Spreektekst NMF, Drents Landschap, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer op Initiatiefnota sierteelt Westerveld

Reactie natuurorganisaties Initiatiefbeleidsnota Sierteelt 25 maart 2025 Graag maken wij gebruik van de mogelijkheid om onze eerste reactie te geven op de Initiatiefbeleidsnota Sierteelt in Westerveld. Ik ben Judith van den Berg van de Natuur en Milieufederatie Drenthe en spreek vanavond mede namens Het Drentse Landschap, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. Voordat ik inga op de in de nota vermelde mogelijkheden voor gemeentelijk beleid en conclusies, willen we eerst onze complimenten maken voor de opstellers van de initiatiefbeleidsnota. De nota biedt een helder overzicht van alle relevante aspecten gerelateerd aan het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de sierteelt in de gemeente Westerveld. Na lezing van de nota is onze hoofdconclusie dat voor de sierteelt helder en consistent omgevingsbeleid nodig is. Zoals ook al is verwoord in het voorwoord van de nota, is deze conclusie helaas niet nieuw. Al in 2019 adviseerden Martha Buitenkamp en Marga Kool in hun rapport Uitgesproken om een helder en consistent beleid en maatregelen op het snijpunt van landbouw, volksgezondheid en ruimtelijke ordening voor de bollenteelt op te stellen. Sindsdien hebben het Rijk, de provincie, het waterschap én ook de gemeente Westerveld – ik noem bewust alle overheden - daar nog op geen enkele manier werk van gemaakt.

Zonering in Omgevingsplan We kunnen lang stilstaan bij de vraag waarom dat al die tijd niet gebeurd is, maar dat wil ik niet doen. Wat ons betreft kan deze nota voor de gemeente Westerveld nu de basis vormen voor het opstellen van gemeentelijk omgevingsbeleid op het vlak van sierteelt. Concreet stellen voor om in het Omgevingsplan via een vorm van zonering aan te geven waar sierteelt niet is toegestaan en daarbij uit te gaan van het voorzorgprincipe. Sluit kwetsbare gebieden in de nabijheid van woongebieden, scholen, natuurgebieden en waterwingebieden uit voor sierteelt. Dat schept duidelijkheid voor telers én burgers en voorkomt verdere negatieve effecten op de gezondheid van inwoners en de kwaliteit van natuurgebieden en waterwingebieden. Het feit dat herziening van uw Omgevingsvisie en realisering van een Omgevingsplan voor de hele gemeente nog enige tijd in beslag zal nemen, kunt u ondervangen door daarop vooruitlopend al een wijziging van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan vast te stellen op het onderdeel sierteelt. Grondbeleid Stel daarnaast beleid op voor de verpachting en – voor zover relevant- ook voor de verkoop van gronden. Sluit daarbij in ieder geval het gebruik van gemeentegronden ten behoeve sierteelt uit. Bij voorkeur biedt u op pachtgronden zelfs alleen ruimte aan biologische teelt.

Wat ons betreft dienen ook het Rijk, de provincie en eventueel het waterschap een rol te spelen bij het terugdringen van de negatieve effecten van het hoge gebruik aan bestrijdingsmiddelen in de sierteelt. Maar dat ontslaat u niet aan uw verantwoordelijkheid om daaraan ook als gemeente een bijdrage te leveren. Als gemeente heeft u voldoende mogelijkheden om uw inwoners te beschermen tegen de risico’s van blootstelling aan bestrijdingsmiddelen. Met een gezonde leefomgeving als resultaat.