Uitvoeringsplan Vroegsignalering Westerveld (conceptversie voor college)

Vroegsignalering Westerveld Uitvoeringsplan

Versie 3 mei 2021

1

Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1 1.1 Vroegsignalering Westerveld 1.2 Doel en resultaat 1.3 Afbakening 1.4 Randvoorwaarden 1.4.1 Privacy 1.4.2 Financiën 1.4.3 Centrale melding en matching 1.4.4 Inzet professionals Hoofdstuk 2 2.1 Aanbod tot hulp 2.2 Landelijke convenant en overeenkomsten 2.3 Kosten Hoofdstuk 3 3.1 Aanpak 3.1 Fase Melding 3.2 Fase Huisbezoek 3.2.1 Verwijzing bij problematische schulden 3.2.2 Hulp bij betalingsregelingen 3.3 Fase Terugkoppeling 3.4 fase Nazorg Hoofdstuk 4 4.1 Monitoren 4.2 Evaluatie 4.3 Risico Hoofdstuk 5 Communicatie 2

Inleiding De schuldenproblematiek van Nederlandse huishoudens is de afgelopen jaren verhard. Bijna één op de vijf Nederlandse huishoudens heeft een risicovolle of problematische schuld. Dit betreft bijna 1,2 miljoen huishoudens, waarvan er jaarlijks slechts ca 90.000 bij de schuldhulpverlening aankomen. Bij het bestrijden van schuldenproblematiek is een belangrijk probleem dat mensen met schulden zich vaak in een te late fase melden bij de schuldhulpverlening, vaak pas vijf jaar na het ontstaan van de eerste betalingsachterstanden. Redenen hiervoor zijn: - Schaamte om te bekennen dat het niet lukt om de eigen financiën te managen. Er rust nog altijd een taboe op het hebben van schulden; - Mensen denken te lang dat ze zelf nog een oplossing te kunnen vinden; - De weg naar de hulpverlening is niet bekend. Taalproblemen en een te beperkt netwerk kunnen daar een rol bij spelen. Gevolg is dat wanneer iemand zich uiteindelijk tot de schuldhulpverlening wendt, de schuld inmiddels is opgelopen tot gemiddeld ruim € 40.000,- en er gemiddeld 14 schuldeisers zijn. Het is dus zaak om er ‘eerder bij’ te zijn. Vroegsignalering van schulden vormt het instrument dat hiervoor kan worden ingezet. Financiële problemen ontwrichten het functioneren van een huishouden enorm. Of het nu gaat om een eenpersoonshuishouden, of een gezin met kinderen.

Het lijkt erop dat alles alleen nog maar om geld draait. Vaste lasten, zoals huur en energie, kunnen niet meer of niet op tijd worden betaald. Uit landelijke cijfers blijkt dat tussen de eerste betalingsachterstand en aanmelding bij de gemeentelijke schuldhulpverlening vaak zo’n vijf jaar ligt. Onderzoek wijst verder uit dat bij huurachterstanden schulden doorgaans al veel langer bestaan en bij meerdere schuldeisers zoals zorgverzekeraars en nutsbedrijven. Wanneer de aanpak van die schulden en de onderliggende (financiële) problematiek niet tijdig plaatsvindt, dreigt huisuitzetting, aanmelding voor bronheffing of afsluiten van nutsvoorzieningen.

3

Hoofdstuk 1. Waarom Vroegsignalering? Door inzet van outreachende hulpverlening worden inwoners uitgenodigd samen te zoeken naar oplossingen voor hun financiële problemen. Op het moment dat een inwoner deze hulp accepteert kan er vanuit schuldhulpverlening breder gekeken worden naar andere signalen over betalingsachterstanden.

Per 1 januari 2021 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening(hierna: Wgs) aangepast. Daarin is opgenomen dat vroegsignalering een wettelijk uit te voeren taak is van de gemeente. Zo heeft vroegsignalering nu een wettelijke basis gekregen in plaats van een beleidsmatige. De wet geeft signaalgevers de mogelijkheid om signalen betreffende betalingsachterstanden door te geven aan de gemeente. Vroegsignalering is een onderdeel van de gehele aanpak schulden. De aanpak schulden bestaat verder nog uit: preventie, curatie (schulddienstverlening en ondersteuning schuldstabilisatie) en nazorg. Dit uitvoeringsplan beperkt zich tot het vraagstuk van vroegsignalering van schulden. Hiermee willen we in de gemeente Westerveld komen tot een werkwijze om de uitvoering van vroegsignalering schulden in het eerste half jaar van 2021 te kunnen starten met de uitvoering. Financieel rendement Investeren in vroegsignalering loont. Onder andere uit onderzoek naar het rendement van vroegsignalering, dat door Panteia is uitgevoerd in 2014 in Amsterdam. Uit deze analyse blijkt dat elke geïnvesteerd euro de gemeente Amsterdam € 1,96 oplevert, en de maatschappij als geheel zelfs € 2,18. Maatschappelijk rendement Wanneer schuldproblemen eerder worden gesignaleerd en aangepakt, biedt dat voor alle betrokkenen een positief resultaat.

In de eerste plaats voor de inwoner met schulden, die hierdoor perspectief heeft op een stabiele financiële situatie. Dit geeft ruimte voor andere zaken als werk en/of opvoeding van de kinderen. De signaalgever heeft het voordeel dat achterstanden minder hoog oplopen en eerder tot een oplossing komen. Voor ons, de gemeente is het belangrijk dat inwoners eerder aankomen bij de schuldhulpverlening, met een (problematische) schuld die minder complex is en effectiever aangepakt kan worden. Op de lange termijn betekent dit minder kosten voor intensieve hulp bij schulden en voor andere hulpverlening. 1.1 Vroegsignalering in Westerveld Wij investeren jaarlijks in goede schuldhulpverlening, ook in preventie. Hiermee proberen we problematische schulden en crisissituaties te voorkomen. In 2021 starten we met vroegsignalering van schulden. Dit in samenwerking met woningbouwcorporaties, energiebedrijven, zorgverzekeraars en waterleveranciers. 4

Vroegsignalering omvat de volgende elementen: - Een tijdig signaal van verschillende signaalgevers; - Snel contact maken en het goede gesprek voeren met de beginnende wanbetaler dmv een huisbezoek; - Het voorkomen van ernstige sancties en afsluitingen dan wel ontruimingen; - Het opstellen van een geldplan en een voorzieningencheck, zijn inkomsten en uitgaven in balans, zijn alle toeslagen waar iemand recht op heeft aangevraagd? - Een stevige basis leggen voor regelmatige betalingen van vaste lasten; - Inzet best passende dienstverlening. Bijvoorbeeld, indien er sprake is van een bijstandsuitkering dan kan de regelmatige betaling, indien daar ruimte voor is, rechtstreeks aan de signaalgever worden gedaan (zogeheten derden betalingen); - Investeren in administratieve vaardigheden; - Het inventariseren van oorzaken. Versterken van competenties om herhaling te voorkomen; - Een voorlopig plan van aanpak. 1.2 Doel en resultaat Ons doel met vroegsignalering is: ‘Het verkennen van de mogelijkheid om, op basis van betalingsachterstanden vaste lasten, een vindplaats te creëren voor vroegsignalering van dreigende schulden.

Met een outreachende aanpak bieden we in een vroeg stadium ondersteuning aan de inwoner bij dreigende financiële problemen, waardoor het aantal problematische schuldenaren in de gemeente verminderd.’ Met als beoogd resultaat:  Inwoners in de gemeente krijgen eerder ondersteuning bij dreigende financiële problemen;  Inwoners in de gemeente zijn beter in staat hun eigen problemen tijdig aan te pakken (gedragsverandering);  De kosten voor de maatschappij worden verminderd;  Minder uitstaande betalingsachterstanden bij aangesloten signaalgevers. Bij de aanpak dient de inbreng van alle betrokken partijen te worden meegenomen. Met de aanpak willen we bereiken dat de inwoner geholpen wordt met zijn/haar financiële probleem, maar eventueel ook met andere hulpvragen en dat er een duurzame oplossing komt. Het resultaat van een geslaagde interventie is dat: 1. Er inzicht is in de oorzaken van de achterstand(en) en of er sprake is van problematische schulden; 2. Duidelijk is welke schulden/betalingsachterstanden er zijn; 3.

Er een geldplan ligt, waarin: • er (indien mogelijk) een basis is gelegd voor het herstel van de regelmatige betaling van de vaste lasten; • duidelijk is of er ruimte is, en zo ja welke om de achterstand in te lopen, indien er geen sprake is van problematische schulden; • duidelijk is of er problematische schulden zijn en of er een aanmelding schulddienstverlening is of wordt gedaan en welke andere dienstverlening binnen schulddienstverlening nodig is; • duidelijk is welke andere flankerende hulp nodig is. 5

Het voorlopig plan van aanpak geeft dus de oplossingsrichting aan. De daadwerkelijke uitvoering start daarna. 1.3 Afbakening Vroegsignalering van schulden is onderdeel van een groter geheel van dienstverlening op het gebied van financiële problemen en schulden. Deze onderwerpen maken geen deel uit van dit uitvoeringsplan. Dit uitvoeringsplan beschrijft de nieuwe maatregelen en de nieuwe dienstverlening. Deze vormt een aanvulling op de bestaande reguliere dienstverlening die we al bieden aan onze inwoners met financiële en/of andere problemen. In dit uitvoeringsplan worden uitsluitend die processen en interventies beschreven die nieuw zijn. Na de interventie van vroegsignalering volgt altijd een warme overdracht naar de reguliere hulpverlening. 1.4 Randvoorwaarden: 1.4.1 Privacy De verwerking van persoonsgegevens binnen het project vindt alleen plaats voor zover dat is toegestaan op grond van de geldende wet- en regelgeving op het gebied van privacy bescherming. Het is ten allen tijden belangrijk dat de privacy van de cliënt wordt gewaarborgd. Als het gaat om de vaste lasten, bestaat er t.a.v.

betalingsachterstanden voor huur, energie, water en ziektekostenpremies specifieke regelgeving die uitwisseling van informatie zonder toestemming van de debiteur onder voorwaarden toestaat (Regeling wanbetaling zorgverzekering4, Regeling afsluiten elektriciteit en gas van kleinverbruiker en Regeling afsluitbeleid voor kleinverbruikers van drinkwater). 1.4.2. Financiën Het uitvoeren van de vroegsignaleringstaak is niet iets wat budgettair neutraal toegevoegd kan worden aan het bestaande takenpakket van de gemeente. Echter, er is dit jaar -enige formatieruimte bij de ervaringswerker. Daar gaan wij mee starten. Voor aanschaf van de webbased applicatie zal ook budget noodzakelijk zijn. Resulterende besparingen worden pas na enige tijd zichtbaar. 1.4.3. Centrale melding en matching Als kernelementen voor een effectieve aanpak is dat signaalgevers centraal betalingsachterstanden melden, dat die meldingen vervolgens snel en adequaat worden opgepakt en dit resulteert in een concreet plan voor de oplossing van de (financiële) problemen. Over het doen van de meldingen moeten afspraken worden gemaakt met de deelnemende signaalgevers. Omwille van de privacywetgeving worden afspraken over criteria en de gegevens die in een melding worden opgenomen, vastgelegd in (landelijke)convenanten.

Om zeker te weten dat sprake is van een (dreigende) problematische schuldsituatie kan ervoor gekozen worden om pas een vroegsignaleringstraject te starten bij een samenloop van verschillende meldingen. De uitwerking van de aanpak staat verder uitgewerkt in hoofdstuk 2. Voor het genereren van een lijst met adressen die kunnen worden bezocht, moet een keuze worden gemaakt voor een matchingsysteem. 6

1.4.4. Inzet professionals Vanwege de omstandigheden waarin wanbetalers verkeren (vaak meerdere schulden, schroom, trots, achterliggende problematiek e.d.) en complexiteit van de materie, heeft het de voorkeur professionals in te zetten bij het oppakken van meldingen en het onderzoeken van onderliggende oorzaken. Wij hebben de keuze al gemaakt om die taak bij de ervaringswerker neer te leggen.

7

Hoofdstuk 2. Aanbod tot hulp Op het moment dat de inwoner vanuit vroegsignalering het hulpaanbod aanvaardt, hebben wij vanuit de gemeente diverse mogelijkheden tot onze beschikking. Een voorbeeld is de voorzieningenwijzer, het opstellen van een geldplan of warme overdracht naar de GKB. Zodra de inwoner het hulpaanbod aanvaardt en hiermee zelf een formele aanvraag doet voor schuldhulpverlening worden alle betrokken signaalgevers hierover geïnformeerd. Wanneer een inwoner niet bereikt wordt, of geen hulpaanbod wil, vindt hierover geen terugkoppeling plaats naar de signaalgever. De terugmelding van het wel aanvaarden van het hulpaanbod is van belang zodat de signaalgever haar eigen incassoproces kan aanpassen. 2.1 De aanpak in het kort: o Uitvoeren van maatschappelijk verantwoorde incasso door signaalgever zelf, direct na ontstaan achterstand (steekproefsgewijs controleren); o Een tijdig signaal inzake achterstand van de signaalgever naar gemeente; o Snel contact maken (outreachend) door gemeente; o Het voorkomen van ernstige sancties en afsluitingen dan wel ontruimingen; o Het opstellen van een voorlopig plan van aanpak en voorzieningencheck; zijn inkomsten en uitgaven in balans, zijn alle toeslagen waar iemand recht op heeft aangevraagd, evt.

door inzet voorzieningenwijzer; o Een stevige basis leggen voor regelmatige betalingen van vaste lasten; o Inzet best passende dienstverlening binnen de ketenaanpak; o Binnen 28 dagen na aanvaarding hulpaanbod door inwoner wordt er een voorlopig plan van aanpak opgesteld, met een analyse van de situatie en een diagnose voor het eventuele vervolgtraject. Als het een quick fix kan zijn dan wordt er ter plekke contact opgenomen met de signaalgevers en betaalafspraken gemaakt. 2.2 Landelijke convenant en overeenkomsten De signaalgevers zijn via hun koepelorganisaties aangesloten bij het Landelijk Convenant Vroegsignalering. Via de VNG gaan wij ons als individuele gemeente ook op aansluiten. Als gemeente Westerveld zullen wij met woningcorporaties Actium en Woonconcept een convenant moeten sluiten. Tevens is er een verwerkersovereenkomst in de maak met de schuldhulpverlener, Gemeentelijke Kredietbank (GKB). 2.3 Kosten Hieronder is een concept opzet begroting uitgewerkt. De nieuwe uitvoeringswerkzaamheden betreffen o.a. het huisbezoek, een voorlopig plan van aanpak opstellen en het registreren in een nieuw systeem. Als inwoners verwezen worden voor een intakegesprek omdat er sprake is van schulden, dan gaat het gewone reguliere proces lopen. Dit geldt ook voor een verwijzing in verband met andere hulpvragen.

Vroegsignalering kan betekenen dat de instroom in schuldhulpverlening toeneemt. Daar staat tegenover dat inwoners eerder in beeld zijn en geholpen worden en dat scheelt crisiswerk, wat altijd veel tijd kost. Dit kan overigens wel betekenen dat de kosten voor het reguliere schuldenaanbod van de gemeente tijdelijk stijgen. Ervaringscijfers uit verschillende gemeenten geven een gemiddeld beeld dat als uitgangspunt is gehanteerd: - Minder dan 10% van de aangemelde huishoudens is al bekend bij de schuldhulpverlening; - Ongeveer 70% van de aangemelde huishoudens wordt bereikt met een huisbezoek; 8

-

-

Voor de bereikte huishoudens wordt een voorlopig plan van aanpak gemaakt waarin de oplossingsrichting beschreven staat. Aansluitend volgt een warme overdracht naar de reguliere dienstverlening; Per geslaagd vroegsignaleringstraject is het landelijk referentietarief gehanteerd van € 625,00.

Vroegsignalering bespaart o.a. op kosten van langdurige en intensieve schuldhulpverlening, deurwaarders – en incassokosten, ontruimingskosten, kosten van maatschappelijke opvang en kosten van bijstand etc. Daarnaast levert het niet of moeilijker te kwantificeren baten op zoals een betere eigenwaarde en het voorkomen van generatie-armoede. Het geeft de betrokkene een beter toekomstperspectief. De kosten voor de inzet op de wettelijke vroegsignalering zoals deze nu wordt beoogd in Westerveld bestaat uit kosten van inzet personeel, kosten van automatisering en kosten ten aanzien van communicatie. Begroting: Activiteit Ervaringswerker Applicatie voor ontvangen van signalen Communicatiemateriaal en training

Kosten Nttb Nttb Nttb

Dekking Armoedebudget Schuldhulpverleningsbudget Armoedebudget

Begrenzing De inzet van de ervaringswerker t.a.v. de huisbezoeken wordt met de inzet van deze middelen begrensd op maximaal 30 af te leggen huisbezoeken per maand.

9

Hoofdstuk 3. Aanpak Bij vroegsignalering wachten we niet tot een inwoner zich meldt, maar gaan we actief op signalen van schuldeisers af. Deze aanpak is 'outreachend'. De werkwijze binnen de aanpak is verdeeld in een aantal fases. Hieronder is per fase beschreven op welke wijze wordt gewerkt.

3.1 Fase Melding Het moment waarop het signaal betrekking heeft, heeft invloed op het succes van vroegsignalering. Te vroeg benaderen van inwoners kan gezien worden als bemoeizucht en mogelijk eigen initiatief belemmeren. Een ander probleem is dat bij te vroeg benaderen vaak sprake is van grote aantallen. Het oppakken van alle meldingen brengt hoge uitvoeringskosten met zich mee en is onvoldoende effectief en efficiënt. Bovendien is er bij een te vroege interventie mogelijk onvoldoende sprake van de, volgens de AVG, vereiste proportionaliteit en subsidiariteit. Het moment waarop vroegsignalering zich het beste kan richten is het moment waarop met redelijke zekerheid gezegd kan worden dat er financiële problemen zijn en dat deze problemen nog niet geëscaleerd zijn. Niet te laat zijn, maar ook niet te vroeg. Het ideale moment voor vroegsignalering kan gevonden worden door het matchen van signalen. Verschillende signalen hebben een verschillende voorspellende waarde voor financiële problemen. Een enkelvoudige betalingsachterstand heeft over het algemeen een kleinere voorspellende waarde dan een betalingsachterstand bij twee of meer schuldeisers. We gaan de enkelvoudige meldingen wel oppakken wanneer de capaciteit dat toelaat.

Met de signaalgever moet dan wel worden afgesproken dat het moet gaan om waardevolle signalen, dus in een stadium waarbij is te voorzien dat er echt ondersteuning nodig is. Daarnaast kunnen de signalen op persoonsniveau worden verrijkt met informatie uit het BRP. Hierbij wordt bekeken of de inwoner al bekend is bij de hulpverlening of gebruikmaakt van voorzieningen. In verband met privacywetgeving zal hiermee zeer terughoudend worden omgegaan. Een belangrijk uitgangspunt is dat er alleen wordt gekeken of de inwoner bekend is, en niet welke hulpverlening en problemen er aan de orde zijn. Tot slot, bij het selecteren van signalen kan verder nog worden gekeken naar de hoogte van de achterstand en de kwetsbaarheid van de groep. Bij het laatste kan gedacht worden aan 10

achterstanden bij de zorgverzekeraar (omdat daarmee ook jongeren worden meegenomen) of achterstanden bij gezinnen met kinderen. Om een goede matching te kunnen maken worden de signalen iedere maand op hetzelfde moment (de 25e van de maand) vanuit de signaalgevers ontvangen. Het streven is om zoveel mogelijk een huisbezoek in te plannen wanneer er een waardevol signaal ontvangen is. Wanneer dat niet passend is en of qua capaciteit niet mogelijk is, wordt op basis van de prioritering op een andere manier contact gelegd met de inwoner, zoals via telefoon, sms/WhatsApp, mail, brief of kaart . Het selecteren op de meest waardevolle meldingen gebeurt op basis van de volgende criteria en in de volgende prioritering: 1. Huishoudens met kinderen; 2. Huishoudens met huurachterstand; 3. Huishoudens met meer dan 2 matches. 4. Meerdere (enkelvoudige) meldingen in het afgelopen halfjaar; 5. Hoogte achterstand; 6. Inwoner al bekend bij GKB of overige hulpverlening(*); (*)Wanneer de inwoner al bekend is, wordt er geen huisbezoek gedaan.

Administratieve afhandeling Omdat vroegsignalering een wettelijke taak is en wij op voorhand niet exact kunnen inschatten om hoeveel signalen het zal gaan en wij wél verplicht zijn om op ieder signaal een reactie te geven richting de inwoner is ervoor gekozen om een onderscheid in prioriteit aan te brengen. Situaties die niet vallen onder de geprioriteerde doelgroep voor een huisbezoek zullen wij telefonisch, per brief, email, sms of what’s app benaderen. Wij wijzen inwoners dan op de mogelijkheid om zelf hulp te vragen binnen de ketenaanpak. We zorgen er in elk geval voor dat er op ieder signaal een reactie richting de inwoner wordt afgegeven

In schema ziet het er als volgt uit: Soort Urgente meldingen (*) Huisbezoek

Aantallen onbeperkt

Middel Crisis melding & melding van een woningcorporatie

Tijd Zelfde dag

30

Telefonisch

onbeperkt

Binnen 14 dagen Binnen 14 werkdagen

Brief

onbeperkt

> 500 euro & 2 of meer verschillende meldingen/signalen op 1 adres Enkelvoudige signalen van >500 EURO OF herhalende signalen in een periode van 3 maanden opeenvolgend ongeacht het bedrag. Ook surplus huisbezoeken (dus meer huisbezoeken dan 30 volgens onze gematchde signalen en criteria, moeten naar telefonisch). > 150 euro totale betalingsachterstand op 1 adres TOT 500 euro

Email/sms/what’s app

onbeperkt < 150 euro totale betalingsachterstand op 1 adres

Binnen 5 dagen Binnen 5 dagen

(*)Urgente melding kan zijn een huisuitzetting. Sociaal team ontvangt melding van Actium. Probeert te achterhalen waar iemand bekend is en wordt WMW ingeschakeld om ontruiming te voorkomen of opvang te organiseren. Wanneer mensen geen contact willen wordt de OGGZ ingeschakeld.

3.2 Fase Huisbezoek 11

Binnen 14 dagen na melding wordt een eerste huisbezoek gedaan. Bij het huisbezoek stelt de ervaringswerker eerst vast wat er bij het huishouden aan de hand is. Wat maakt dat zij niet aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen? Na de diagnose legt de ervaringswerker enkele noodverbanden. Dat kan bijvoorbeeld op de volgende manieren:  Inkomen op orde brengen (aanvragen bijzondere bijstand, toeslagen, kwijtschelding, fondsen, voedselbank, minimaregelingen) (Geldplan)  Beslagvrije voet checken  Betalingsregeling  Voorzieningenwijzer  Informatie en advies  Doorverwijzen hulp bij thuisadministratie  Regelen budgetbeheer Indien nodig wordt de inwoner vervolgens door de ervaringswerker warm overgedragen aan Schuldhulpverlening (GKB) of andere gespecialiseerde hulpverlening. Het eindproduct van vroegsignalering is dus een noodverband en/of een (geld)plan voor aansluitende hulpverlening inclusief een warme overdracht. Indien de inwoner niet thuis is, volgt een tweede aanbelpoging. Bij de eerste keer niet thuis wordt een flyer achtergelaten met het verzoek contact op te nemen. Als de inwoner dat wil, dan mag de afspraak ook op het gemeentehuis plaatsvinden. De inwoner kan ook afzien van het aanbod of niet reageren binnen 4 weken. Dan stopt het hulpverleningsaanbod en wordt er ook niets teruggekoppeld aan de signaalgever.

Bij acceptie van het hulpaanbod wordt binnen een termijn van 8 weken na het eerste gesprek besloten of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt en dus overgedragen wordt aan de GKB. In een beschikking wordt dit besluit verwoord. Hier staat ook in dat er een melding gedaan wordt bij CKI. Tevens staat in de beschikking kort het plan van aanpak omschreven. Indien nodig wordt de inwoner toegeleid naar hulp vanuit andere leefgebieden. Dat is als de inwoner mogelijk hulpvragen heeft op andere leefgebieden en hierbij (ook) ondersteuning wenst. In dat geval zal de desbetreffende consulent vanuit die leefgebieden daarover contact met de inwoner opnemen. 3.2.1 Verwijzing bij problematische schulden Indien tijdens het huisbezoek duidelijk blijkt dat er sprake is van problematische schulden, dan is snelle actie geboden. Ook wel Quick fix genoemd. Een Quick fix passen we toe wanneer we bijvoorbeeld bij een inwoner komen waarbij er sprake is van een snel op te lossen betalingsachterstand. Er wordt dan ter plekke contact opgenomen met de signaalgevers en worden er betaalafspraken gemaakt. Hiermee voorkom je dat iemand in de schulddienstverlening terecht komt. De schulden lopen niet verder op en het scheelt de gemeente veel geld.

3.2.2 Hulp bij betalingsregelingen Indien een inwoner (een) betalingsregeling(en) wil treffen, maar daar hulp bij nodig heeft, dan kan de inwoner daarbij ondersteuning krijgen. De inwoner maakt of zelf de afspraken 12

met de desbetreffende signaalgever, of krijgt hulp bij en advies van de ervaringswerker over hoe hij dit kan doen nadat er een machtiging hiertoe getekend is.

3.3 Fase Terugkoppeling De ervaringswerker communiceert via het meldingssysteem met de signaalgever binnen 28 werkdagen over de uitkomsten, dan wel afspraken met de inwoner mits de inwoner het hulpaanbod heeft geaccepteerd. De ervaringswerker streeft er naar om binnen 2 weken na het ontvangen van het signaal het eerste gesprek met de inwoner te hebben waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. Er wordt gestreefd binnen deze 4 weken een voorlopig plan van aanpak te hebben. Zodra hulp geaccepteerd is, vindt terugkoppeling plaats naar de betrokken signaalgevers. De ervaringswerker wijst de inwoner er tijdens het eerste gesprek op dat de betalingen van de vaste lasten direct dienen te worden hervat. Mochten de inkomsten van de inwoner daartoe niet toereikend zijn of onmiddellijke hervatting om een andere reden niet haalbaar zijn, dan informeert de ervaringswerker de betreffende signaalgever(s) daarover en wordt bekeken of het periodiek verschuldigde termijnbedrag de daaropvolgende maand kan worden ingelopen of dat er een andere oplossing voorhanden is. Dit betreft uitsluitend het deel gericht op de achterstand. Er worden geen andere details rondom psychisch-sociale problematiek of andere persoonlijke zaken teruggekoppeld. Als een signaal leidt tot een hulpverleningstraject dan krijgt de signaalgever een terugkoppeling en worden ze betrokken bij het vervolg.

De terugkoppeling bevat in ieder geval:  Welke afspraak is er gemaakt rondom de lopende betaling van de vaste lasten;  Wat is lange termijnaanpak, het perspectief, ten aanzien van de schulden. Gaat het alleen om achterstanden of zijn er problematische schulden.

3.4 Fase Nazorg Zes maanden na de terugkoppeling wordt samen met de signaalgever bekeken of de reguliere maandelijkse lasten goed betaald worden. Indien dit niet het geval is, gaat de ervaringswerker opnieuw op huisbezoek.

13

Hoofdstuk 4. Monitoring Om te beoordelen wat de effecten zijn van de aanpak Vroegsignalering, is het noodzakelijk vanaf de start een 0-meting te doen en de werkzaamheden, doorlooptijden en resultaten vast te leggen en te monitoren. 4.1 Monitoren Monitoren gaat verder dan alleen het inzichtelijk maken van de financiële cijfers. De cijfers moeten worden aangevuld met ervaringen om meer betekenis te kunnen geven aan de cijfers en deze beter te kunnen duiden. Om de uitkomsten te kunnen meten voorziet de applicatie in managementinformatie. Met de informatie uit het monitoren kan ingespeeld worden op ontwikkelingen & trends en kan er bijgestuurd worden waar nodig.

Het moet mogelijk zijn om uitgebreide managementrapportages te maken. Via de rapportages zijn onder andere de volgende zaken inzichtelijk te maken:      

Aantal signalen per signaalgevers; Aantallen en soorten opgepakte signalen, inclusief combinaties van signaalgevers bij meervoudige of opeenvolgende signalen; Contact(pogingen), inclusief de wijze en momenten van contact en de contactpogingen die tot de hoogste mate van bereik hebben geleid; Bereikte resultaten vanuit deze contactmomenten en/of –pogingen, zoals wel of geen hulpvraag, quick fix, start traject GKB; Welke (combinaties van) soorten signalen leiden tot de beste resultaten; Doorlooptijden van de meldingen.

Er is tevens een landelijk monitoringsinstrument in de maak welke Divosa op zal nemen in haar benchmark Armoede en Schulden. In juni 2021 wordt dit instrument verwacht. We zullen ons laten informeren en bezien of we hierbij aan gaan sluiten. 4.2 Evaluatie Daarnaast is het belangrijk dat jaarlijks een evaluatie van de aanpak plaatsvindt. Het is immers van belang te weten welke resultaten worden gerealiseerd en welke middelen dat vraagt (effectmeting). Bekeken moet worden hoe een dergelijke evaluatie, op een goede wijze, kan worden uitgevoerd. In Q2 2022 zal de eerste evaluatie over het jaar 2021 plaatsvinden. Om monitoring en evaluatie goed vorm te kunnen geven is het van belang dat de geregistreerde gegevens ook bewaard blijven. Hiervoor gelden de wettelijke termijn van zes maanden zoals opgenomen in de Archiefwet. Wij zullen ons dan ook strak aan die termijnen houden. 4.3 Risico We nemen contact op met onze inwoners op basis van signalen van betalingsachterstanden van derden. We kunnen niet voorspellen wat we ophalen als we aan de slag zijn. We weten ook niet exact hoeveel signalen we kunnen verwachten. Statistiek van InfoRing (*)laat zien dat het voor onze gemeente gemiddeld zal gaan om 146 unieke signalen aangaande betalingsachterstanden per maand. (*)https://vroegsignalering.nl/nl/data?uuid=92217b2d-3068-4e05-8bf1-4654a76c8036

14

Hoofdstuk 5 Communicatie We willen dat het vroegsignalering zo breed mogelijk bekendheid krijgt. Hierbij stellen wij de volgende kaders: • De partijen trekken gezamenlijk op in alle communicatie-uitingen. Dit doen wij vanuit onze eigen identiteit maar met dezelfde boodschap. De landelijke campagne Kom uit je Schuld – kom jij eruit dient daarbij als basis. • Wij toetsen onze communicatiemiddelen en de toon die wij daarbij gebruiken bij onze ervaringswerker in generatie-armoede en sociale uitsluiting.

15