Document · PDF

Programmabegroting (in pdf)

Politieke avond Westerveld 8 november 2022, gemeente WesterveldBij agendapunt: Begroting19.824 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmabegroting 2023

Inhoudsopgave Inleiding op de begroting ............................................................................................ 5 Voorwoord College .................................................................................................. 5 Leeswijzer ............................................................................................................... 7 Organisatie .............................................................................................................. 8 1. Algemene perspectief .......................................................................................... 9 2 Financiële vooruitzichten .................................................................................... 11 3. Begroting in een oogopslag ............................................................................... 24 Programma 0 Bestuur............................................................................................... 26 Programma 1 Veiligheid ........................................................................................... 29 Programma 2 Verkeer en vervoer ............................................................................ 36 Programma 3 Economie ...........................................................................................

39 Programma 4 Onderwijs ........................................................................................... 44 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie .................................................................. 47 Programma 6 Sociaal domein .................................................................................. 53 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................ 69 Programma 8 VHROSV ............................................................................................ 76 Overige programma onderdelen ............................................................................... 83 Overhead .............................................................................................................. 83 Algemene dekkingsmiddelen................................................................................. 89 Paragrafen ................................................................................................................ 94 Paragraaf A Lokale heffingen ................................................................................ 95 Paragraaf B Weerstandvermogen en risicobeheersing ....................................... 105 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen..........................................................

117 Paragraaf D Financiering .................................................................................... 126 Paragraaf E Bedrijfsvoering ................................................................................ 133 Paragraaf F Verbonden partijen .......................................................................... 138 Paragraaf G Grondbeleid .................................................................................... 152 Financiële begroting ............................................................................................... 156 B.1. Overzicht van baten en lasten...................................................................... 157 B.1.1. Meerjarenbegroting 2023 - 2026............................................................ 157 B.1.2. Uitgangspunten meerjarenbegroting 2023- 2026................................... 159 B.1.3. Toelichting op overzicht van baten en lasten ......................................... 160 B.1.4. Toelichting op toevoegingen en onttrekkingen reserves ........................ 162 B.1.5. Incidentele baten en lasten .................................................................... 163 B.1.6. Structureel en reëel evenwicht............................................................... 166 3

B.2. Uiteenzetting van de financiële positie ......................................................... 167 B.2.1. Geprognosticeerde begin- en eindbalans .............................................. 167 B.2.2. Toelichting geprognosticeerde balans ................................................... 168 B.2.3 Investeringsplanning 2023 - 2026 ........................................................... 170 B.2.4. Staat van de reserves 2023 - 2026 ........................................................ 178 B.2.5. Staat van de voorzieningen 2023 - 2026 ............................................... 181 B.2.6. EMU-saldo 2023 - 2026 ......................................................................... 183 B.3. Bijlage Taakvelden overzicht ....................................................................... 184 B.3.1 Bijlage Begrotingswijziging......................................................................... 187 B.4 Bijlage subsidies per programma .................................................................. 190 Vaststellingsblad ................................................................................................. 191

Inleiding op de begroting Voorwoord College Verder bouwen In deze begroting 2023-2026, de eerste in deze nieuwe bestuursperiode, bouwen we verder op de fundamenten van het coalitieakkoord ‘Bouwen aan de Toekomst’. Benaderbaar en herkenbaar We willen een benaderbare, herkenbare en uitnodigende gemeente zijn voor onze inwoners. Een optimale dienstverlening, transparantie in beleid en een open houding van ‘ja mits’ zijn uitgangspunten die terugkomen in deze begroting. In 2023 richten we ons daar waar mogelijk en wenselijk op participatie van inwoners bij de toekomstige inrichting van Westerveld en de ontwikkeling van beleid dat daarvoor nodig is. Woningbouw Eén van de grote opgave van onze gemeente is het realiseren van nieuwe woningen. Ons doel is om uiterlijk in 2024 te starten met de bouw van de eerste 200 woningen. In het coalitieakkoord is de ambitie beschreven van 1.000 nieuwe woningen voor 2030. In deze begroting nemen we de ontwikkeling van het Addendum van de Woonvisie mee als aanjager voor onze woningbouwopgave. In het addendum hebben we de kaders vastgesteld voor het aantal te bouwen woningen en de doelgroepen. Veranderende wereld Na twee jaren coronacrises is ook het jaar 2022 een turbulent jaar. Gemeentelijke overheden worden geconfronteerd met de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en statushouders die uit overvolle opvangcentra moeten worden opgenomen.

Ook in Westerveld is de realisatie van opvangplekken een dagelijkse prioriteit voor de gemeentelijke organisatie. Door de oorlog in Oekraïne zijn de gas- en elektriciteitsprijzen verveelvoudigd. De inflatie is hierdoor sterk toegenomen en de koopkracht staat behoorlijk onder druk. Voor burgers met lagere inkomens worden maatregelen genomen om het effect van de koopkrachtdaling enigszins te dempen. De energietoeslag en het noodplan zijn de maatregelen die wij als gemeente hiervoor inzetten. Dit is de reden dat het college voorstelt aan de raad om positieve begrotingsresultaten te presenteren, zodat we in de komende jaren financiële ruimte houden om te voorkomen dat inwoners, ondernemers en verenigingen in de kou komen te staan. Doelen en acties Deze begroting is allereerst de uitwerking van het coalitieakkoord en de kaderstelling vanuit de Voorjaarsrapportage. Doelen en acties zijn geformuleerd vanuit dit perspectief. Maar ook lopende acties op bijvoorbeeld het gebied van de uitvoering van BrinQ zijn in deze begroting terug te vinden.

Digitale begroting Tenslotte zijn wij zeer verheugd dat we deze begroting digitaal kunnen presenteren en daarmee voldoen aan een opdracht van de gemeenteraad van Westerveld. De begrotingsapp is het portaal voor de financiële documenten die een ieder kan raadplegen. Hiermee komen we tegemoet aan de ambitie in het coalitieakkoord van benaderbaar, herkenbaar en uitnodigend. Het college van burgemeester en wethouders

Leeswijzer Inleiding Deze begroting bestaat uit twee onderdelen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld. Begroting Inleiding De begroting geeft een bestuurlijke samenvatting van de begroting 2023 t/m 2026. Het vertrekpunt voor de begroting vormt het saldo van de vastgestelde Voorjaarsrapportage 2022. De budgetten daarvan representeren ‘staand’ en door de raad geaccordeerd beleid. De uitwerking van de Uitgangspunten voor begroting 2023 en overige wijzigingen worden hier ‘macro’ inzichtelijk gemaakt. Nadere detaillering daarvan komt terug in het onderdeel : Programmaplan. Programmaplan Het programmaplan bestaat uit de negen programma’s van de gemeente, gevolgd door een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Per programma wordt aangegeven wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat het gaat kosten. Bij het onderdeel ‘wat willen we bereiken’ staat de visie van het betreffende programma en zijn de verplichte beleidsindicatoren vermeld.

De beleidsindicatoren zijn terug te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl. Bij het onderdeel ‘wat gaan we daarvoor doen’ staan de doelen. Per doel is uitgewerkt hoe we dat doel gaan realiseren. Bij het onderdeel ‘wat gaat het kosten’ staat de begroting 2023 en meerjarenraming (2023 t/m 2026) op productniveau. Mutaties in de begroting 2023 worden nader toegelicht, zodat de gemeenteraad inzicht heeft in alle wijzigingen per programma ten opzichte van het ‘staande’ beleid. De gemeenteraad wordt daarmee in staat gesteld een integrale afweging te maken en deze onderwerpen (mutaties) te accorderen dan wel te amenderen. Bij elk programma wordt aangegeven welke verbonden partijen betrokken zijn en wordt inzage gegeven in de kosten zoals die zijn verwerkt in dat programma. Paragrafen De paragrafen bevatten een dwarsdoorsnede van alle programma's van het jaarverslag, waarbij wordt ingegaan op de relevante beleids- en beheeraspecten. De paragrafen zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Deze paragrafen zijn voorgeschreven door het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden). Financiële begroting Dit hoofdstuk bevat het overzicht van baten in een overzichtelijk (herkenbaar) format.

De baten en lasten van de algemene dekkingsmiddelen en de reserves worden gepresenteerd per programma. De financiële positie lasten wordt beschreven als min bedragen(negatief) en baten als plus bedragen (positief). 7

Organisatie Organisatieschema

1. Algemene perspectief Inleiding In het voorwoord zijn wij met grote stappen door de college- en raadsperiode gewandeld en hebben we aantal thema’s kort benoemd. In deze begroting kijken we vooral vooruit, naar het meerjarig financieel perspectief en gaan we verder met waar we in juli 2022 zijn gebleven met de behandeling van de Voorjaarsrapportage 2022. De belangrijkste ontwikkelingen in de afgelopen maanden – met financiële consequenties - lichten we hier toe en we geven een stand van zaken van de aangenomen moties en amendementen. Algemene beleidslijn We staan de komende jaren financieel gezien voor uitdagende opgaven. Het realiseren van de bij de Voorjaarsrapportage 2022 voorgenomen ombuigingen zijn belangrijk om de uitkomsten van deze begroting te kunnen waarborgen. We hebben te maken met de effecten van de huidige situatie in Europa, de stikstofcrisis (PAS) en het leveren van een bijdrage als gemeente in de aanpak van klimaatmaatregelen. Deze begroting geeft ons samen met u de ruimte en de

gelegenheid de juiste afwegingen en verantwoorde financiële keuzes te maken. Alleen op die manier kunnen we blijven zorgen dat de gemeentelijke huishouding in meerjarig perspectief gezond en sluitend blijft. In dit hoofdstuk vatten wij samen en geven u inzicht in de verwerking van de onderwerpen uit de bespreking van de Voorjaarsrapportage 2022 en verwachtingen voor de begroting 2023. Bespreken amendementen en moties 5 juli jl. Bij de behandeling van de Voorjaarsrapportage 2022 zijn vier moties en twee amendementen aangenomen. 1. Overhevelen budget voor Transitieopgave Toeristische Informatievoorziening Wij hebben dit amendement met toelichting geïnterpreteerd als dat het budget is bevroren voor 2022 en 2023. De gemeenteraad wacht de presentatie af, waarna zij kan besluiten de bedragen vrij te geven. Het budget dat voor 2022 onbenut blijft, wordt doorgeschoven naar 2023. Het bedrag voor 2023 is opgenomen in deze begroting, omdat het deel uit maakt van de mutatie Voorjaarsrapportage 2022. Voor 2024 zijn geen bedragen geraamd. Er is een totaalbudget beschikbaar van € 80.000, verdeeld over de jaren 2022 en 2023. Bij budgetoverheveling blijft dat totale bedrag beschikbaar. 2. Amendement Ondersteuning uitvoering Raadsagenda Dit amendement is conform het voorstel verwerkt in deze begroting. 3.

Motie LHBTIQ+ Het college zal uitvoering geven aan deze motie en in 2023 de raad hierover informeren. 4. Motie Instellen Zonneleningen voor particulieren. De motie is ambtelijk uitgezet. Onderdeel van de uitwerking is de toezegging van de wethouder terug te komen op de stimuleringsregelingen die er zijn met betrekking tot 9

zonne-energie in het vierde kwartaal. Afhankelijk van wat er te melden of voor te stellen is bij de Najaarsrapportage of in afzonderlijke memo of voorstel. 5. Motie Energietoeslag Deze motie wordt uitgevoerd. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen energiearmoede en de energietoeslag. Voor armoede kennen wij het zogenaamde minimafonds. Betrokkenen kunnen daarop een beroep doen. De toeslag wordt zo snel mogelijk uitbetaald aan hen die daar recht op hebben. Binnenkort zal de beleidsregel aangepast wordt (i.v.m. € 500 extra energietoeslag). Dan wordt gelijktijdig de raad geïnformeerd over de voortgang. 6. Motie Verlichting fietspad Boskampsbrug Pijlerbrug Havelte Deze motie wordt uitgevoerd. Het krediet voor de realisatie van de verlichting is in de Najaarsrapportage 2022 opgenomen. In de begroting 2023 is de ophoging van de onderhouds- en energiekosten en kapitaallasten verwerkt.

2 Financiële vooruitzichten Ontwikkelingen sinds de Voorjaarsrapportage 2022 In de Voorjaarsrapportage 2022 onder de thema’s en in de verwachtingen voor 2023 hebben wij u zo goed mogelijk geïnformeerd over ontwikkelingen en de financiële prognose. In de brief over de meicirculaire 2022 hebben wij deze informatie aangevuld en u meegenomen in actuele ontwikkelingen. Aansluitend daarop zijn wij als voorbereiding op de begroting en de beleidsinvulling voor 2023 nagegaan of zich ontwikkelingen voordoen (of hebben voorgedaan), die nog niet waren voorzien of die nu meer concreet kunnen worden ingevuld en daarom alsnog een plek moeten krijgen in deze begroting. In de Voorjaarsrapportage 2022 is voor de ontwikkeling personele lasten ten onrechte uitgegaan van een nieuwe CAO met ingang van 2024. De onderhandelingen voor een nieuwe gemeente CAO 2023 zijn onlangs gestart. We ramen daarom vanaf 2023 een uitzetting van personeelslasten. Overzicht verwerken mutaties sinds de Voorjaarsrapportage 2022 Uitgangspunt (en vertrekpunt) blijft het financiële perspectief zoals dat met u is gedeeld in de Voorjaarsrapportage 2022. Onderstaand overzicht geeft inzicht in de doorgevoerde wijzigingen en ontwikkelingen. Bedragen x € 1

2023

2024

2025

2026

Saldo Voorjaarrapportage 2022

-137.624

63.813

337.370

657.134

1. Amendement 5 juli 2022

-50.000

2. Bijstelling MJOP wegen

1.170.000

3. Doorwerking Najaarsrapportage 2022 (incl. december- en meicirculaire)

2.288.879

3.883.886

4.989.733

1.576.780

674.723

213.309

-104.785

732.223

Subtotaal mutatie Najaarsrapportage

1.743.602

2.897.195

3.664.948

1.139.003

Meerjarenbeeld volgens Najaarsrapportage 2022

1605.978

2.961.008

4.002.318

1.796.137

5. Mutaties loonkosten

-350.278

-361.074

-361.274

6. Ontwikkeling lasten gemeenschappelijke regelingen

-355.786

-335.430

-378.394

-409.153

7. Mutaties lokale lasten

633.033

665.277

8. Mutatie vanwege 5,9% inflatie

-579.200

Actualisaties sinds bespreking Voorjaarsrapportage:

4. Septembercirculaire

9. Wensen op het gebied van formatie 10. Overige wijzigingen Totaal begroot resultaat

-427.000

526.747

1.923.580

2.921.726

684.786

1. Amendement 5 juli 2022 Het amendement is conform het voorstel verwerkt in de Najaarsrapportage 2022 en wordt hier voor de inzichtelijkheid getoond. 2. Bijstelling MJOP wegen Op basis van een hernieuwde visuele inspectie wegen vond een bijstelling plaats voor het grootonderhoud van wegen. Conform het raadsvoorstel is de extra dotatie van € 1.170.000 aan de voorzieningen opgenomen in de Najaarsrapportage 2022 verwerkt. Voor een integrale afweging wordt het apart gepresenteerd. In november 2011 heeft de gemeenteraad het Wegenbeheerplan (2011-2024) vastgesteld en ingestemd met het instellen van een voorziening voor grootonderhoud wegen. Daarnaast is in de begroting door de gemeenteraad ingestemd met het beschikbaar stellen van kredieten voor de vervanging en reconstructie van wegen. De voorziening grootonderhoud wegen en de beschikbaar gestelde kredieten voor vervangingen en reconstructies maken het mogelijk het wegenonderhoud uit te voeren conform het Wegenbeheerplan. Het Wegenbeheerplan wordt in principe iedere twee jaar geactualiseerd waarna de financiële gevolgen (het grootonderhoud en de dotaties) worden verwerkt in de Voorjaarsrapportage. De laatste actualisatie van het wegenbeheerplan stamt uit 2018 (vastgesteld oktober 2019 op basis van de Knoppennotitie). Om binnen de maximale termijn van vijf jaar te blijven is het noodzakelijk het plan te herzien.

Daartoe zijn alle gemeentelijke wegen en paden in 2021 opnieuw geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie is het wegenbeheerplan vernieuwd. Voorgesteld wordt het nieuwe Wegenbeheerplan grootonderhoud wegen voor de periode 2023-2037 vast te stellen. 3. Doorwerking Najaarsrapportage 2022 Conform de wens van de raad worden de uitkomsten van de Najaarsrapportage geïntegreerd in deze begroting. Dit geldt alleen voor de mutaties die betrekking hebben op 2023 t/m 2026. 4. Septembercirculaire 2022 In voorgaande begrotingen is de septembercirculaire meegenomen. We zetten dat beleid door in deze begroting om consistent te blijven in onze gedragslijn. Ook onze toezichthouder verwacht dat we deze gedragslijn voortzetten. De effecten van deze circulaire zijn beoordeeld en verwerkt in deze begroting. We willen u een totaalbeeld schetsen van alle posten die van invloed zijn op de resultaten in de komende jaren. U bent dan beter in staat de integrale afweging te maken. Dat is ook de reden om de effecten van de Najaarsrapportage te verwerken in deze begroting. Het effect in de begroting is als volgt:

Structurele effecten 2022 - 2026

Staan lasten tegenove r

2022

2023

2024

2025

2026

Uitkomsten september circulaire

39.645.699

40.026.938

39.866.127

40.738.979

38.731.199

Uitkomsten meicirculaire

38.265.84 5

39.272.17 0

39.563.74 7

40.811.69 3

37.967.14 7

Totaal extra inkomsten

1.379.854

754.768

302.380

-72.714

764.052

Bedragen x € 1.000

De mutatie bestaat uit: Maatschappelijke begeleiding status houders

35.550

Invoeringskosten Omgevingswet

480.418

Wet kwaliteitsborging bouw

79.792

32.045

32.071

31.071

31.829

Leerlingen vervoer Oekraïners

13.078

332.000

986.000

483.000

442.000

89.000

-184.000

-273.000

-43.984

280.723

181.309

80.215

19.223

Totaal extra inkomsten

1.379.854

754.768

302.380

-72.714

764.052

Totaal extra lasten

1.112.838

80.045

69.071

31.071

31.829

BCF- BTW compensatiefonds (voorshot) Rijksbijdrage financieringssystemati ek (eenmalig) Energietoeslag en aanvulling op meicirculaire energietoeslag

Acress ontwikkeling prijzen

via inflatie

Overige mutaties, zoals hoeveelheidsverschille n

Totaal effect op meerjaren perspectief

267.016

674.723

233.309

-104.785

732.223

Het meerjarig effect van de septembercirculaire wordt verwerkt in de begroting 2023 en de meerjarenbegroting 2024- 2026. De uitkomsten van de septembercirculaire zijn in detail aan u verstrekt in de vorm van een informatiebrief. 5. Mutatie personeelslasten Voor de begroting 2023 is de formatie bij begroting 2022 het uitgangspunt. Bij de vaststelling van de begroting 2022 is de uitbreiding van de formatie (de zgn. wensen) goedgekeurd en meegenomen in de formatie voor 2023. In de Voorjaarsrapportage is eveneens 0,5 FTE opgenomen voor de uitkeringenadministratie, die ook wordt meegenomen in de formatie voor 2023. In de begroting 2022 resteerde nog een stelpost voor de CAO ontwikkeling vanaf 2022. Omdat de loonkostenontwikkeling gebaseerd wordt op een CAO van circa 4% vanaf 2023 kan deze stelpost vrijvallen. In de verwachtingen voor 2023 bij de Voorjaarsrapportage werd uitgegaan van een CAO-stijging vanaf 2024. De bestaande CAO loopt t/m 2022. Daarom ramen we ook voor 2023 lasten voor een CAO-ontwikkeling. De vaste formatie is in overleg met het management vastgesteld. De lasten van de medewerkers die worden toegerekend aan de programma’s, wordt bepaald op basis van hun inzet voor de diverse taakvelden. Die inzet over de programma’s kan verschillen en geeft mutaties. Deze zullen per programma niet nader worden toegelicht.

In het budget voor flexibele inzet is daarnaast de opgave van de raad in het amendement bij de begroting 2021 verwerkt. Daarin is opgenomen een te realiseren efficiency van € 75.000 in 2023 oplopend naar € 100.000 in 2024 en verder. Deze bezuinigingen samen zorgen ervoor dat de flexibele schil kleiner is geworden, waardoor de mogelijkheid voor inhuur wordt beperkt. 6. Gemeenschappelijke regelingen In de kaderstelling bij de Voorjaarsrapportage 2022 zijn de voor begroting 2023 genoemde mutaties voor de gemeenschappelijke regeling verwerkt en eventueel op basis van de laatste inzichten bijgesteld. De begrotingen voor de Gemeenschappelijke Regelingen zijn in de gemeenteraad van 15 juni 2022 besproken. Op basis van de vaststelde begroting 2023 GGD Drenthe zijn de bedragen aangepast. Het betreft:

Mutaties Gemeenschappelijke regelingen (bedragen in €)

2023

2024

2025

2026

GGD Drenthe

-90.180

-63.611

-70.206

-94.143

-3.301

-4.978

Reestmond

302.000

293.587

285.227

343.227

RUD Drenthe

-150.583

-124.258

-129.720

-148.057

SSC-ONS

-379.763

Veiligheidsregio Drenthe

-37.260

-58.084

-78.653

-124.799

-301

-640

-355.786

-335.430

-378.394

-409.153

Recreatieschap Drenthe

Publiek Vervoer Totaal Mutatie GR

Eventuele nadere toelichting wordt gegeven bij de programmaonderdelen. 7. Mutaties Lokale lasten In de verwachtingen bij de Voorjaarsrapportage 2022 is aangegeven de lokale heffingen te verhogen met de inflatie van 2,2%. Verder is er een uitzetting van kosten van €25.000 voor Zwerfvuilactie, die in de tarieven wordt doorberekend. ROVA berekent de kostenstijgingen in 2023 € 32.000 respectievelijk in 2024 € 64.000 (structureel) door aan de gemeente. Daarnaast introduceert ROVA een boxensystematiek bij de doorberekening van de kosten aan gemeenten. De kosten voor de gemeente stijgen met € 270.000. Omdat is aangeven de tarieven voor de afvalstoffen te verhogen tot kostendekkendheid, stijgen de lokale lasten voor 2023 met €12.0000 extra. De lastenstijging zou hoger moeten zijn voor 100% kostendekkendheid, maar het overschot aan inkomsten uit 2021 wordt ingezet om de tariefstijging meer geleidelijk te doen plaatsvinden. In 2024 en 2025 stijgen de lokale lasten in elk jaar nogmaals met € 77.000. Voor de tariefstelling riolen werd ook uitgegaan van een indexatie. Maar omdat de egalisatievoorziening riolen toereikend is tot 2026, kan deze indexatie achterwege blijven. Bij de najaarsrapportage 2022 is sprake van een uitzetting van de kosten voor begraven en onderhoud begraafplaatsen tot een bedrag van € 31.000. Deze kosten werken door in de tariefstelling en komt bovenop de indexatie.

Daardoor kan de lastenstijging voor burgers worden beperkt. Dat leidt tot de volgende extra inkomsten uit tarieven en heffingen:

Mutaties Lokale lasten (bedragen in €)

2023

2024

2025

2026

Afvalstoffenheffing en Reinigingsrecht

447.033

479.277

Toeristenbelasting

24.000

Forensenbelasting

22.000

Leges vergunningen

11.000

Lijkbezorgingsrechten

36.000

Onroerend zaakbelasting

93.000

633.033

665.277

Rioolheffing Totaal Mutatie lokale lasten

Eventuele nadere toelichting wordt gegeven bij de programmaonderdelen en paragraaf A: Lokale heffingen. 8. Mutaties inflatie In eerste instantie is in de kaderstelling uitgegaan van het toepassen van een inflatiecorrectie van 3,5%. We zien echter door externe ontwikkelingen (Oekraïne) dat de inflatie, met name voor energie, volgens het CPB wordt geraamd op 5,9%. Naar aanleiding van de resultaten van de septembercirculaire is gekozen om de inflatiecorrectie op te hogen tot 5,9% voor de komende jaren. De dekking wordt gevonden in de prijsontwikkeling in de septembercirculaire. 9. Wensen op het gebied van formatie Als gemeente zien we de gemeentelijke taken en verantwoordelijkheden toenemen. Vanuit de verschillende afdelingen zijn de wensen geniventariseerd qua formatie als we optimaal willen gaan werken en we in staat willen zijn om te kunnen anticiperen op de komende ontwikkelingen en eisen. Een aantal wensen is verwerkt in deze begroting. Andere wensen van de organisatie worden hieronder gepresenteerd om de raad daarin inzicht te geven. Ook geven we de mogelijkheden, risico’s en kanttekeningen aan. Het is aan de raad om keuzen te maken. Zoals, meer inzet op openbare ruimte of juist meer inzet op vergunningverlening, toezicht en handhaving. Voorstellen formatie begroting 2023: Afdeling / Team

Beleidswens

Nr.

FTE

2023

2024

2025

2026

Dienstverlening

WENS: Uitbreiding formatie projectleider. ICT

1,0

82.500

Dienstverlening

WENS: Uitbreiding formatie databeheer OW

1,0

65.000

Sociaal Domein

WENS: Uitbreiding formatie adm. SD/OW

1,0

59.000

Sociaal Domein

WENS: Uitbreiding formatie flexibel consultant SD

1,0

73.000

Ruimte en ontwikkeling

WENS: Uitbreiding formatie duurzaamheid

1,0

82.500

Ruimte en ontwikkeling

WENS: Uitbreiding formatie handhaving

1,0

65.000

6,0

427.000

Totaal wensen formatie

Toelichting: a. Binnen het team dienstverlening - informatievoorziening is de coördinator tevens informatiemanager. Op zich een mooie combinatie maar in de praktijk blijkt dat de verschillende rollen niet goed tot hun recht komen. Dit geldt zeker als wordt meegenomen dat de informatiemanager binnen Westerveld ook vaak de projectleider voor grotere informatieprojecten is. Deze combinatie zorgt ervoor dat de verschillende rollen niet de aandacht krijgen die zij verdienen. Juist door goed informatie- en projectmanagement kan slagkracht worden opgetreden om (aankomende) ontwikkelingen te monitoren en waar nodig te implementeren. Door het realiseren van formatie voor een project-/informatiemanager wordt een aantal risico's beter afgedekt: - twee keer een 0,5 fte informatiemanagement draagt bij aan de slagkracht en borging van deze rol; - pieken kunnen beter worden opgevangen, kwaliteit van informatieadviezen wordt hoger door hoger kennisniveau van specifieke domeinen; - meer aandacht voor de kwaliteit van projecten, er is minder externe inhuur nodig en de functioneel beheerders kunnen beter worden ondersteund bij projecten. b. Er wordt hard gewerkt om de databeheer in de beheerpakketten binnen het team Openbare Ruimte op orde te krijgen. Het afgelopen jaar zijn hier grote stappen in gezet. Deze data vormt de basis voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Het actueel houden van deze data maakt datagedreven beheren mogelijk. Financiële risico’s worden ingeperkt en op basis van de juiste informatie kunnen beleidskeuzes gemaakt worden. Zodra alle data (o.a. groen, bomen, wegen, riolering, meubilair) in kaart zijn en de administratieve data hieraan is gekoppeld, dient deze actueel te blijven. Om dit goed te borgen, is het nodig om structureel een databeheerder Openbare Ruimte aan te stellen. De databeheerder zal integraal de administratieve mutaties verwerken. c. Structurele uitbreiding van de administratieve ondersteuning om de beleidsadviseurs en toezichthouders binnen de organisatie te ontlasten. De medewerkers krijgen daarmee de gelegenheid zich meer te richten op hun inhoudelijke taken. Daarnaast hebben wij als organisatie ook met enige regelmaat te maken met incidentele administratieve werkzaamheden zoals bijvoorbeeld de energietoeslag, TOZO etc. De uitbreiding zal daarnaast bijdragen aan de optimalisatie van de externe en interne dienstverlening. d. Consulenten zijn de medewerkers die het directe klantcontact hebben en verantwoordelijk zijn voor de afhandeling van voorzieningen. Een proces waarin we als kleine organisatie kwetsbaar zijn en risico lopen.

Voor het doorontwikkelen van de integrale toegang, het opvangen van korte ziekteperioden (waarvoor vervanging niet te regelen is), de tijdelijk oplopende aanvragen (waardoor wachtlijsten ontstaan), 17

wordt er gewerkt via het pieksysteem. Dit is niet altijd te voorkomen. Om de risico’s te verkleinen, helpt het om flexibel een consulent SD in te kunnen zetten. e. Binnen het huidige team Duurzaamheid zal met name de capaciteit worden ingezet voor de uitvoering van het Nationale Klimaatakkoord. Er is berekend dat kleine gemeenten 9 fte zouden moeten reserveren voor deze taken c.q. uitvoering. Westerveld beschikt over 1,6 fte. De wettelijke taken die er op ons af kome, maken dat we 2022 en 2023 voornamelijk moeten besteden aan het opstellen van beleid Duurzaamheid en inregelen van regionale ontwikkelingen in de eigen organisatie (onder andere Regionale Energie Strategie, Transitievisie Warmte, Fluvius Platform Water). Uitbreiding van 1 fte op korte termijn is wenselijk om invulling/opvolging te geven aan: - mee te werken aan lokale opwek- en bespaaracties; - het ondersteunen van lokale duurzame initiatieven; - meedenken/werken aan duurzame ontwikkeling in de eigen organisatie; - aanpak energiearmoede; - verduurzamen van het eigen maatschappelijk vastgoed. Tevens zal door de uitbreiding van de capaciteit duurzaamheid in de organisatie beter worden gepositioneerd en creëert het meer ruimte om mee te werken aan landelijke ontwikkelingen. f. De huidige formatie beleidsadviseur Handhaving en vergunningverlening is 0,56 fte.

Het aantal handhavingszaken is de laatste 3 jaar sterk gestegen. Dit betreft veelal handhaving op basis van het piepsysteem (door inwoners/belanghebbenden aangedragen en daarnaast wettelijk gezag). Vanaf 2020 is er een duidelijke stijging (meer dan 50%) van incidenten en zaken. De aantallen afgezet tegen normtijden zou een capaciteit vragen van 3,26 fte (nu 0,56 fte). Uitbreiding van formatie, in eerste instantie van 1,00 fte, is noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de wettelijke termijnen van afhandeling. Veelal kiezen inwoners/belanghebbenden voor de juridische weg (rechter) om zaken/situaties af te handelen. Dit betekent vaak directe actie (voorbereiding, samenstellen stukken, dossiers etc.) vanuit de ambtelijke organisatie waardoor de ‘dagelijkse’ werkzaamheden stil komen te liggen die vervolgens weer uitmonden in juridische trajecten. De trend van de afgelopen 2 jaar is een sterke toename van bijtincidenten waarbij de gemeente wordt ingeschakeld voor handhaving. De totale wensen van de organisatie zijn groter. Naast de benoemde wensen is er behoefte aan formatieuitbreiding voor het volgende: Afdeling / Team

Beleidswens

Nr.

FTE

Bedrag

Ruimte en Ontwikkeling

Vergunningverlening

1,00

73.000

Ruimte en Ontwikkeling

Toezicht

0,25

16.250

Dienstverlening

Lean adviseur

1,00

73.000

Dienstverlening

Algemeen projectleider

1,00

82.500

Resterende wensen (niet opgenomen in deze begroting)

3,25

244.750

Toelichting: a. De huidige formatie vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten is 0,89 fte (0,78 fte in dienst, 0,11 fte flexibel). Sinds 2019, m.u.v. de coronaperiode (2020 en deel 2021), is er een sterke stijging van aantal aanvragen voor evenementen (waaronder ook weekmarkten en markten) te zien. Wanneer het aantal zaken in 2019 en 2022 wordt afgezet tegen de normtijden voor afhandeling is een bezetting van 1,78 fte (uitbreiding 0,89 fte) noodzakelijk. Hierbij is de huidige wet- en regelgeving rondom evenementen meegenomen (veiligheid, toezicht, natuurwetgeving, stikstof). Het niet uitbreiden van deze formatie zou betekenen dat er in het evenementenbeleid een max (plafond) is voor het totaal aantal evenementen op jaarbasis (gelijk verdeeld over het jaar). Concreet zal het plafond ingesteld moeten worden op maximaal 140 evenementen (verwachting is 2022 circa 300 evenementen). b. De huidige formatie Toezichthouder bouwen en fysieke leefomgeving is gebaseerd op het huidige toezicht en handhavingsbeleid. Afgelopen jaren is er een stijging (35%) van zaken te zien waardoor er een capaciteits-/bezettingsprobleem ontstaat. Wanneer het aantal zaken wordt afgezet tegen de normtijden per zaak is er 1,25 fte (nu 1,00 fte) aan inzet noodzakelijk. Verwachting/prognose is dat het aantal zaken de komende 2 jaar niet zal dalen.

Invoering van de Wet Kwaliteitsborging (WKB) zorgt voor een vermindering van de werkzaamheden (minder controle op bouw 'buiten')maar vraagt daarentegen wel snellere/kortere afhandeling (2 werkdagen gerealiseerde bouw) waardoor er dagelijks capaciteit noodzakelijk is om het op te kunnen vangen. Invoering van de Omgevingswet betekent daarnaast ook controle op illegale bouw, illegale bedrijfsvoering, illegale kap etc. Deze controles worden nu niet gedaan. Niet uitbreiden van de formatie (capaciteit) betekent niet kunnen voldoen aan het minimale toezicht conform het huidige handhavings-/toezicht beleid. De huidige werkwijze is afgaan op signalen (piepsysteem) of wat ‘op route’ wordt gezien. Daarnaast ontstaat er een probleem bij de capaciteit vanwege de wettelijke termijn afhandeling WKB waardoor ingebruikname na (ver)bouw automatisch wordt vergund. c. In het coalitieakkoord wordt aangegeven dat wij streven naar een optimale dienstverlening, met transparantie in beleid, efficiëntie, hulpvaardigheid en een open houding van ‘ja, mits’. Om dit doel te realiseren is het van belang om de processen hierop in te richten en te blijven verbeteren. In de interne beleidsnotitie het Goud van Westerveld wordt dit mede ingevuld door te prioriteren en te starten met het uitvoeren van het LEAN-maken van processen.

Om de processen LEAN werken binnen de organisatie uit te dragen is kennis en capaciteit noodzakelijk. Door het aanstellen van een LEAN/proces adviseur kan hier invulling aan worden gegeven. d. Binnen de domeinen recreatie, economie, sociaal domein en ruimtelijke ordening ontstaan steeds meer projecten en samenwerkingen die ambtelijke inzet vragen. Deze werkzaamheden worden nu zoveel mogelijk opgevangen door de beleidsmedewerkers, maar om voldoende slagkracht te genereren en een goed resultaat voor Westerveld neer te zetten, is geen structurele formatie beschikbaar. Voor de komende jaren kan deze projectleider gedekt worden uit de incidentele 19

projectgelden. Mocht dit niet voldoende dekking bieden dan verzoeken we om structureel budget. Indien aan deze wens geen invulling gegeven wordt, dan kan Westerveld onvoldoende participeren en zijn we onvoldoende in staat de belangen van Westerveld te behartigen. We missen dan de kansen waar mogelijk ook een financieel voordeel voor Westerveld is te behalen. 10. Overige wijzigingen Dit betreft een herschikking van budgetten binnen het sociaal domein vanwege een vernieuwde opzet verantwoording IV3 als onderdeel van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Per saldo is deze wijziging neutraal. Er is wel sprake van een herschikking over de verschillende taakvelden. De mutatie wordt nader toegelicht onder programma 6. Extra rijksbijdragen voor Jeugdzorg De VNG heeft op 9 augustus een bericht “Afspraken jeugdmiddelen in meerjarenraming” gepubliceerd. Hieruit blijkt dat het Rijk, de VNG en het IPO voor de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn overeengekomen dat gemeenten zowel de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg als de geplande bezuinigingen voor 100% in de begroting 2023 mogen opnemen. In de begroting 2022 mochten de gemeenten nog 75% opnemen. Verder zijn afspraken gemaakt over een aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, waarbij de rijksoverheid de verantwoordelijkheid heeft om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen.

De afspraken over de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg gelden alleen voor de verwerking in de begroting 2023 en de meerjarenbegroting 2024 - 2026. Voor de jaren na 2026 blijft onduidelijk of gemeenten 100% mogen ramen of 75%, aangezien deze jaren nog niet opgenomen zijn in de richtlijnen van de provinciaal toezichthouder. Ontwikkeling Jeugdzorg middelen

Nr.

2023

2024

2025

2026

Totale middelen jeugdzorg (macro, bedragen x € 1 miljoen)

1.445

1.365

1.258

867

Aanvullende besparingen Kabinet

-100

-500

Per saldo macro beschikbaar

1.445

1.265

758

367

Norm provinciaal toezichthouders

100%

Basis bedrag gemeente Westerveld

1.240.000

1.085.536

650.464

314.934

Reeds verwerkt voorschot in eigen begroting

-1.240.000

-631.400

566.900

Maximaal te verwerken in begroting 2023 (als baten)

454.136

83.564

251.966

Vertaald naar gemeente Westerveld( bedragen x € 1)

Te begroten meerkosten jeugdzorg op basis van 100%

454.136

83.564

251.966

Toelichting: 5. Op basis van de macrobedragen voor alle Nederlandse gemeenten wordt berekend (eigen berekening) welke bedragen 100% mogen worden meegenomen in de begroting. 6. In de begroting 2022 is uitgegaan om maximaal 75% van de jeudzorgmiddelen te begroten, waarbij baten en lastenontwikkeling gelijk is gehouden. Er is geen resultaateffect. In de meicirculaire 2022 is voor het jaar 2022 het bedrag voor de jeugdzorg reeds volledig (dus voor 100% ) verwerkt. 7. Het saldo geeft het bedrag aan baten dat kan worden begroot. Voor 2026 en verder moet rekening worden gehouden met lagere inkomsten. De ontwikkeling van de solvabiliteit De solvabiliteit daalt sinds 2017. Dat komt door negatieve resultaten in 2018 en 2019 en door onttrekkingen aan de bestemmingsreserves. Hoewel 2021 een positief resultaat kende, daalde de solvabiliteit toch door de onttrekkingen aan de bestemmingsreserve. Voor 2023 en daarna verwachten wij positieve resultaten. Het eigen vermogen neemt daardoor toe. Solvabiliteit is op zich geen doel, immers het gemeentelijke bedrijf is erop gericht haar (wettelijke) taken te kunnen uitvoeren op een geaccepteerd niveau en haar inwoners te ondersteunen dan wel zaken die nuttig zijn voor de samenleving als geheel tot stand te brengen.

We kunnen wel stellen dat de bovenstaande ontwikkeling gunstig is voor de financiële toekomst, Dat de solvabiliteit ‘oranje’ kleurt (zie paragaaf B: Weerstandvermogen en risicobeheersing) is slechts één van de onderdelen waarop we de financiële gezondheid van onze gemeente beoordelen. Belangrijk is ook te kijken naar de samenstelling van de balans, het beoordelen van risico’s en het structureel evenwicht van baten en lasten op termijn.

Solvabiliteit

Jaar

Solvabiliteit

2021

35,21

2022

32,50

2023

32,10

2024

35,70

2025

40,00

2026

42,90

Structureel evenwicht van baten en lasten Wij streven naar een structureel evenwicht van baten en lasten. In het meerjarig overzicht incidentele baten en lasten en het structureel evenwicht in hoofdstuk B.1.5 en B.1.6 maken we inzichtelijk of dat realistisch is. Voor wat betreft het verplichte meerjarige overzicht van incidentele baten en lasten is de kwaliteit en volledigheid van het overzicht van incidentele baten en lasten van essentieel belang. In de Notitie structurele en incidentele baten en lasten van de Commissie BBV (30 augustus 2018) is hiervoor een algemeen kader opgenomen en zijn diverse voorbeelden gegeven. Er wordt in de notitie vanuit gegaan dat in principe alle baten en lasten structureel van aard zijn. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering en dienen toegelicht te worden. In hoofdstuk B.1.6 presenteren wij het structureel en reëel evenwicht van baten en lasten. Financiële eindresultaten 2023 - 2026 Samenvattend wordt in onderstaand overzichten het totaal van de beleidsprogramma’s voor de begroting 2023 en de meerjarenprognose 2024-2026 weergegeven. Hieruit blijkt dat de begroting 2023 een overschot laat zien en dat de meerjarenprognose 2024 -2026 een sluitend perspectief tot 2026 heeft. We leggen daarom deze begroting 2023 ter afweging en vaststelling aan de raad voor. Bedragen x €1.000

Exploitatie

Saldo najaar 2022

Concept begr.2023

Concept begr.2024

Concept begr.2025

Concept begr.2026

Overige programma onderdelen

33.596

34.045

34.951

35.432

33.081

0. Bestuur en ondersteuning

-1.591

-1.880

-1.833

-1.781

1. Veiligheid

-1.542

-1.652

-1.696

-1.744

-1.791

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

-3.473

-4.601

-4.647

-4.627

-4.681

3. Economie

217

439

906

904

4. Onderwijs

-1.288

-1.225

-1.199

-1.191

-1.185

5. Sport, cultuur en recreatie

-4.642

-4.054

-4.148

-4.157

-4.168

6. Sociaal domein

-20.200

-18.729

-18.576

-17.984

-17.682

-603

-1.273

-1.055

-1.046

-1.063

8. VHROSV

-2.370

-1.441

-1.521

-1.369

-1.386

Saldo baten en lasten

-2.461

-370

1.183

2.385

249

7. Volksgezondheid en milieu

Mutatie reserves Bedragen x €1.000 Exploitatie

Saldo najaar 2022

Onttrekkingen

Concept begr.2023

Concept begr.2024

Concept begr.2025

Concept begr.2026

2.774

922

765

562

Stortingen

181

461 25

Saldo mutatie reserves

2.592

897

740

537

436

Resultaat Het samenvoegen van de bovenstaande tabellen geeft het begrote resultaat. Stortingen lezen als resultaat t.g.v. de algemene reserve. Het positieve resultaat in de komende jaren is bedoeld voor de versterking van het eigen vermogen en het geeft ruimte om de toekomstige ontwikkelingen binnen het sociaal domein, klimaat, watertaken en regionale energiestrategie op te vangen. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Saldo najaar 2022

Concept begr.2023

Concept begr.2024

Concept begr.2025

Concept begr.2026

Onttrekkingen

1.529

Stortingen

1.660

527

1.924

2.922

685

Resultaat begroting

-131

-527

-1.924

-2.922

-685

3. Begroting in een oogopslag Lasten Programma's begroting 2023

Baten / dekkingsmiddelen begroting 2023

Overige gegevens en lokale lasten Het aantal inwoners in de gemeente Westerveld is op 1 januari 2022: 19.854 De lokale lastendruk voor huishoudens is als volgt: 24

Lokale heffing

Eenpersoons huishouden

Meerpersoonshuishouden

Betreft het jaar

2022

2023

2022

2023

Woningwaarde per 1 januari t-1

303.000

329.000

303.000

329.000

OZB woningen

338

332

338

332

Afvalstoffenheffing

159

204

239

310

Rioolheffing

209

208

209

208

Totale lasten per huishouden

706

744

786

850

Mutatie t.o.v. voorgaand jaar

5,4%

8,1%

Programma 0 Bestuur Taakvelden 1. Bestuur 2. Burgerzaken 3. Beheer overige gebouwen en gronden Wat willen we bereiken? Wij geven ruimte en vertrouwen aan onze samenleving en geloven in de kracht, kennis en kunde van onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. We geven inwoners en ondernemers op het juiste moment invloed op besluiten en vergroten daardoor het draagvlak. Doel 0.1 Inwoners meer betrekken bij politieke besluitvormingsproces. Het betrekken van inwoners begint bij een benaderbare houding van college en raad voor inwoners, bedrijven, dorpsraden en belangengroepen. Daarnaast willen we jongeren betrekken bij de ontwikkeling van plannen die hun toekomst betreffen door het voorstelbaar te maken en het gesprek aan te gaan. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.1.1 Betrokkenheid besluitvormingsproces Omschrijving (toelichting) De gemeenteraad stelt de Participatieverordening vast, waarin participatiebeleid is geborgd. De Participatieverordening in het kader van de Omgevingswet wordt onderdeel van het genoemde participatiebeleid. Programma 0 Bestuur Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Saldo najaar 2022

Concept begr.2023

Concept begr.2024

Concept begr.2025

Concept begr.2026

0.1 Bestuur Lasten

1.576

1.639

1.594

1.544

Lasten

493

463

Baten

283

Totaal 0.2 Burgerzaken

-210

-180

267

131

130

129

127

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten Baten

Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-196

-60

-58

-56

Totaal programma 0

-1.982

-1.880

-1.833

-1.781

Mutaties uit het financiële perspectief voor dit programma Het bij de Voorjaarsrapportage vastgestelde budget (dit is bestaand beleid) voor dit programma vormt het vertrekpunt. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en geven zo aansluiting met het totaal begrote saldo voor dit programma. Omschrijving

2023

2024

2025

2026

-1.822.060

-1.821.691

-1.820.151

-1.819.121

Amendement 5 juli 2022

-50.000

Mutatie Inflatie

-33.800

Mutatie personeelskosten

122.922

Mutatie uit najaarsrapportage (excl. amendement)

-96.767

-50.550

-51.778

-50.864

Saldo mutaties

-57.645

-11.428

-12.656

38.258

-1.879.705

-1.833.119

-1.832.807

-1.780.863

Gerapporteerd saldo Voorjaar

Saldo in deze begroting

Onderstaand wordt getoond op welk taakveld het totaal van deze mutatie is verwerkt. Wijzigingen in deze begroting per taakveld Deze bovenstaande mutatie is als volgt verwerkt over de taakvelden. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Wijz. Begr.2023

Wijz. Begr.2024

Wijz.Begr.2025

Wijz. begr.2026

Lasten 0.1 Bestuur

178

133

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

-130

-131

-130

-131

-38

0.2 Burgerzaken

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Totaal Baten

Gerealiseerd resultaat

-58

-11

-13

Totaal Lasten Baten

Programma 1 Veiligheid Taakvelden 1. Crisisbeheersing en Brandweer 2. Openbare orde en Veiligheid Ind 1.001 Verwijzingen Halt (Aantal per 10.000 inwoners)

Gebied

2017

2018

2019

2020

2021

Drenthe

8,00

9,00

6,00

5,00

Westerveld

7,00

6,00

8,00

6,00

10,00

Ind 1.002 Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Bron: CBS Gebied

2018

2019

2020

2021

Drenthe

4,20

3,70

3,30

Westerveld

2,30

2,80

3,60

2,80

Ind 1.003 Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.

Bron: CBS Gebied

2018

2019

2020

2021

Drenthe

2,00

1,70

1,10

Westerveld

2,60

1,50

Ind 1.004 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

Bron: CBS Gebied

2018

2019

2020

2021

Drenthe

4,60

5,20

5,90

5,80

Westerveld

2,60

2,80

Ind 1.005 Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Bron: CBS Gebied

2018

2019

2020

2021

Drenthe

1,10

1,40

1,30

1,00

Westerveld

0,30

0,00

0,30

0,00

Wat willen we bereiken? Een veilige leefomgeving voor iedereen Een veilige leefomgeving voor iedereen komt tot uiting in vele vormen. Als het gaat om veiligheid en ondermijnende criminaliteit komen we tot een regionale integrale aanpak in Zuidwest-Drenthe. We zien hier ook raakvlakken met de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) en de werkzaamheden binnen het Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Door maximaal informatie te delen binnen de wettelijk gestelde kaders denken wij veel problemen te voorkomen. Wij zijn zelf verantwoordelijk voor een goede toepassing van de Wet Bibob. De mobiele bereikbaarheid binnen onze gemeente is van belang voor de algemene veiligheid van onze inwoners en bezoekers. Wij streven naar een dekkend mobiel netwerk. Doel 1.1 Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Westerveld. We willen een effectieve toepassing van de Wet Bibob in onze gemeente. In Zuidwest Drents verband zetten we in op weerbaarheid en bewustwording van ondermijnende activiteiten. Hierbij worden drie thema's geduid: jonge aanwas, cybercrime en veilig buitengebied. Indicatoren Ind 1.005 Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Bron: CBS Gebied

2018

2019

2020

2021

Drenthe

1,10

1,40

1,30

1,00

Westerveld

0,30

0,00

0,30

0,00

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.1.1 Opstellen en vaststellen Bibob beleid Omschrijving (toelichting) In 2023 wordt het beleid vastgesteld en zijn we operationeel met de toepassing van de wet Bibob. Doel 1.2 Een sluitende aanpak realiseren op het gebied van woonoverlast Door middel van beleidsregels vast te stellen en uitvoering te geven aan deze regels willen we woonoverlast aanpakken. Hierbij werken we samen met Welzijn Mensenwerk, handhaving, politie, sociaal team en woningbouwcorporaties. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.2.1 Integraal veiligheidsplan Omschrijving (toelichting) Een lokaal sluitende aanpak te realiseren op het gebied van woonoverlast. We organiseren een thema-avond op het gebied van veiligheid voor de gemeenteraad.

Programma 1 Veiligheid Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Saldo najaar 2022

Concept begr.2023

Concept begr.2024

Concept begr.2025

Concept begr.2026

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten

1.308

1.348

1.392

1.440

1.487

Baten

-1.303

-1.344

-1.388

-1.436

-1.483

310

319

Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Lasten Baten

Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid

-299

-308

Totaal programma 1

-1.602

-1.652

-1.696

-1.744

-1.791

Mutaties uit het financiële perspectief voor dit programma Het bij de Voorjaarsrapportage vastgestelde budget (dit is bestaand beleid) voor dit programma vormt het vertrekpunt. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief, worden hieronder getoond en geven zo aansluiting met het totaal begrote saldo voor dit programma. Omschrijving

2023

2024

2025

2026

-1.571.073

-1.595.818

-1.621.795

-1.623.224

Mutatie gemeenschappelijke regeling

-37.260

-58.084

-78.653

-124.799

Mutatie Inflatie

-2.500

Mutatie personeelskosten

-29.900

Mutatie uit najaarsrapportage

-11.234

-9.814

-11.195

-10.869

Subtotaal mutaties

-80.894

-100.298

-122.248

-168.068

-1.651.967

-1.696.116

-1.744.043

-1.791.292

Gerapporteerd saldo Voorjaar

Saldo in deze begroting

Wijz. Begr.2023

Wijz. Begr.2024

Wijz.Begr.2025

Wijz. begr.2026

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten

133

Baten

-46

-65

-87

-133

Lasten

Baten

Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid

-35

Gerealiseerd resultaat

-81

-100

-122

-168

Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) willen wij een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan een veilig Westerveld. Of het nu om brand, infectieziekte of crisis gaat: we proberen zoveel mogelijk incidenten, slachtoffers en schade te voorkomen. En doet zich een incident voor, dan proberen we de schade en onrust zoveel mogelijk te beperken. De Veiligheidsregio Drenthe is actief op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing en vervult een belangrijke rol als netwerkpartner in het veiligheidsnetwerk van Drenthe. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen

Saldo najaar 2022

Concept begr.2023

Concept begr.2024

Concept begr.2025

Concept begr.2026

6810101 ProactiePreparatie

-1.226

-1.267

-1.314

-1.362

-1.408

Totaal

-1.226

-1.267

-1.314

-1.362

-1.408

Programma 2 Verkeer en vervoer Taakvelden 1. Verkeer en vervoer 2. Parkeren 3. Recreatieve Havens 4. Economische Havens en waterwegen 5. Openbaar vervoer Wat willen we bereiken? De openbare ruimte is aantrekkelijk en veilig We geven uitvoering aan het project BrinQ, waar mogelijk samen met inwoners en andere betrokkenen. Dit doen wij inmiddels alweer meer dan vier jaar. Wij gaan daarom deze collegeperiode dit beleid evalueren, met specifiek de aandacht voor budgettering van de gestelde doelen (voldoende budget openbare ruimte). Ook zetten we in op onderhoud tot het noodzakelijke niveau en een duidelijke prioritering van onderhoud van het wegennetwerk. De uitvoering van het bomenbeleid en de bestrijding van de eikenprocessierups vallen tevens onder BrinQ en wegen mee in het geheel. De gemeente Westerveld is voor toeristen en recreanten een aantrekkelijke bestemming vanwege de mooie natuur, de prachtige dorpen en de recreatieve voorzieningen. Wij streven naar een goede kwaliteit van onze fiets- en wandelinfrastructuur. We verbeteren het fiets- en wandelpadennetwerk daar waar het kan en binnen het budget past. Doel 2.1 Aantrekkelijke openbare ruimte We willen een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.1.1 Ruimtelijk actieplan Havelte Omschrijving (toelichting) Uitvoering geven aan het ruimtelijk actieplan Havelte (deelproject Molenweg). Deelproject Molenweg wordt in 2023 afgerond. Actie 2.1.2 Uitvoering geven aan Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan Omschrijving (toelichting) Uitvoeren van het actieplan fiets en onderzoek naar parkeerknelpunten en voorzieningen (recreatie en inwoners). Actieplan fiets wordt in het tweede kwartaal van 2023 ter besluitvorming aangeboden. Doel 2.2 Aantrekkelijke en veilige leefomgeving We willen vanuit het visiedocument BrinQ de komende jaren de openbare ruimte inrichten en beheren, zodat er sprake is van een aantrekkelijk leefbare en veilige leefomgeving.

Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.2.1 Herinrichting ’t Olde Schoolplein Diever Omschrijving (toelichting) De herinrichting van de voormalige locatie Dingspilhuus is een onderdeel het Brinkenplan "Diever op dreef". In 2023 wordt de herinrichting van locatie Dingspilhuus afgerond. Actie 2.2.2 Evalueren BrinQ Omschrijving (toelichting) In 2023 wordt BrinQ geëvalueerd. Hieruit voortvloeiend wordt de Knoppennotitie 2.0 aangeboden. Programma 2 Verkeer en vervoer Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie Saldo najaar 2022 Concept begr.2023 Concept begr.2024 Concept begr.2025 Concept begr.2026 2.1 Verkeer en vervoer Lasten

3.554

4.915

4.960

4.941

4.995

Baten

334

314

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer

-3.220

-4.601

-4.647

-4.627

-4.681

Totaal programma 2

-3.220

-4.601

-4.647

-4.627

-4.681

2023

2024

2025

2026

Gerapporteerd saldo Voorjaar

-3.370.554

-3.384.754

-3.376.414

-3.403.964

Mutatie mjop wegen

-1.170.000

Mutatie Inflatie

-73.100

Mutatie personeelskosten

89.300

Mutatie uit najaarsrapportage (excl. mjop wegen)

-76.678

-108.033

-96.855

-123.026

Subtotaal mutaties

-1.230.478

-1.261.833

-1.250.655

-1.276.826

Saldo in deze begroting

-4.601.032

-4.646.587

-4.627.069

-4.680.790

Wijz. Begr.2023

Wijz. Begr.2024

Wijz.Begr.2025

Wijz. begr.2026

2.1 Verkeer en vervoer Lasten

1.230

1.262

1.251

1.277

Baten

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer

-1.230

-1.262

-1.251

-1.277

Gerealiseerd resultaat

-1.230

-1.262

-1.251

-1.277

Toelichting Mjop Wegen In november 2011 heeft de gemeenteraad het Wegenbeheerplan (2011-2024) vastgesteld en ingestemd met het instellen van een voorziening voor grootonderhoud wegen. Daarnaast is in de begroting door de gemeenteraad ingestemd met het beschikbaar stellen van kredieten voor de vervanging en reconstructie van wegen. De voorziening grootonderhoud wegen en de beschikbaar gestelde kredieten voor vervangingen en reconstructies maken het mogelijk het wegenonderhoud uit te voeren conform het Wegenbeheerplan. Het Wegenbeheerplan wordt iedere twee jaar geactualiseerd waarna de financiële gevolgen (het grootonderhoud en de dotaties) worden verwerkt in de Voorjaarsrapportage. De laatste actualisatie van het wegenbeheerplan stamt uit 2018 (vastgesteld oktober 2019 op basis van de Knoppennotitie).Om binnen de maximale termijn van vijf jaar te blijven is het noodzakelijk het Wegenbeheerplan te herzien. Daartoe zijn alle gemeentelijke wegen en paden in 2021 opnieuw geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie is het Wegenbeheerplan vernieuwd. Voorgesteld wordt het nieuwe Wegenbeheerplan grootonderhoud wegen voor de periode 2023-2037 vast te stellen. De uitgaven voor grootonderhoud stijgen zodanig dat een extra dotatie van € 1.170.000 aan de voorziening grootonderhoud wegen noodzakelijk is.

Programma 3 Economie Taakvelden 1. Economische ontwikkeling 2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3. Bedrijfsloket en regelingen 4. Economische promotie In 3.001 Vestigingen (van bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

Bron: LISA Gebied

2021

Drenthe

152,20

Westerveld

211,40

Ind 3.002 Functiemenging

Bron: LISA Gebied

2021

Drenthe

50,10 %

Westerveld

52,90 %

Wat willen we bereiken? Een goed ondernemersklimaat Wij zijn trots op onze ondernemers en willen dit laten zien door daar waar het kan meer ruimte te bieden voor ondernemerschap en regelmatig in gesprek te zijn met onze ondernemers en het Ondernemersfonds. Om de gemeente Westerveld vitaal en leefbaar te houden, is het noodzakelijk om duurzame bedrijvigheid en onze agrarische identiteit herkenbaar te houden. Wij streven daarbij naar evenwicht tussen landbouw, wonen, economie en natuur. Doel 3.1 Wij willen het onderscheidend vermogen van de gemeente versterken op het gebied van toerisme en recreatie. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.1.1 Versterken onderscheidend vermogen Omschrijving (toelichting) Binnen de Regio Deal Zwolle geven wij uitvoering aan actielijn 3 ‘een evenwichtige groei van stad en platteland’. 2023 is het laatste projectjaar van de RegioDeal regio Zwolle, waarbij we nieuwe beleefconcepten realiseren in Diever. Verder werken we aan kwaliteitsverbetering van dag- en verblijfsrecreatie. De inzet van de toeristisch regisseur wordt gecontinueerd. Daarnaast worden projecten voortgezet, geëvalueerd of doorontwikkeld. Voor 2023 staan de volgende projecten op het programma:  2 trainingen organiseren op het gebied van gastheerschap;  2 ondernemersbijeenkomsten organiseren;

 

Met de ondernemersvereniging Diever en Village of Shakespeare een nieuwe thematische wandelroute ontwikkelen en bijeenkomst met ondernemers organiseren om ‘Shakespeare’ gezamenlijk uit te dragen; Nieuw beleefconcept bij het dorpshuis in Wilhelminaoord realiseren.

Actie 3.1.2 Uitvoeren plan Vitale vakantieparken Omschrijving (toelichting) Het programma bestaat uit drie pijlers te weten; excelleren, vitaliseren en transformeren. In 2023 starten we met het transformeren van twee vakantieparken. Actie 3.1.3 Projectuitvoering nationale Parken Nieuwe Stijl Omschrijving (toelichting) De landschapsvisie wordt opgesteld en voorgelegd aan de gemeenteraad. De landschapsvisie wordt in 2023 ter besluitvorming aangeboden. Doel 3.2 Goed economisch klimaat Wij willen een goed economisch klimaat stimuleren voor inwoners en ondernemers binnen onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.2.1 Uitvoeren actielijn 1 Regio Deal Zwolle Omschrijving (toelichting) Binnen de Regio Deal Zwolle geven we uitvoering aan actielijn 1 ‘de economische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het MKB’.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westerveld&id=1427c7b4-d93f-430f-9f43-a08f2dce2eae