Raadsvoorstel en -besluit Ontwerpbegroting 2026 GGD Drenthe

Besluitvorming Raad Onderwerp Openbaarheid Zaaknummer Datum voorstel Portefeuillehouder:

GGD Drenthe Jaarstukken Openbaar 2025-008911 20 mei 2025 J.T. Boonstra

Beslispunten 1. Kennisnemen van de jaarstukken 2024 en de conceptbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling GGD. 2. Aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Drenthe een zienswijze af te geven ten aanzien van de begrotingswijziging voor 2025. 3. Aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Drenthe een zienswijze af te geven ten aanzien van de ontwerpbegroting 2026. 4. De financiële consequenties te verwerken in Burap 2 2025 en de kadernota 2026. Kosten, baten en dekking Jaarrekening De jaarrekening 2024 van GGD Drenthe is afgesloten met een positief resultaat van € 328.000. Dit bedrag is als volgt verwerkt: Het restant van de incidentele middelen ontvangen in 2024 voor Jeugdgezondheidszorg Oekraïne is overgeheveld naar het budget voor 2025 middels een storting in de reserve Organisatieontwikkeling Het restant van de incidentele middelen ontvangen in 2024 voor de transformatie Veilig Thuis Drenthe is overgeheveld naar het budget voor 2025 middels een storting in de reserve Organisatieontwikkeling; Het nadelige resultaat op de additionele taken ais onttrokken aan de Risicoreserve additionele taken; Het voordelig resultaat op de additionele taak Publieke Gezondheidszorg voor Asielzoekers is gestort in de Egalisatiereserve; Het (per saldo) resultaat is toegevoegd aan de reserve Organisatieontwikkeling

151.000,00

209.000,00

-80.000,00 9.000,00 39.000,00

Op basis van afspraken ‘Samen werken voor Drenthe’ is de bestendige gedragslijn dat het bedrag per saldo á € 39.000 wordt toegevoegd aan de reserve loon- en prijscompensatie en bij het bereiken van het maximumniveau van deze reserve het bedrag uitgekeerd wordt aan de deelnemende gemeenten. Voor 2024 is besloten om hiervan af te wijken. Gelet op de ontwikkelingen waar aan de GGD nog vorm moet geven is dit bedrag toe te voegen aan de reserve organisatieontwikkeling. Hiermee ontstaat enig budget voor kosten die gemaakt moeten worden om te komen tot een breder basisaanbod, de doorontwikkeling van de organisatie en goed werkgeverschap. Begrotingswijziging 2025

-

Voor de gemeente Westerveld betekent de onderstaande begrotingswijzigingen een aanvullende subsidie van totaal € 43.243. De consequenties van deze aanvullende subsidie worden verwerkt in Burap 2 2025.

De voorgestelde begrotingswijziging kent een drietal wijzigingen: 1. Technische wijziging van de begroting 2025 voor de verdeling van de stelpost loon- en prijscompensatie en het actualiseren van de budgetten additionele taken. De aanpassingen leiden niet tot een aanpassing van de deelnemersbijdragen die de gemeenten aan de GGD betalen 2. Deze wijziging á € 1.193.925,- heeft betrekking op een aantal ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening JGZ Oekraïne (incidenteel), Rijksvaccinatieprogramma (structureel), Kwaliteitseisen Kinderopvang (incidenteel), Elektronisch Voorschrijfsysteem (incidenteel/structureel), Elektronisch Patiëntensysteem (structureel) en Samen Sterk (structureel). 3. De 3e begrotingswijziging heeft te maken met interne maatregelen die genomen worden ter structurele dekking van het ontstane tekort van € 910.000. Ontwerpbegroting 2026 - De begroting 2026 betekent voor de gemeente Westerveld een totale bijdrage aan de GGD Drenthe inclusief Veilig Thuis Drenthe van € 1.120.988. De stijging t.o.v. de begroting 2025 bedraagt € 63.571. De stijging heeft met name te maken met: • Het doorvoeren van de loon/prijs index volgens de afspraken “Samen werken voor Drenthe”. • Een aantal autonome ontwikkelingen, die wij vanwege de financiële afspraken in het kader van ‘Samenwerken voor Drenthe’ niet door de GGD kunnen worden opgevangen binnen de bestaande begroting.

Dit betreft de verplichte invoering van een elektronisch voorschrijfsysteem voor medicatie, de vervanging van een elektronisch patiëntendossier voor seksuele gezondheid en de implementatie van een capaciteits- en roostersystematiek binnen GGD Drenthe. Het bedrag voor de gemeente Westerveld is als volgt opgebouwd: Financiering programma Jeugd Financiering Huisvesting Financiering overige GGD programma’s Financiering VTD/ Veilig Thuis

547.068 26.634 310.261 237.025 1.120.988

Inleiding In haar vergadering van 9 april 2025 heeft het algemeen bestuur van GGD Drenthe de jaarstukken, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening 2024, vastgesteld. Op 14 april 2025 zijn de vastgestelde jaarstukken ter kennisname naar de deelnemende gemeenten verzonden. Als tweede heeft de GGD een begrotingswijziging 2025 ingediend, waarbij onze gemeenteraad de mogelijkheid kent om een zienswijze in te dienen. Het betreft in totaal een drietal wijzigingen. En ten derde heeft de GGD de ontwerpbegroting 2026 (inclusief meerjarenraming 2026 – 2029) ingediend. Deze is mede tot stand gekomen op basis van de input, reacties en prioriteiten die meerdere gemeenteraden hebben meegegeven in de winter overleggen.

Pagina 2 van 7

De gemeenteraad heeft nu de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op zowel de begrotingswijzigingen van 2025 alsmede op de ontwerpbegroting 2026. Voorgesteld wordt om kennis te nemen van de jaarrekening 2024, de begrotingswijziging 2025 en de ontwerpbegroting 2026 (inclusief meerjarenraming 2026-2029). En bijgaande zienswijze op de begrotingswijzigingen 2025 en ontwerpbegroting 2026 in te dienen. Beoogd effect Het dagelijks bestuur van de GGD in kennis stellen van de zienswijze van de raad op de voorgestelde begrotingswijzigingen 2025 alsmede de concept-programmabegroting 2026. Argumenten Ieder jaar worden het college en de raad door de gemeenschappelijke regeling geïnformeerd over de inhoudelijke voortgang en financiële stand van zaken over het voorgaande jaar. Ook wordt de begroting voor het volgende kalenderjaar, in dit geval 2026, aangeboden. Deze stukken worden met een aanbiedingsbrief door de GR aangeboden, deze brief treft u aan in de bijlage. De stukken zijn besproken in het Dagelijks- en Algemeen Bestuur van de GR en worden met hun goedkeuring aan u aangeboden. 1.1 De GGD voert landelijke wetgeving uit. De GGD voert voor de gemeente Westerveld wettelijke taken uit op het gebied van de Wet Publieke Gezondheid, de Wet Kinderopvang, de Wet Veiligheidsregio’s, de Wmo en de Jeugdwet (Jeugdgezondheidszorg).

Daarnaast voert de GGD enkele aanvullende taken uit voor regiogemeenten: de plustaken. 2.1 De begrotingswijzigingen 2025 zijn voldoende onderbouwd. Op een tweetal punten adviseren wij uw raad om wel een signaal afgeven. Wij zijn van mening dat de voorgestelde begrotingswijzigingen grotendeels goed doordacht en noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de taken van de GGD. Echter op de onderwerpen ‘Samen Sterk’ á € 300.000 (onderdeel van begrotingswijziging 2) en ‘Transitie Veilig Thuis’ (onderdeel van begrotingswijziging 3) adviseert het college aan u om een zienswijze in te dienen. - Samen Sterk á € 300.000 De GGD Drenthe vraag € 300.000 extra om te investeren in de verdere professionalisering van hun personeel. De meerkosten voor GGD Drenthe worden op dit moment geraamd op 300 duizend euro. Voor een deel betreft dit (incidentele) voorbereiding en implementatiekosten, maar het grootste deel betreft structurele lasten voor de inzet van applicaties en personele capaciteit. Zienswijze Hoewel wij de noodzaak van een robuuste en toekomstbestendige, professionele gezondheidsdienst erkennen, zijn wij bezorgd over de timing en de financiële implicaties van dit verzoek. En het staat voor ons ook deels haaks op begrotingswijziging 3, waarin intern naar bezuinigingen is gezocht. Momenteel staan de inkomsten van overheden meerjarig onder aanzienlijke druk.

Dit heeft een directe impact op de beschikbare middelen voor essentiële diensten en investeringen. In deze context lijkt het of de GGD wel heel makkelijk haar hand ophoudt bij gemeenten. En is er ons inziens onvoldoende transparantie of er ook andere mogelijkheden voldoende zijn onderzocht en besproken. Het is essentieel dat elke investering zorgvuldig wordt overwogen en dat er duidelijke criteria zijn voor de toewijzing van extra budgetten. Wij pleiten voor een gedetailleerde analyse van de huidige personele situatie van de GGD en een onderbouwing per Pagina 3 van 7

programma waarom er extra structurele capaciteit bij moet. En tot dat deze analyse en onderbouwing er ligt, deze extra aanvraag niet door te zetten.

- Transitie/Besparing Veilig Thuis á € 300.000 Veilig Thuis voert wettelijk taken voor de gemeenten uit op het gebied van veiligheid. De financiering van Veilig Thuis verloopt via de GGD. In het kader van de transitie van Veilig Thuis Drenthe is steeds de verwachting uitgesproken dat dit op termijn ook zou leiden tot een reductie van de formatie van Veilig Thuis. De GGD is van mening dat gezien de voortgang van de transitie, waarbij de samenwerking en overdracht naar de lokale teams van de gemeenten in hun optiek, steeds voorspoediger verloopt, achten zij een verlaging van de formatie in 2025 mogelijk. Zienswijze Gezien de actuele ontwikkelingen en de huidige zorgen in de Drentse veiligheidsketen, achten wij het op dit moment niet logisch om zo fors te bezuinigen op Veilig Thuis. De GGD stelt dat Veilig Thuis een transformatie heeft doorgemaakt door de inzet van verschillende pilots, waardoor de bezuiniging gerechtvaardigd zou zijn. Echter, de gemeenten zien de pilots als een startpunt van de transformatie. De transformatie is duidelijk in gang gezet maar dus nog niet gereed. Deze opstelling wordt ondersteunt door cijfers van de jaarrapportages van Veilig Thuis. Zo wordt 43% van het aantal casussen niet binnen wettelijk termijn afgehandeld.

Ondanks dat Veilig Thuis elke melding in beeld heeft en situaties van acute onveiligheid direct oppakken is het een signaal dat de transformatie nog niet is afgerond. De voorgestelde bezuiniging heeft vermoedelijk een nadelige invloed op de voortgang van de ingezette transformatie. Immers die transformatie richt zich niet alleen op Veilig Thuis maar moet bezien worden vanuit de gehele keten. Daarbij komt dat in de praktijk ervaren wordt dat de druk op lokale teams steeds groter wordt, wat weer leidt tot extra kosten voor de gemeente. Het is van groot belang dat dergelijke bezuinigingen in de gehele samenhang van de zorg- en veiligheidsketen moet worden geplaatst. Het college stelt voor om de GGD Drenthe te vragen te omschrijven hoe Veilig Thuis een verbeterde dienstverlening gaat opleveren terwijl er aan de andere kant € 300.000 wordt bezuinigd. 3.1 De concept-programmabegroting 2026 is inhoudelijk in lijn met de beleidsbrief. In de concept-programmabegroting 2026 zijn de algemene beleidsmatige en financiële kaders verwerkt, die in de beleidsbrief begin dit jaar zijn vermeld. 3.2 De raad is bevoegd een zienswijze in te dienen De raad is binnen de gemeenschappelijke regeling GGD aangewezen als partij die wensen, bedenkingen en zienswijzen kan indienen op de ontwerpbegroting. Tot 30 juni 2025 kan er een zienswijze ingediend worden op de concept-programmabegroting.

Ingediende zienswijzen worden besproken en van reactie voorzien in het DB GGD van 9 juli 2025. Daarmee hebben de raden de gelegenheid om vooraf richting te geven aan de begroting 2026. Voordat het algemeen bestuur de programmabegroting vaststelt, zendt het dagelijks bestuur de raden zijn oordeel en de conclusies toe. Het dagelijks bestuur zendt de zienswijzen van de raden met de ontwerpbegroting toe aan het algemeen bestuur. De Programmabegroting 2026 wordt in de vergadering van het algemeen bestuur van de GGD van september vastgesteld. 3.2 Met de voorgestelde zienswijze wordt een (sub regionaal) signaal afgegeven aan de GGD

Pagina 4 van 7

Het voorstel is om een zienswijze in te dienen naar aanleiding van de concept-programmabegroting 2026. Het voorstel is om een zienswijze in te dienen over de meerjarige oplopende kosten enerzijds en de beweging die we zien waarbij aanvullende taken ondergebracht worden bij de kerntaken anderzijds.

Zienswijze In het algemeen is er tijdens de winter en zomer overleggen steun uitgesproken voor voortzetting van het ingezette beleid en speerpunten. In eerdere jaren heeft uw raad ook de zorgen geuit over de grote financiële uitdagingen waar de gemeente de komende jaren voor komt staan. Desondanks zien wij voor de komende jaren de meerjarenbegroting groeien. En zien we de beweging dat additionele taken toegevoegd worden aan de kerntaken. Zoals bijvoorbeeld nu de inzet van extra capaciteit in het kader van de Omgevingswet. Ook zien we bij de financiële doorkijk naar de komende jaren dat er nog geen rekening gehouden is met mogelijke mutaties in maatwerktaken. Een groot deel van de maatwerkvoorzieningen wordt gefinancierd vanuit tijdelijke middelen zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord. Bij het wegvallen van (een deel) van deze middelen dreigt een substantieel deel van de huidige maatwerktaken niet meer afgenomen te kunnen worden. Geadviseerd wordt om in de zienswijze aan te geven dat een oplopende financiering de komende jaren geen vanzelfsprekendheid is voor onze gemeente. En de GGD Drenthe te vragen om: - Te kijken of men meer bezuinigingsmogelijkheden ziet, en deze dan ook door te voeren.

Om op deze manier rekening te blijven houden met de financiële positie van gemeenten, de rol van de GGD hierin te blijven onderzoeken en waar mogelijk de stijgende kosten de komende jaren binnen de eigen begroting op te vangen. - Een integraal beeld op te gaan stellen om de wensen inzake maatwerktaken van alle deelnemende gemeenten, om vervolgens collectief te wegen welke taken de GGD in de komende jaren kan blijven uitvoeren. Kanttekeningen 2.1 en 3.1 De komende jaren is er nog veel onduidelijkheid over de hoogte van de financiën die wij gaan ontvangen van uit het Rijk. De inkomsten van het Rijk dekken grotendeels de subsidie aan de GGD. Het feit dat het Ravijnjaar maar de door het Rijksoverheid getroffen bezuinigingsmaatregelen op het terrein van de publieke gezondheid impact heeft op de beschikbare financiën maakt het noodzakelijk dat wij meer focus mogen vragen op de taken en diensten van de GGD. Een verhoging van de subsidie in 2025 en 2026 staat haaks op deze beweging. Echter we zien dat de GGD actief bezig is om toekomstbestendig te blijven. En daarbij komt dat het niet goedkeuren van de begroting de continuïteit van belangrijke gezondheidsdiensten in gevaar kan brengen. Communicatie n.v.t. Inwonersparticipatie De inwonersparticipatie is niet van toepassing Het betreft uitvoering van een gemeenschappelijke regeling. Inwoners hebben bij de jaarstukken geen rol.

Pagina 5 van 7

Bijdrage aan Global Goals (SDG)

Goede gezondheid en welzijn Bijlage(n) 1. Conceptbrief zienswijze GGD begrotingswijziging 2025 2. Conceptbrief zienswijze GGD concept-programmabegroting 2026 3. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2024 GGD Drenthe 4. Jaarstukken GGD Drenthe 2024 inclusief verklaring 5. FACTSHEET VAN ZORG NAAR GEZONDHEID 2024-ccv 6. Aanbiedingsbrief begrotingswijziging 2025 GGD Drenthe voor zienswijze 7. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2026 GGD Drenthe voor zienswijze 8. Ontwerpbegroting 2026

Pagina 6 van 7

RAADSBESLUIT Onderwerp Openbaarheid Zaaknummer Datum voorstel college

GR GGD Drenthe Jaarstukken

Openbaar 2025-008911 20 mei 2025

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, BESLUIT 1. Kennisnemen van de jaarstukken 2024 en de conceptbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling GGD. 2. Aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Drenthe een zienswijze af te geven ten aanzien van de begrotingswijziging voor 2025. 3. Aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Drenthe een zienswijze af te geven ten aanzien van de ontwerpbegroting 2026. 4. De financiële consequenties te verwerken in Burap 2 2025 en de kadernota 2026. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering. Datum:

Namens de gemeenteraad van Westerveld,

Griffier R. Weernekers

Pagina 7 van 7

Voorzitter J. Spoelstra