Scenariodocument Westerveld

Scenario’s

voor de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte

Oktober, 2024

Inhoudsopgave 1. Huidige situatie .................................................................................................................. 3 2. Belang van goede speelruimte .......................................................................................... 5 2.1 Verder kijken dan de kosten ......................................................................................... 5 2.2 Ontwikkeling van kinderen ........................................................................................... 5 2.3 Inclusiviteit ................................................................................................................... 5 2.4 Ontmoeting .................................................................................................................. 5 2.5 Beweegvriendelijke leefomgeving ................................................................................ 6 3. Scenario’s voor uitvoering ................................................................................................. 7 3.1 Scenario’s .................................................................................................................... 7 3.2 Levensduur toestellen en ondergronden ......................................................................

7 3.3 Aanvullende kosten...................................................................................................... 7 3.4 Onderhoudskosten....................................................................................................... 8 3.5 Participatie ................................................................................................................... 8 3.6 Omvormen locaties ...................................................................................................... 8 3.7 Financiering door inwoners .......................................................................................... 8 Scenario 1: Behoud huidige budget ............................................................................. 9 Scenario 2: Eén-op-één vervanging............................................................................11 Scenario 3: Locaties in geheel vervangen ..................................................................13 Aanvullend: Werken aan ambities...............................................................................17 4.

Advies en conclusie ..........................................................................................................23 4.1 Financieel advies ........................................................................................................23 4.2 Advies voor de openbare speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte ...............................23 Bijlage 1: Type locaties .....................................................................................................26 Bijlage 2: Uitvoeringskaarten bij ambities ..........................................................................27

Opsteller: Bureau Speelplan, Saskia van Aalst

1

Inleiding Aanleiding

De gemeente Westerveld streeft ernaar een groene, leefbare en ondernemende gemeente te zijn. Een goed ingerichte openbare speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte is daar een belangrijk onderdeel van. De gemeenteraad heeft aangegeven dat zij een duidelijke visie wil voor deze openbare speel- sport en ontmoetingsruimte en helder wil hebben wat de financiële gevolgen zijn. In opdracht van de gemeente Westerveld heeft Bureau Speelplan daarom in de zomer van 2024 onderzoek gedaan naar de openbare speel- sport en ontmoetingsruimte. Voordat er een visie en uitvoeringsplan geschreven kan worden, is het van belang om eerst helder te krijgen wat de verschillende financiële scenario’s zijn en de daarbij behorende gevolgen voor de openbare speel- sport en ontmoetingsruimte. Om die reden worden in dit rapport enkele scenario’s geschetst. Deze geven een toekomstbeeld op basis van verschillende ambities en budgetten.

Opzet rapportage

In deze rapportage wordt eerst de huidige stand van zaken toegelicht. Er wordt ingegaan op het huidige areaal en financiële situatie. Vervolgens worden de belangrijkste uitgangspunten voor de scenario’s toegelicht, waarna de scenario’s aan bod komen en met elkaar worden vergeleken. Ten slotte volgt een aanbeveling voor de situatie in de gemeente Westerveld.

2

1. Huidige situatie 1.1 Huidig aanbod

In de gemeente Westerveld zijn op dit moment 18 kernen waar speel- en/of sportvoorzieningen aanwezig zijn. De spreiding van deze locaties is over het algemeen goed. Qua inrichting scoren de meeste locaties voldoende. De locaties zijn groen ingericht en bieden vaak veel vrije speelruimte. Het toestelaanbod kan diverser. Veel locaties lijken op elkaar en het aanbod richt zich vooral op kinderen t/m 8 jaar. Ook zijn er weinig locaties waar kinderen met een beperking kunnen spelen of sporten. Het sportaanbod is redelijk op orde maar mist wel goede locaties voor oudere kinderen en jongeren. Zo is er bijvoorbeeld in de hele gemeente geen skatebaan aanwezig. Meer informatie over het huidige aanbod is te vinden in de onderzoeksrapportage.

1.2 Huidig speelruimteareaal

In de gemeente zijn 69 speel- en sportplekken én schoolpleinen in beheer van de gemeente. In bijlage 1 worden deze verschillende type locaties verder toegelicht. Het aanbod bestaat uit: • • • •

33 kleine speelplekken en speelhoekjes (49%) die gericht zijn op de direct omwonenden 25 buurtplekken en schoolpleinen (36%), vaak met een combinatie van speel- en sportvormen 1 dorpsplek in Lhee. Deze locatie trekt ook gebruikers aan uit omliggende kernen. 10 grote en kleine sportplekken (15%). Deze locaties hebben enkel een sportfunctie.

Tevens zijn er 15 locaties waar de gemeente wel verantwoordelijk is voor de veiligheidsinspecties maar niet voor onderhoud en vervanging. Dit zijn o.a. de speeltuinen bij de 3 zwembaden en pleinen van kinderdagverblijven.

1.3 Huidige financiële situatie

Op de 69 locaties staan in totaal 409 speel- en sporttoestellen. De aanschafwaarde hiervan is bijna € 1.619.000,-. Dit is exclusief verwijderings- en plaatsingskosten. Het gemiddelde vervangjaar van elk toestel is bepaald tijdens inspecties, en staat voor het totale areaal gemiddeld op 2028. Onder de toestellen ligt voor 9070 m² aan (val)ondergronden. Deze bestaan grotendeel (72%) uit valdempend zand. Andere gebruikte ondergronden zijn o.a. kunstgras, houtsnippers en drainbeton. Er staat ook een flink deel van de toestellen staat op gras. De aanleg van gras valt buiten het vervangingsinvesteringsbudget. De totale waarde van de speelondergronden is circa € 547.000,-. De totale waarde van de toestellen en valondergronden samen die door de gemeente vanuit het domein Spelen beheerd worden komt daarmee op € 2.234.000,-. Dit zijn nog niet de kosten voor vervanging of herinrichting.

3

Op dit moment ligt de focus vooral op het onderhouden van het huidige areaal. Er is van 2025 jaarlijks € 25.000,- beschikbaar voor veiligheidsinspecties én onderhoud en vervanging van speel- en sporttoestellen en bijbehorende ondergronden. Dit houdt in de praktijk in dat toestellen die onveilig worden verklaart en niet meer te repareren zijn, verwijderd worden. Er is dan geen budget beschikbaar om deze te vervangen. Dit noemt men een uitspeelconstructie. In 2024 is er eenmalig € 50.000,- beschikbaar gesteld door de raad zodat er wel budget beschikbaar is om enkele toestellen te vervangen.

1.4 Huidige visie

Er is op dit moment geen gemeentelijke visie voor de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte. In het Coalitieakkoord ‘Bouwen aan de toekomst, 2022-2026’, worden wel diverse gemeentelijke ambities genoemd die aansluiten bij de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte: • Een uitnodigende houding en doelgroepen betrekken bij beleid: ruimte voor initiatieven van inwoners en/of de gemeenschap met waar mogelijk eigen verantwoordelijkheid van inwonersgroepen. • Een gezonde omgeving voor alle inwoners (ook voor inwoners met een beperking). We willen toekomstbestendige sportparken en ontmoetingsplekken met een multifunctioneel gebruik ontwikkelen. • De openbare ruimte is aantrekkelijk en veilig. Ook in de omgevingsvisie van de gemeente Westerveld spelen gezondheid, ontmoeting en inclusie een belangrijke rol: • Iedereen doet mee in Westerveld! In onze openbare ruimte hebben we altijd aandacht voor de toegankelijkheid voor ouderen en fysiek beperkten • We streven ernaar dat elk dorp een functie voor ontmoeting houdt. • Wij zetten in op een veilige en gezonde school- en sportomgeving. Hier hebben we specifiek aandacht voor bij de inrichting van ons openbaar gebied in de buurt van scholen en sportvoorzieningen. • Bij het ontwerp en (her)inrichting van dorpen, pleinen, parken en buitengebied willen we gebruikers uitnodigen om te bewegen.

Het doel is om deze ambities ook terug te laten komen in de visie voor de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte.

4

2. Belang van goede speelruimte 2.1 Verder kijken dan de kosten

Ervaring en onderzoek leert ons steeds meer over de effecten van goede buitenruimte. Niet alleen op de lichamelijke en sociale ontwikkeling van kinderen maar ook op die van jongeren en volwassenen. Goede speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken leveren verder een bijdrage aan tal van ontwikkelingen die van grote waarde zijn voor de gemeente en haar bewoners. Daarom is het van groot belang om in ieder plan over spelen en sporten niet alleen te kijken naar de financiële consequenties, maar vooral ook naar de gevolgen voor de speel- en beweegkwaliteit, diversiteit, inclusiviteit en mogelijkheid om uitdaging te bieden op speel- en sportplekken in Westerveld.

2.2 Ontwikkeling van kinderen

Voor kinderen is een goede openbare speelruimte van belang voor hun motorische, zintuigelijke, sociale, creatieve en emotionele ontwikkeling. Kinderen die veel (zelfstandig) buitenspelen leren samen te spelen, uitdagingen aan te gaan, teleurstellingen te verwerken, maar ook grenzen te verleggen en hun fantasie vorm te geven. Ze moeten problemen oplossen, (motorisch én sociaal) en leren, door te ontdekken, hun eigen buurt goed kennen (vriendjes, geheime plekken, leuke bestemmingen en activiteiten).

2.3 Inclusiviteit

Om belang van goede speelruimte voor kinderen met een beperking beter onder de aandacht te krijgen is in 2019 het SamenSpeelAkkoord gelanceerd door o.a. de Speeltuinbende en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het akkoord stimuleert gemeenten om te werken aan een inclusieve speelcultuur door bij de (her)inrichting van speellocaties, rekening te houden met inclusiviteit. Voor kinderen met een beperking zijn goede speel- en beweegplekken waar ze vriendjes kunnen maken en samen kunnen spelen in de eigen woonomgeving, ontzettend belangrijk. Inclusiviteit gaat echter verder dan inclusieve speelplekken voor kinderen. Ook jongeren en volwassenen hebben recht op inclusieve beweeg- en ontmoetingsplekken. Zo stimuleren we beweegactiviteiten en ontmoeting tussen inwoners met én zonder beperking.

2.4 Ontmoeting

Openbare speel- en beweegplekken zijn ook belangrijke plekken voor ontmoeting. Tussen kinderen, maar bij de juiste inrichting ook tussen volwassenen (ouders, grootouders, overige bewoners) waardoor deze bijdraagt aan de sociale cohesie in de buurt. Een speel- of beweegplek helpt daardoor ook bij het tegengaan van eenzaamheid. Een extra groep die graag samenkomt in de openbare ruimte zijn onze jongeren. Er komt landelijk steeds meer aandacht voor jongeren en hun plek in de openbare ruimte. Jongerenontmoetingsplekken met extra voorzieningen zoals Wi-Fi of sportfaciliteiten zijn steeds vaker te zien in het straatbeeld en stimuleren jongeren om elkaar buiten te ontmoeten en samen te sporten.

5

2.5 Beweegvriendelijke leefomgeving

Bewegen is gezond. Een beweegvriendelijke openbare ruimte stimuleert inwoners (jong tot oud) om meer te bewegen. Goed ingerichte beweegplekken zijn daarom onmisbaar. Er komt ook steeds meer aandacht voor goed ingerichte speel- en beweegplekken waar wordt samengewerkt met sportverenigingen en -groepjes om extra gebruik te stimuleren. Zo ervaren gebruikers ook dat het de normaalste zaak van de wereld is om buiten (verder) te sporten en bewegen. Hierbij gaat het al lang niet meer alleen over voetbalkooien en skatebanen maar ook over Freerunparcoursen, beweegtuinen en calisthenicsparken.

6

3. Scenario’s voor uitvoering 3.1 Scenario’s

Om te kunnen bepalen welke ambities voor de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte haalbaar zijn en op welk niveau we deze kunnen uitvoeren, is het van belang om helder te krijgen welke financiële middelen er zijn voor de komende jaren. Hiervoor zijn 3 scenario’s doorgerekend. Bij elk scenario wordt beschreven welke consequenties de voorgestelde aanpak heeft op het speelaanbod, de kwaliteit maar ook de kosten voor investeringen en het onderhoud.

3.2 Levensduur toestellen en ondergronden

Het schetsen van financiële scenario’s is een theoretische benadering waarbij uit wordt gegaan van een gemiddelde levensduur van speeltoestellen van 15 jaar. Dit houdt in dat eenmaal in deze periode een budget voor vervanging (investering) moet worden gereserveerd. In de praktijk gaan de meeste toestellen echter niet exact 15 jaar mee. In mei 2024 zijn daarom de verwachte vervangjaren van alle toestellen en bijbehorende ondergronden bepaald. Deze kunnen accuraat worden vastgesteld voor de komende 3 jaar. Valdempende ondergronden gaan niet altijd 15 jaar mee, deze moeten deels tussentijds worden vervangen. In de scenario's is dit als volgt meegenomen: • Wanneer de speeltoestellen worden vervangen, dan worden ook de ondergronden meegenomen. • De tussentijdse vervanging van de ondergronden wordt opgenomen als onderhoud. Dit is meegenomen in de genoemde onderhoudskosten. Wanneer bij toekomstige herinrichting ook speelaanleidingen worden geplaatst (stappaaltjes, pleinplakkers, klimboomstammen, etc.), moeten deze tussentijds vervangen worden omdat de levensduur van deze speelaanleidingen meestal korter is dan 15 jaar. Deze kosten kunnen opgenomen worden in een budget voor tussentijdse vervanging. Hiervoor adviseren we een budget van 1% van de areaalwaarde. Dit is niet meegenomen in de berekeningen in dit rapport.

3.3 Aanvullende kosten

Wanneer een locatie wordt heringericht zijn er diverse aanvullende kostenposten zoals installatiekosten, ontruimingskosten en VAT-kosten. In de berekeningen hanteren wij hiervoor de volgende percentages: De installatiekosten bedragen circa 20% van de geïndexeerde toestel- en ondergrondwaarde en omvatten de kosten voor ontruiming, grondwerk, levering en arbeid. VAT-kosten staat voor Voorbereidings-, Administratie- en Toezichtkosten. Hierin is o.a. de participatie en directievoering (begeleiding van de uitvoering) opgenomen. De VAT-kosten zijn gemiddeld 20% en berekend over de geïndexeerde toestelwaarde en installatiekosten. Bij het één op één vervangen van losse toestellen liggen de VAT-kosten lager, namelijk op 10%.

7

3.4 Onderhoudskosten

Naast de investering die nodig is om speelplekken te vernieuwen, is het (jaarlijks) onderhoud van de speeltoestellen en de valdempende ondergronden een belangrijke kostenpost. Onder deze onderhoudskosten vallen het preventief onderhoud van toestellen (planbaar), onvoorzien onderhoud van toestellen en vandalisme (niet planbaar), onderhoud van de valondergronden en de kosten voor inspecties en beheerprogramma's. Voor de berekening van de onderhoudskosten van de toestellen is gebruik gemaakt van de volgende rekenregels: • Preventief onderhoud: 1,5% van de toestelwaarde • Operationeel onderhoud: 1,5% van de toestelwaarde • Onvoorziene schade: 1% van de toestelwaarde De onderhoudskosten van de valondergronden zijn berekend door gebruik te maken van richtbedragen voor verschillende werkzaamheden per vierkante meter. Het onderhoud van gras is niet meegerekend. Dit valt, net als de vervanging, binnen het groenbeheer. Klein onderhoud van asfalt, beton en klinkerverhardingen is wel meegenomen. Het onderhoud aan de ondergronden is gericht op de valveiligheid en redelijkerwijs gebruik.

3.5 Participatie

Het is altijd van belang dat inwoners worden meegenomen in het proces van de herinrichting. Participatie kan op diverse manieren, afhankelijk van het type speelplek en de voorgestelde ingrepen. Geadviseerd wordt om per type speelplek of ingreep in de uitvoeringskaders van het beleidsplan (of het uitvoeringsplan) op te nemen hoe dit geregeld is. Participatie kan intern georganiseerd worden of worden uitbesteed aan externe partijen zoals leveranciers, ontwerpers of adviesbureaus. De kosten van participatie vallen onder de VAT-kosten (Voorbereiding, Administratie, Toezicht).

3.6 Omvormen locaties

Om de spreiding en diversiteit van het speelaanbod te verbeteren wordt in een aantal gevallen aangeraden om speelplekken om te vormen naar locaties zonder speeltoestellen. De nieuwe inrichting wordt altijd afgestemd met omwonenden en kan bestaan uit speelaanleidingen zoals stapstammen of pleinplakkers. Ook kan er gekozen worden voor een alternatieve inrichting zoals een buurtmoestuin of plantsoen. Voor het omvormen van een speelplek wordt een bedrag tussen de € 5.000,- en € 15.000,- per locatie gerekend. Hiermee is in meer of mindere mate een vervangende inrichting mogelijk.

3.7 Financiering door inwoners

Binnen alle scenario’s is het mogelijk dat inwoners zelf subsidie of andere gelden regelen om locaties aan te leggen, te behouden of uit te breiden. De gemeente vindt het belangrijk dat deze mogelijkheid er is en zal dit blijven ondersteunen. Hierbij is het wel belangrijk dat dit een aanvulling is op de reguliere vervanging. Als dit een vervanging wordt van vervanging door de gemeente, zal er een groot verschil ontstaan tussen het aanbod in sociaal sterke en sociaal zwakke wijken. Terwijl juist in deze laatste een goede openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte van groot belang is.

8

Scenario 1: Behoud huidige budget Dit eerste scenario schets het beeld van de toekomstige situatie als het huidige budget behouden blijft. Dit budget biedt geen ruimte voor vervanging waardoor de speelruimte in de loop van de jaren erg zal versoberen. Toestellen die onveilig worden verklaart en niet meer te repareren zijn, worden verwijderd en er komen geen nieuwe toestellen voor terug. Als alle toestellen verwijderd zijn, wordt de locatie volledig ingezaaid met gras en wordt daarmee vrije speelruimte. Deze aanpak wordt de uitspeelconstructie genoemd.

Speelkwaliteit, verblijfswaarde en ambities •

•

Het aantal speel- en sportplekken neemt af naarmate meer toestellen verwijderd worden. In tabel 1 is te zien om hoeveel toestellen dit (naar verwachting) gaat. Omdat er geen toestellen voor teruggeplaatst worden betekent dit dat de speelkwaliteit en verblijfswaarde sterk zal afnemen. Er is geen financiële ruimte om te werken aan gemeentelijke ambities zoals inclusiviteit, gezonde leefomgeving en ruimte voor ontmoeting.

Draagvlak inwoners & ruimte voor inspraak •

• •

Het versoberen en opheffen van locaties zal voor veel weerstand bij bewoners zorgen. Er is geen ruimte voor inspraak door inwoners. De gemeente kan ervoor kiezen om het mogelijk te maken dat inwoners zelf budget regelen om toestellen te vervangen. In dat geval kunnen zij wel meedenken over de inrichting.

Vervangingskosten •

•

•

In 2024 is er een eenmalig budget van € 50.000,- beschikbaar gesteld om enkele toestellen te vervangen. Dit budget kan ingezet worden om enkele toestellen te vervangen die dit jaar afgekeurd worden/zijn. Dit budget biedt ruimte voor de vervanging van 3 à 4 grote of 8 tot 12 kleine toestellen. Aan het verwijderen van toestellen en ondergronden zijn ook kosten gebonden. Deze bedragen ongeveer 10% van de cataloguswaarde. Naarmate er meer toestellen verwijderd zullen worden, zal er ook meer budget nodig zijn om deze kosten te kunnen dragen. Het huidige budget is dan mogelijk niet toereikend waardoor er extra budget aangevraagd moet worden voor het verwijderen van afgekeurde toestellen. In tabel 1 is een piek te zien in 2027. Deze zal in de praktijk minder extreem zijn omdat het verwachtte vervangjaar alleen voor de komende 2 à 3 jaar accuraat in te schatten is. In 2026 of 2027 zullen we tijdens de inspectie de verwachte vervangjaren opnieuw bepalen. De vervangjaren kunnen dan aangepast worden.

Onderhoudskosten •

Het huidige areaal vraagt om een jaarlijks onderhoudsbudget van circa € 99.000,-. Vanaf 2025 is er jaarlijks slechts € 25.000,- beschikbaar. Belangrijk om rekening mee te houden is dat de gemeente boven op het onderhoudsbudget ook beschikt over een eigen dienst. De eigen dienst verzorgt al het preventief en operationeel

9

• •

onderhoud. Daarnaast voert het een deel van het onderhoud aan ondergronden uit. Hiermee wordt een deel van verschil tussen het benodigde budget en het beschikbare budget opgevangen. De onderhoudskosten zullen afnemen naarmate er meer toestellen en ondergronden verwijderd worden. Waar mogelijk zal levensduurverlengend onderhoud toegepast worden. Dit bestaat uit het preventief uitvoeren van extra onderhoud en het vervangen van grotere onderdelen, zoals staanders, bordessen en delen van een ondergrond. Dit zal ervoor zorgen dat een deel van de toestellen langer meegaan dan de verwachte vervangjaren waardoor het verwijderen van toestellen enkele jaren uitgesteld kan worden (indien mogelijk). Belangrijk is om dan wel rekening te houden met hogere onderhoudskosten.

Aantal toestellen vervangen of verwijderen 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0

164

59

63

57 18

2025

2026

2027

2028

9 2029

2030

1

7

1

2031

2032

2033

14

7

3

1

3

3

2034

2035

2036

2037

2038

2039

Tabel 1: Toestellen die jaarlijks vervangen of verwijderd moeten worden

10

Scenario 2: Eén-op-één vervanging In het tweede scenario is het huidige areaal leidend. Alle toestellen worden één-op-één vervangen; als een schommel afgekeurd wordt, wordt deze door eenzelfde schommel vervangen. Er kan ook gekozen worden voor een ander toestel maar dan moet dit wel binnen hetzelfde budget.

Speelkwaliteit, verblijfswaarde en ambities •

• •

• •

In dit scenario blijft het aantal locaties gelijk. Ook blijft het type locatie overal gelijk (een kleine speelplek blijft een kleine speelplek, etc.). Er wordt niet geïnvesteerd in de aanleg van nieuwe locaties of het uitbreiden van bestaande locaties. Doordat speelplekken gelijkwaardig worden heringericht, zal de huidige aantrekkingskracht van de speelruimte tijdelijk toenemen. Nieuwe speel- en sporttoestellen hebben, vooral in het begin, een grotere aantrekkingskracht dan verouderde toestellen. In dit scenario is slechts beperkt ruimte voor het vergroten van de diversiteit in het openbare speel- en beweeglandschap. Wijzigingen in spel- of toesteltype kunnen alleen doorgevoerd worden als deze binnen het budget vallen. Er is slechts zeer beperkt de ruimte om vorm te geven aan het uitvoeren van de gemeentelijke ambities. Bij de keuze van nieuwe toestellen kan bijvoorbeeld wel gekozen worden voor duurzame materialen mits dit binnen het beschikbare budget past.

Draagvlak inwoners & ruimte voor inspraak •

•

Behoud van huidige situatie zal kunnen rekenen op wisselend draagvlak bij inwoners. Het is immers de vraag of het aanbod nog passend is bij de huidige wensen in de buurt. Er is beperkt ruimte voor bewonersinitiatieven. Bewoners kunnen meedenken over de inrichting van locaties die aan vervanging toe zijn, maar dit zal enkel op toestelniveau zijn (welk type schommel, etc.). Voor grotere initiatieven zal apart budget aangevraagd moeten worden.

Vervangingskosten •

• •

•

De totale vervangingskosten voor het één op één vervangen van alle toestellen en ondergronden zijn circa € 2.860.000,-. Tot en met 2039 (15 jaar) komt dit neer op circa € 190.500,- per jaar. In tabel 2 is een overzicht van de exacte vervangingsopgave per jaar te zien. Omdat er een achterstand is in de vervanging van toestellen is, moeten er de komende 2 jaar moeten, naar verwachting, 116 toestellen en bijbehorende ondergronden vervangen worden. Hiervoor is in dit scenario de komende twee jaar een jaarlijks budget van circa € 505.000,- nodig. Alle speelplekken blijven behouden. Er worden geen kosten gemaakt voor het opheffen of omvormen van speelplekken.

11

Onderhoudskosten • •

Net als in scenario 1 vraagt dit scenario om een jaarlijks onderhoudsbudget van circa € 99.000,-. De onderhoudskosten zullen gelijk blijven omdat het areaal niet of nauwelijks veranderd.

Speelruimtebudget

In dit scenario is er de komende 15 jaar gemiddeld € 289.500,- per jaar nodig voor het onderhoud en de vervanging van de toestellen en valondergronden.

Jaartal 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Totaal Gemiddelde/ 15 jaar

Aantal toestellen 58 58 164 18 63 9 1 7 1 19 7 3 1 3 4

Vervangprijs Bijkomende kosten Totaal € 517.717 € 165.670 € 683.387 € 247.166 € 79.093 € 326.259 € 656.378 € 210.041 € 866.419 € 76.154 € 24.369 € 100.523 € 367.614 € 117.636 € 485.250 € 50.132 € 16.042 € 66.174 € 2.967 € 949 € 3.916 € 30.499 € 9.760 € 40.259 € 1.231 € 394 € 1.624 € 117.521 € 37.607 € 155.128 € 39.787 € 12.732 € 52.518 € 12.062 € 3.860 € 15.922 € 7.475 € 2.392 € 9.867 € 9.908 € 3.171 € 13.079 € 29.462 € 9.428 € 38.889

416

€

2.166.072 €

693.143 €

2.859.215

27,7

€

144.405 €

46.210 €

190.614

Tabel 2: Vervangingsopgave per jaar

12

Scenario 3: Locaties in geheel vervangen In dit scenario worden speel- en sportplekken in hun geheel opnieuw ingericht. Het uitvoeringsjaar wordt bepaald door het gemiddelde vervangjaar van de aanwezige toestellen en ondergronden. We hanteren richtbedragen per type locatie om het vervangingsbudget te bepalen. Er worden 8 locaties opgeven of omgevormd om de spreiding van de locaties te verbeteren. Het type locatie van alle overige locaties blijft gelijk (een kleine speelplek blijft een kleine speelplek, etc.). Er wordt niet geïnvesteerd in de aanleg van nieuwe locaties. In dit scenario werken we met drie typen richtbedragen: laag, gemiddeld en hoog. Deze bedragen zijn te zien in tabel 3. Deze drie typen hebben allen een ander effect op de speelwaarde, verblijfswaarde en draagvlak. In tabel 4 is te zien hoe deze zich tot elkaar verhouden. In tabel 5 zijn de jaarlijks benodigde budgetten per type richtbedrag naast elkaar gezet. Type locatie Kleine speelplek Buurtplek Wijkplek Schoolplein Sporthoekje Sportplek Speelhoekje Omvormlocatie Opheflocatie

Hoeveel locaties Lage richtbedragen Gemiddelde richtbedragen Hoge richtbedragen 23 € 25.000 € 35.000 € 45.000 16 € 60.000 € 75.000 € 90.000 1 € 75.000 € 100.000 € 125.000 9 € 80.000 € 110.000 € 125.000 3 € 5.000 € 10.000 € 15.000 5 € 40.000 € 50.000 € 60.000 1 € 5.000 € 10.000 € 15.000 7 € 7.500 € 10.000 € 12.500 3 € 7.500 € 7.500 € 7.500

Tabel 3: Richtbedragen per type locatie Algemene effecten op de speelruimte Speelkwaliteit Verblijfswaarde Draagvlak inwoners Mogelijkheid tot inspraak inwoners Ontwerp bij herinrichting Ruimte voor gemeentelijke ambities Speelmogelijkheden na omvorming

Lage richtbedragen Gemiddelde richtbedragen Hoge richtbedragen matig voldoende goed matig voldoende goed matig voldoende goed matig voldoende goed nee ja ja matig voldoende goed onvoldoende matig voldoende

Tabel 4: Effect op speelruimte per richtbedrag

Laag richtbedrag

Speelkwaliteit, verblijfswaarde en ambities • De speelkwaliteit zal iets toenemen op de locaties waar heringericht wordt. Nieuwe toestellen zijn immers aantrekkelijker dan oude. • De lage richtbedragen bieden minder financiële ruimte dan 1-op 1 vervanging waardoor er weinig ruimte is om te werken aan de gemeentelijke ambities. Wanneer

13

met kiest voor minder of kleinere toestellen kan men wel meer ruimte creëren maar dit zal dus ten koste gaan van de speelwaarde van een locatie. Draagvlak inwoners & ruimte voor inspraak • De meeste locaties blijven behouden maar worden wel iets minder uitgebreid ingericht dan de huidige situatie. Dit zal kunnen rekenen op minder draagvlak bij inwoners. • Er is beperkt ruimte voor bewonersinitiatieven. Bewoners kunnen meedenken over de inrichting van locaties die aan vervanging toe zijn, maar dit zal enkel op toestelniveau zijn (welk type schommel, etc.) omdat er geen financiële ruimte is voor een uitgebreid ontwerp- en participatietraject. Voor grotere initiatieven zal apart budget aangevraagd moeten worden. Vervangingskosten • De totale vervangingskosten bij lage richtbedragen zijn circa € 2.580.000,-. • Tot en met 2039 (15 jaar) komt dit neer op circa € 172.000,- per jaar. In tabel 5 is een overzicht van de exacte vervangingsopgave per jaar te zien. • De piek in 2027 kan, naar verwachting, uitgesmeerd worden wanneer de verwachte vervangjaren van de toestellen weer worden aangepast. Onderhoudskosten • De kosten voor het onderhoud zullen naar verwachting dalen omdat het areaal kleiner wordt. De jaarlijkse onderhoudskosten van de toestellen en bijbehorende ondergronden komen daarmee uiteindelijk op circa € 77.000,-.

Speelruimtebudget Bij lage richtbedragen is er de komende 15 jaar gemiddeld circa € 249.000,- per jaar nodig voor het onderhoud en de vervanging van de toestellen en valondergronden.

Gemiddeld richtbedrag

Speelkwaliteit, verblijfswaarde en ambities • De speelkwaliteit zal toenemen op de locaties waar heringericht wordt. Nieuwe toestellen zijn immers aantrekkelijker dan oude. • De gemiddelde richtbedragen bieden meer financiële ruimte dan 1-op 1 vervanging waardoor er meer ruimte is om te werken aan de gemeentelijke ambities. Ook ontstaat er ruimte om de nieuwe locaties uitdagender, aantrekkelijker en meer divers in te richten. Draagvlak inwoners & ruimte voor inspraak • De meeste locaties blijven behouden en worden iets uitgebreider ingericht dan de huidige situatie. Dit zal kunnen rekenen op draagvlak bij inwoners. • Er is ruimte voor bewonersinitiatieven mits dit binnen het gestelde budget valt. • Er is financiële ruimte voor een simpel ontwerp- en participatietraject. Bewoners kunnen daardoor meedenken over de inrichting.

14

Vervangingskosten • De totale vervangingskosten bij lage richtbedragen zijn circa € 3.388.000,-. • Tot en met 2039 (15 jaar) komt dit neer op circa €226.000,- per jaar. In tabel 5 is een overzicht van de exacte vervangingsopgave per jaar te zien. • De piek in 2027 kan, naar verwachting, uitgesmeerd worden wanneer de verwachte vervangjaren van de toestellen weer worden aangepast. Onderhoudskosten • De kosten voor het onderhoud zullen naar verwachting iets toenemen omdat het areaal groter wordt. De jaarlijkse onderhoudskosten van de toestellen en bijbehorende ondergronden komen daarmee uiteindelijk op circa € 102.000,-. Speelruimtebudget Bij gemiddelde richtbedragen is er de komende 15 jaar gemiddeld circa € 328.000,- per jaar nodig voor het onderhoud en de vervanging van de toestellen en valondergronden.

Hoog richtbedrag

Speelkwaliteit, verblijfswaarde en ambities • De speelkwaliteit zal sterk toenemen op de locaties waar heringericht wordt. • De gemiddelde richtbedragen bieden voldoende ruimte om te werken aan gemeentelijke ambities en om de locaties divers, inclusief, uitdagend en aantrekkelijk in te richten. Draagvlak inwoners & ruimte voor inspraak • De meeste locaties blijven behouden en worden uitgebreider ingericht dan de huidige situatie. Dit zal kunnen rekenen op veel draagvlak bij inwoners. • Er is voldoende ruimte voor bewonersinitiatieven mits dit over reeds bestaande locaties gaat. • Er is financiële ruimte voor een uitgebreid ontwerp- en participatietraject. Bewoners kunnen daardoor meedenken over de inrichting. Vervangingskosten • De totale vervangingskosten bij lage richtbedragen zijn circa € 4.195.000,-. • Tot en met 2039 (15 jaar) komt dit neer op circa €280.000,- per jaar. In tabel 5 is een overzicht van de exacte vervangingsopgave per jaar te zien. • De piek in 2027 kan, naar verwachting, uitgesmeerd worden wanneer de verwachte vervangjaren van de toestellen weer worden aangepast. Onderhoudskosten • De kosten voor het onderhoud zullen naar verwachting toenemen omdat het areaal groter wordt. De jaarlijkse onderhoudskosten van de toestellen en bijbehorende ondergronden komen daarmee uiteindelijk op circa € 126.000,-.

Speelruimtebudget Bij hoge richtbedragen is er de komende 15 jaar gemiddeld circa € 406.000,- per jaar nodig voor het onderhoud en de vervanging van de toestellen en valondergronden.

15

Jaartal Aantal locaties Lage richtbedragen Gemiddelde richtbedragen Hoge richtbedragen 2025 8 287.500 € € 372.500 € 457.500 2026 8 € 285.000 € 385.000 € 485.000 2027 27 € 1.080.000 € 1.412.500 € 1.745.000 2028 6 € 305.000 € 395.000 € 485.000 2029 10 € 325.000 € 435.000 € 545.000 2030 4 € 112.500 € 152.500 € 192.500 2031 0 € € € 2032 0 € € € 2033 1 € 5.000 € 10.000 € 15.000 2034 3 € 140.000 € 175.000 € 210.000 2035 0 € € € 2036 0 € € € 2037 0 € € € 2038 0 € € € 2039 1 € 40.000 € 50.000 € 60.000 Totaal 68 € 2.580.000 € 3.387.500 € 4.195.000 Gem. /jaar 4,53 € 172.000 € 225.833 € 279.667 Tabel 5: jaarlijkse investeringsbudgetten per type richtbedrag

16

Aanvullend: Werken aan ambities In de voorgaande scenario’s is steeds gekeken naar de mogelijkheden om aan de gemeentelijke ambities te werken zoals die genoemd worden in hoofdstuk 2. Voor het opstellen van de gemeentelijke visie voor de openbare speel- sport- en ontmoetingsruimte, zijn echter een viertal ambities opgesteld die zich volledig richten op het verbeteren van deze openbare speel- sport- en ontmoetingsruimte. Deze ambities zijn bepaald n.a.v. het uitgevoerde onderzoek en worden uitgebreid toegelicht in de beleidsvisie. Het gaat om de volgende ambities: •

Een divers en uitdagend speellandschap: Verschillende leeftijden vragen om verschillende speelmogelijkheden. In iedere kern is voor een brede leeftijdsgroep een passend speelaanbod dat voldoende uitdaging biedt. Door meer diversiteit in het speelaanbod aan te brengen worden kinderen gestimuleerd om buiten te spelen en verschillende speelplekken te ontdekken.

•

Een sterk jongerenaanbod: Een belangrijke, maar vaak vergeten, doelgroep is die van de jongeren. Goede, uitdagende en veilige jongerenplekken bieden ruimte voor jongeren om elkaar te ontmoeten en samen te bewegen.

•

Een beweegvriendelijke leefomgeving voor iedereen: Goede openbare beweegplekken dragen bij aan de gezondheid en het welbevinden van bewoners door het stimuleren van beweging. Dit wordt bereikt door het huidige openbare beweegaanbod te verbeteren en uit te breiden. Hierbij is ook aandacht voor inwoners met een beperking.

•

Een inclusieve speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte: Alle inwoners moeten zich welkom voelen op onze speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken. Oók inwoners met een lichamelijke en/of geestelijke beperking. Op een aantal buurt- en wijkplekken gaan we bij (her)inrichting meer rekening houden met deze doelgroep. Ook gaan we meer locaties inrichten waar ouderen samen kunnen komen voor ontmoeting en beweging.

Om gericht te kunnen werken aan deze ambities zijn ingrepen nodig zoals het uitbreiden of aanpassen van bestaande locaties en het aanleggen van nieuwe locaties. In dit aanvullende scenario laten we zien welke investeringsbudgetten er nodig zijn voor de verschillende ambities. Er worden steeds kleine en grotere ingrepen voorgesteld en berekend. Op de uitvoeringskaarten in bijlage 2 is te zien op welke locaties welke ingrepen worden voorgesteld. Deze ingrepen kunnen toegevoegd worden aan scenario 2 of scenario 3. Bij scenario 3 biedt de optie met hoge richtbedragen al zeer veel ruimte om deze ambities uit te voeren.

17

Een divers speellandschap

Een goed ingericht speellandschap biedt voldoende diversiteit op het gebied van type speelplek, speelwaarden en doelgroepen. Inwoners worden zo gestimuleerd om zich van speelplek naar speelplek te verplaatsen. Op die manier komen ze nog meer in beweging, ontmoeten ze andere kinderen en verbreden ze hun belevingswereld. Op dit moment is het speellandschap nog erg eenzijdig. We zien veel dezelfde toestellen en het aanbod richt zich voornamelijk op kinderen t/m 8 jaar. Meer diversiteit en uitdaging aanbrengen in het speellandschap doen we door locaties in te richten met andere toestellen, locaties in te richten met meer bespeelbaar groen, locaties te verplaatsen of locaties uit te breiden. Voorgesteld ingrepen • Tien locaties krijgen een speelimpuls. Dit is extra budget om de inrichting te verbeteren. • Twee locaties krijgen een groenimpuls. Dit is extra budget om bespeelbaar groen aan te leggen. • Twee locaties worden vergroot van een kleine speelplek naar een buurtplek. Hiervoor is geen extra oppervlakte nodig (deze is er al voldoende) maar er worden meer en/of grotere toestellen geplaatst voor een bredere doelgroep. • Er wordt een nieuwe speelplek aangelegd in Diever, in de omgeving van de Binnenes/Vlastraat. Bijvoorbeeld op de hoek van de Binnenes en Kloosterstraat.

Een divers speellandschap Ingreep Speelimpuls Groenimpuls Vergroten locaties Nieuwe locatie

Aantal locaties 10 2 2 1

Klein budget € 75.000 € 15.000 € 20.000 €0

Groot budget € 175.000 € 30.000 € 40.000 € 35.000

Klein budget • Een speelimpuls van €7.500,- per locatie biedt meer keuzemogelijkheden qua toestellen. Er kan gekozen worden voor een extra toestel of een groter/uitdagender toestel. • Een groenimpuls van €7.500,- per locatie biedt ruimte voor het aanleggen van een strook bespeelbaar groen op of naast de bestaande locatie. • Wanneer een locatie vergroot wordt, biedt een budget van €10.000,- ruimte om een extra toestel te plaatsen. • Er is geen budget om een nieuwe speelplek in Diever aan te leggen. Groot budget • Een speelimpuls van €17.500,- per locatie geeft de mogelijkheid om meerdere, grotere en uitdagendere toestellen te plaatsen. • Een groenimpuls van €15.000,- per locatie biedt ruimte voor het aanleggen van gedeeltelijke natuurlijke speelplek met een combinatie van traditionele toestellen en natuurlijke speelelementen.

18

•

•

Wanneer een locatie vergroot wordt, biedt een budget van €20.000,- ruimte om, naast een extra toestel, ook te investeren in meer zitgelegenheid en aanpassingen in het landschap zoals kleurrijk groen en hoogteverschillen die de locatie aantrekkelijker maken. De aanleg van de nieuwe locatie vraagt om een budget van €35.000,-

Een sterk jongerenaanbod

Veel jongeren gebruiken de openbare ruimte om elkaar te ontmoeten en hun vrije tijd vorm te geven. Toch tonen verschillende onderzoeken aan dat jongeren steeds meer uitgesloten worden van de openbare ruimte. Hun gedrag wordt voortdurend bekeken en bekritiseerd door volwassenen. De gemeente vindt het belangrijk dat er voor deze doelgroep goede, uitdagende en veilige sport- en ontmoetingsplekken zijn waar zij samen kunnen komen zonder dat de omgeving daar overlast van ondervindt. Op dit moment is er weinig aanbod voor jongeren. Er zijn enkele sportlocaties waar ze gebruik van kunnen maken maar er zijn geen locaties die specifiek voor jongeren zijn ingericht. Als we echter naar de demografische gegevens van alle kernen kijken, zien we dat in de grotere kernen Diever, Dwingeloo, Havelte en Vledder genoeg jongeren wonen om hier een jongerenplek te rechtvaardigen. Dit kan een locatie zijn die zich enkel richt op ontmoeting (een JOP) maar idealiter wordt een ontmoetingsfunctie gekoppeld aan een sportvoorziening zoals een skatebaan, Calisthenicspark of 3x3 basketbalveld. De uiteindelijke locatie en inrichting zal afgestemd moeten worden met de jongeren zelf. Voorgesteld ingrepen • Aan twee sportlocaties worden voorzieningen voor jongeren toegevoegd zoals bankjes en/of een watertappunt. • Er worden vier locaties voor jongeren aangelegd in Diever, Dwingeloo, Havelte en Vledder.

Een sterk jongerenaanbod Ingreep Jongerenimpuls Nieuwe locatie

Aantal locaties 2 4

Klein budget € 10.000 € 50.000

Groot budget € 20.000 € 240.000

Klein budget • Met een jongerenimpuls van €5.000,- per locatie kunnen er bankjes en een prullenbak toegevoegd worden aan een locatie. • Met een budget van €12.500,- kan een simpele JOP geplaatst worden (container of huisje). Groot budget • Met een jongerenimpuls van €10.000,- per locatie kan er een simpele JOP toegevoegd worden aan een bestaande sportlocatie. • Met een budget van €60.000,- per locatie kunnen er sportlocaties voor jongeren aangelegd worden. Dit budget is voldoende voor de aanleg van een simpele sportkooi, een Calisthenicspark of een 3x3 basketbalveld. • De aanleg van een skatebaan vraagt om een groter budget. Houdt hiervoor rekening met een budget tussen de €100.000,- en €200.000,-, afhankelijk van de grootte.

19

Een beweegvriendelijke leefomgeving voor iedereen

Goede speel- en beweegplekken spelen een belangrijke rol in het beweeggedrag in de openbare ruimte. Door kinderen van jongs af aan te stimuleren dagelijks voldoende te bewegen, wordt dat later als volwassenen en ouderen ook vanzelfsprekender. Het is hiervoor belangrijk om een beweegvriendelijke leefomgeving te creëren voor jong en oud. Het huidige aanbod bestaat grotendeels uit trapveldjes en tafeltennistafels. Urban Sports zoals skaten, Calisthenics of bootcamp worden niet of nauwelijks aangeboden. De gemeente wil een beweegvriendelijke leefomgeving creëren door de bestaande openbare beweegvoorzieningen te verbeteren en meer diversiteit aan te brengen in het sport- en beweegaanbod. Door het aanbieden van passende programmering wordt het gebruik van de nieuwe en bestaande sportfaciliteiten gestimuleerd. Voorgesteld ingrepen • Vijf locaties krijgen een sportimpuls. Dit is extra budget om nieuwe of andere sportvoorzieningen aan te leggen. • Er worden vier locaties met sportaanbod voor jongeren aangelegd in Diever, Dwingeloo, Havelte en Vledder (zie ambitie een sterk jongerenaanbod) • Bij de herinrichting van alle locaties met sportvoorzieningen, wordt gekeken welk sportaanbod er al aanwezig is in de kern en of het mogelijk (en wenselijk) is om een andere sport aan te bieden. • Er wordt programmering aangeboden om het gebruik van bestaande en nieuwe locaties te stimuleren.

Een beweegvriendelijke leefomgeving voor iedereen Ingreep Aantal locaties Klein budget Sportimpuls 5 € 37.500 Wijziging aanbod €0 37 zie sterk Nieuwe locatie jongerenaanbod € 0,00 Programmering n.t.b. n.t.b.

Groot budget € 75.000 € 92.500 zie sterk jongerenaanbod n.t.b.

Klein budget • Met een sportimpuls van €7.500,- per locatie is er meer ruimte om betere of andere sportvoorzieningen te plaatsen zoals grotere voetbaldoeltjes, een ballenvanger of een verhard basketbalveldje. • Op alle locaties met sportaanbod wordt er binnen het beschikbare budget gekeken of er een andere sport aangeboden kan worden om zo de diversiteit in het aanbod te vergroten. • Er wordt eenmalig programmering aangeboden op locaties die nieuw zijn aangelegd. De kosten hiervoor moeten worden afgestemd met de desbetreffende afdeling(en). • Er is geen budget om sportvoorzieningen voor jongeren aan te leggen. Groot budget • Met een sportimpuls van €15.000,- per locatie is er voldoende ruimte om betere of andere sportvoorzieningen te plaatsen zoals een kunstgrasveld, 3x3 basketbalveld of geluidsarme pannakooi.

20

• • •

Alle locaties met sportaanbod krijgen een klein extra budget van €2.500,- waarmee er meer mogelijkheden zijn om het sportaanbod op de locaties aan te passen. Er wordt structurele programmering aangeboden bestaande en nieuwe grote sportlocaties. De kosten hiervoor moeten worden afgestemd met de desbetreffende afdeling(en). Er komen vier nieuwe sportlocaties die zich richten op jongeren. Het benodigde budget voor deze locaties is meegenomen bij de ambitie een sterk jongerenaanbod.

Een inclusieve speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte

De gemeente Westerveld vindt het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt, ook inwoners met een lichamelijk en/of geestelijke beperking. We willen daarom uiteindelijk een aantal buurt- en wijkplekken inclusief inrichten. Dit houdt niet alleen in dat locaties toegankelijk zijn, maar ook dat een deel van de toestellen bruikbaar is voor inwoners met een beperking. We starten met de wijkplek in Lhee. Hier wordt binnenkort gestart met de aanleg van een betonnen pad waardoor de plek toegankelijk wordt. Een inclusieve speelplek hoeft niet persé ingericht te zijn met speciale toegangelijke speelen sporttoestellen. Kleine aanpassingen zoals luie trappen en handvaten kunnen de toegankelijkheid van een speeltoestel al vergroten. Ook de aanleg van een goede padenstructuur, voldoende zitgelegenheid en schaduw, maakt een plek inclusief. Voorgesteld ingrepen • Eén locatie in Lhee krijgt een inclusie-impuls. Hier worden, behalve de aanleg van het betonnen pad, ook een aantal andere inrichtingsingrepen uitgevoerd die de toegankelijkheid vergroten. • Wanneer dit succesvol is, worden op nog 4 andere locaties inclusie-impulsen uitgevoerd. De locaties worden later afgestemd. • Bij de herinrichting van alle buurtplekken wordt gekeken of het mogelijk is om kleine ingrepen uit te voeren die de locatie toegankelijker maken.

Denk hierbij aan een verharde ondergrond of het plaatsen van een mandschommel i.p.v. een “normale’ schommel. • Er worden in de 4 grotere kernen Diever, Dwingeloo, Havelte en Vledder, komen ontmoetings- en/of beweeglocaties voor senioren. • Twee keer per jaar wordt er een samenspeeldag georganiseerd waar inwoners van jong tot oud, met én zonder beperking, samen kunnen spelen en sporten.

Een inclusieve speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte Ingreep Aantal locaties Klein budget Inclusie-impuls Lhee 1 € 15.000,00 Inclusie-impuls 16 € 0,00 Nieuwe ouderenlocatie 4 € 0,00 Samenspeeldag 1 n.t.b.

21

Groot budget € 35.000,00 € 80.000,00 € 100.000,00 n.t.b.

Klein budget • Met een inclusie-impuls van €15.000,- worden er kleine ingrepen uitgevoerd zoals het plaatsen van handvatten en/of het plaatsen van spelborden langs het betonnen pad. • Op alle buurtplekken wordt er binnen het beschikbare budget gekeken of er gekozen kan worden voor toestellen en/of ondergronden die beter toegankelijk zijn voor inwoners met een beperking. • Er wordt eenmaal per jaar in Lhee een samenspeeldag georganiseerd. De kosten hiervoor moeten worden afgestemd met de desbetreffende afdeling(en). • Er is geen budget om een nieuwe locaties voor ouderen aan te leggen. Groot budget • Met een inclusie-impuls van €35.000,- worden er grotere ingrepen uitgevoerd zoals het plaatsen van toegankelijke toestellen en ondergronden en/of het aanleggen van een interactief pad. • Alle buurtplekken krijgen een klein extra budget van €5.000,- waarmee kleine aanpassingen gedaan kunnen worden om de locaties toegankelijker te maken. • Er wordt eenmaal per jaar in alle grote kernen een samenspeeldag georganiseerd. De kosten hiervoor moeten worden afgestemd met de desbetreffende afdeling(en). • Met een budget van €25.000,- per locatie kunnen er locaties voor ouderen aangelegd worden.

De inrichting en locaties worden afgestemd met de doelgroep maar men kan denken aan bijvoorbeeld een ontmoetingsplek met bankjes, schaduw en kleurrijk groen of een locatie met spel/beweegmogelijkheden zoals schaaktafels of simpele beweegtoestellen.

22

4. Advies en conclusie 4.1 Financieel advies

Er is op dit moment geen jaarlijks investeringsbudget beschikbaar voor de vervanging van speel- en beweeglocaties. Om goede en veilige speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte in de gemeente Westerveld te behouden en om deze te verbeteren, wordt dit wel aangeraden. Scenario 2 beschrijft welk investeringsbudget er nodig is om het huidige areaal in stand te houden. Indien men ook wil werken aan de gemeentelijke ambities en daarmee de openbare speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte wil verbeteren, kan men beter kiezen voor een investeringsbudget gebaseerd op richtbedragen (scenario 3). Kies dan wel voor gemiddelde of hoge richtbedragen. Deze bieden in kleine of grotere mate de mogelijkheid om te werken aan de ambities. Indien men wil kiezen aan welke ambities er gewerkt gaan worden, biedt scenario 4 een overzicht van de kosten per ambitie.

4.2 Advies voor de openbare speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte

Wanneer we alleen kijken naar de effecten van de verschillende scenario’s op de openbare speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte van de gemeente Westerveld, kan men het beste kiezen voor scenario 3 met hoge richtbedragen. Deze biedt financiële ruimte om alle locaties in de gemeente veilig, divers, aantrekkelijk en uitdagend in te richten. Er is daarmee ook financiële ruimte ook aan veel van de gemeentelijke ambities te werken. Voor grotere ingrepen zoals de aanleg van een skatebaan, jongerenplek of locatie voor senioren, kan dan eerst geparticipeerd worden met inwoners (waar heeft men behoefte aan) voordat men daar aparte budgetten en/of subsidies voor aanvraagt. Dit zorgt voor een openbare ruimte die past bij de inwoners van de gemeente.

4.3 Conclusie

Het is hoogst noodzakelijk dat er een structureel investeringsbudget komt voor het vervangen van de formele locaties. Wanneer dit niet gebeurt zal de kwaliteit van de openbare speel-, sport- en ontmoetingsruimte de komende jaren sterk afnemen. Dit zal de leefbaarheid van de kernen niet ten goede komen. Ook zal dit een negatieve invloed hebben op de gezondheid van de inwoners. Zij worden immers niet meer gestimuleerd om naar buiten te gaan om lekker te spelen of om samen te sporten. Een duidelijk geoormerkt budget en goede planning zal ervoor zorgen dat de speel- sport- en ontmoetingslocaties aantrekkelijk zijn en blijven voor alle inwoners van de gemeente. In tabel 6 zijn alle consequenties van scenario’s 1, 2 en 3, naast elkaar gezet. Deze bieden een overzicht van de effecten op de speelruimte en de financiële consequenties van ieder scenario. Bij dit laatste zijn zowel de gemiddelde kosten voor de komende 2 jaar (korte termijn) als de komende 15 jaar (lange termijn) onder elkaar gezet. In tabel 7 zijn alle ambities en bijbehorende budgetten onder elkaar gezet voor een snel overzicht.

23

Scenario 1: behoud huidige budget

Scenario 2: één op één vervanging

Speelkwaliteit

aflopend naar onvoldoende

voldoende

Verblijfswaarde

aflopend naar onvoldoende

voldoende

Mogelijkheid tot inspraak inwoners

aflopend naar onvoldoende

voldoende

onvoldoende

matig

Ruimte voor gemeentelijke ambities

n.v.t.

nee

Totaal aantal omvorm- en opheflocaties

0

0

Financiële consequenties Komende 2 jaar: Gemiddeld aantal plekken/toestellen

58 toestellen per jaar

58 toestellen per jaar

Gemiddelde basisinvestering per jaar

n.v.t.

€ 505.000

Komende 15 jaar: Gemiddeld aantal plekken/toestellen

28 toestellen per jaar

28 toestellen per jaar

Gemiddelde basisinvestering per jaar

n.v.t.

Onderhouds- en beheerkosten per jaar

€ 99.000

Tabel 6: Scenario-overzicht Algemene effecten op de speelruimte

Ontwerp bij herinrichting

24

Scenario 3: geheel vervangen (richtbedrag) Laag: Middel: Hoog: Laag: Middel: Hoog: Laag: Middel: Hoog: Laag: Middel: Hoog: Laag: Middel: Hoog:

Laag: Middel: Hoog:

matig voldoende goed matig voldoende goed matig voldoende goed nee ja ja matig voldoende goed 8

8 locaties per jaar

€ 286.250 € 378.750 € 471.250

€ 190.500

Laag: Middel: Hoog:

4,5 locaties per jaar € 172.000 € 225.833 € 279.667

€ 99.000

Laag: Middel: Hoog:

€ 78.500 € 103.500 € 120.000

Aantal locaties Tabel 7: Ambities Een divers speellandschap Speelimpuls 10 Groenimpuls 2 Vergroten locaties 2 Nieuwe locatie 1 Een sterk jongerenaanbod Jongerenimpuls 2 Nieuwe locatie 4 Een beweegvriendelijke leefomgeving voor iedereen Sportimpuls 5 Wijziging aanbod 37 Nieuwe locatie zie sterk jongerenaanbod Programmering n.t.b. Een inclusieve speel-, beweeg- en ontmoetingsruimte Inclusie-impuls Lhee 1 Inclusie-impuls 16 Nieuwe ouderenlocatie 4 Samenspeeldag 1 Totaal

25

Klein budget

Groot budget

€ 75.000 € 15.000 € 20.000 €0

€ 175.000 € 30.000 € 40.000 € 35.000

€ 10.000 € 50.000

€ 20.000 € 240.000

€ 37.500 €0 €0 n.t.b.

€ 75.000 € 92.500 zie sterk jongerenaanbod n.t.b.

€ 15.000 €0 €0 n.t.b. € 222.500

€ 35.000 € 80.000 € 100.000 n.t.b. € 922.500

Bijlage 1: Type locaties Bij de formele speelplekken wordt onderscheid gemaakt tussen speelhoekjes, kleine speelplekken en buurtplekken. Beoordelingscriteria als “ligging” en “inrichting” worden gekoppeld aan het type speelplek. Een kleine speelplek vraagt immers echt iets anders qua inrichting dan een plek waar het hele dorp moet kunnen spelen. Kleine speelplek - Speelaanbod en omvang zijn beperkt en gericht op een jonge doelgroep (1 - 8 jaar) en direct omwonenden. Speelhoekje - Een kleine speelplek die ingericht is met één of twee eenvoudige speeltoestellen. Een speelhoekje heeft zeer beperkte speelwaarde. Buurtspeelplek - Een (bij voorkeur centrale) plek in de buurt met een belangrijke ontmoetingsfunctie, uitgebreidere en uitdagendere inrichting en meer ruimte. Er is vaak een combinatie van spel en sport te vinden en vaak wordt een bredere doelgroep bediend (5-15 jaar). Dorpsplek - Onderscheidend door ligging of inrichting heeft een grote speelplek een buurtoverstijgende functie. Hier wordt een brede doelgroep (0 tot 99 jaar) bediend en is sprake van een uitdagend en multifunctioneel aanbod van sport- en speeltoestellen. Kleine sportplek - Een kleine sportvoorziening die zich vooral richt op direct omwonenden. Meestal gaat het om een trapveldje of tafeltennistafel zonder extra voorzieningen zoals zitgelegenheid of een watertappunt.

Grote sportplek - Een ruime sportplek met een belangrijke ontmoetingsfunctie en extra voorzieningen zoals zitgelegenheid en/of een kunstgrasveld.

26

Bijlage 2: Uitvoeringskaarten bij ambities

27

Bosschoord

Darp

28

Diever

Dieverburg

29

Doldersum

Dwingeloo

30

Geeuwenburg

Havelte

31

Havelterberg

Lhee

32

Nijensleek

Uffelte

33

Vledder

34

Vledderveen

Wapse

Wapserveen

35

Wilhelminaoord

Zorgvlied

36