Raadsbrief Meicirculaire 2026 ondertekend

5

.s t

e eden van de raad

_

GemeenteWesterveld Datum 16juni2026

Ons kenmerk

Uw kenmerk

Uw brief

Onderwerp Meicirculaire 2026

Geachte leden van de Raad, Op 29 mei 2026 is de meicirculaire 2026 gepresenteerd door het Rijk. Dit is de vertaling van de voorjaarsnota 2026. In deze brief behandelen we de effecten van deze circulaire op hoofdlijnen. De effecten verwerken we in de begroting 2027 en in de tweede bestuursrapportage 2026. Financiële effecten op het saldo van de begroting In onderstaande tabel zijn de ontwikkelingen van de meicirculaire 2026 opgenomen die effect hebben op het saldo van de begroting. Hieronder lichten we ze toe.

Saldo burap 1 en Kadernota 2026

-2.708.115 -1.276.000 -1.440.000 -1.422.000 -1.672.000

1Accres

150.000

2 BTW com ensatiefonds BCF

-300.000

3 Indexatie al emene uitkerin Saldo na meicirculaire 2026

-2.858.115

300.000

150.000

250.000

1.275.000

1.150.000

800.000

1.375.000

199.000

10.000

-472.000

-47.000

-2.000.000 -2.000.000 -2.000.000 -2.000.000

4 Stel ost indexaties Stand na indexaties

200.000

-2.858.115 -1.801.000 -1.990.000 -2.472.000 -2.047.000

-2.858.115

1.800.000

1.800.000

2.400.000

2.400.000

-1.000

-190.000

-27.000

353.000

1. Accres: In de meicirculaire 2026 is een nieuwe raming voor het accres 2026 en verder opgenomen. Deze raming is gebaseerd op de actuele raming van de ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP) door het Centraal Planbureau (CPB). Deze valt landelijk en voor onze gemeente positief uit, omdat er een hogere groei van het BBP verwacht wordt. 2. BTW compensatiefonds: De afrekening van het BTW compensatiefonds (BCF) valt nadelig uit in 2026. Dat komt doordat de afrekening van het BCF lager uitvalt dan het voorschot dat in de septembercirculaire 2025 is uitbetaald. 3. Indexatie algemene uitkering: Per saldo zien we een groot voordeel, omdat het basisjaar in de meicirculaire is verlegd van 2025 naar 2026. Hierdoor valt de indexatie van het jaar 2025 vrij. Dit bedrag is bedoeld om de begroting te indexeren. Daarom reserveren we een groot gedeelte hiervan weer. Zie ook punt 5. 4. Stelpost indexatie: In de meicirculaire 2026 is een bedrag beschikbaar gesteld voor indexaties, maar niet voldoende om onze eigen budgetten te kunnen indexeren. In dit overzicht laten we zien wat de effecten zijn als we hier wel rekening mee houden. In de Kadernota hebben we de Gemeenschappelijke regelingen geïndexeerd. Echter, de overige budgetten zoals de personeelskosten en de open einde regelingen in het

Sociaal Domein zoals Wmo en Jeugd moeten nog geïndexeerd worden. De verwachting is dat we voor deze indexaties minimaal 2 miljoen structureel nodig hebben. 5. Bezuinigingsopgave: Volgens het Provinciaal toezicht dienen het begrotingsjaar en het laatste jaar van de meerjarenbegroting sluitend gepresenteerd worden. Om te voldoen aan dit kader, en daarmee preventief toezicht van de Provincie te voorkomen, heeft de gemeente Westerveld een bezuinigingsopgave van € 1.800.000, oplopend tot€ 2.400.000. Budgettair neutrale effecten Hieronder nemen we de budgettair neutrale mutaties op uit de meicirculaire 2026. Deze mutaties voegen we niet toe aan het saldo van de begroting, omdat er een stijging van lasten tegenover staat.

96.000 2 Faciliteitenbesluit o van centra

131.500

3 Alleenverdieners roblematiek

21.000

4Cdoke

77.500

75.500

41.500

-132.000

800.000 -1.500.000 -1.500.000 500.000

7 Uitstel vervan in abonnementstarief Wmo Totaal:

500.000

225.000 248.500

1.102.500

75.500

-958.500 -1.332.000

1. Mutatie dec-uitkering PW: De decentralisatie-uitkering van de Participatiewet (PW) wordt in de meicirculaire geïndexeerd. Dit voordeel voegen we toe aan het budget voor de GR Reestmond. 2. Faciliteitenbesluit opvangcentra: Gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers faciliteren ontvangen nu middelen voor de werkzaamheden in en voor de opvangcentra, maar ook voor noodopvang, onderwijshuisvestingskosten, voorlichtingskosten en aanvullende bekostiging in het kader van het faciliteren van asielopvang waar niet vanuit een andere regeling aan tegemoet wordt gekomen. Het voorstel is om deze compensatie toe te voegen aan het vreemdelingenbudget. 3. Alleenverdienersproblematiek: Gemeenten kunnen huishoudens die getroffen zijn door de alleenverdienersproblematiek individuele bijzondere bijstand bieden. Deze decentralisatie-uitkering maakt dit mogelijk. Het voorstel is om te gebruiken in het participatiebudget. 4. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (COOKE): Vanuit het rijk is geld beschikbaar aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Het voorstel is om budget te reserveren voor duurzaamheid. 5. Huishoudelijke hulp bezuiniging: Dit betreft maatregel 44 uit het Coalitieakkoord van het kabinet Jetten. Mensen die dat kunnen, gaan zelf betalen voor huishoudelijke hulp.

Huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) wordt daarom geschrapt met ingang van 1 januari 2029. 6. Vangnet hulp bezuiniging: Voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin voorzien. Het rijk heeft hiervoor geld beschikbaar gesteld. 7. In de Voorjaarsnota 2023 is besloten dat er een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo wordt ingevoerd en dat de vaste eigen bijdrage komt te vervallen. Hiervoor wordt het wetsvoorstel 2

Vervanging abonnementstarief Wmo 2015 voorbereid. De inwerkingtreding van deze wet is nu voorzien per 1 januari 2028 in plaats van per 1 januari 2027. In 2027 krijgen gemeenten hiervoor compensatie. Voor onze gemeente gaat het om € 225.000. Dit bedrag voegen we toe aan het WMO budget. Conclusie en vervolg De meicirculaire 2026 zelf valt positief uit voor onze gemeente, maar is onvoldoende om tot een sluitende begroting te kunnen komen. Een bezuinigingsopgave is hiervoor noodzakelijk. De bezuinigingsopgave is in de jaren 2027 & 2028 € 1.800.000, en voor de jaren 2029 & 2030 € 2.400.000. In de financiële kaders die bij de Kadernota 2027 zijn gepresenteerd is het uitgangspunt voor een dergelijke bezuinigingsopgave dat 1/3 van de opgave opgelost kan worden door opbrengsten verhoging en 2/3 van de opgave door een verlaging van de lasten. Gezien de bezuinigingsopgave kan van deze verdeling af worden geweken. Het college stelt 5 categorieën voor om de bezuinigingsopgave rond te krijgen, namelijk: 1. Opbrengsten; 2. Bedrijfsvoering organisatie; 3. Nieuw beleid; 4. Overige budgetten; 5. Onttrekking Algemene Reserve (alléén voor het jaar 2027 en desnoods 2028). Het Provinciaal toezichtskader van de Provincie Drenthe vereist dat voor de Begroting 2027 de jaarschijf 2027 sluitend gepresenteerd moet worden, evenals de laatste jaarschijf van het meerjarenperspectief, in dit geval 2030.

Omdat het uitgangspunt van de Provincie Drenthe een reëel sluitende begroting is kan een structurele onttrekking aan de Algemene Reserve niet worden ingeboekt. Voor de jaarschijf 2027 is wel het voorstel om incidenteel een deel van het tekort op te lossen door een onttrekking aan de Algemene Reserve, omdat de voorbereidingstijd naar het opstellen van de Begroting 2027 beperkt is. Het college stelt voor om na het zomerreces samen met de raad de bezuinigingsopgave in gezamenlijkheid in te vullen. De raadsbehandeling van de Kadernota 2027 op 30 juni a.s. kan worden gebruikt om eventuele richtingen en ideeën binnen de voorgestelde categorieën voor het oplossen van het tekort kenbaar te maken. Deze richtingen zullen worden meegenomen in de voorbereiding van het opstellen van de begroting. Het verwachte tekort in 2026 in de Eerste Bestuursrapportage sluit met een tekort van € 2.858.115. Als de uitkomsten van de Tweede Bestuursrapportage 2026 bekend zijn beoordelen we of een onttrekking aan de Algemene Reserve noodzakelijk is. Tot slot Wij vertrouwen erop dat we u hiermee voldoende hebben geïnformeerd en dat u de uitkomsten van de meicirculaire kunt betrekken bij de besluitvorming op de Kadernota 2027. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders

D.B. Bruijn secretaris

burgemeester

3