting aan de vraag hoe we informatisering in zullen gaan zetten om de lokale ambities te realiseren. Het effect vertaalt zich in: • verbeteren/optimaliseren van onze dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en ketenpartners • goed kunnen uitvoeren van onze wettelijke taken • inkleuring kunnen geven aan lokale bestuurlijke ambities • efficiënte bedrijfsvoering De inspanningen op het gebied van Werk en Inkomen zijn erop gericht om inwoners zo actief mogelijk te laten deelnemen aan de samenleving. 1Stroom Doel
De ambtelijke fusie moet ertoe leiden dat de organisatie: • Robuuster wordt (minder kwetsbaar). • Voldoende flexibel kan zijn om twee zelfstandige gemeenten te bedienen en om mee te bewegen met veranderende taken en rollen van de overheid (kracht). • Optimale dienstverlening biedt aan inwoners, organisaties en bedrijven alsook aan de raden en colleges (kwaliteit). • Interessante loopbaanperspectieven biedt aan medewerkers en door zijn robuustheid in staat is om strategische kansen te benutten (kansen). • Niet duurder en zo mogelijk goedkoper is dan de twee huidige organisaties gezamenlijk (kosten). Op basis van raadsbesluit juli 2016 geconcretiseerd tot een netto besparing van uiteindelijk € 600.000 in 2021.
Taak
Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor de gemeenten Duiven en Westervoort.
Beleidsrisico’s
Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door 1Stroom opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op bestuurlijk niveau waarin afstemming met elkaar wordt gezocht.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
19
Onze inzet in 2022 In 2021 is de nieuwe structuur ingericht: een directiestructuur bestaande uit een algemeen directeur en twee adjunct-directeuren/gemeentesecretarissen en tien afdelingen, elk aangestuurd door een afdelingsmanager. Op basis hiervan wordt de komende periode verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de cultuur en de ontwikkeling van medewerkers. De leidraad voor deze ontwikkeling is de strategische agenda en het strategische HR-beleid. De belangrijkste lijnen hierin zijn: • We werken vanuit onze missie/visie en kernwaarden • We zetten de juiste mens op de juiste plek • We geven invulling aan onze veranderende rol in de samenleving We zijn de partner van de gemeentebesturen bij het realiseren van hun doelen. Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) Doel
Behartigen van de belangen van de deelnemers op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer.
Taak
In stand houden van een brandweer, in stand houden van een geneeskundige hulpverleningsorganisatie bij rampen (GHOR), voorzien in de meldkamerfunctie, aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, het inventariseren van en adviseren over risico’s, voorbereiden op de bestrijding van branden, het organiseren van de crisisbeheersing, het bevorderen van medisch milieukundige zorg, het bevorderen van technische hygiënezorg, het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders, taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg en algemene infectieziektenbestrijding.
Beleidsrisico’s
Er is regelmatig bestuurlijk en ambtelijk overleg waarbij de financiele en beleidsrisico's in beeld worden gebracht. Uitgangspunt is een beleidsarme begroting.
Onze inzet in 2022 Samen met VGGM zorgen we ervoor dat de brandweer- en gezondheidstaken goed worden uitgevoerd in onze gemeente en dat we voorbereid zijn op mogelijke crisissituaties. Streekarchief Doel
Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers ten aanzien van het beheer van hun archiefbescheiden conform de Archiefwet.
Taak
Beheren en toezicht houden op de overgedragen en niet overgedragen archiefbescheiden van de deelnemers. Adviseren over de archiefbewaarplaatsen en het verstrekken van informatie over de archiefbescheiden.
Beleidsrisico’s
Niet van toepassing.
Onze inzet in 2022 •
• • • • •
Het Streekarchivariaat werkt aan een toekomstvisie waarin de ambitie voor de toekomst wordt geformuleerd. Daarnaast is van belang dat de dienstverlening en de wettelijke taken van het Streekarchief op voldoende niveau moet blijven aansluiten op de ambities van de gemeenten Het opzetten van een volwaardig e-depot, Het voldoen aan de (nieuwe) wetgeving rondom AVG, privacy en auteursrechten. Het maken en onderhouden van een volwaardige website en een beeldbank voor het hele werkgebied. Het opzetten van een kenniscentrum voor de Liemers. Het beheren en beschikbaar stellen, zowel intern (ambtelijke organisatie) als extern (bezoekers) van de overgedragen archieven.
20
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
Euregio Doel
Grensoverschrijdende samenwerking tussen territoriale gemeenschappen in Nederland en Duitsland bevorderen.
Taak
Grensoverschrijdende samenwerking van de deelnemers ondersteunen en coördineren. De Euregio voert hiertoe projecten uit. Zij vraagt aan en ontvangt financiële middelen van derden. Zij adviseert de deelnemers bij grensoverschrijdende activiteiten en problemen.
Beleidsrisico’s
De Euregio voert nauwelijks eigen beleid.
Onze inzet in 2022 Waar nodig wordt de Euregio ingeschakeld bij de uitvoering van beleid.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
Programma 2 Maatschappij
21
22
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
2.1 Wat willen we bereiken? Programmadoel Wij leveren een bijdrage aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving waardoor onze inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Dit doen wij vanuit de overtuiging dat inwoners van de gemeente Westervoort een betekenisvol en veerkrachtig leven kunnen leiden. Dat we, waar nodig, handvatten aanreiken gericht op zelfredzaamheid, elkaar ondersteunen en participatie. De leefwereld en omgeving van inwoners staat hierbij centraal, zodat we - waar nodig - de juiste en passende ondersteuning bieden. Toelichting Inclusieve samenleving (speerpunt) Samen zetten we ons in voor een inclusieve samenleving. Iedereen draagt bij en iedereen kan deelnemen. Jong, oud, man, vrouw, met of zonder beperking en met verschillende culturen en achtergronden. Je draagt bij naar eigen kunnen en krijgt hulp waar nodig. Zo hoort iedereen erbij, ben je nuttig en krijg je waardering. Dit vergroot het welzijn en de gezondheid van mensen. De kracht van de samenleving en de mogelijkheden van inwoners zijn het uitgangspunt. Inwoners worden actief betrokken bij het zoeken naar oplossingen die passend zijn. Wanneer nodig helpen wij door deze mogelijkheden te vergroten met de inzet van effectieve en efficiente passende zorg en ondersteuning.
Voor kwetsbare inwoners die niet zelf de regie over hun leven kunnen voeren en ook niet volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen zoeken wij samen met hen naar op maat gemaakte oplossingen. Deze bestaan uit voorliggende voorzieningen en uit zo nodig specialistische zorg. Vanuit de transformatie is de inzet om juist deze voorliggende voorzieningen te versterken en optimaal te benutten. De kwetsbare inwoner kan hierdoor zo prettig en zinvol mogelijk leven. De basisvoorzieningen worden onder anderen gevormd door mogelijkheden voor sport, recreatie, kunst, cultuur, educatie, onderwijs en gezondheidszorg. Voor alle inwoners van Westervoort dragen deze voorzieningen voor een belangrijk deel bij aan zinvolle vrijetijdsbesteding, ontplooiing, ontwikkeling en positieve gezondheid. De basisvoorzieningen maken ook mogelijk dat de inwoners zelfstandig de regie over het eigen leven kunnen voeren en deel kunnen nemen aan de samenleving. Goede basisvoorzieningen moeten ook voorkomen dat zo min mogelijk een beroep gedaan wordt op maatwerkvoorzieningen. Ondanks alle financiële problemen zal zo goed mogelijk worden geprobeerd de basisvoorzieningen in stand te houden en, waar mogelijk, te versterken waardoor het goed en prettig leven is in Westervoort. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: • • •
De basis op orde Meedoen naar vermogen Zelfredzaamheid naar vermogen
Externe ontwikkelingen In de externe ontwikkelingen wordt beschreven welke ontwikkelingen we zien en welke invloed deze ontwikkelingen mogelijk hebben op de samenleving in Westervoort. Toekomstvisie en transformatie agenda Samen Sterk In 2020 is de toekomstvisie en transformatie agenda vastgesteld. In het document Samen Sterk zijn acties opgenomen die handen en voeten geven aan de activiteiten die worden ondernomen om een bijdrage te leveren aan de inclusieve samenleving. Door de decentralisaties is meer lokaal maatwerk mogelijk. Samen met de lokale samenleving zoeken we naar andere, betaalbare oplossingen om binnen de gestelde financiële kaders diensten te bieden. Tegelijkertijd zijn we door de sturing vanuit het landelijke beleid als overheid soms gebonden aan regels en budgetten die tegengesteld werken aan de uitdaging die voor ons ligt. Het abonnementstarief binnen de WMO
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
23
bijvoorbeeld, helpt niet in het stimuleren van de zelfredzaamheid en de vele verwijzers binnen de Jeugdwet maken grip op de toegekende zorg lastig. In 2021 wordt volop gewerkt aan de acties die zijn beschreven. De verwachting is dat deze acties in 2022 zullen worden voortgezet. Om het belang hiervan te benadrukken zullen de speerpunten van het nieuwe beleid in 2022 hieraan gewijd zijn. Corona (speerpunt) Ondanks alle onzekerheden die Corona met zich mee bracht bleken de maatschappelijke instellingen en verenigingen een sterke “fundering” van de samenleving tijdens de Lock down. Hier kunnen we trots op zijn. Door de coronamaatregelen werd de fysieke hulpverlening tot een minimum beperkt. De lichamelijke verzorging en huishoudelijke ondersteuning gingen zoveel mogelijk door, maar voor de andere vormen van begeleiding, coaching en ondersteuning werden andere oplossingen gevonden, zoals: telefonisch contact, beeldbellen, inzetten en gebruikmaken van bestaande hulpverleningssites, Whatsappen, wandel coaching, dagbesteding op afstand, in plaats van dagbesteding op locatie, huisbezoeken afleggen en het inzetten van vrijwilligers via () . Deze creatieve manieren van ondersteuning willen we graag vast houden en in de toekomst verder gebruiken.
Dit doen we door in overleg de samenwerking en dialoog tussen inwoners en deze partijen te stimuleren, te faciliteren en initiatieven te ondersteunen. Wij verleggen steeds meer de focus van professionele zorg naar voorliggende algemene voorzieningen. Op dit moment is nog onvoldoende aan te geven welke gevolgen Corona heeft voor de inzet van zorg en ondersteuning. De verwachting is wel dat zich veel problemen gaan voordoen. Er wordt, onder andere door zorgverleners in de eerste lijn, geconstateerd dat er een groep inwoners is, die na Corona te hebben doorgemaakt, langdurig met klachten blijft kampen. Dit is de zogenaamde Long Covid. Wat dit gaat betekenen voor inzet van ondersteuning vanuit de gemeente is nog niet te zeggen. Het kan dus zo zijn dat we een beroep gaan doen op de compensatie gelden die wij hiervoor ontvangen als gemeente. Ook op de arbeidsmarkt zien we de invloed van Corona terug. Beroepen waar het eind 2020 lastig is om werk in te vinden zijn onder andere administratief-financiële beroepen (zoals administratief medewerkers), beroepen in de cultuursector (zoals bibliotheekmedewerkers) en beroepen in de dienstverlening, evenementen en reizen (zoals horecamedewerkers). Het aantal jongeren was hierin naar verhouding oververtegenwoordigd. Zij verloren aan het begin van de coronacrisis vaker hun baan dan de oudere leeftijdsgroepen.
Dit komt door twee factoren die elkaar versterkten. Zo zijn de horeca en de detailhandel twee snel en sterk getroffen sectoren, waarin relatief veel jongeren werken. Tegelijkertijd zijn er ook nog kansrijke beroepen waar meer vraag dan aanbod is, zoals hogere ICT-beroepen (zoals softwareontwikkelaars en netwerkspecialisten), zorgberoepen (zoals verpleegkundigen en verzorgenden IG), veel technische beroepen (zoals elektriciens, machinemonteurs en elektrotechnisch ingenieurs), maar bijvoorbeeld ook vrachtwagenchauffeurs. Wat voor de langere termijn belangrijk is, is dat de coronacrisis bestaande ontwikkelingen op de arbeidsmarkt een impuls geeft. Bedrijven reorganiseren om productiever te worden en voeren robotisering en automatisering versneld in. Ook thuiswerken zal veel vaker voorkomen om kosten van reizen en kantoorhuur te besparen. Beschermd wonen Er zijn afspraken gemaakt tussen VNG en het Ministerie van VWS over de decentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. De ontwikkeling van het objectieve verdeelmodel zal in 10 jaar tijd verlopen van historisch verdeeld over de centrumgemeenten naar objectief verdeeld over alle gemeenten. De invoeringsdatum is verschoven van 1 januari 2022 naar 1 januari 2023. Gemeenten zijn verplicht om gedurende het ingroei pad van 10 jaar regionaal samen te werken.
Het is nog niet duidelijk of de Maatschappelijke opvang op termijn ook wordt gedecentraliseerd naar alle gemeenten. Voorlopig blijft de gemeente Arnhem de centrumgemeente voor dit onderdeel. De gemeenten in de regio GelderlandMidden werken samen in het programma ‘Samen aan Zet’ aan de regionale transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. 2022 staat in het teken van het maken van praktische
24
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
werkafspraken binnen de regio om 1 januari 2023 ook in de uitvoering samen te werken op het gebied van beschermd thuis. Wijziging woonplaatsbeginsel Jeugdwet 2022 Per 1 januari 2022 wordt het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht. De wetswijziging moet de uitvoering van het woonplaatsbeginsel makkelijker en eenduidiger maken. Ook moeten de administratieve lasten erdoor verminderen. Tot 2022 was het niet altijd snel duidelijk welke gemeente verantwoordelijk is tijdens een lopend hulpverleningstraject. Tijdens een hulpverleningstraject zijn er soms meerdere mutaties in de woonplaats van een kind. De aanpassing van het woonplaatsbeginsel houdt in dat wordt aangesloten bij de inschrijving van de jeugdige zelf in de Basisregistratie Personen (BRP). Hierbij worden de volgende 2 situaties onderscheiden: • •
Jeugdhulp zonder verblijf: de gemeente waar de jeugdige volgens het BRP staat ingeschreven is verantwoordelijk Jeugdhulp met verblijf: de gemeente waar de jeugdige volgens het BRP stond ingeschreven voorafgaand aan de verhuizing naar de verblijfsplek is en blijft verantwoordelijk.
Dit moet leiden tot meer duidelijkheid en lagere uitvoeringslasten. Daarnaast sluit het nieuwe woonplaatsbeginsel beter aan bij de uitgangspunten van de Jeugdwet. De oorspronkelijke gemeente blijft verantwoordelijk voor een jeugdige waardoor die gemeente gestimuleerd wordt om te investeren in preventie. Deze wijziging van het woonplaatsbeginsel betekent dat, vanaf datum inwerkingtreding van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel de nieuwe instroom beoordeeld dient te worden aan de hand van bovenstaand nieuwe woonplaatsbeginsel. Ook de migratiegroep, de zittende populatie van jeugdigen die nu en op datum inwerkingtreding van de wet jeugdhulp ontvangen uit hoofde van de Jeugdwet, valt onder de Wet wijziging woonplaatsbeginsel. Deze groep moet dus opnieuw beoordeeld worden. Na het eerste kwartaal van 2022 zal duidelijk zijn of en op welke wijze dit in financiële zin gevolgen heeft voor onze gemeente. Ontwikkeling tarieven Jeugdbescherming en Jeugdreclassering In het rapport ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’ van de Inspectie Gezondheidszorg en jeugd (november 2019) komen veel problemen in de organisatie en uitvoering van de jeugdbescherming naar voren. Die worden ook in Gelderland herkend.
De organisaties die met veiligheid en bescherming te maken hebben en de jeugdhulpregio’s in Gelderland (G7) hebben met elkaar een agenda opgesteld met concrete actiepunten, om de bescherming van jeugdigen te verbeteren: de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming (GVJB). Het is de bedoeling om per ingang van 1 januari 2022 uniforme producten, tarieven en contracten te hebben gerealiseerd met daarbij gedeelde afspraken over processen, aanpak en samenwerking. De besluitvorming hierover is in september 2021 afgerond. De tarieven voor de Gecertificeerde Instellingen in onze regio worden met ingang van 1 januari 2022 met 4% verhoogd. Daar staan afspraken tegenover die moeten leiden tot een afname van het aantal beschermingsmaatregelen (o.a. Onder Toezicht Stelling en Voogdij) en van de kosten voor de inzet van specialistische jeugdzorg. De nieuwe contracten voor de jeugdbescherming 2022 worden in het najaar 2021 aanbesteed en ingeregeld. We kunnen nu nog niet aangeven hoe groot deze gevolgen zullen zijn op de totale uitgaven voor jeugdzorg in 2022. Ontwikkeling tarieven Groepsbegeleiding WMO Op regionale schaal van MGR / InkoopSDCG heeft discussie plaatsgevonden over de hoogte van de tarieven Groepsbegeleiding WMO. Naar aanleiding van die discussie zijn de tarieven in de loop van 2021 voor dit product verhoogd.
Deze tariefsverhoging voor Groepsbegeleiding WMO zal er toe leiden dat de voorgestelde bezuinigingen op WMO maatwerkvoorzieningen in het herstelplan minder hoog zullen zijn dan in het plan is aangegeven. Om de voorgestelde bezuiniging toch zoveel mogelijk te behalen indiceert de gemeente Westervoort de dagbesteding nu niet meer op basis van dagdelen maar op basis van aanwezigheidsuren. Nieuwe wet inburgering
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
25
Per 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Deze nieuwe wet betekent een taakverzwaring voor de gemeente ten opzichte van de taken onder het huidige stelsel. In het huidige stelsel is de gemeente verantwoordelijk voor het regelen van huisvesting, werk & inkomen en maatschappelijke begeleiding. Waar nodig regelt zij extra ondersteuning in het voorliggende veld of in de reguliere zorg. Onder de nieuwe wet krijgt de gemeente er taken bij. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de gehele keten van brede intake en opstellen participatieplan (PIP), aanbod leerroutes tot en met het behalen van de inburgering en handhaving wanneer nodig. Daarnaast dient de gemeente statushouders zes maanden financieel te ontzorgen door betaling van aantal vaste lasten uit de uitkering met daarnaast ondersteuning naar financiële zelfredzaamheid. De inzet is dat de kosten binnen het te ontvangen budget vallen van de rijksoverheid. Doelgroepenvervoer De kosten in het doelgroepenvervoer laten de laatste jaren een stijging zien. Daarom heeft het college ingestemd met het verder uitwerken van het Plan van aanpak maatregelen doelgroepenvervoer. Daarin zijn een aantal maatregelen opgenomen die voor besluitvorming zijn voorgelegd aan de Raad zoals de wijzigingen in de Verordening Maatschappelijke ondersteuning (juni 2021) en nog voorgelegd gaan worden zoals Verordening Leerlingenvervoer.
De verwachte financiële gevolgen van alle maatregelen zijn reeds meegenomen in het Herstelplan. Mochten maatregelen niet doorgevoerd kunnen worden dan heeft dit direct consequenties voor de verwachte kosten van het doelgroepenvervoer. Bij het implementeren wordt rekening gehouden met het leveren van maatwerk. Ontwikkelingen Scalabor SW-bedrijf Er zal onderhandeld gaan worden tussen de deelnemende gemeenten en Scalabor over de voortzetting van het contract vanaf 2023. Aandachtspunt hierbij zal zijn dat als gevolg van de afnemende populatie bij een gelijkblijvend service- en ondersteuningsniveau, een meerprijs per deelnemende inwoner voor gestegen kosten zal moeten worden betaald.
26
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
2.2 Wat gaan we daarvoor doen? Speerpunten Naast al ingezet beleid worden speerpunten beschreven. Dit betreft onderwerpen waar extra aandacht of inzet voor wordt gevraagd. Hoofddoel: De basis op orde Dit zijn de speerpunten: 2.1
Acties opgave Samen Sterk
Doel
Uitvoering geven aan de, in Samen Sterk opgenomen, transformatie agenda.
toelichting
Met het vaststellen van de notitie Samen Sterk is ook de transformatie-agenda voor de jaren 2021 en 2022 vastgesteld. Welke acties gaan we in deze jaren in gang zetten en afronden is daarmee door de gemeenteraad vastgesteld. Het college streeft ernaar met deze agenda grip te krijgen op het sociaal domein en de uitgaven in dat domein en wil door de onderverdeling in drie ontwikkellijnen (innovatie, preventie en inkoop en regie) werken aan verbeteringen. De acties die opgenomen zijn in Samen Sterk vallen onder dit speerpunt. Conform de afspraken die met de raad gemaakt zijn wordt de raad regelmatig bijgepraat en geïnformeerd over de voortgang.
Risico’s
Wijzigingen in Rijksbeleid zijn een risico. Doelen kunnen soms alleen bereikt worden door investeringen te doen terwijl de opbrengst niet altijd vooraf is vast te stellen.
Planning
Begin 2021 is gestart met het oppakken van de acties. We streven ernaar de acties afgerond te hebben in de loop van 2022.
Financiën
Zoals in Samen Sterk is opgenomen, is meer grip en beheersing van de uitgaven één van de doelstellingen. We sturen daarom op acties die het volgende opleveren: 1 betere zorg en dienstverlening 2 preventieve voorzieningen 3 beperkingen van de uitgaven
Participatie
Bij het vormgeven van de acties in dit speerpunt worden inwoners gevraagd input te leveren op, voor hen, relevant onderwerpen. De participatieraad wordt eveneens meegenomen in de vormgeving van dit speerpunt.
Onderstaande indicatoren zijn overgenomen uit het document Samen Sterk. Dit zijn de indicatoren waar op gerapporteerd zal worden in de P&C cyclus en de kwartaalrapportages. Het betreft de indicatoren die horen bij de acties die beschreven staan in Samen Sterk en hun streefwaarden. Indicator
Waar te vinden?
Hoe vaak?
startwaarde
Streefwaarde
Aantal uren huishoudelijke ondersteuning per inwoner
Central Station (CS)
1 x 2019: 3,07 uur per jaar
2,5 uur gemiddeld
Tevredenheid over huishoudelijke ondersteuning
Client ervaringsonderzoek
1 x 2019: 86% per jaar
85%
Aantal maatwerkvoorzieningen dagbesteding
CS
Per Stand 31-12-19: 59 Daling van kwartaal 5% aantal voorzieningen WMO
Gebruik doelgroepenvervoer dagbesteding
Rapportages BVO DRAN/CS
1 x Stand 31-12-19: 43 Daling van 3% per aantal cliënten jaar
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
27
Gebruik voorliggende voorzieningen dagbesteding binnen eigen gemeente
Aanbieders en welzijnsstichting
1 x 2021 per jaar
Toename van 5% aantal cliënten
Aantal individuele voorzieningen jeugdhulp
CS
Per Stand 31-12-19: kwartaal 641
Daling van 3% aantal voorzieningen
Aantal contacten SOJGGZ
Rapportage SOJGGZ
1 x 2021 per jaar
Blijft gelijk
Aantal voorliggende voorzieningen (op basis van subsidies)
Jaarlijkse rapportage aanbieders voorliggende voorzieningen
1 x 2021 per jaar
Toename aantal cliënten
Aantal ingezette ervaringsdeskundigen
Jaarlijkse rapportage aanbieders
1 x 2021 per jaar
Toename
Gebruik dagbesteding ouderen vanaf 67 jaar
CS
1 x Stand op 31-12-19: Daling van per 33 10% aantal jaar voorzieningen
Eenzaamheidsscore
Waarstaatjegemeente.nl
1 x 2016: 43,8% per jaar
verbetering
Gebruik terrein gebonden verblijf
CS
1 x Aantal voorzi. in per 2019: 6 jaar
Daling van 15% aantal voorzieningen
Verblijfsduur terrein gebonden verblijf
CS
1 x 2019: 389 dagen per jaar
verkorting
Aantal Rapportage aanbieders begeleidingstrajecten aanleren opvoedingsvaardigheden bij ouders
1 x 2021 per jaar
Toename aantal trajecten
Aantal leerlingen met risico op onderwijsachterstand
Waarstaatjegemeente.nl
1 x 2017: 15% per jaar
Daling naar 10%
Aantal plaatsen VVE
Subsidiebeschikkingen
1 x 2020: 30 per jaar
Blijft gelijk
Looptijd inzet individuele voorzieningen
CS
1 x 2021 per jaar
Daling van 3% gemiddelde looptijd
Score kwaliteit van zorg
Client ervaringsonderzoek
1 x 2019: 74% per jaar
Tevredenheid 75%
Score kwaliteit van de hulpverleners
Client ervaringsonderzoek
1 x 2019: 83% per jaar
Tevredenheid blijft gelijk
28
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
Tijdigheid berichtenverkeer
CS
1 x 2021 per jaar
95% van berichten is tijdig
Hoofddoel: Meedoen naar vermogen Dit zijn de speerpunten: 2.2
Bestuursopdracht Regionale Sociale Dienst (RSD) 2022-2023
Doel
Met de bestuursopdracht willen we investeren in onze inwoners. Dit omdat we het belangrijk vinden en omdat het nodig is. We willen onze inwoners naar werk brengen en als dit niet mogelijk is anderszins laten participeren in de Liemerse samenleving.
Toelichting
De gemeenteraden van Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben de RSD in 2018 een opdracht gegeven om meer mensen naar werk te laten uitstromen, meer doelgroepen te bedienen en te sturen op vooraf geformuleerde doelstellingen. Deze opdracht loopt van 1 januari 2019 tot 1 juli 2021. Nu de huidige opdracht ten einde loopt, is er in de raadsvergadering van 22 juni 2021 een bestuursopdracht aan uw raad voorgelegd. Waarom een bestuursopdracht? • Met de bestuursopdracht willen we investeren in onze inwoners. Dit omdat we het belangrijk vinden en omdat het nodig is. We willen onze inwoners naar werk brengen en als dit niet mogelijk is anderszins laten participeren in de Liemerse samenleving. Meedoen verhoogt het welbevinden van inwoners en geeft eigenwaarde en zelfvertrouwen. • We willen mensen perspectief bieden en voorkomen dat mensen in een slechte maatschappelijke positie terecht komen. De huidige economische omstandigheden (Covid-19 crisis) vraagt dit ook van ons. We willen investeren in de RSD zodat de organisatie in staat is om deze maatschappelijke opgave te verwezenlijken. Naast de maatschappelijke effecten levert het ook geld op. We verstrekken immers minder uitkeringen. En we constateren uit de evaluatie Businesscase dat deze aanpak werkt.
• We gaan de bestuursopdracht aan voor de duur van 2,5 jaar, maken hierover prestatieafspraken, evalueren en sturen, indien nodig, tussentijds bij. Bestuursopdracht voor de RSD Bij het opstellen van de bestuursopdracht is uitgegaan van de bevindingen en aanbevelingen uit de evaluatie, klanttevredenheidsonderzoeken en de huidige economische omstandigheden. De opdracht die we de RSD mee willen geven voor de komende jaren is het voortzetten van de huidige opdracht, met een extra focus. • Blijf de focus leggen op mensen met perspectief op werk. • Geef extra aandacht aan mensen met een migratieachtergrond,
• • • • •
mensen met een arbeidsbeperking en aan jongeren tot 27 jaar. Geef de begeleiding van zorgklanten (trede 1 en 2a) een structureel karakter. Focus bij de besteding van de extra middelen van Rijk en provincie op de uitvoering en de resultaten voor de Liemerse inwoners. Investeer hiervoor in de samenwerking binnen de Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland. Benut de verkregen positie als netwerkorganisatie voor de realisering van de bestuurlijke opdracht. Blijf binnen de financiële kaders.
Programmabegroting Westervoort 2022-2025 - Programma 2 Maatschappij
Risico’s
Gedurende de looptijd van de bestaande opdracht is een pandemie uitgebroken. Deze is van grote invloed op de economie en de arbeidsmarkt. Door de maatregelen om Covid-19 in te dammen, zijn veel ondernemers hard geraakt. Het Rijk heeft daarom diverse regelingen opgezet om de ondernemers te ondersteunen. De RSD voert een aantal van deze regelingen uit. De RSD heeft in korte tijd de regeling uitgewerkt naar de uitvoeringspraktijk, zodat ondernemers direct geholpen konden worden. Niemand weet precies hoelang deze Covid-19 crisis nog duurt en welke maatregelen nog nodig zijn. De maatregelen hebben een directe link met een opleving of dip in de economie. Het is daarom moeilijk om te voorspellen wat de arbeidsmarkt en het bijstandsbestand in de komende jaren gaan doen.
Planning
1 julii 2021 t/m 31 december 2023: Bestuursopdracht RSD
Financiën Participatie:
De Cliëntenraad van de RSD is actief betrokken geweest bij de totstandkoming van deze bestuursopdracht.
Hoofddoel: Zelfredzaamheid naar vermogen Dit zijn de speerpunten: 2.3
Aanpak laaggeletterdheid en de verbinding met het sociaal domein
Doel
Verbinding van de aanpak laaggeletterdheid met de uitvoering van de Participatiewet en schuldhulpverlening
Toelichting
Uit onderzoek blijkt dat 14% van de inwoners van de gemeente Westervoort laaggeletterd is. Dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 12% en ruim boven het gemiddelde van 7% in de regio Midden-Gelderland. Laaggeletterdheid gaat niet alleen over lezen, schrijven en rekenen, maar ook over digitale vaardigheden. In het regionaal programma volwasseneducatie en aanpak laaggeletterdheid 2021-2024 is opgenomen dat we met onze aanpak willen bereiken dat inwoners basisvaardigheden beheersen om beter mee te kunnen doen in de samenleving. We willen vooral meer inzetten op het bereiken van laaggeletterden met Nederlands als moedertaal (NT1), omdat deze doelgroep door schaamte een hogere drempel ervaart om, bijvoorbeeld, een traject te volgen. Door een verbinding te maken met het sociaal domein bereiken we de NT1 doelgroep beter. We willen hiermee beginnen door afspraken te maken over de signalering van laaggeletterdheid door de consulenten Werk & Inkomen (RSD), schuldhulpverlening en bijzondere bijstand en over de verwijzing van inwoners naar het educatieaanbod.
Risico’s
De bewustwording van laaggeletterdheid en de nut en noodzaak van de aanpak daarvan komt onvoldoende tot stand, waardoor we de doelgroep niet/minder goed bereiken.
Planning
In 2021 zijn we aan de slag gegaan met een plan van aanpak om deze verbinding te leggen. Dit plan willen we vervolgens implementeren in 2022.
Financiën
De uitvoering van dit speerpunt gebeurt budgettair neutraal.
Participatie
We gaan als gemeente, met ondersteuning van Stichting Lezen en Schrijven, aan de slag met de RSD, de collega’s van schuldhulpverlening en bijzondere bijstand, maar ook het Liemers Taalhuis waar partijen als de bibliotheek (taalhuiscoördinator), Mikado en ROC Rijn IJssel samenwerken.
29
30