Raadsvoorstel Geactualiseerd duurzaamheidsbeleid Westerveld verduurzaamt – beleid 2026-2030

Besluitvorming Raad Onderwerp

Actualisatie duurzaamheidsbeleid

Openbaarheid Zaaknummer Datum voorstel Portefeuillehouder

Openbaar 2025-019307 23 maart 2026 A. Schoenmaker

Beslispunten 1. Het geactualiseerde duurzaamheidsbeleid "Westerveld verduurzaamt - beleid 2026-2030" vast te stellen. Kosten, baten en dekking De uitvoering van het duurzaamheidsbeleid wordt bekostigd vanuit een combinatie van eigen middelen en externe financiering. Hierbij is het uitgangspunt zo efficiënt mogelijk om te gaan met de eigen gemeentelijke middelen. Gemeente Westerveld maakt actief gebruik van diverse rijksregelingen, zoals de specifieke uitkeringen Capaciteit Decentrale Overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), Lokale Aanpak Isolatie (LAI) en energiearmoede. Op dit moment wordt het duurzaamheidsbeleid nader uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Daarbij wordt ook bekeken in welke mate aanvullende middelen nodig zijn om de ambities en opgaven uit het beleid te realiseren. Dit wordt meegenomen in de begroting 2027. Er is beperkte ruimte in de meerjarenbegroting, echter wordt ook geconstateerd dat niet alle kosten gedekt kunnen worden uit voorgenoemde regelingen en het beschikbare budget uit de voorgaande duurzaamheidsnota (á € 42.000 per jaar) niet toereikend is. Deze tekorten zijn tot op heden gedekt uit de bestemmingsreserve uitvoering klimaatakkoord. De stand van deze bestemmingsreserve is per 31-12-2025 (onder voorbehoud van vaststelling jaarrekening 2025) € 191.608,94. Tot slot is duurzaamheid een integraal thema.

De uitvoering, inclusief de bijbehorende budgetten, zal zijn beslag vinden in de totale gemeentelijke begroting, niet enkel in het duurzaamheidsbeleid. Inleiding In 2021 heeft de gemeenteraad van Westerveld het beleidsdocument Samenwerken aan Duurzaamheid vastgesteld. Het duurzaamheidsbeleid 2026-2030 is een actualisatie op deze eerder vastgestelde duurzaamheidsnota, en geeft weer hoe gemeente Westerveld de komende vijf jaar samen met haar inwoners, ondernemers en stakeholders verder wil werken aan duurzaamheid. Beoogd effect Met de actualisatie van het duurzaamheidsbeleid geven we aan hoe wij onze duurzame ambities voor 2030 willen waarmaken. Hierbij geven we ook inzicht op het perspectief richting 2050. Wij doen dit vanuit wettelijke regelgeving en beleidskaders. Dit levert overzicht en duiding op van de samenhang binnen de Europese, landelijke, regionale en lokale opgaven en afspraken. Dit wordt doorvertaald naar zes thema’s: 1. gebouwde omgeving 2. elektriciteit 3. mobiliteit 4. circulaire economie 5. klimaatadaptatie 6. biodiversiteit & natuur. Per thema wordt aangegeven welke werkzaamheden voortgezet worden en welke daarnaast opgepakt gaan worden. Dit gebeurt binnen de uitvoeringskaders zoals een goede participatie, communicatie en landschappelijke inpassing. Tot slot willen we de opgaven gaan monitoren. 1

Argumenten 1.1 Het duurzaamheidsbeleid sluit aan bij de huidige wet- en regelgeving, beleidskaders en doelen Met het actualiseren van de duurzaamheidsnota sluit het beleid weer aan bij zowel landelijke als lokale doelen, wet- en regelgeving en beleid. Het duurzaamheidsbeleid geeft de koers aan richting de brede maatschappelijke opgave die voortkomt uit onder meer het Klimaatakkoord en de Regionale Energiestrategie Drenthe. 1.2 Koers op een belangrijk tussenstap 2030 De landelijke doelstellingen kennen twee belangrijke meetmomenten, dit zijn 2030 en 2050. Het duurzaamheidsbeleid kent een looptijd van 2026 tot 2030 en koerst daarmee op de landelijk gestelde doelen van 2030. Het sluit qua ambitie en meetmoment goed op elkaar aan. 1.3 Het duurzaamheidsbeleid is in lijn met onze gemeentelijke rol als SDG-gemeente Onze ambitie en doelen sluiten aan bij de 17 Sustainable Development Goals (SDG) van de Verenigde Naties. Deze doelen moeten een betere en duurzamere toekomst voor alle mensen tot stand brengen. Wij zijn bewust een Global Goals gemeente en daarom dragen on ze doelen bij aan een duurzame ontwikkeling. De relevante global goals zijn gekoppeld aan de zes duurzaamheidsthema’s.

1.4 Het duurzaamheidsbeleid geeft aan wat wij lokaal belangrijk vinden Het beleid geeft de koers aan hoe wij in Westerveld de gestelde landelijke doelen lokaal gaan oppakken en daarmee geeft het aan wat wij lokaal belangrijk vinden. Duurzaamheid is een breed begrip dat op verschillende manieren kan worden geïnterpreteerd. Voor een goed werkende lokale uitvoering is het daarom belangrijk om een duidelijke koers te bepalen. In dit duurzaamheidsbeleid leggen we vast wat wij onder duurzaamheid verstaan en waar we ons lokaal op gaan richten. 1.5 De duurzaamheidsagenda is intern integraal tot stand gekomen Het duurzaamheidsbeleid is integraal met de gehele ambtelijke organisatie tot standgekomen. Kanttekeningen 1.1 Het beschikbare budget uit de voorgaande nota is niet toereikend Er is beperkte ruimte in de meerjarenbegroting, echter wordt ook geconstateerd dat niet alle kosten gedekt kunnen worden uit voorgenoemde regelingen en het beschikbare budget uit de voorgaande duurzaamheidsnota (á € 42.000 per jaar) niet toereikend is. Deze tekorten zijn tot op heden gedekt uit de bestemmingsreserve uitvoering klimaatakkoord. De stand van deze bestemmingsreserve is per 3112-2025 (onder voorbehoud van vaststelling jaarrekening 2025) € 191.608,94. 1.2 Samenwerking is nodig bij het behalen van onze ambitie In veel gevallen is de gemeente niet de eigenaar van het resultaat.

Na instemming met het duurzaamheidsbeleid is er actie van anderen nodig om te komen tot realisatie van de ambitie. Bijvoorbeeld bij de verduurzaming van woningen zijn de eigenaren aan zet om te verduurzamen. De rol van de gemeente in de realisatie van de ambities is verschillend en kan variëren van o.a. een initiërende, faciliterende tot aan een voorbeeldrol. Het vraagt om co-creatie en samenwerking met inwoners en ondernemers en om een continue inzet van beide kanten. 1.3 Het is een dynamisch document Het duurzaamheidsbeleid is een dynamisch document. Door veranderende wet - en regelgeving, doelstellingen, innovaties of andere inzichten kan het zijn dat het beleid op enig moment niet meer aansluit bij onze ambities. Het is daarom een dynamisch document dat eventueel tussentijds bijgesteld moet worden. Communicatie We verspreiden het duurzaamheidsbeleid intern en onder onze externe partners. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan passende communicatiestrategieën per project of passend bij de thema’s. 2

Inwonersparticipatie De inwonersparticipatie is niet van toepassing Bij de actualisatie van het duurzaamheidsbeleid heeft geen burgerparticipatie plaatsgevonden. Omdat het een actualisatie betreft en er destijds uitvoerig participatie heeft plaatsgevonden bij het opstellen van de duurzaamheidsnota 2021 is het document intern integraal opgesteld. We kiezen heel bewust voor maatwerk in de participatie bij de uitvoering. De uitvoering van de zes verschillende thema’s vraagt om direct contact met de inwoners en ondernemers over de invulling ervan. Inwoners en ondernemers denken, doen en praten mee over de oplossingen voor een duurzame toekomst. Bijdrage aan Global Goals (SDG)

Betaalbare en duurzame energie Het helpt inwoners bij het realiseren van een betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energievoorziening in eigen huis.

Industrie, innovatie en infrastructuur Het ondersteunt bij innovatie en verduurzaming van bedrijven door o.a. in te zetten op circulariteit.

Duurzame steden en gemeenschappen Het beleid helpt bij de maatschappelijke verduurzamingsopgaven die voor ligt. Het zet in op de brede thema’s zoals vastgesteld in het klimaatakkoord en zorgt daarmee voor duurzame dorpen.

Verantwoorde consumptie en productie Circulaire economie zorgt voor het sluiten van de kringloop als het gaat om productie. Projecten als Dubbel Drents (verkorte keten) en gezonde en verantwoorde voeding dragen hieraan bij.

Klimaatactie De gestelde doelen in het duurzaamheidsbeleid dragen allemaal bij aan het tegengaan van klimaatverandering.

Leven onder water 3

Het helpt bij de opgaven voor verduurzaming van het platteland, waarin vermindering van stikstof belangrijk is, evenals de maatregelen voor rioolwater.

Leven op het land De opgaven vanuit het thema Biodiversiteit en Natuur dragen bij aan het beschermen van onze bossen en de biodiversiteit.

Partnerschappen om de doelen te bereiken Het stimuleert privaat publieke samenwerking, maar ook onderling tussen inwoners en bedrijven. Bijlage(n) Westerveld verduurzaamt – beleid 2026-2030 (Openbaar)/

4

RAADSBESLUIT Onderwerp Openbaarheid Zaaknummer Datum voorstel college

Actualisatie duurzaamheidsbeleid

Openbaar 2025-019307 23 maart 2026

De raad van de gemeente Westerveld, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, BESLUIT

1.Het geactualiseerde duurzaamheidsbeleid "Westerveld verduurzaamt - beleid 2026-2030" vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering. Datum:

Namens de gemeenteraad van Westerveld,

Griffier R. Weernekers

5

Voorzitter J. Spoelstra