Vragenuur PW - Voortgang sierteelt

Raadsvergadering 23 september 2025 Agendapunt 14 | Vragenuur Sierteelt – voortgang Nadat de Raad op 25 maart jl. aan de hand van de Initiatiefnota Sierteelt van Progressief Westerveld en Partij van de Arbeid in dialoog was gegaan met organisaties van burgers en telers, en met andere betrokken partnerorganisaties, werd op 27 mei jl. een raadsdebat gehouden over de Initiatiefnota. Dit debat leidde tot een aangenomen motie, die het College verzoekt juridische mogelijkheden te onderzoeken om de impact van sierteelt te beperken, de resultaten van dit onderzoek aan de raad voor te leggen al dan niet in de vorm van raadsvoorstellen. De termijn waarop de resultaten van het onderzoek aan de Raad zouden moeten zijn voorgelegd, staat in de motie niet gespecificeerd. Wel werd in het debat vastgesteld dat dit nog binnen deze raadsperiode zou dienen te gebeuren. Inmiddels zijn niet alleen bij de Provincie (op basis van de Wet Natuurbescherming), maar ook bij de Gemeente Westerveld handhavingsverzoeken ingediend, waarbij ook aspecten van gezondheid en de bescherming van kwetsbare groepen aan de orde werden gesteld. De Gemeente heeft die formeeljuridisch afgewezen, waardoor in ieder geval dit jaar sierteelt heeft plaats gevonden in de nabijheid van bijvoorbeeld scholen en overige bebouwing.

Juridische procedures hierover zijn nog gaande, maar hebben voor het jaar 2025 geen gevolgen gehad of kunnen hebben.. Om te voorkomen dat ook het jaar 2026 een op dit punt ‘verloren jaar’ zal worden vanwege het feit dat het (poot-)seizoen in de sierteelt wederom een aanvang heeft genomen, deze vraag aan het College: 1. Wat is de huidige meer precieze inschatting ten aanzien van de indiening van het in de motie van 27 mei 2025 gevraagde onderzoek naar juridische mogelijkheden; en hoe verhoudt dat zich tot de aanvang van het volgende teeltseizoen? Eén element is in het debat van 27 mei slechts zijdelings aan de orde geweest, en wel het al dan niet verlengen en herzien van het huidige ‘Convenant’ tussen de Gemeente Westerveld en enkele telers, dat getekend werd in februari 2020 en volgens de tekst een looptijd heeft van vijf jaar. Op dat punt deze vraag aan het College: 2. Is het College voornemens dit Convenant, dat in 2025 formeel afloopt, te verlengen, en zo ja is het College voornemens de inhoud van het Convenant aan te passen met het oog op de ontwikkelingen van de afgelopen 5 jaar?

Een derde vraag komt voort uit de zeer recente uitspraak van de Raad van State inzake het “Wijzigingsplan Nieuwbouw koloniewoningen Hooiweg Noord". Dit wijzigingsplan is niet in stand gebleven op interessante gronden. Een samenvatting van de uitspraak van de Raad van State is bijgevoegd als bijlage. Dit alles leidt tot devolgende vraag: 3. Wat is de eerste appreciatie van deze uitspraak en is het College doordrongen van de mogelijke gevolgen van deze uitspraak voor de Woningbouw in Westerveld?

Bijlage Samenvatting Uitspraak Raad van State 202202632/1/R3 1. De Gemeente Westerveld heeft op 8 maart 2025 een wijzigingsplan Nieuwbouw koloniewoningen Hooiweg Noord" vastgesteld. Dit wijzigingsplan maakt de ontwikkeling van acht nieuwbouwwoningen mogelijk. De acht bestemmingsvlakken met de nieuwe bestemming "Woning - Koloniewoningen" hebben betrekking op percelen van ongeveer 20 m diep en 37 m breed en deze vlakken zijn aan drie zijden omgeven door bestemmingsvlakken met de bestemming "Agrarisch". 2. Daartegen is door verschillende partijen beroep ingesteld. In de uitspraak zijn die benoemd als ‘Appellant sub 1’ (verzamelnaam voor meerdere omwonenden) en ‘Appellant sub 2’ (een melkrundveehouder, pachter omliggende gronden). Alle appellanten zijn volgens de RvS ontvankelijk. De Maatschappij van Weldadigheid heeft als verpachter in de procedure geparticipeerd, maar niet als partij. 3. De RvS bepaalt dat niet de Omgevingswet, maar de daarvóór geldende Wet RO nog van toepassing is. De wijzigingsbevoegdheid van het College is neergelegd in het bestemmingsplan "Beschermd dorpsgezicht Frederiksoord-Wilhelminaoord". Daarin is de planlocatie aangewezen als "wro-zone - wijzigingsgebied 4". Binnen deze gebiedsaanduiding is het mogelijk om de agrarische bestemming onder een aantal voorwaarden te wijzigen in de bestemming "Wonen Koloniewoningen".

Het wijzigingsplan "Nieuwbouw koloniewoningen Hooiweg Noord" maakt de ontwikkeling van acht nieuwbouwwoningen mogelijk (zie onder 1) 4. Alle argumentatie van Appellanten inzake ‘Draagvlak’, ‘Aantasting cultuurhistorische waarden en landschap’, ‘Mogelijke afsluiting Hooiweg’, ‘Natuurnetwerk Nederland’, ‘Soortenbescherming’, en ‘Afweging nut en noodzaak’ wordt door de RvS afgewezen. Daarmee zijn de appellanten sub 1 van het toneel. 5. Appellant sub 2 brengt vervolgens naar voren dat de gronden met een agrarische bestemming die zijn gelegen direct om de gronden die met het wijzigingsplan de bestemming "Wonen Koloniewoningen" krijgen, door hem worden gebruikt om gewassen te telen. Bij die teelt worden ook gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. Dit is een gebruik van die gronden dat op grond van het bestemmingsplan is toegestaan. Volgens hem heeft het college bij het vaststellen van het wijzigingsplan geen rekening gehouden met de gevolgen die het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen kunnen hebben op de gezondheid van omwonenden. Het College heeft nagelaten een locatie-specifiek onderzoek te doen naar de deze mogelijke gevolgen. Het college heeft dan ook niet voldoende gemotiveerd waarom de woonfunctie op een korte afstand van de agrarische functie in dit geval in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. 6.

Het College stelt daartegenover dat de agrariër op dit moment geen gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. De Maatschappij van Weldadigheid voegt daaraan toe dat in het kader van de pachtovereenkomst gebruik door derden, waarbij wel gewasbeschermingsmiddelen gaan worden gebruikt niet zal worden toegestaan. Het College stelt dan ook dat voldoende is gewaarborgd dat binnen een zone van 50 m van de koloniewoningen geen teeltactiviteiten zullen worden verricht en dus ook geen gewasbeschermingsmiddelen zullen worden gebruikt. 7. De RvS gaat daar niet in mee. Zij laat de pachtovereenkomst voor wat die is, en stelt simpelweg: “Op grond van het bestemmingsplan mag op gronden met die bestemming een agrarisch bedrijf worden uitgeoefend. Een agrarisch bedrijf is gelet op de definitie in dat plan onder meer een bedrijf dat is gericht op het voortbrengen van producten door middel van het telen van gewassen. Dit betekent dat op de gronden direct aansluitend op de gronden die de bestemming "Wonen - Koloniewoningen" hebben gekregen en waar gewoond mag worden, gewassen mogen

worden geteeld en gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden gebruikt. Het college heeft zich er geen rekenschap van gegeven dat met het wijzigingsplan wonen mogelijk wordt gemaakt op een afstand van 0 m tot gronden waarop gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden gebruikt.” Het College had dus moeten uitgaan van de maximale mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt en niet van het huidige gebruik alleen. 8. De RvS merkt tenslotte subtiel op: “Uit wat het college heeft opgemerkt in zijn schriftelijke reactie op het betoog van appellant sub 2 leidt de Afdeling af dat het college van oordeel is dat in dit geval een afstand van 50 m zou moeten worden aangehouden tussen de gronden met een woonfunctie en de gronden waarop gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Zoals uit het vorenstaande blijkt, ontstaat met het wijzigingsplan een situatie waarin die afstand niet wordt gewaarborgd.” 9. Daarop besluit de RvS dat het op deze grond het beroep slaagt en het wijzigingsplan niet in stand kan blijven.