Toelichting TAM-omgevingsplan
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Westeinde 171 Wapserveen TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Westeinde 171 Wap serveen vastgesteld Inhoudsopgave Motivering 3 BJZ.nu 2 Bestemmingsplannen TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Westeinde 171 Wap serveen vastgesteld Motivering BJZ.nu 3 Bestemmingsplannen Ruimtelijke motivering Wapserveen, Westeinde 171 Augustus 2026 Status: Vastgesteld \ Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 1 Ruimtelijke motivering (TAM-omgevingsplan) Westeinde 171, Wapserveen Plannaam: TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Westeinde 171 Wapserveen Plantype: Ruimtelijke motivering ten behoeve van een wijziging van het omgevingsplan Bij TAM: NL.IMRO.1701.509TAMWesteinde171-0002 Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 | INLEIDING ............................................................. | 4 1.1 | AANLEIDING .............................................................................................................. | 4 1.2 | LIGGING VAN HET PLANGEBIED ......................................................................................... | 4 1.3 | HET OMGEVINGSPLAN ................................................................................................... | 4 1.4 | LEESWIJZER ..............................................................................................................
| 5 HOOFDSTUK 2 | BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE ................................ | 6 HOOFDSTUK 3 | PLANBESCHRIJVING .................................................. | 8 3.1 | HET VOORNEMEN ........................................................................................................ | 8 3.2 | INFRASTRUCTUUR EN OPENBARE RUIMTE ............................................................................ | 10 HOOFDSTUK 4 | LANDSCHAPPELIJKE EN STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN 11 4.1 | ALGEMEEN .............................................................................................................. | 11 4.2 | LADDER VOOR DUURZAME VERSTEDELIJKING ....................................................................... | 11 4.3 | LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN ........................................................................................ | 12 HOOFDSTUK 5 | BELEIDSKADERS .................................................... | 14 5.1 | RIJKSBELEID ........................................................................................................... | 14 5.2 | PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................. | 16 5.3 | GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................
| 20 HOOFDSTUK 6 | OMGEVINGSVEILIGHEID .......................................... | 24 HOOFDSTUK 7 | BESCHERMEN VAN DE WATERBELANGEN ....................... | 26 7.1 | VIGEREND BELEID ..................................................................................................... | 26 7.2 | WATERASPECTEN ...................................................................................................... | 27 7.3 | WATERTOETSPROCES EN WATERHUISHOUDING PLANGEBIED ...................................................... | 27 7.4 | CONCLUSIE ............................................................................................................. | 27 HOOFDSTUK 8 | BESCHERMING GEZONDHEID EN HET MILIEU .................. | 28 8.1 | GELUID DOOR ACTIVITEITEN ......................................................................................... | 28 8.2 | BODEMKWALITEIT ..................................................................................................... | 30 8.3 | LUCHTKWALITEIT ...................................................................................................... | 31 8.4 | GEUR ................................................................................................................... | 32 8.5 | TRILLINGSHINDER .....................................................................................................
| 33 8.6 | GEZONDHEID .......................................................................................................... | 34 HOOFDSTUK 9 | BESCHERMING VAN DE NATUUR ................................. | 35 9.1 | GEBIEDSBESCHERMING ............................................................................................... | 35 9.2 | SOORTENBESCHERMING .............................................................................................. | 36 9.3 | CONCLUSIE ............................................................................................................. | 37 HOOFDSTUK 10 | ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE | .......................... | 38 10.1 | WETTELIJK KADER | .................................................................................................. | 38 10.2 | ARCHEOLOGIE ...................................................................................................... | 38 10.3 | CULTUURHISTORIE ................................................................................................. | 38 10.4 | BESCHERMING VAN HET CULTUURHISTORISCH LANDSCHAP .................................................... | 39 10.5 | CONCLUSIE .......................................................................................................... | 39 HOOFDSTUK 11 | M.E.R.- BEOORDELING ............................................
| 40 11.1 | ALGEMEEN ........................................................................................................... | 40 11.2 | SITUATIE PLANGEBIED ............................................................................................. | 40 11.3 | CONCLUSIE .......................................................................................................... | 40 HOOFDSTUK 12 | ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ............................. | 41 BJZ.nu | 2 Ruimtelijke plannen en advies Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld 12.1 | ALGEMEEN ........................................................................................................... | 41 12.2 | KOSTENVERHAAL ................................................................................................... | 41 12.3 | SITUATIE PLANGEBIED ............................................................................................. | 41 HOOFDSTUK 13 | MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ...................... | 42 13.1 | PARTICIPATIE ....................................................................................................... | 42 13.2 | AFSTEMMING OVERLEGPARTNERS ................................................................................. | 42 13.3 | ZIENSWIJZEN .......................................................................................................
| 42 HOOFDSTUK 14 | JURIDISCHE VERANTWOORDING ................................ | 43 14.1 | INLEIDING ........................................................................................................... | 43 14.2 | OPZET VAN DE REGELS ............................................................................................. | 43 14.3 | VERANTWOORDING VAN DE | REGELS .............................................................................. | 44 BIJLAGEN BIJ DE RUIMTELIJKE MOTIVERING ........................................... | 45 BIJLAGE 1 | RUIMTELIJK KWALITEITSPLAN .......................................... | 46 BIJLAGE 2 | WATERTOETS ................................................................ | 47 BIJLAGE 3 | AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ................... | 48 BIJLAGE 4 | VERKENNEND BODEMONDERZOEK ...................................... | 49 BIJLAGE 5 | NADER BODEMONDERZOEK .............................................. | 50 BIJLAGE 6 | NOTITIE SPUITZONERING ................................................ | 51 BIJLAGE 7 | AERIUS-BEREKENING ...................................................... | 52 BIJLAGE 8 | QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ............................................ | 53 BIJLAGE 9 | NADER ONDERZOEK HUISMUSSEN EN VLEERMUIZEN ................
| 54 BJZ.nu | 3 Ruimtelijke plannen en advies Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 4 HOOFDSTUK 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding Maatschap Hartkamp aan de Westeinde 171 in Wapserveen heeft het melkveebedrijf aangemeld voor de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij (Hierna: LBV -regeling). Inmiddels hebben zij van het RVO een beschikking ontvangen. Het voornemen is om de vrijkom ende agrarische bedrijfsgebouwen te slopen en op basis van de ruimte-voor-ruimte regeling één compensatiewoning te realiseren. Op het erf zijn voldoende sloopmeters aanwezig voor de compensatie van een woning. Daarnaast blijft de huidige camping behouden. Tot slot is het voornemen om de gronden in eigendom van de maatschap in gebruik te nemen ten behoeve van akkerbouw. Hiervoor dient op het erf een schuur te worden gerealiseerd waar de machines kunnen worden gestald. De bedrijfswoning blijft behouden en hou dt ook tevens een agrarische functie. Ten behoeve van de LBV -regeling moet het omgevingsplan worden gewijzigd, in die zin dat het houden van dieren op deze locatie wordt uitgesloten. Verder is het realiseren van een compensatiewoning in strijd met het geldende omgevingsplan. Om voorliggend initiatief mogelijk te maken is een wijziging van het omgevingsplan nodig.
De gemeente Westerveld heeft middels een principebesluit (3 december 2024) besloten om onder voorwaarden medewerking te verlenen aan deze ontwikkeling. Hiervoor dient te worden aangetoond dat het voornemen in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet. 1.2 Ligging van het plangebied Het projectgebied ligt aan de Westeinde 171 in W apserveen in de gemeente Westerveld. Het projectgebied staat kadastraal bekend als gemeente Havelte, sectie N, nummer 16. In afbeelding 1.1 is de ligging van het projectgebied weergegeven. Afbeelding 1.1 Ligging projectgebied (Bron: Plattekaart.nl) 1.3 Het omgevingsplan Ter plaatse van het projectgebied is sprake van het omgevingsplan van rechtswege zoals deze in werking is getreden op 1 januari 2024. Het omgevingsplan van rechtswege bestaat ter plaatse uit de volgende documenten: • Omgevingsplan gemeente Westerveld;
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 5 • Kleinschalige hernieuwbare energie; • Buitengebied Westerveld. Voor de duiding van het planologisch regime van het projectgebied is met name het bestemmingsplan ‘buitengebied Havelte – agrarische gronden .’ van belang. Het omgevingsplan bevat in de huidige situatie namelijk uitsluitend de regels van de bruidsschat. Op basis van het bestemmingsplan ‘buitengebied Havelte – agrarische gronden’ is het projectgebied voorzien van de enkelbestemming ‘Agrarisch - 1’ met functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - agrarische bedrijfskavel grondgebonden bedrijf’ en ‘specifieke vorm van waarde – Wapserveen’. De voor ‘Agrarisch – 1’ aangewezen gronden zijn bestemd voor het uitoefenen van een grond gebonden agrarisch bedrijf Per gebied, ter plaatse van een agrarische bedrijfskavel, mogen binnen een aaneengesloten bouwblok van ten hoogste 1,5 hectare uitsluitend gebouwen en overkappingen ten behoeve van het ter plaatse gevestigde agrarisch bedrijf worden gebouwd. Tot slot gelden er nog de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 3’ en ‘Waarde – Landschap 1’. Deze dubbelbestemmingen zijn bestemd voor het behoud van de archeologische en landschappelijke waarden. 1.3.2 Opheffen strijdigheid Het is binnen de bestemming is het niet toegestaan om de woning te realiseren.
De beoogde ontwikkeling is daarmee is strijd met het geldend omgevingsplan (specifiek het tijdelijk deel van het omgevingsplan). Daarnaast is een voorwaarde van de LBV -regeling dat de mogelijkheden voor het houden van vee op de agrarische bedrijfsfunctie worden gestaakt en planologisch wegbestemd. Een ruimtelijk planologische procedure is noodzakelijk om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt bij het werken volgens de Omgevingswet. Er zijn tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) voor organisaties die bij de voorbereiding en inwerkingtreding van de wet nog geen gebruik kunnen maken van lokale of landelijke onderdelen van het DSO. Een van de tijdelijke alterna tieve maatregelen is de TAM -IMRO ofwel het TAM - omgevingsplan. Kort gezegd houdt TAM-IMRO in dat de huidige techniek voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet. Deze techniek betreft de bestaande uitwisselingsstandaard IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) en de bestaande voorziening Ruimtelijke Plannen. IMRO is een bekende en functionerende techniek. Juridisch maakt het TAM- omgevingsplan deel uit van het omgevingsplan van de gemeente. Technisch is het dat niet, waardoor aanvullende (voorrangs)regels noodzakelijk zijn. Hier wordt in hoofdstuk 14 nader op ingegaan.
1.4 Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 allereerst ingegaan op de huidige situatie. Hoofdstuk 3 en 4 gaan achtereenvolgens in op de gewenste situatie van het plangebied de bescherming van de landschappelijke en stedenbouwkundige waarden in en rondom het plangebied. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het relevante beleid beschreven. Hoofdstuk 6 gaat in op de omgevingsveiligheid, waarna in hoofdstuk 7 de bescherming van de waterbelangen wordt behandeld. Hoofstuk 8 en 9 gaan respectievelijk in op de bescherming van de gezondheid, het milieu en de natuur. Hoofdstuk 10 behandelt de archeologische en cultuurhistorische waarden. In hoofdstuk 11 komt de m.e.r.-beoordeling aan bod. Hoofdstuk 12 en 13 behandelen ten slotte de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het voornemen. Ten slotte wordt in hoofdstuk 14 ingegaan op de juridische planverantwoording. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 6 HOOFDSTUK 2 BESCHRIJVING HUIDIGE SITUATIE De ruimtelijk -functionele structuur van de omgeving bestaat hoofdzakelijk uit agrarische cultuurgronden en verspreid liggende (agrarische) bedrijfspercelen. De belangrijkste ruimtelijk e structuurdrager is de Westeinde. Het projectgebied wordt begrensd door agrarische cultuurgronden aan de noord - en oostzijde.
Aan de zuidzijde is de Westeinde gelegen en aan de westzijde de Beverietenweg. Het projectgebied bestaat uit een agrarisch melkveebedrijf met bedrijfswoning en een camping. Op het perceel zijn diverse agrarische opstallen aanwezig. Aan de noordzijde van het perceel is de kleinschalige boerencamping gelegen , hiervoor is een vergunning verleend door de gemeente Westerveld. Voor het overige bestaat het projectgebied uit erfverharding, mestopslag en kuilvoerplaten ten behoeve van het agrarische bedrijf. Aan de zuidzijde van het perceel is de bedrijfswoning gesitueerd. De bedrijfswoning bestaat uit een karakteristieke boerderij. In afbe elding 2.1 is een luchtfoto van de huidige situatie van het projectgebied en de directe omgeving weergegeven. Het projectgebied is hierop rood omlijnd. Afbeelding 2.2 toont een straatbeeldfoto genomen vanaf de Westeinde. Afbeelding 2.1 Luchtfoto huidige situatie projectgebied (Bron: PDOK, bewerkt)
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 7 Afbeelding 2.2 Straatbeeld huidige situatie projectgebied (Bron: Google Streetview, september 2023)
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 8 HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING 3.1 Het voornemen De voorgenomen ontwikkeling bestaat uit het herontwikkelen van het agrarische bedrijfsperceel aan de Westeinde 171 in Wapserveen met behulp van de LBV -regeling. Er zijn twee landelijke beëindigingsregelingen, namelijk de LBV -plus en LBV. Beide LBV -regelingen vergoeden het waardeverlies van de opstallen. Bij de LBV -plus worden ook de sloopkosten vergoed, daarom kan de sloop van opstallen in principe niet worden meegewogen in de kwaliteitsbalan s. Voor de Lbv - regeling ligt dat anders. Deze regeling biedt geen tegemoetkoming voor de sloopkosten. De toepassing hiervan is maatwerk. De sloop van eventuele andere opstallen, die niet vallen onder de sloopverplichting van de LBV-regelingen en waarvoor dus geen waardeverlies en sloopkosten worden gedekt, kunnen altijd deel uitmaken van de kwaliteitsbalans. Om het voornemen landschappelijk in te passen is een ruimtelijk kwaliteitsplan gemaakt. Deze is volledig opgenomen in bijlage 1. De initiatiefnemers maken gebruik van de LBV -regeling en willen gecompenseerd worden voor de sloop van de agrarische bedrijfsgebouwen door middel van een compensatiewoning op basis van de gemeentelijke handreiking en inspiratie ‘Vrijkomende agrarische bebouwing’.
Het voornemen bestaat om het bestaande perceel aan de Westeinde 171 in Wapserveen te herontwikkelen. Hiervoor worden alle landschapsontsie rende bebouwing gesloopt, maar blijft de bestaande kleinschalige camping behouden en blijft er een akkerbouwbedrijf aanwezig. Bij het bedrijf behoort nog 12 hectare in eigendom en worden, op basis van vaste huurcontracten, nog 8 hectare gehuurd. Deze gronden zullen worden beheert ten behoeve van het akkerbouwbedrijf. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 9 Afbeelding 3.1 Sloopopgave (Bron: BJZ.nu) Afbeelding 3.2 Erfinrichtingsplan (Bron: BJZ.nu)
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 10 3.2 Infrastructuur en openbare ruimte 3.2.1 Algemeen Op basis van de instructieregels zoals opgenomen in paragraaf 5.1.7 en 5.1.8 van het Bkl houdt het bevoegd gezag bij het evenwichtig toedelen van functies aan locaties rekening met het behoeden van de staat en werking van infrastructuur en het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen. In deze paragraaf wordt ingegaan op de verkeerssituatie en parkeerbehoefte van het plangebied. 3.2.2 Verkeer en parkeren Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie die daardoor ontstaat. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie ‘Parkeerkencijfers 2024 – Basis voor parkeernormering’ opgesteld. D eze kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van de verkeersgeneratie en het benodigde aantal parkeerplaatsen.
Qua functie, verstedelijkingsgraad, stedelijke zone, parkeernorm en verkeersgeneratie worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: • Verstedelijkingsgraad: niet stedelijk • Stedelijke zone: Buitengebied In de publicatie van de CROW is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet. Daarnaast wordt hierin een minimaal en maximaal aantal verkeersbewegingen voor de functies aangegeven. Functie Parkeernorm per woning Verkeersgeneratie per woning Koop, huis, vrijstaand 2,1 8,2 Parkeerbehoefte In voorliggend geval is er een parkeerbehoefte van (naar boven afgerond) 3 parkeerplaatsen. In het projectgebied is voldoende ruimte om de 3 parkeerplaatsen op te vangen op eigen terrein. Verkeersgeneratie en ontsluiting Het projectgebied wordt ontsloten aan de Westeinde. Deze weg is van voldoende capaciteit om de 8,2 verkeersbewegingen per etmaal te kunnen verwerken. 3.2.3 Conclusie Het voornemen houdt in voldoende mate rekening met de staat en werking van de infrastructuur en de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte. Het plan voldoet vanuit deze aspecten aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 11 HOOFDSTUK 4 L ANDSCHAPPELIJKE EN STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN 4.1 Algemeen In het vorige h oofdstuk is de gewenste ontwikkeling beschreven.
Dit hoofdstuk zal ingaan op hoe het plan rekening houdt met de ter plaatse aanwezige landschappelijke en stedenbouwkundige waarden. De waardering van de landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteit is altijd gebiedsspecifiek. Deze kunnen daarom worden benut binnen het ontwerp van een ruimtelijke ontwikkeling. De landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteit maken integraal onderdeel uit van de taak van overheden om in een omgevingsplan te voorzien in een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voor de landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteit zijn in afdeling 5.1.5 instructieregels opgesteld voor het beschermen van deze kwaliteiten. Deze gaan over de volgende onderwerpen: • Kustbescherming; • Waddenzee en Waddengebied; • Cultureel erfgoed en werelderfgoed; • Landelijke fiets- en wandelroutes; • Ladder voor duurzame verstedelijking. Het aspect ‘cultureel erfgoed en werelderfgoed’ zal in hoofdstuk 10 worden behandeld. In onderstaande paragraaf wordt ingegaan op de ladder voor duurzame verstedelijking en de gebiedsspecifieke landschappelijke en stedenbouwkundige kwaliteiten. 4.2 Ladder voor duurzame verstedelijking 4.2.1 Algemeen De Ladder is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen wordt beoordeeld of er echt behoefte aan is en of de ontwikkeling binnen het stedelijk gebied kan.
De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de Ladder is vereist. De Ladder wordt toegepast bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij de toetsing aan de ladder worden beide onderdelen van de Ladder meegenomen: • de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling; • bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen het bestaande stedelijk gebied in de behoefte te voorzien zijn verkend. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘stedelijk gebied’ en een ‘stedelijke ontwikkeling’.
Stedelijk gebied: Op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit toegelaten stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur, met uitzondering van stedelijk groen aan de rand van die bebouwing en lintbebouwing langs wegen, waterwegen of waterkeringen; Een s tedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is. Artikel 5.129g Bkl legt geen grens vast wat voldoende substantieel is. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. Er is een overzichtsuitspraak (ECLI:NL:RVS:2017:1724) over de Ladder. De Afdeling geeft hierin geen harde ondergrenzen, maar stelt wel 'in beginsel' grenzen. Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 12 4.2.2 Toetsing van het voornemen aan de Ladder voor duurzame verstedelijking In het kader van dit plan wordt voorgesteld om één compensatiewoning te realiseren op basis van de rood-voor-rood-regeling. Daarbij rijst de vraag of deze ontwikkeling dient te worden getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking, zoals opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De Ladder is uitsluitend van toepassing wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Of daar sprake van is, dient te worden beoordeeld aan de hand van aard, omvang en locatie van het initiatief. In dit geval betreft het de toevoeging van slechts één woning in het buitengebied, ter compensatie van de sloop van voormalige agrarische bebouwing. Het betreft daarmee een beperkte, incidentele ontwikkeling die plaatsvindt binnen de kaders van bestaand (provinciaal en gemeentelijk) beleid. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft zich meermaals uitgesproken over vergelijkbare situaties. In onder meer uitspraak ECLI:NL:RVS:2016:3150 oordeelde de Afdeling dat de bouw van één woning in het buitengebied geen stedelijke ontwikkeling vormt en dus niet aan de Ladder hoeft te worden getoetst.
Deze lijn is bevestigd in latere uitspraken, waaronder ECLI:NL:RVS:2021:2191 en ECLI:NL:R VS:2022:1577, waarin de Afdeling expliciet stelde dat het realiseren van een enkele woning, bijvoorbeeld in het kader van functieverandering of rood- voor- rood, in beginsel niet kwalificeert als een stedelijke ontwikkeling. Op basis van deze jurisprudentie kan worden geconcludeerd dat het realiseren van één compensatiewoning in het buitengebied geen stedelijke ontwikkeling betreft. Er is derhalve geen verplichting om een verantwoording op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking op te nemen. Gelet op vorenstaande is er geen sprake van een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het plan voldoet daarmee aan de instructieregels uit artikel 5.129g van het Bkl. 4.3 Landschappelijke waarden De bestaande woning op het perceel zal worden gerenoveerd en teruggebracht naar een karakteristieke vorm, waarmee recht wordt gedaan aan de cultuurhistorische context van de streek. In aansluiting hierop wordt een nieuwe kapschuur gerealiseerd ten behoeve van het akkerbouwbedrijf. Deze wordt zorgvuldig ingepast in het landschap, zodat het agrarische gebruik gecombineerd wordt met een passende ruimtelijke uitstraling.
Een kleinschalige camping, die reeds aanwezig is op het terrein, blijft behouden en blijft functioneren als rustieke verblijfsplek voor recreanten die de natuur op een kleinschalige manier willen beleven. Naast deze functies komt er een nieuw woonerf op het perceel, ingericht volgens principes die aansluiten bij de structuur van het traditionele boerenerf, met een dui delijke relatie tussen de gebouwen, het erf en het omliggende landschap. Ter versterking van de landschappelijke uitstraling wordt op het erf een kleine hoogstamboomgaard aangeplant. Verder wordt langs een van de perceelranden een rij bomen geplant die zorgt voor ritme en structuur, terwijl elders op het terrein een solitaire boom wordt geplant als markant element in de erfbeplanting. Een belangrijke ingreep in het kader van biodiversiteit en ecologische samenhang is de aanleg van een houtsingel. Deze singel beslaat een oppervlakte van ongeveer 685 vierkante meter en wordt beplant met een mix van inheemse bomen en struiken. De beplanting volgt een los plantverband dat zorgt voor een natuurlijke uitstraling en biedt tegelijkertijd schuil- en nestelgelegenheid voor tal van dieren. In de randen van deze singel wordt aanvullend geplant met soorten die zorgen voor bloei, vruchten en extra structuur. Tot slot wordt een beukenhaag aangelegd over een lengte van 107 meter.
Deze haag bestaat uit een enkele rij planten, met een dichte plantafstand om snel een gesloten en verzorgde groene afscheiding te vormen. De haag draagt bij aan de erfafbakening en versterkt de groene aankleding van het terrein. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 13 Met deze maatregelen wordt gestreefd naar een balans tussen functievern ieuwing en landschappelijke kwaliteit, waarbij het erf in samenhang met zijn omgeving wordt ontwikkeld tot een plek die zowel functioneel als esthetisch aansluit bij de identiteit van het Drentse landschap. Afbeelding 4.1 Erfinrichtingsplan (Bron: BJZ.nu)
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 14 HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADERS Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks -, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifiek voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. 5.1 Rijksbeleid 5.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 5.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 5.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust.
Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in m obiliteit.
Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en - veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 15 5.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies.
In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. 5.1.2 Instructieregels Rijk (AMvB’s) Het omgevingsplan bevat op basis van artikel 4.2 van de Omgevingswet voor het gehele grondgebied van de gemeente in ieder geval de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In afdeling 5.1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de instructieregels opgenomen voor het stellen van regels in het omgevingsplan.
Hieronder zijn de hoofdonderwerpen opgesomd waarvoor het Bkl instructieregels bevat: o waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2); o beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3); o beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; o beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; o het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; o het behouden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets - en wandelroutes , aanwijzing van woningbouwcategorieën; o het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8). Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen. In heel bijzondere gevallen kunnen B&W de Minister vragen om een ontheffing van bepaalde instructieregels te verlenen.
Dit volgt uit af deling 5.3 van het Bkl. In de onderbouwing moet worden ingegaan op de bovengenoemde onderwerpen, wanneer deze relevant zijn voor de betreffende ontwikkeling. Per onderwerp dient een toetsing plaats te vinden. 5.1.3 Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het Rijksbeleid In voorliggend geval betreft het een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er geen sprake is van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in de voorliggende ruimtelijke onderbouwing opgenomen ontwikkeling. In de volgende hoofdstukken wordt aangegeven hoe het pl an rekening houdt met de hoofdonderwerpen waarvoor het Bkl instructieregels bevat. Hoofdstuk 3 en 4 zijn reeds ingegaan op de instructieregels zoals vervat in paragraaf 5.1.5, 5.1.7 en 5.1.8 van het Bkl. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 16 5.2 Provinciaal beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste plannen zijn de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening. 5.2.1 Omgevingsvisie Drenthe 2022 5.2.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie is hét strategische kader voor de ruimtelijk -economische ontwikkeling van Drenthe.
De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk -economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. Als in de tekst wordt gesproken over ‘lange termijn’, betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is. De missie van de provincie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn samen met partners en de inwoners van Drenthe benoemd, te weten landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. 5.2.1.2 Ruimtelijke kwaliteit De ruimtelijke kwaliteit van Drenthe is hoog en de ruimtelijke identiteit is herkenbaar en beleefbaar. Het tot dusver gevoerde ruimtelijk beleid heeft ertoe geleid dat ontwikkelingen altijd in samenhang met de ondergrond en met besef van de cultuurhistorie hebben plaatsgevonden.
Er is evenwicht en onderscheid tussen stad en platteland, tussen rust en dynamiek, tussen historie en het heden. Het Drentsche landschap is rijk aan herinneringen aan vroegere bewoning, kent karakteristieke bebouwingspatronen, heeft hoge natuurwaarden en is beleefbaar. In Drenthe kan nog steeds openheid, rust, ruimte en duisternis worden ervaren. Deze aspecten worden in de rest van het land steeds zeldzamer en wordt door de samenleving steeds meer gewaardeerd. Omdat niet alle kernkwaliteiten goed te duiden zijn in het fysiek-ruimtelijk domein, zijn ze vertaald naar indicatoren. Rust is vertaald naar stilte en duisternis. Ruimte staat voor de openheid van het landschap. De kernkwaliteit natuur is uitgewerkt in het kunnen beleven en benutten van de natuur die Drenthe rijk is en daarnaast het beschermen om de biodiversiteit in stand te houden en te versterken. Oorspronkelijkheid is concreet gemaakt in de kernkwaliteiten cultuurhistorische, archeologische en aardkundige waarden. Veiligheid staat voor sociale, externe en verkeersveiligheid. De kernkwaliteiten noaberschap, menselijke maat en kleinschaligheid zijn lastig ruimtelijk te duiden, maar zijn meegenomen in de begrippen ‘leefbaarheid en ‘passend bij Drenthe’. De verschillende kernkwaliteiten zijn de basis van de kernkwaliteit landschap.
Er is immers een duidelijke relatie tussen de ondergrond, de historische ontwikkeling, leefbaarheid, ‘passend bij Drenthe’ en het landschap. Daar komt bij dat de gaafheid en de diversiteit van het Drentse landschap overal beleefbaar is binnen Drenthe. Daarmee vormt de kernkwaliteit landschap de kapstok voor de kernkwaliteiten. De kernkwaliteiten landschap, natuur, cultuurhistorie, archeologie en aardkundige waarden zijn middels kaartlagen inzich telijk gemaakt. In subparagraaf 5.2.1.3 wordt het plan aan de kernkwaliteiten getoetst. Landschap Het plan laat zien dat zorgvuldig is nagedacht over de inpassing in het landschap. In de eerste plaats wordt de bestaande woning teruggebracht naar een karakteristieke vorm, passend bij de historische boerderijbebouwing die kenmerkend is voor het Drentse landschap . Daarmee wordt invulling gegeven aan het streven om cultuurhistorische continuïteit te behouden en het oorspronkelijke karakter van het erf te versterken. Ook de sloop van bestaande schuren ten gunste van een compensatiewoning past binnen dit uitgangspunt, mits de nieuwe bebouwing qua vorm, schaal, materiaalgebruik en situering aansluit op de traditionele Drentse erfbebouwing. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 17 Natuur Op het vlak van n atuur sluit het plan goed aan bij het provinciale beleid.
Er wordt ingezet op de versterking van ecologische en landschappelijke waarden door de aanleg van beplanting met streekeigen soorten zoals beukenhagen, lindebomen en solitaire eiken. Daarnaast worden nieuwe landschapselementen toegevoegd, zoals een houtwal en boomgaard, wat de biodiversiteit ten goede komt. De aanwezigheid van deze elementen bevordert niet alleen de natuurwaarde, maar ook de landschappelijke samenhang en structuur. Wel verdient de kl einschalige camping (zoals in het noordelijke deel van het perceel gepland) aandacht met betrekking tot mogelijke verstoring van rust en duisternis. Doordat het al landschappelijk is ingepast, en met aanvullende maatregelen zoals beperking van verlichting en gereguleerd gebruik, kan dit onderdeel goed aansluiten bij het Drentse streven naar behoud van openheid en stilte. Cultuurhistorie Vanuit cultuurhistorisch perspectief is bovendien van belang dat het erf aansluit op de traditionele verkaveling van het landschap. Het ontwerp borduurt voort op de bestaande ruimtelijke structuur, waarbij het hoofdgebouw, de bijgebouwen, boomgaard, erven en groenstructuren samen een samenhangend geheel vormen. De opgenomen historische kaart uit 1950 onderbouwt de ligging van het erf en laat zien dat het project voortbouwt op de historische context. Daarmee draagt het bij aan de beleefbaarheid van de Drentse ruimtelijke identiteit.
Archeologie Het projectgebied bevindt zich in een gebied waar geen archeologische waarden van toepassing zijn. In paragraaf 10.2 wordt nader gemotiveerd dat er met voorliggend projectvoornemen geen archeologische waarden worden aangetast. Op basis van bovenstaande toetsing wordt geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de Omgevingsvisie Drenthe. 5.2.2 Omgevingsverordening De Provinciale Omgevingsverordening Drenthe (POV) is een belangrijk instrument om het omgevingsbeleid, zoals dat is opgenomen in de Omgevingsvisie Drenthe, uit te voeren. Provinciale staten hebben de Omgevingsverordening Drenthe op 3 oktober 2018 vastgesteld. In februari 2024 is de Omgevingsverordening voor het laatst gewijzigd. In voorliggend geval zijn de artikelen 3.1, 3.2, 3.15 en 3.16 van toepassing op het projectgebied. Artikel 3.1 Kernkwaliteit Landschap 1. Kernkwaliteit Landschap bestaat uit: a. Esdorpenlandschap; b. Esgehuchtenlandschap; c. Wegdorpenlandschap van de laagveenontginning; d. Wegdorpenlandschap van de veenrandontginning; e. Landschap van de Veenkoloniën; f. Landschap van de kolonien van Weldadigheid; g. Macrogradiënt; h. Wegpanorama; i. Harde grens stad en land. j. De landschappelijke kernkwaliteiten zijn voor elk gebied uitgewerkt in de Bijlage 1 Kernkwaliteiten Landschap. 3.
Een omgevingsplan dat betrekking heeft op een locatie gelegen in de Kernkwaliteit landschap: a. Houdt rekening met het behoud van de aanwezige kernkwaliteiten, en; b. bevat een beschrijving van de voorkomende kernkwaliteiten en de wijze waarop met de bescherming van de kernkwaliteiten is omgegaan. 4. Een omgevingsplan dat betrekking heeft op een stads- of dorpsrand houdt rekening met de aanwezige landschappelijke waarden. Toetsing aan artikel 3.1 Kernkwaliteit Landschap Het projectgebied ligt binnen de kernkwaliteit wegdorpenlandschap van de laagveenontginning (slagenlandschap). Dit landschapstype wordt gekenmerkt door ontginningsassen met langgerekte lintdorpen, grote open weidegebieden en een smalle, langgerekte verkaveling met een slotenpatroon haaks op de ontginningsas. Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 18 Het initiatief is zodanig uitgewerkt dat deze landschappelijke kenmerken zoveel mogelijk worden gerespecteerd en versterkt. In het erfinrichtingsplan is rekening gehouden met de karakteristieke lintstructuur, de openheid van het omliggende weidegebied en het bestaande verkavelings - en beplantingspatroon. Hiermee voegt de ontwikkeling zich in de schaal, structuur en ruimtelijke opzet van het wegdorpenlandschap en blijft de herkenbaarheid van het slagenlandschap behouden. Artikel 3.2 Kernkwaliteit Cultuurhistorie 1.
Kernkwaliteit Cultuurhistorie bestaat uit de Historische infrastructuur , Kop van Drenthe , Het esdorpenlandschap rond Norg , Drentsche Aa , Assen , Hondsrug , Hunzedal en randveen , De Monden , W eerdingervenen en Roswinkel , Maatschappij van Weldadigheid , Drentse Hoofdvaart , Havelterberg , Esdorpenlandschap Vledder en Wapserveense Aa , Velden en beekdalen van Centraal Drenthe , Esdorpenlandschap rond Mars en Westerstroom , Coevorden beekdalen en ontginningen , De Reest , Meppel en het laagveen rondom , Hollandscheveld en Hoogeveen , Het Amsterdamscheveld , Emmen, venen en randveenontginningen 2. De kernkwaliteiten zijn voor elk gebied uitgewerkt in de Bijlage 2 Kernkwaliteiten Cultuurhistorie. 3. Een omgevingsplan dat betrekking heeft op een locatie gelegen in de Kop van Drenthe, Drentsche Aa, Hondsrug, De Monden, Maatschappij van Weldadigheid: a. houdt rekening met de aanwezige kernkwaliteiten; b. bevat eenbeschrijving van de voorkomende kernkwaliteiten en de wijze waarop met de bescherming van de kernkwaliteiten is omgegaan. 4.
Een omgevingsplan dat betrekking heeft op een locatie gelegen in Historische Infrastructuur, Het esdorpenlandschap rond Norg, Assen, Hunzedal en randveen, Weerdingervenen en Roswinkel, Drentse Hoofdvaart, Havelterberg, Esdorpenlandschap Vledder en Wapserveense Aa, Velden en beekdalen van Centraal Drenthe, Esdorpenlandschap rond Mars en Westerstroom, Coevorden beekdal en ontginningen, De Reest, Meppel en het laagveen rondom, Hollandscheveld en Hoogeveen, Het Amsterdamscheveld, Emmen, venen en randveenontginningen: a. betrekt de aanwezige kwaliteiten bij de toedeling van functies en activiteiten aan locaties, en; b. bevat een beschrijving van de voorkomende kernkwaliteiten en de wijze waarop met de bescherming van de kernkwaliteiten is omgegaan. Toetsing aan artikel 3.2 Kernkwaliteit Cultuurhistorie Het projectgebied ligt binnen de grenzen van het esdorpenlandschap Vledder- en Wapserveense Aa. Met het initiatief is beoogd om de kernkwaliteiten van het esdorpenlandschap zoveel mogelijk te behouden en te versterken. Door middel van een zorgvuldig opgesteld erfinrichtingsplan is de ontwikkeling landschappelijk ingepast, waarbij rekening is gehouden met de ruimtelijke samenhang tussen erf en omgeving, het behoud van openheid en zichtlijnen, en de karakteristieke structuur van het esdorpenlandschap.
Hiermee sluit de ontwikkeling aan bij de bestaande landschappelijke opzet en wordt de gebiedskarakteristiek gerespecteerd en waar mogelijk versterkt. Artikel 3.15 Ruimte-voor-ruimte regeling 1. Een omgevingsplan voor een gebied gelegen in Landelijk Gebied Gebied, kan voorzien in een ruimte-voor-ruimte regeling als in dat gebied bedrijfsmatige of maatschappelijke bebouwing aanwezig is die de oorspronkelijke functie is verloren, mits: a. de sloopnorm voor 1 compensatiewoning ten minste 750 m² en ten minste 2.000 m² voor maximaal 2 compensatiewoningen aan bedrijfsbebouwing bedraagt; b. onverminderd het bepaalde in sub a bedraagt de sloopnorm voor 3 compensatiewoningen ten minste 3.000 m² en ten minste 4.000 m² voor 4 compensatiewoningen en ten minste 5.000 m² voor 5 compensatiewoningen. c. In afwijking van het bepaalde in sub c bedraagt de sloopnorm 6 compensatiewoningen wanneer meer dan 6.000 m² wordt gesloopt. 2. In afwijking van het bepaalde in lid 1 kan een omgevingsplan voorzien in ten hoogste 4 woningen bij een sloopnorm van 2.000 m², voor zover de totale oppervlakte van alle woningen tezamen niet meer bedraagt dan 500 m². 3. De ruimte-voor-ruimte regeling wordt vormgegeven met inachtneming van het volgende: Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 19 a.
toepassing van de regeling is alleen mogelijk voor bebouwing die op 1 januari 2014 al aanwezig was; b. in het omgevingsplan mag de mogelijkheid worden geboden tot het samenvoegen van bebouwing op meerdere percelen (saldering) om te kunnen komen tot de sloopnorm; c. Bij het realiseren van drie of meer woningen als bedoeld in leden 1 en 2 toont het omgevingsplan aan dat de aantallen en doelgroep passen binnen de gemeentelijke woonvisie of omgevingsvisie, uitvoeringsprogramma’s en prestatie afspraken; d. randvoorwaarden voor inpassing, omvang, inhoud en uiterlijk van de compensatiewoning worden vastgelegd; en e. de randvoorwaarde dat bouw van een compensatiewoning niet plaatsvindt in Natuurnetwerk Nederland of Beekdal en bergingsgebied, ten zij de oorspronkelijke bebouwing in die gebieden wordt verwijderd. Toetsing van het initiatief aan Artikel 3.15 In de voorliggende situatie betreft het een ruimte voor ruimte regeling. Er wordt in totaal 1.201 m² aan landschapsontsierende bebouwing gesloopt. In totaal wordt er één compensatiewoning gerealiseerd. Dit voldoet aan lid 1 onder a, hier wordt aangegeven dat de minimale sloopnorm voor één compensatiewoning 750m² bedraagt. Het voornemen is in lijn met de ruimte- voor-ruimte regeling. Artikel 3.16 Woningbouw 1.
Een omgevingsplan dat in Landelijk Gebied aansluitend op Bestaand Stedelijk Gebied voorziet in nieuwe woningbouw, toont de behoefte aan op basis van de gemeentelijke woonvisie. De gemeentelijke woonvisie ten aanzien van de woningvoorraad: a. draagt bij aan balans tussen vraag en aanbod in de gehele Drentse woningvoorraad op de lange termijn en is hiertoe afgestemd binnen de woningmarktregio's; b. benoemt ten minste de kwaliteit, kwantiteit, doelgroepen, duurzaamheid en kernenstructuur.; c. schetst de opgaven in de bestaande woningvoorraad; d. geeft aan op welke wijze balans op lange termijn wordt gerealiseerd, en e. geeft een lange termijnbeeld. 2. Een omgevingsplan kan in Landelijk Gebied voorzien in incidentele woningbouwmogelijkheden wanneer sprake is van bedrijfswoningen, een tweede bedrijfswoning bij een agrarisch bedrijf, het splitsen van boerderijen in twee of meer woningen en nieuwbouw die past binnen de kaders van de ruimte-voor-ruimte regeling. 3. Onverminderd het bepaalde in lid 3, kan een omgevingsplan in Landelijk Gebied voorzien in een incidentele woningbouwmogelijkheid wanneer: a. de bebouwing is gelegen in een bebouwingslint of een cluster van bebouwing; b. er sprake is van een significante verbetering van de ruimtelijke kwaliteit; c.
er sprake is van een landsch appelijke inpassing passend bij de gebiedskenmerken die zijn vastgelegd in een landschappelijk inpassingsplan, en; d. het plan past binnen de gemeentelijke woonvisie. 4. In uitzonderlijke gevallen kan een omgevingsplan in Landelijk Gebied voorzien in de realisatie van bijzondere woonmilieus, mits wordt aangetoond dat: a. deze kleinschalig zijn; b. deze gericht zijn op woonwensen en leefstijlen van kleine specifieke doelgroepen; c. het uitgangspunt bij de ontwikkeling van deze woonmilieus een landschappelijk kader is dat aansluit bij de kernkwaliteit van het gebied, en; c. het woonmilieu alleen kan worden ontwikkeld samen met het verbeteren van andere waarden, zoals het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit, het vergroten van het cultuurhistorische karakter, het verbeteren van voorzieningen, het realiseren van de water- en natuuropgave en het versterken van de recreatie. 5. Een omgevingsplan kan voorzien in een woonfunctie voor gronden met bebouwing die zijn functie verloren heeft, mits: a. het bebouwing betreft die niet landschapsontsierend is; b. het omgevingsplan een verbetering van de landschappelijke kwaliteit verzekert; c. het omgevingsplan ten hoogste 6 woningen mogelijk maakt en niet gepaard gaat met externe bouwactiviteiten; en d. wordt voldaan aan artikel 3.15, lid 3, sub a, c en d van de Omgevingsverordening Drenthe.
Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 20 Toetsing van het initiatief aan Artikel 3.16 Woningbouw lid 1 en 5 Het voornemen om een bestaande, landschapsontsierende schuren te slopen en een woning te realiseren past binnen de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe. Op basis van artikel 3.16 (Woningbouw) is incidentele woningbouw in het landelijk gebied toegestaan, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Het plan voldoet hieraan: de woning komt in een bestaand bebouwingslint, vervangt functieloze bebou wing en leidt tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast past het initiatief binnen de gemeentelijke woonvisie van Westerveld. Het plan is in lijn met het provinciale beleid. Er is geen aantasting van aardkundige waarden, en de ontwikkeling draagt bij aan de verbetering van het landschap en sluit aan bij het woonbeleid. voor een verder uitwerking wordt verwezen naar paragraaf 5.3.1.3 en 5.3.2.3. 5.2.3 Conclusie toetsing aan het provinciale beleid Geconcludeerd wordt dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met de uitgangspunten uit het provinciaal beleid.
5.3 Gemeentelijk beleid Het gemeente beleid is verwoord in tal van beleidsplannen het gebied van wonen, gezondheid, veiligheid, goede omgevingskwaliteit en duurzaamheid als centrale thema’s gekoppeld aan maatschappelijke doelen uit artikel 1.3 van de Omgevingswet. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de omgevingsvisie en andere voor voorliggend initiatief relevante beleidsstukken. 5.3.1 Omgevingsvisie Westerveld 5.3.1.1 Algemeen Deze Omgevingsvisie bevat het toekomstbeeld van en voor de gemeente Westerveld. De omgevingsvisie is de integrale langetermijnvisie op de ontwikkeling van de gemeente en gaat over de hele fysieke leefomgeving. Voor 2040 heeft de gemeente vijf ambities: • Een bereikbaar en veilig Westerveld; • Een bedrijvig en gastvrij Westerveld; • Een leefbaar en inclusief Westerveld; • Een gezond en groen Westerveld; • Een herkenbaar en toekomstgericht Westerveld. Samen met de gemeente brede keuzes vormen deze vijf ambities de ba sis voor de Visiekaart. Op basis van de ligging van het plangebied op de Visiekaart zijn met name de keuzes en ambities behorend bij deelgebied ‘Essen en oude veldontginningen’ en ‘overige kernen’ van toepassing. 5.3.1.2 Uitwerking deelgebiedsvisie: ‘Essen en oude Veldontginningen’ Dit deelgebied bestaat uit de oude gronden, voornamelijk zijn dit essen, veldontginningen en (delen van) veenrandontginningen.
Het karakter van het gebied is wisselend. Van grote open agrarische landschappen naar kleinschalig esdorpenlandschap en wegdorpen. Passend bij het wisselende karakter is ook de variatie aan gebruik van dit gebied. Naast akkerbouw en grasland bestaan in dit gebied ook de functies natuur en recreatie. Enkele delen van dit deelgebied maken onderdeel uit van het door de provincie Drenthe aangewezen Natuur Netwerk Nederland. Gebied specifieke keuzes Combinatie van functies Schaalvergroting van (agrarische) bedrijven is in dit gebied moeilijk te realiseren. Dit als gevolg van de kleinschalige eigendomssit uatie, de aanwezigheid van waardevolle essen, de nabijheid van andere (milieugevoelige) functies en de nabijheid van natuurgebieden. Daar waar kansen liggen, willen we deze echter faciliteren. Ontwikkeling van agrarische bedrijven zal naar verwachting met Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 21 name plaatsvinden door functieverandering of functieverbreding, bijvoorbeeld met de verkoop van lokale producten. Ook daarvoor bieden we ruimte. Duurzame landbouw is hier zeker kansrijk, evenals kleinschalig en biologisch boeren. In het gebied liggen agrar ische gronden die binnen de doelbegrenzing van het Natuur Netwerk Nederland vallen.
De realisatie van het Natuur Netwerk Nederland vindt hier idealiter – voortbordurend op de landelijke ontwikkelingen - plaats door extensivering van de landbouw in vormen als agrarisch natuurbeheer en biologische landbouw. Boerderijen waar dit niet lukt, krijgen een andere passende functie, bijvoorbeeld wonen of kleinschalige verblijfsrecreatie. Beleefbaarheid Tot slot, omdat dit deelgebied grenst aan bijna alle dorpen, wordt het belangrijk gevonden om dit deelgebied vanuit de dorpen zo toegankelijk en uitnodigend mogelijk te maken - waar dat nog niet het geval is. Dit sluit aan bij de gemeentebrede ambitie om bewegen te stimuleren. Daarnaast vinden we het kleinschalige en au thentieke landschap belangrijk om te behouden, zeker als er allerlei ontwikkelingen in het gebied zijn. Bebouwing moet altijd passen bij de omgeving. Bij nieuwe ontwikkelingen vinden we dit belangrijk: • Het ondersteunen van functieverandering of functieverbreding van agrarisch bedrijven waar dit nieuwe kansen oplevert en de waarden over eind blijven. • In dit gebied is ruimte voor een innovatieve en dynamische recreatieve sector. • Ontwikkelingen, onder andere ten aanzien van opwek van duurzame energie, mogen geen afbreuk doen aan de beleefbaarheid en herkenbaarheid van het authentieke, kleinschalige landschap. Vanwege de variatie in het gebied bieden we hierin maatwerk.
• Gebiedsontwikkeling nabij dorpen wordt bij voorkeur gecombineerd met een functie die uitnodigt om te bewegen. 5.3.1.3 Uitwerking deelgebiedsvisie: ‘Overige kernen: dynamische dorpen’ De gemeente Westerveld kent een groot aantal dorpen en buurtschappen. Ieder dorp is uniek, kent zijn eigen geschiedenis en heeft daardoor een eigen identiteit ontwikkeld. Grofweg zien we – naast de voorzieningendorpen Diever, Havelte, Dwingeloo en Vledder – twee typen dorpen in onze gemeente. Dit zijn woondorpen en dynamische dorpen. Wapse wordt getypeerd als een dynamisch dorp Dynamische dorpen liggen qua omvang tussen de woondorpen en de voorzieningendorpen in. Naast de woonfunctie zijn er nog een paar voorzieningen aanwezig zoals een (door de gemeente ondersteund) dorpshuis of een basisschool. Of ze hebben een strategische ligging ten opzichte van bepaalde dynamische locaties. Voor voorzieningen zoals hoger onderwijs of grotere winkels moeten de inwoners het dorp uit. Koers voor de overige dorpen • Omdat ieder dorp uniek is, vind de gemeente maatwerk erg belangrijk. Dit betekent dat de gemeente samen met de dorpen kijkt waar de behoeften liggen en hoe de gemeente daarin ruimte kan bieden via regelgeving of kunnen faciliteren. Een aantal dorpen heeft (in eigen beheer) een Dorpsvisie opgesteld. Die Dorpsvisies kunnen dienen als leidraad.
• Het 'dorpse en groene karakter' van de dorpen is een belangrijke pijler van de woonkwaliteit. Het behouden van de ruimtelijke kwaliteit van de woon - en leefomgeving is een belangrijk uitgangspunt. • Voor het goed functioneren van een dorp is het belangrijk dat er voldoende ruimte voor ontmoeting is. De gemeente wil zich ervoor inzetten om deze voorziening voor de dorpen te behouden. • De gemeente wil de aantrekkelijkheid van de dorpen vergroten door ruime(re) mogelijkheden te bieden voor werken aan huis. • In alle dorpen is ruimte voor (beperkte) woningbouw. Wat betreft woningbouw in de overige dorpen kiest de gemeente h oofdzakelijk voor een vraag gestuurde aanpak. Eigen initiatief wordt toegejuicht, bijvoorbeeld om het eigen huis aan veranderende woonwensen of familiesamenstelling aan te passen. Ook experimenteel en exclusief wonen is mogelijk, zoals Wapserveen, Westeinde 171 Vastgesteld BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 22 in de vorm van collectief particulier opdrachtgeverschap. Hierbij kijk t de gemeente wat bij de waarden voor het betreffende dorp past. • Naast deze visie formuleert de gemeente een visie op de voorzieningen in onze dorpen, die te beschouwen is als een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie wat betreft de ambitie ‘Een leefbaar en inclusief Westerveld’.
• Initiatieven vanuit de dorpen die als doel hebben de sociale betrokkenheid en de leefbaarheid te verbeteren worden gestimuleerd. Ook initiatieven op het gebied van collectieve verduurzaming worden door de gemeente gestimuleerd. 5.3.1.3 Toetsing aan de ‘Omgevingsvisie Westerveld’ Het voornemen om ontsierende schuren te slopen en een compensatiewoning te realiseren sluit goed aan bij de Omgevingsvisie Westerveld. Het draagt bij aan de leefbaarheid, het behoud van het karakteristieke landschap en de versterking van ruimtelijke kwaliteit. Het voornemen wordt zorgvuldig ingepast in schaal en omgeving, het past het binnen de beleidslijn van maatwerk en functieverandering, zoals beoogd in de deelgebiedsvisies van zowel het buitengebied als de dynamische dorpen. Het initiatief is daarmee in lijn met het toekomstbeeld dat de gemeente Westerveld richting 2040 nastreeft. 5.3.2 Woonvisie 2019 – 2025, afwegingskader nieuwbouw en Addendum op de Woonvisie 5.3.2.1 Algemeen In de woonvisie zijn de gemeentelijke ambities om het woonklimaat te behouden en te versterken vastgelegd. De woonvisie is een visie voor de lange termijn waarbij als stip op de horizon 2025. De gemeente Westerveld heeft aan de hand van vijf hoofdthema’s haar wens vertaald: 1. Profileren als woongemeente; 2. Beschikbaarheid en betaalbaarheid sociale huur; 3. Naar een toekomstbestendige woningvoorraad; 4.