RGL Bijlage 8 Beschermd dorpsgezicht Havelte, omgeving Hervormde Kerk

TOELICHTING b i j hot b e s l u i t t o t a a n w i j z i n g van een beschermd d o r p s g e z i c h t ex a r t i k e l 20

Aran

de Monument en^'-ot i n

HAVELTE ( k e r k s i t u a t i e ) gemeente H a v e l t e . Het beschermde d o r p s g e z i c h t omvat h e t op de b i j g e v o e g d e k a a r t ( R i j k s d i e n s t v o o r de Monumentenzorg, t e k . n r . 043) door een s t i p p e l l i j n omgrensde g e b i e d . B u i t e n de bebouwde k e r n e n l i g t t u s s e n h e t d o r p H a v c l t o on h e t n o o r d o o s t u l i j k d a a r v a n g e l o g o n dorp U f f e l t e de oude monumentale k e r k . Z i j wordt s l e c h t s omgsven d o o r een t w e e t a l b o u r d e r i j e n , waarvan een a l s k o s t e r s w o n i n g d i e n s t d o e t ; deze s i t u a t i e heeft oeuwenlang o n v e r a n d e r d v o o r t b e s t a a n . Le k o r k word i n h e t b e g i n van do 14e eeuw gebouwd, w a a r b i j geb r u i k werd gemaakt van m u u r r e s t e n van een Romaanse k a p c l , d i e v o o r d i e n op d e z e l f d e p l a a t s s t o n d . De s p o r e n van deze v r o e g e r e k a p e l z i j n i n de z i j m u r e n d u i d e l i j k z i c h t b a a r . D t o r e n kwam i n 1410 gereed en door v e r h o g i n g van de muren k r e e g h e t s c h i p i n de 1^de eeuw z i j n h u i d i g e vorm. Het k e r k e l i j k e r f , waarop oude g r a f s t e n e n worden a a n g e t r o f f e n , i s aan d r i e z i j d e n door hoge e i k e n omringd.

A l l e e n aan de o o s t kant o n t b r e e k t deze b e p l a n t i n g , h i e r g r e n s t h e t e r f van de k o s t e r s b o e r d e r i j d i r e c t aan h e t k e r k h o f . Aan de n o o r d - en w e s t z i j d e g r e n s t een t w e e t a l s t r a t e n , n . l . de E u r s i n g e r k e r k w e g en de K e r k l a a n , aan h e t k e r k t e r r e i n . B e i d e s t r a t e n k r u i s e n e l k a a r w e s t e l i j k van de k e r k . De e e r s t e h e e t v o o r b i j de k r u i s i n g i n o o s t e l i j k e r i c h t i n g J f f e l t e r k e r k w e g , de a n d e r e , die i n n o o r d e l i j k e r i c h t i n g n i e t i s verhard, heet v o o r b i j het k r u i s p u n t Koningskampweg. Men mag i n een g e v a l a l s d i t aannemen, d a t de wegen z i j n o n t s t a a n door v e r b r e d i n g van de v r o e g e r e L e r kepaden, d i e o v e r de es v a n a f de bewoonde c o n g l o m e r a t e n n a a r de k e r k l e i d d e n . A l l e e n aan de z u i d z i j d e i s een g r o o t g e d e e l t e van i i e t pad, d a t de v e r b i n d i n g vormde met de oude k o r p s k e r n H a v e l t e i n de oude vorm nog a a n w e z i g .

Vanaf a l l e wegen u i t de omgeving h e e f t men een b i j z o n d e r f r a a i g e z i c h t op de dominerende k e r k , waarvan de t o r e n s p i t s boven de r i j k e h o u t o p s t a n d e n u i t s t e e k t . Voor het behoud van d i t b i j z o n d e r e d o r p s g e z i c h t z a l de u i t deze a a n w i j z i n g v o o r t v l o e i e n d e stedebouwkundige r e g e l i n g z i c h n i e t a l l e e n moeten b e p e r k e n t o t h e t t h a n s beschermde g e b i e d , maar z i j z a l ook v o o r de w i j d e r e omtrek moeten g e l d e n . e