Technische beantwoording kadernota 2027 (deel 1)

#

Indiener 1 VVD

Vraag

Pagina Beantwoording

Kadernota 2027 Er wordt 250K vrijgemaakt voor beleidsontwikkeling. Verschillende beleidsontwikkelingen worden inzichtelijk gemaakt, maar de beoogde inzet wordt hier niet aangekoppeld. Hiermee is het lastig te beoordelen of dit bedrag voldoende is. Kan de inzet onderbouwd worden?

2 VVD

Hoe is het structurele tekort van ca. €1,28 mln in 2027 exact opgebouwd? Welke aannames zitten onder deze ramingen (inflatie, loonstijging, volumegroei sociaal domein)? Welke risico’s zijn niet meegenomen in dit tekort?

3 VVD

Sociaal domein: Wat is de volumegroei (aantallen cliënten) vs. prijsstijging? Welke maatregelen worden genomen om kosten te beheersen?

12 De inzet kan niet onderbouwd worden, dit heeft ermee te maken dat er nog niet voor alle projecten financiële doorrekeningen zijn gemaakt omdat deze projecten nog in een stadium zijn dat dit nog niet kan. De projecten die al wel in het stadium zijn dat ze op geld zijn gezet zijn verwerkt in de Kadernota, en in het overzicht van de stelpost 'nieuw beleid'. Loonstijgingen, inflatie en indexaties binnen de verschillende domeinen (waaronder het sociaal domein) zijn nog niet verwerkt in deze Kadernota. In deze Kadernota zijn een aantal autonome wijzigingen vanuit de 1e Bestuursrapportage 2026 meegenomen (zie pagina 14), de indexeringen van de budgetten van de gemeenschappelijke regelingen en is de stelpost nieuw beleid in 2030 verhoogd met € 250.000. In de raadsbrief Meicirculaire 2026 wordt een stelpost indexaties toegevoegd. De verwachting is dat dit vooral indexaties van de budgetten binnen het sociaal domein zijn, en personeelskosten. Binnen de Wmo is sprake van een stijgende lijn van het aantal inwoners met een maatwerkvoorziening. De grootste stijger is Huishoudelijke Hulp. Deze ontwikkeling hangt samen met de vergrijzing. Daarnaast is er sprake van inflatie, wat resulteert in hogere tarieven bij onze zorgaanbieders.

Om de kosten beheersbaar te houden, is het tarief voor het informele persoonsgebonden budget (pgb) voor Huishoudelijke Hulp vastgesteld op 60% van het tarief voor zorg in natura (ZIN). Hiermee wordt, waar passend, de keuze voor een pgb gestimuleerd. Daarnaast wordt sterker ingezet op eigen kracht en gebruikelijke hulp. Ook wordt vanuit het Sociaal Domein, in lijn met de Maatschappelijke Visie, geïnvesteerd in preventie en gezondheid. Bij jeugd is sprake van een licht stijgende lijn tav het aantal cliënten en daarnaast stijgt de productafname. Ook nemen de kosten toe door prijsstijgingen (Cao en indexaties). Gestuurd wordt op kostenbeheersing door doelgerichter te indiceren en passende zorg in te zetten. De (nog vast te stellen) regiovisie Gespecialiseerde Jeugdhulp 2026–2030 en de recent vastgestelde verordening ondersteunen dit. Uitgangspunt is de eigen kracht van inwoners: wat kan iemand zelf of met het sociale netwerk? Specialistische zorg wordt alleen ingezet waar dat echt nodig is. Daarbij blijft het te allen tijde maatwerk: alleen de jeugdhulp die noodzakelijk is, wordt ingezet. Er is tot slot een stijging in het aantal uitkeringsgerechtigden. Daarop kunnen economische en maatschappelijke ontwikkelingen van invloed zijn. Tevens wordt de hoogte van de uitkeringen twee keer per jaar bijgesteld. Het betreft open einde regelingen.

4 VVD

5 VVD 6 VVD

7 PRO Westerveld

8 PRO Westerveld

Investeringen: Veel bedragen zijn nog “PM”. Wanneer worden de financiële gevolgen van: woningbouwopgaven, dorpsvisies en vastgoedbeheer concreet gemaakt? Wat is het totale investeringsvolume tot 2030? Hoe worden deze investeringen gefinancierd (schuldpositie)? Risico’s en onzekerheden: Wat zijn de top 5 financiële risico’s voor de begroting 2027? Hoe groot is de financiële buffer (reserves) om tegenvallers op te vangen? Hoe toereikend is het huidige weerstandsvermogen om deze risico’s op te vangen? Gemeenschappelijke regelingen: Wat zijn de belangrijkste oorzaken van de stijging van €728.000 aan bijdragen en welke mogelijkheden heeft de gemeente om hierop te sturen?

Zie het antwoord op vraag 1.

Er zijn aan de afdeling Financiën een aantal opmerkingen gemaakt over taalfouten, opzet van de tabellen etc. Financiën heeft aangegeven deze te verwerken in de definitieve versie van de Kadernota. De opmerkingen cq. vragen daarover zijn daarom niet opgenomen in deze tabel. Meerjarenperspectief 2e alinea: Hier wordt in de laatste zin gesproken over het kijken naar andere scenario’s om tot een sluitende begroting te komen. De keuzes zijn of verhogen van gemeentelijke belastingen of bezuinigingen op bepaalde budgetten. Wat is de reden om geen combinatie van beiden toe te passen?

We zullen dit inderdaad oppakken in de definitieve versie van de Kadernota 2027.

9 PRO Westerveld

Meerjarenperspectief 1e alinea en tabel: De septembercirculaire 2025 is negatief uitgevallen. Betekent dit dat voor 2026 en verder structureel € 350.000 minder beschikbaar is of is dit verwerkt van de Jaarstukken 2025?

10 PRO Westerveld

Gemeenschappelijke regeling Reestmond: De definitieve bijdrage wordt verwerkt na ontvangst van de meicirculaire. Op welke wijze wordt dit voor de raad zichtbaar gemaakt? Wordt het meegenomen in de raadsinformatiebrief?

Voor het meest actuele overzicht van de risico's en het weerstandsvermogen verwijzen we graag naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de jaarstukken 2025. De grootste reden van de stijging van de lasten van gemeenschappelijke regelingen zijn indexaties van autonome ontwikkelingen en personeelslasten. Daarnaast is de gemeenschappelijke regeling Samen Drenthe toegetreden, dit is de voormalige GGD en betreft de grootste kostenstijging voor wat betreeft GR'en. Deze regeling pakt naast pubieke gezondheid ook zorg en veiligheid op. Daardoor is de bijdrage aan de GR gestegen. De begrotingen en meerjarenperspectieven worden afzonderlijk in de raad behandeld.

6 Er dient wel gekeken te worden naar een combinatie van beiden. Zoals in de Financiële beleidskaders op pagina 29 te zien is dient een begrotingstekort opgelost te worden door een verlaging van lasten (2/3 deel) en een verhoging van baten (1/3). Dit betekent dus dat als er een tekost van € 1.500.000 is, er gekeken moet worden naar €500.000 baten verhoging (1/3 deel) en een verlaging van lasten van € 1.000.000 (2/3 deel). 6+7

De effecten van de septembercirculaire zitte in de totstandkoming van het saldo zoals gepresenteerd is op pagina 7. Het betekent in dit geval inderdaad dat er structureel minder geld voor de gemeente te besteden. 9 Dit wordt inderdaad meegenomen in de raadsinformatiebrief van de Meicirculaire 2026.

#

Indiener

11 PRO Westerveld

12 PRO Westerveld

13 PRO Westerveld 14 PRO Westerveld

15 PRO Westerveld 16 PRO Westerveld

17 PRO Westerveld 18 PRO Westerveld

19 PRO Westerveld

Vraag Kadernota 2027 Tabel onderdeel Samen Drenthe: Hier zijn na de doorgevoerde veranderingen taken vanuit Zorg en vanuit Veiligheid toegevoegd aan de regeling. Kunt u inzicht geven welke onderdelen er naar deze GR zijn verplaatst en welke bedragen daarmee gemoeid zijn? Kunt u daarbij ook inzicht geven over het aantal mensen/fte en overige financiële middelen? Op welke wijze vindt op het thema Veilig thuis de controle op uitgave en uitvoering plaats en welke sturingsmiddelen heeft de raad om daarop correcties aan te brengen? Nieuw beleid: Er wordt gesproken over ontwikkelingen op basis van de huidige inzichten. Wat wordt verstaan onder ‘huidige inzichten’? Welke uitgangsounten zijn gehanteerd waarmedeze lijst tot stand is gekomen? Waarom wordt bijvoorbeeld niet ‘Beleidskader voedselbossen’, ‘Visie op de groenstructuur’ genoemd, die komende bestuursperiode qua beleidstermijn aflopen? (zie de jaarstukken 2025) Gemeentelijke belastingen: Wat is de argumentatie om de toeristenbelasting gelijk te houden? Punt 3.4: economische promotie: Waar zijn de lasten en baten qua uitgangspunten op gebaseerd?

Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen: Kan tijdens de technische behandeling bij bespreken van de monitor sociaal domein een toelichting worden gegeven op welke wijze invulling wordt gegeven aan het wegwerken van de wachtlijsten op dit onderwerp? Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen: We hebben vernomen dat de subsidie aan het SOB Vledder met ingang van 1 januari 2027 wordt stopgezet en dar het SOB besloten heeft zichzelf op die datum ook op te heffen. Kan dit door het college worden bevestigd en wat betekent dit dan voor de financiële inbedding? Welke effecten heeft dit op aangesloten andere sociale voorzieningen die via het SOB daarop zijn aangesloten?

Onderwerpen in de tabel: Totaal 6.72a t/m 6.74b en 6.82a: Kan er een tekstuele of mondelinge uitleg worden gegeven over deze onderwerpen? 8.1: Ruimte en leefomgeving: Waar zijn de lasten en baten qua uitgangspunten op gebaseerd?

8.3: Wonen en bouwen: Het uitgangspunt is, dat dit kostendekkend moet zijn. We begrijpen dat de gemeente de initiele kosten draagt (voorfinanciering) maar deze later op de verkopende/projectontwikkelaar verhaald worden. Dit is niet terug te zien in de tabel. Kunt u hier een nadere uitleg over geven?

Pagina Beantwoording 10 In de pijler zorg en veiligheid zijn in ieder geval OGGZ, Veilig Thuis Drenthe, MDA, CSG en het zorg- en veiligheidshuis als basistaken geformuleerd. Bedragen/ FTE zijn niet per afzonderlijke taak uitgesplitst in de gemeentelijke bijdragen. Controle vindt plaats via de normale planning- en controlcyclus van de GR. De raad stuurt o.a. via de zienswijze op de ontwerp-begroting en middels het college als vertegenwoordiger in het algemeen bestuur. 12 De stelpost nieuw beleid is voor een aantal onderwerpen van toepassing, dit is vasgesteld in de financiële beleidskaders van de Kadernota 2025 en 2026. Deze zelfde kaders zijn ook voorgesteld in de Kadernota 2027, zie hoofdstuk 'Financiële beleidskaders'. Het betreffen de onderwerpen Visie Vledder, Integraal Huisvestingsplan onderwijs, Visie Maatschappelijk Vastgoed, Dorpsvisie Darp en Woningbouwopgaven. De visies die in de vraag genoemd worden vallen hier niet onder. 15 Diit betreft een politieke vraag en kan tijdens de raadsbehandeling gesteld worden. 18 Het stelsel van baten en lasten binnen de gemeentelijke begrotingen en jaarrekeningen zijn gebaseerd op het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In het BBV is dit wettelijk vastgelegd. Het stelsel van baten en lasten is opgedeeld in taakvelden waar de inkomsten en uitgaven onder verantwoord dienen te worden.

21 Hier wordt aandacht aan gegeven in de presentatie Sociaal Domein bij de technische behandeling. 21 De gemeente heeft deze taak meer dan 10 jaren geleden overgedragen en er is daardoor geen rechstreekse subsidierelatie richting de SOB groepen vanuit de gemeente. De financieringsconstructie voor de SOB groepen loopt door de verschuiving al jaren via Welzijn Mensenwerk (WMW), vanuit daar krijgen zij budget voor hun activiteiten en ondersteuning. Met WMW wordt vanaf 2024 gewerkt aan de afbakening van de opdracht, hun taken en rol o.a. in het kader van de financieele te korten. Vanuit onze subsidierelatie met WMW zijn er afspraken gemaakt en hebben zij de opdracht gekregen om dit jaar daadwerkelijk aan de slag te gaan met de doorontwikkeling van de SOB. Met alle activiteitengroepen die onder de SOB constructie vallen bij WMW worden momenteel gesprekken gevoerd over de toekomst en wat er voor nodig is om dit te behouden en door te ontwikkelen. Hierin werken de opbouwwekers (dorpsverbinders) en beweegcoaches samen. De financiele ondersteuning die SOB groepen krijgen is niet uitlegbaar naar andere groepen en ook niet gezien de herijking van de waardersingssubsidies in 2023, waaruit de ID-tafel is voorgekomen. Gezien de gesprekken is ook met het bestuur van SOB Vledder gesproken op 18 mei, gezamenlijk vanuit WMW en gemeente, waarbij het bestuur heeft aangegeven te willen stoppen.

Gezamenlijk wordt er nu met hen gewerkt aan een toekomstbestendige contrcutie en aanpak vanaf 2027. Het uitgangspunt is dat activiteiten niet stoppen, maar toekomstbestendig worden. 22 Dit gaat om een taakveldwijziging in 2025. De kosten staan in 2025 verantwoord onder andere taakvelden dan in 2024, conform IV3. 25 Het stelsel van baten en lasten binnen de gemeentelijke begrotingen en jaarrekeningen zijn gebaseerd op het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In het BBV is dit wettelijk vastgelegd. Het stelsel van baten en lasten is opgedeeld in taakvelden waar de inkomsten en uitgaven onder verantwoord dienen te worden. 25 De voorgefinancierde lasten die gemeente draagt worden op de grondexploitatie zelf geboekt, deze vallen buiten de exploitatie en zijn daarom niet terug te vinden binnen de tabellen van de programma's. Op taakveld 8.3 worden kosten voor onder andere omgevingsvergunningen, en handhaving en toezicht (bijdrage aan de GR Omgevingsdienst Drenthe) onder verantwoord. Taakveld 8.3 kan hierom dus niet als kostendekkend worden gezien.