Technische vragen van de CDA fractie met ambtelijke antwoorden

Politieke avond Westerveld 8 oktober 2024. Betreft: Technische vragen bij agendapunt 1.2 Verzelfstandigingsproces GKB. Tijdens de Politieke avond Westerveld van 8 oktober aanstaande komt het Raadsvoorstel Verzelfstandigingsproces GKB aan de orde. Bij dit verzelfstandigingsproces heeft de CDA-fractie een aantal technische vragen die zowel het proces als ook het effect betreffen. We constateren op basis van het Raadsvoorstel dat niet alle gemeenten die deel uitmaakten van de Gemeenschappelijke Regeling van de Kredietbank Drenthe mee wensen te gaan in de nieuwe juridische vorm., daar waar het gaat om de hulpverlening. We constateren ook dat in de op 26 maart 2024 getekende intentieverklaring, die een bijlage was bij agendapunt 6 van de Politieke avond Westerveld van 28 mei 2024 aangegeven is dat de vertegenwoordiger van onze gemeente zitting wenst te nemen in de Raad van Toezicht. De nu gekozen juridische vorm zet de vertegenwoordigers van gemeenten veel meer op afstand door hen niet in een bestuur of Raad van Toezicht te laten plaatsnemen maar in een Raad voor Publiek Belang waardoor de directe betrokkenheid aanmerklelijk minder is. Verder zien we dat er is gekozen voor het juridische model van een Stichting in plaats van een Gemeenschappelijke Regeling waarbij het mogelijk is dat dit voor een gemeenteraad minder controleerbaar is dan een Gemeenschappelijke Regeling.

Juist die controlerende taak is immers essentieel voor de raad. Tenslotte lezen we dat de precieze diensten die de waarschijnlijk te vormen Stichting GKB gaat uitvoeren vastgelegd gaan worden in een Uitvoeringsovereenkomst.

Naar aanleiding van het bovenstaande heeft de CDA-fractie de volgende vragen: 1. Wat Is, respectievelijk wat zijn, de reden(en) waarom een aantal gemeenten er voor kiezen geen deel meer uit te willen maken van de nieuwe juridische vorm van de GKB ? Toe nu toe zijn er geen gemeenten bekend die besloten hebben geen deel te willen uitmaken van de nieuwe juridische vorm van de GKB. De gemeenten Borger-Odoorn en Tynaarlo hebben in eerst instantie aangegeven andere opties te willen onderzoeken. Beide gemeenten zijn echter niet tot andere opties gekomen en hebben besloten mee te gaan met de nieuwe juridische vorm van de GKB. Dit zou betekenen dat de onderstaande gemeenten zullen gaan deelnemen:

• • • • • • • • • • • • • •

Aa en Hunze Assen Borger-Odoorn De Wolden Hoogeveen Meppel Ommen Raalte Stadskanaal Staphorst Tynaarlo Westerkwartier Westerveld Westerwolde

2. Geeft de gekozen vorm van een Stichting voldoende garanties voor de mogelijkheden van controle door de gemeente c.q. de gemeenteraad? Wat zijn precies de verschillen in controlemogelijkheden van de Raad ten opzichte van een Gemeenschappelijke Regeling? De controlerende bevoegdheden van gemeenteraden zijn vastgelegd in de gemeentewet. De invloed van de raad op de dienstverlening van de Stichting De GKB is hier in principe ook in geregeld (recht op informatie, vaststellen beleid, budgetrecht, enz.). Daarnaast kunnen aanvullende afspraken worden gemaakt tussen de raad en het college. Ter ondersteuning van de informatieplicht van het college, levert de Stichting De GKB een begroting, meerjarenplan en jaarrekening aan gelijktijdig met de cyclus voor gemeenschappelijke regelingen. Er wordt een directeur/ bestuurder aangesteld. Er is een kleine raad van Toezicht (3-5 personen) en een Raad van Publiek Belang. Gemeenten nemen deel in de Raad van Publiek Belang als gemeente en niet als persoon. De Raad van Toezicht wordt bemenst door onafhankelijke leden. Deze personen komen niet uit de deelnemende gemeenten. Strategische beslissingen, belangrijke besluiten en jaarstukken worden voor goedkeuring voorgelegd aan de Raad voor Publiek Belang. Dit is ook nodig om te voldoen aan de eisen voor aanbesteding (inbesteden).

De Raad van Publiek Belang verkeert bovendien in de positie om ongevraagd adviezen te kunnen geven. Op deze manier is er voldoende afstand van de dagelijkse praktijk van de Stichting De GKB, maar zijn er voldoende beïnvloedingsmogelijkheden op de financiën en beleid van de Stichting De GKB. Strategische beslissingen en jaarstukken moeten ter goedkeuring voorgelegd worden aan de Raad voor Publiek Belang. Hiermee heeft de Raad voor Publiek Belang voldoende invloed op het reilen en zeilen van de Stichting de GKB. Doordat de gemeente Westerveld zitting zal nemen in de Raad voor Publiek Belang zal zij bij de nieuw op te richten Stichting meer input en controlemogelijkheden hebben ten opzichte van de huidige Gemeenschappelijke Regeling. Zoals reeds is opgemerkt zullen de controlemogelijkheden van de raad

– net zoals onder de huidige regeling het geval is – komen vanuit hetgeen is vastgelegd in de gemeentewet en de aanvullende afspraken welke tussen de raad en het college gemaakt kunnen worden. 3. Waarom kan de vertegenwoordiger van onze gemeente geen deel uitmaken van de Raad van Toezicht zoals in de op 26 maart getekende en op 28 mei gepresenteerde intentieovereenkomst is aangegeven? Gekozen is voor een kleine Raad van Toezicht met professionals en een Raad voor Publiek Belang, waarvan de gemeenten die diensten afnemen bij de stichting De GKB lid zijn. De keuze voor een professionele Raad van Toezicht, voorkomt een mogelijke belangentegenstelling/dubbele petten voor gemeentebestuurders. Het zijn de leden van de Raad van Toezicht die de belangen van de stichting voorrang zullen moeten geven, voor de belangen van een of meerdere gemeenten. De Raad van Toezicht kan primair de wettelijke toezichthoudende taken vervullen terwijl de gemeenten via de Raad voor Publiek Belang invloed kunnen uitoefen en op de voor hen belangrijke zaken bij de Stichting De GKB. De Raad van Toezicht kent 3-5 leden, de Raad voor Publiek Belang 14, en kan daardoor effectiever de door wet voorgeschreven toezichtstaken uitoefenen. Bovendien kennen veel gemeenten beperkingen voor het benoemen van wethouders in een raad van toezicht van een verbonden partij.

Tegelijkertijd krijgt de Raad voor Publiek Belang voldoende bevoegdheden om daadwerkelijk invloed te hebben op het reilen en zeilen van de stichting De GKB. 4. Kan het College aangeven wat de kern is van de voor de gemeente Westerveld op te stellen Uitvoeringsovereenkomst ? Voortzetting van alle diensten die tot nu toe ook bij de GKB worden afgenomen.

Namens de fractie van CDA Westerveld, Adri van der Weyde.