Raadsvoorstel en besluit Incidentele aanvullende exploitatiebijdrage Stichting Zwembad de Kerkvlekken in Havelte

Besluitvorming Raad Onderwerp Openbaarheid Zaaknummer Datum voorstel Portefeuillehouder

Incidentele aanvullende exploitatiebijdrage Stichting Zwembad De Kerkvlekken in Havelte Openbaar 2025-024717 20 januari 2026 A. Schoenmaker

Beslispunten 1. Een incidentele aanvullende exploitatiebijdrage 2026 van € 42.844,00 te verlenen aan de stichting; 2. Mandaat te verlenen aan het college, waarbij het college tot een bedrag van maximaal € 85.560,00 kan verlenen aan de stichting ten behoeve van het verrichten van noodzakelijk onderhoud, zodat het zwemmen in dit zwembad voor het seizoen 2026 geborgd is; 3. De totale bijdrage van maximaal € 128.404,00 te verwerken in de 1ste bestuursrapportage 2026. Kosten, baten en dekking Exploitatiebijdrage Op basis van de exploitatieovereenkomst heeft de stichting in 2026 recht op een bijdrage van € 107.156,00. Om in 2026 open te kunnen gaan, vraagt de stichting echter een bedrag van € 150.000.00. Dit betekent dat de stichting een aanvullende bijdrage vraagt van € 42.844.00, boven op het bedrag waar zij volgens de overeenkomst recht op hebben. In de huidige begroting is er geen ruimte om dit bedrag te kunnen verstrekken. Mandaat college ten behoeve van het verrichten van noodzakelijk onderhoud. Naar verwachting kan de stichting in 2026 de noodzakelijke onderhoudsverplichtingen niet of slechts beperkt uitvoeren. Dit betreft zowel achterstallig onderhoud als mogelijke noodreparaties. Volgens de exploitatieovereenkomst hebben zij hier geen recht op, aangezien het component onderhoudsbijdrage sinds 2022 niet meer wordt verstrekt.

Om het noodzakelijk onderhoud te kunnen uitvoeren, vraagt de stichting een bedrag van € 85.560,00. Het voorstel is, dat het college voor dit bedrag een mandaat heeft van de gemeenteraad. Hierbij zal per onderhoudsmaatregel vooraf overleg plaatsvinden met de gemeentelijke medewerker beheer en onderhoud/nieuwbouw. Ook voor dit bedrag geldt dat het niet is opgenomen in de gemeentelijke begroting. Samengevat In de huidige begroting 2026 is er geen budget voor deze incidentele bijdrage van maximaal € 128.404,00. Inleiding Op basis van de vaststelling van de sociale structuurvisie in 2012 zijn de drie openluchtbaden, die de gemeente rijk is, geprivatiseerd. Op basis van een exploitatieovereenkomst ontvangen de drie stichtingen een jaarlijkse exploitatiebijdrage. Daarnaast hebben ze tot en met 2021 een onderhoudsbijdrage ontvangen op basis van het Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP). Met als doel dat de stichtingen binnen enkele jaren de kosten voor onderhoud volledig binnen hun exploitatie zouden moeten kunnen opvangen.

1

Op 23 december 2025 heeft de stichting een verzoek ingediend voor een aanvullende exploitatiebijdrage. Financieel gezien bevindt de stichting zich in een kwetsbare positie en dreigt, zonder aanvullende middelen, op korte termijn richting een faillissement te gaan. Dit zou betekenen dat het zwembad in 2026 niet meer open kan gaan. Het voorgaande wordt bevestigd door de saldo's op de laatste dagafschriften van de betaalrekening en spaarrekening. Deze situatie benadrukt de urgentie om afspraken te maken over extra bijdragen, zodat continuïteit van de exploitatie en uitvoering van noodzakelijke onderhoudsverplichtingen ook in 2026 gewaarborgd blijft. Het is geen verrassing, dat dit verzoek voor een aanvullende exploitatiebijdrage binnen is gekomen. Via de jaarrekeningen inclusief de accountantsverklaringen en de gevoerde jaarlijkse gesprekken tussen de stichting en de portefeuillehouder sport werd wel duidelijk, dat de financiële situatie van de stichting niet best is. Het zou een kwestie van tijd zijn, wanneer de stichting de ‘financiële’ noodklok zal gaan luiden. Uit de jaarlijkse gesprekken en de uitgevoerde schouw is ook gebleken dat de onderhoudsinspanningen tot een minimum zijn beperkt. Desondanks laat de schouw duidelijk zien dat de huidige kwaliteit van het onderhoud nog altijd boven het kwaliteitsniveau ligt van het moment van overdracht destijds aan de stichting.

Gezien het voorgaande wordt de gemeenteraad voorgesteld om de stichting incidenteel te ondersteunen, in afwachting van de bredere discussie over de toekomst van de zwembaden die dit jaar zal moeten plaatsvinden. In 2026 eindigen de beheer- en exploitatieovereenkomsten met de drie zwembad stichtingen. In deze overeenkomsten is de mogelijkheid van verlenging opgenomen. Analyse Landelijk is het zo, dat openluchtzwembaden steeds meer onder druk staan. Het aantal openbare zwembaden is de afgelopen jaren gedaald, vooral buiten stedelijke gebieden, door stijgende exploitatiekosten, strengere wet- en regelgeving en verouderde voorzieningen. De negatieve resultaten in Havelte zijn dan ook geen verhaal apart. Financiële Analyse Zwembad De Kerkvlekken (2021–2024) Op basis van de jaarverslagen en jaarrekeningen over de periode 2021 tot en met 2024 is een zorgwekkende ontwikkeling zichtbaar: de kosten stijgen structureel harder dan de inkomsten. Vanaf 2021 is er sprake van een oplopend negatief exploitatieresultaat (2021: -32.500,00; 2022: -54.000,00; 2023: -64.000,00; 2024: -73.000,00). Zelfs een eventuele indexatie van de subsidie zou de afgelopen jaren onvoldoende zijn geweest gezien de forse stijging van energiekosten (met name gas), de sterk toegenomen personeelskosten en de beperkte ruimte binnen de exploitatie om onderhoudsverplichtingen op te vangen.

Daar komt bij dat de wettelijke verplichtingen de afgelopen jaren aanzienlijk zijn toegenomen, wat een noodzakelijke professionaliseringsslag vereist. Dit staat op gespannen voet met de wens dat het zwembad gedragen blijft door de gemeenschap. Verder is sprake van een lichte daling in bezoekersaantallen en het wegvallen van de onderhoudsbijdrage op basis van het Meerjarig Onderhoudsplan (MOP) sinds 2022. De stichting heeft de afgelopen periode fors gesneden in de uitgaven om de financiële druk te verlichten. Ondanks deze verregaande bezuinigingen komt de prognose voor 2025 uit op een negatief resultaat van € 30.000,00 1. Exploitatieresultaat en Continuïteit De stichting kampt met een aanhoudend exploitatietekort. Hoewel de jaarlijkse resultaten variëren, waarschuwt de accountant in het meest recente jaarverslag 2024 expliciet voor de continuïteit van de organisatie. • Onzekerheid: Er bestaat gerede twijfel of de stichting in 2026 nog aan haar verplichtingen kan blijven voldoen. De tekorten kunnen niet langer worden opgevangen uit het eigen vermogen. • Reserves: Door de oplopende kosten is het niet mogelijk om financiële reserves op te bouwen voor groot onderhoud of noodzakelijke duurzame investeringen. 2. Kostenanalyse De belangrijkste kostenposten die de exploitatie onder druk zetten zijn personeelskosten en energiekosten.

2

•

•

Personeelskosten: Deze zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Waar in eerdere jaren ongeveer 80% van de gemeentelijke bijdrage voldoende was om de personeelskosten te dekken, is dit in 2024 opgelopen tot ongeveer 130%, met een verwachte stijging naar 150%. Energiekosten: Ondanks besparingsmaatregelen zoals een afdekdeken en zonnepanelen blijven de energiekosten hoog. In 2023 leidde een koud voorjaar tot extreem hoog energieverbruik om het zwembadwater op temperatuur te houden.

Beoogd effect Continuering van de exploitatie van de stichting, zodat in ieder geval in 2026 onder toezicht van gekwalificeerd personeel in Havelte kan worden gezwommen. Argumenten 1.1 Noodzaak incidentele exploitatiebijdrage ten behoeve van continuïteit het zwembad Deze overschrijding van € 42.844,00 ten opzichte van de beheerovereenkomst is noodzakelijk om een acute sluiting te voorkomen. De financiële nood is o.a. herleidbaar naar het ontbreken van structurele indexatie tussen 2013 en 2024, waardoor de bijdrage de reële kostenontwikkeling (die inmiddels op circa € 130.000,00 zou liggen) niet heeft gevolgd. Het niet indexeren/inflatiecorrectie is een bewuste beleidskeuze geweest. Daarnaast kampt deze specifieke stichting, in tegenstelling tot de overige twee lokale zwembadstichtingen, met een verzwaarde btw-druk door wijzigingen in het Sportbesluit en het ontbreken van een fiscale uitzonderingspositie. Zonder deze incidentele bijdrage kan het zwembad niet open. Het wegvallen hiervan vergroot de eenzaamheid en tast de leefbaarheid van Havelte aan. Een zwembad dat eenmaal de deuren sluit gaat zelden meer open. 1.2 Het zwembad heeft voor de korte termijn maximale interne bezuinigingen doorgevoerd. Het zwembad heeft de afgelopen periode ingrijpende maatregelen genomen om de exploitatiekosten te beperken.

Dit blijkt uit een ontvangen voorlopige prognose van de staat van baten en lasten van het exploitatiejaar 2025. Onderhoud is tot een minimum teruggebracht, personeelscontracten zijn beëindigd en vrijwel alle werkzaamheden worden uitgevoerd door vrijwilligers, zelfs het toezicht bij het bad. Momenteel is er nog slechts één vast contract, dat naar verwachting ook wordt beëindigd. Deze aanpak zal structurele verlichting bieden. De personeelskosten zijn weliswaar niet verdwenen, maar in het seizoen zal meer worden gewerkt met vrijwilligers (o.a. toezicht bij het bad); tijdelijke contracten en '0 uren contracten’ zodat de personeelskosten dalen. 2.1 Mandaat verlenen aan het college is noodzakelijk om effectief en slagvaardig te kunnen handelen.. Met de mandaatverlening aan het college voor een onderhoudsbijdrage tot maximaal € 85.560,00 biedt dit flexibiliteit en heeft de stichting de zekerheid om snel te kunnen handelen, waarbij deze uitgaven in overleg met de gemeentelijke medewerker beheer en onderhoud/nieuwbouw kunnen worden uitgevoerd. Met deze mandaatverlening kan de continuïteit van de bedrijfsvoering worden gegarandeerd, zodat het zwembad adequaat en verantwoord open kan. Uit dit bedrag worden noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden gefinancierd die vallen binnen drie categorieën: wettelijke verplichtingen, hygiëne-eisen en technisch noodzakelijk onderhoud.

Deze investeringen zijn essentieel om te voldoen aan wet- en regelgeving, de waterkwaliteit en om de veiligheid te waarborgen. Denk aan een technische installatie in de machinekamer, noodreparaties, zuur dichtmaken van de vloer bij de chloor- en zwavelzuurinstallatie. Kanttekeningen 1.1 Financiële situatie zwembaden vraagt om structurele monitoring De financiële situatie van de stichting staat niet op zichzelf. De financiële situatie van de overige twee zwembad stichtingen: Beleefpark Dwingeloo en Bosbad Vledder vraagt ook om een vinger aan de pols: het is belangrijk om de ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Op dit moment hebben deze stichtingen nog geen liquiditeitsproblemen. Zij beschikken nog over enige reserves (algemene en bestemmingsreserves). 3

In 2026 eindigen de huidige beheer- en exploitatieovereenkomsten met de zwembad stichtingen. 1.2 Gelijkheidsbeginsel: inflatiecorrectie voor alle zwembaden In het kader van het gelijkheidsbeginsel zouden ook Beleefpark Dwingeloo en Bosbad Vledder een aanvraag kunnen indienen om te worden gecompenseerd. Wij verwachten deze aanvragen echter niet, omdat beide stichtingen op dit moment nog beschikken over voldoende reserves en geen acute liquiditeitsproblemen hebben. 1.3 Incidentele steun biedt tijdelijk perspectief, geen structurele oplossing Beleidsmatig biedt het plakken van een pleister in 2026 geen structurele oplossing. Op dit moment wordt gewerkt aan het beleidskader ‘Vastgoed en gronden’, waarin onder andere een paragraaf over maatschappelijke voorzieningen is opgenomen. De gemeenteraad is in februari 2026 inhoudelijk meegenomen in de voortgang van dit beleidskader, waarna in maart/mei een besluitvormend proces volgt. Aansluitend staat als één van de eerste uitvoeringspunten een bredere discussie over de toekomst van de zwembaden gepland, die naar verwachting na besluitvorming op korte termijn plaats moet gaan vinden. Nu incidenteel ondersteunen biedt dus geen structurele oplossing, maar wel tijdelijk perspectief voor de inwoners van Havelte in 2026.

1.4 Voorbehoud bij de realiteitswaarde van de begroting Hoewel de begroting is gebaseerd op de jaarrekening van vorig jaar, blijft de realiteitswaarde ervan onzeker. Als openluchtzwembad zijn de resultaten immers sterk afhankelijk van het weer, wat een grote impact heeft op de daadwerkelijke inkomsten en uitgaven. Daarnaast is het de vraag of de eerder gerealiseerde, drastische daling in personeelskosten kan worden voortgezet zonder de veiligheid in gevaar te brengen. Aangezien er bovendien nog nieuwe afspraken moeten worden gemaakt met het gekwalificeerde personeel, is de personeelspost op dit moment nog niet met zekerheid vast te stellen. Communicatie De stichting zal na behandeling in de raadsvergadering via een beschikking worden geïnformeerd. In deze beschikking zullen enkele verplichtingen worden opgenomen. De stichting heeft afgelopen tijd en gaat in de komende tijd communiceren met de vrijwilligers, personeel van het seizoen 2025, vaste abonnementhouders, vereniging dorpsgemeenschap Havelte over de huidige financiële situatie. In deze communicatie zal ook de gesprekken met de gemeente worden meegenomen. Tevens zal het stichtingsbestuur benadrukken, dat ondanks de vele vrijwilligers, ook het bestuur volledig dient te zijn. Het bestuur bestaat nu nog uit 3 personen, maar dient te worden uitgebreid met 4 personen.

Inwonersparticipatie De inwonersparticipatie is niet van toepassing Bijdrage aan Global Goals (SDG)

Goede gezondheid en welzijn Bijlage(n) • Verzoek incidentele aanvullende bijdrage; • Overzicht uitgaven onderhoud; • Accountantsverklaring bij de jaarrekening 2024; • Rapport april 2025 jaarlijkse schouw onderhoud; 4

RAADSBESLUIT Onderwerp

Incidentele aanvullende exploitatiebijdrage Stichting Zwembad De Kerkvlekken in Havelte

Openbaarheid Zaaknummer Datum voorstel college

Openbaar 2025-024717 20 januari 2026

De raad van de gemeente Westerveld, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, BESLUIT

1. Een incidentele aanvullende exploitatiebijdrage 2026 van € 42.844,00 te verlenen aan de stichting; 2. Mandaat te verlenen aan het college, waarbij het college tot een bedrag van maximaal € 85.560,00 kan verlenen aan de stichting ten behoeve van het verrichten van noodzakelijk onderhoud, zodat het zwemmen in dit zwembad voor het seizoen 2026 geborgd is; 3. De totale bijdrage van maximaal € 128.404,00 te verwerken in de 1ste bestuursrapportage 2026. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering. Datum: 17 februari 2026

Namens de gemeenteraad van Westerveld,

Griffier R. Weernekers

5

Voorzitter J. Spoelstra