Schriftelijke vragen Stroomverdeelstation Vledder

Onderwerp: schriftelijke vragen( art.43 RvO) over het stroomverdeelstation in Vledder Vragensteller: J. Staalman voor Progressief Westerveld (PW) Datum: 15 juni 2023

Progressief Westerveld verzoekt het college van burgemeester en wethouders de volgende vragen te beantwoorden ten aanzien van een door Enexis te bouwen stroomverdeelstation in Vledder. Inleiding Ten eerste wil PW beginnen met een aantal vragen te stellen over het participatiebeleid in relatie tot het stroomverdeelstation. Vragensteller beseft dat op het moment van indienen van de vragen de participatieverordening gemeente Westerveld nog niet formeel door de raad is vastgesteld. Gezien het lange voortraject en het feit dat deze verordening in juni 2023 voor besluitvorming geagendeerd is, gaat PW ervan uit dat bij het college wel de wil bestaat om naar de letter en de geest van de verordening en alle eerdere verwante vastgestelde stukken te handelen. De startnotitie ontwikkeling participatiebeleid is vastgesteld op 1 februari 2022. In deze startnotitie wordt onder punt 6.1 de definitie van inwonersparticipatie gegeven: op initiatief van de gemeente inwoners in een vroegtijdig stadium betrekken bij de ontwikkeling, uitvoering besluitvorming en evaluatie van beleid, projecten en programma's. In de participatieverordening is deze definitie in artikel 1 verder uitgewerkt en wordt onder inwoner verstaan: ingezetene van de gemeente Westerveld.

En onder belanghebbende: betrokkene die een rechtstreeks belang heeft bij betreffende onderwerp/project, waaronder inwoners (al dan niet als ingezetene van Westerveld), ondernemers / bedrijven, verenigingen, maatschappelijk organisaties en andere overheden. Op 9 mei 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders het principebesluit genomen om medewerking te verlenen aan de bouw van een nieuw stroomverdeelstation ten zuiden van de Wellegiesweide. Voor de keuze uit verschillende locaties is door de gemeente aan het bestuur van Dorpsbelang Vledder gevraagd naar hun voorkeurslocatie. Dit bleek de groenzone te zijn en dit advies is door het college overgenomen. Het gaat hier om de bouw door Enexis van een fors stroomverdeelstation dat in een periode van 5 tot 6 jaar gaat bestaan uit vier gebouwen met een hoogte van 4 tot 5 meter met een netto oppervlakte van 176 vierkante meter, dit is zonder de benodigde ruimte tussen en om de gebouwen. Na ambtelijke navraag blijkt het benodigde perceel totaal een oppervlakte te hebben van ca. 627 m2. Volgens de brief van 9 mei 2023 van de gemeente aan Enexis wordt het stroomverdeelstation fors en heeft het een forse impact. In bijlage 2 van de participatieverordening staan activiteiten die door de gemeenteraad zijn aangewezen voor verplichte participatie.

Onder 6.2 valt daar aanleg, wijziging en/of reconstructie van infrastructuur voor elektriciteitsvoorziening, telecommunicatie, olie- en gaswinning, indien sprake is van bovengrondse hoofdleidingen en/of meer dan 100m2 aan bouwwerken wordt toegevoegd. Vraag 1 Gezien het netto bouwoppervlak van 176 m2 van het stroomverdeelstation is het college het dan met PW eens dat hier een participatietraject verplicht is?

Vraag 2a Het stroomverdeelstation wordt groot en heeft een forse impact. De locatiekeuze is gemaakt zonder dat belanghebbenden en inwoners zijn betrokken bij de locatiekeuze. Vindt het college heeft zij voldaan heeft aan het participatievereiste: de inwoners in een vroegtijdig stadium betrekken bij de ontwikkeling van projecten en besluitvorming? Vraag 2b Wat verstaat het college onder het begrip “vroegtijdig stadium” zoals dit in de participatieverordening wordt genoemd in relatie tot het genomen locatiebesluit? Vraag 3 Is het college van mening dat bestuursleden van een vereniging geheel in de plaats kan treden van de begrippen “belanghebbenden” en “inwoners” in het kader van de participatieverordening. Zo niet, waarom heeft het college dan alleen de bestuursleden van de vereniging Dorpsbelang Vledder betrokken bij de locatiekeuze? Vraag 4a Wat vindt het college van het feit dat belanghebbenden en inwoners niet door de gemeente, Enexis of Dorpsbelang zijn geïnformeerd over de komst van een groot stroomverdeelstation in Vledder en dat zij dit nu horen via artikelen in o.a. het Dagblad van het Noorden, de Meppeler Courant, Drimble enz.

naar aanleiding van mondelinge vragen van PW? Vraag 4b Is deze vorm van communicatie naar inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden in lijn met de op 1 februari 2022 unaniem door de raad aangenomen motie van de VVD en PW, samengevat als ”communicatie en participatie”? Vraag 4c Is dit nu het voorbeeld van de grote waarde die het college hecht aan “een zorgvuldige communicatie met de omgeving” zoals gemeld in de brief (9 mei 2023) van de gemeente aan Enexis? Vraag 5 De gemeente zegt op pagina 2 in de brief aan Enexis, dat de impact van het stroomverdeelstation fors is. Kan het college uitleggen wat onder het begrip “forse Impact” moeten worden verstaan? Vraag 6 Op pagina 1 van het principebesluit spreekt het college over een locatie die naar de toekomst toe ook voldoende ruimte biedt voor uitbreiding. Betekent dit dat naast de vier geplande gebouwen er in de toekomst nog meer gebouwen op deze locatie komen. Zo nee, kan het college dit garanderen? Vraag 7 Op pagina 2 van het principebesluit zegt het college dat de bosrandlocatie niet de voorkeur had van het bestuur van Dorpsbelang vanwege de wandel- en verblijfskwaliteit.

De voorkeurslocatie van Dorpsbelang, de groenzonelocatie is een parkje dat de gemeente vorig jaar heeft ingericht als ecologisch gebied en daartoe heeft ingezaaid met meerjarige bloemen voor een betere leefomgeving voor insecten vogels en kleine zoogdieren. Deze locatie ligt dwars over het wandelpad dat deel uitmaakt van het wandelnetwerk van het Recreatieschap Drenthe. Wat vindt het college van de wandel- en verblijfskwaliteit van de groenzonelocatie? Vraag 8 Door een stedenbouwkundige van Het Oversticht is een voorkeur uitgesproken voor de bosrandlocatie. Deze locatie is besloten en het stroomverdeelstation is hier al redelijk landschappelijk ingepast. Tijdens het vragenuur van 30 mei jl. is gebleken dat de groenzonelocatie niet stedenbouwkundig is beoordeeld. Is het college bereidt om ook deze groenzonelocatie ter beoordeling aan Het Oversticht voor te leggen. En wil het college de bevindingen van Het Oversticht met de gemeenteraad delen?

Vraag 9 De voorkeurslocatie in de groenzone heeft volgens het collegebesluit geen direct omwonenden. Google Maps laat zien dat:  op minder dan 100 meter van deze locatie de eerste woningen aan de Lijnland staan  op minder dan 50 meter de eerste stenen woning van recreatiecentrum de Adelhof staat  de locatie bijna direct grenst aan het kampeerveld Land van Oost van het Recreatiecentrum de Adelhof. Wat bedoelt het college met de frase: geen direct omwonenden. Wordt hiermee niet ten onrechte de indruk gewekt dat belanghebbenden en inwoners geen overlast zullen ervaren? Vraag 10 Het college stelt dat vanuit de meest nabije woningen, al dan niet terecht, er geen direct zicht is op de locatie. Waarom rept het college met geen woord over de te verwachte ernstige overlast van laagfrequent geluid door de transformatorstations? Inleiding vragen over overlast Het stroomverdeelstation gaat onder meer uit twee transformatorstations bestaan. Dit zijn beruchte en erkende bronnen van laagfrequent geluid (LFG). In heel Nederland en internationaal zijn er veel zorgen en vooral klachten over de overlast van transformatorstations door LFG. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is LFG geluid met lage tonen: tonen met een frequentie lager dan125 hertz (Hz).

Kenmerk van deze lage tonen is dat zij moeilijk te dempen zijn en een groot doordringend vermogen, bijvoorbeeld in woningen, hebben. Hoe luid dit geluid wordt ervaren is individueel en is zeer afhankelijk van omgevingsgeluid. In stedelijk gebied kan LFG grotendeels gemaskeerd worden door omgevingsgeluid van andere frequenties terwijl het LFG in de stilte van een dorp of het platteland, een overweldigende indruk kan geven. Uit de 'Factsheet laagfrequent geluid' van het RIVM blijkt dat dit geluid moeilijk te meten is en nog veel onbekend is over de gezondheidseffecten die optreden bij blootstelling aan LFG. Wel is erkend dat LFG tot slaapverstoring kan leiden. Andere klachten die volgens het RIVM gemeld worden in relatie tot LFG: hoofdpijn, concentratieproblemen, geheugenproblemen, verminderde prestaties, hartkloppingen, problemen met hart en/of luchtwegen, duizeligheid en evenwichtsverlies.

Vraag 11 Is het college het met PW eens dat extra voorzichtigheid is geboden bij het toepassen van algemene normen voor geluidsoverlast op deze locatie, gezien de stilte van een plattelandsdorp, vlak bij woningen en een kampeerveld waar tentdoek en caravanwanden geen enkele bescherming bieden tegen LFG? Vraag 12 Voelt het college zich verantwoordelijk om belanghebbenden en inwoners vanuit het voorzorgsbeginsel te beschermen tegen overlast door bijvoorbeeld laagfrequent geluid en elektromagnetische straling? Inleiding vragen voorzorgbeginsel Het voorzorgsbeginsel houdt in dat de overheid maatregelen kan nemen als er gegronde redenen zijn om te vrezen dat activiteiten negatieve gevolgen kunnen hebben. Het gaat bijvoorbeeld om veiligheid maar ook vaak om gezondheid. De Omgevingswet geeft de opdracht om het voorzorgsbeginsel af te wegen tegen andere belangen. Het speelt een rol in de vrije beslisruimte. De gemeente maakt hierbij een weging van belangen tussen de initiatiefnemer (Enexis) en de gezondheid van belanghebbenden en inwoners. Het position paper 'Samenwerken aan de gezonde leefomgeving' is de VNG-agenda waarmee de VNG in 2022-2023 de bewustwording en beleidsvorming over de gezonde leefomgeving bij gemeenten onder de aandacht brengt. De VNG streeft naar health in all policies (geïntroduceerd door de WHO): gezondheid in alle beleidsdomeinen.

Volgens de VNG legt de zachte waarde gezondheid het vaak af tegen de harde waarden als financieel-economische belangen.

Vraag 13 Laat het college in belangenafweging van belanghebbenden en inwoners versus Enexis de bescherming van de gezondheid zwaarder wegen dan het belang van Enexis om op de voor hen makkelijkste en goedkoopste locatie het forse stroomverdeelstation te bouwen? Zo nee, waarom niet? Vraag 14 In Amsterdam onderzoeken gemeente en Liander samen de mogelijkheid om het stroomverdeelstation Uilenburg te verplaatsen zodat dit minder overlast geeft. Hiervoor moeten weliswaar kabels verlegd en verlengd worden. Vaak blijkt dat de kosten die dit met zich meebrengt opwegen tegen de kosten van extra en vaak nauwelijks effect sorterende geluidwerende maatregelen om de omgeving te beschermen tegen LFG met gezondheidswinst voor de omgeving. Diverse inwoners van Vledder zien de oude gemeentewerf als betere locatiekeuze. Is het college bereidt om met Enexis in gesprek te gaan om te kijken of deze locatie (of een andere), met het eventueel verleggen van kabels, een optie is?