CConstaterende datWesterveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027

Politieke avond Westerveld 3 november 2026, gemeente WesterveldBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting39.924 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

2 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 3 Inleiding op de begroting ....................................................................................................... 5 Voorwoord College ............................................................................................................ 5 Leeswijzer .......................................................................................................................... 7 1. Algemeen perspectief .................................................................................................... 8 2. Financiële vooruitzichten ...............................................................................................16 3.

Begroting in een oogopslag ..........................................................................................18 Programma 0 Bestuur ..........................................................................................................20 Programma 1 Veiligheid .......................................................................................................25 Programma 2 Verkeer en vervoer.........................................................................................32 Programma 3 Economie .......................................................................................................35 Programma 4 Onderwijs .......................................................................................................40 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ..............................................................................45 Programma 6 Sociaal domein ..............................................................................................49 Programma 7 Volksgezondheid en milieu.............................................................................58 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ................62 Overige programma onderdelen ...........................................................................................66 Overhead

..........................................................................................................................66 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................70 Paragrafen ...........................................................................................................................74 Paragraaf A Lokale heffingen ............................................................................................74 Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................84 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................91 Paragraaf D Financiering ................................................................................................ 104 Paragraaf E Bedrijfsvoering ............................................................................................ 111 Paragraaf F Verbonden partijen ...................................................................................... 120 Paragraaf G Grondbeleid ................................................................................................ 138 Paragraaf H Openbaarheid .............................................................................................

142 Financiële begroting ........................................................................................................... 143 B.1. Overzicht van baten en lasten ................................................................................. 143 B.1.1. Begroting en meerjarenraming .......................................................................... 143 B.1.2. Uitgangspunten begroting en meerjarenraming ................................................. 146 B.1.3. Toelichting op overzicht van baten en lasten ..................................................... 148 B.1.4. Toelichting op toevoegingen en onttrekkingen reserves .................................... 149 B.1.5. Incidentele baten en lasten ............................................................................... 151 B.1.6. Structureel en reëel evenwicht .......................................................................... 154 4 B.2. Uiteenzetting van de financiële positie ..................................................................... 155 B.2.1. Geprognosticeerde begin- en eindbalans .......................................................... 155 B.2.2. Toelichting geprognosticeerde balans ............................................................... 158 B.2.3. Staat van de reserves 2027 - 2030.................................................................... 158 B.2.4.

Staat van de voorzieningen 2027 - 2030 ........................................................... 160 B.2.5. EMU-saldo 2027 - 2030 .................................................................................... 161 B.2.6. Overzicht investeringen 2027 - 2030 ................................................................. 161 B.3. Bijlage Taakvelden overzicht ................................................................................... 164 B.4 Bijlage subsidies per programma .............................................................................. 168 Vaststellingsblad ................................................................................................................ 169 5 Inleiding op de begroting Voorwoord College Beste lezer, Hierbij presenteren we de begroting 2027. De gemeente Westerveld is inmiddels begonnen aan een nieuwe bestuursperiode op basis van een nieuw coalitieakkoord: ‘Westerveld: ambitieus, open en samen sterk’. In lijn met het coalitieakkoord werken we aan een betrouwbare, toegankelijke en nuchtere gemeente. Daarbij zetten we in op goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers én op raadsbreed samenwerken, zodat de gemeenteraad vroegtijdig richting kan geven aan belangrijke maatschappelijke opgaven en besluiten kunnen rekenen op breed draagvlak.

Deze uitgangspunten vormen ook de basis voor de keuzes die in deze begroting zijn gemaakt. Vanuit een stevige basis die in de afgelopen jaren is opgebouwd, werken we het komende jaar verder aan een vitaal en toekomstbestendig Westerveld. Alhoewel we de begroting de laatste jaren ondanks stijgende kosten sluitend hebben gekregen ontkomen we de komende periode niet aan een flinke bezuinigingsopdracht. Bezuinigingen die nodig zijn als gevolg van algehele lastenverhoging. Om deze begroting reëel en structureel sluitend te krijgen, was een onttrekking aan de algemene reserve in 2027 en 2028 nodig. Daarmee voldoen we aan het toezichtskader van de Provincie. De benodigde bezuinigingsopgave heeft invloed op de bedrijfsvoering en leidt tot een verhoging van de belastingen; de maatschappelijke impact is echter zo laag mogelijk gehouden. Daarmee kunnen we investeren in wat telt. In voorzieningen die essentieel zijn voor de leefbaarheid van onze dorpen, zoals dorpshuizen, sportverenigingen en brandweer. Ondanks een minder ruim budget zijn er nog voldoende kansen om de ambities waar te maken.

Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners gaan wij in het jaar 2027 stappen zetten met de volgende opgaven:  We gaan samen met inwoners verder met het ontwikkelen en opstellen van dorpsagenda’s om de zelfredzaamheid te vergroten: zo zorgen we dat wijken, dorpen en ideeën écht gehoord worden;  We voeren het transitieplan dorpshuizen uit;  We starten met de planvorming voor renovatie en nieuwbouw van de aangewezen scholen uit het integraal huisvestingsplan voor onderwijs;  We starten met de voorbereidingen voor de bouw van een nieuwe brandweerkazerne in Vledder;  We blijven ons inzetten voor woningbouw om de opgave van 1.000 nieuwe woningen per 2030 te behalen. Dit doen we door uitvoering te geven aan de nieuwe woonvisie 2026 - 2030.  We gaan het project Zorgzame Gemeenschappen opzetten, faciliteren en monitoren. Dit project ontwikkelt nieuwe manieren waarop gemeenschap, zorg en participatie in het landelijk gebied kan worden verbeterd. 6 Al met al veel mooie ontwikkelingen die bijdragen aan een duurzaam, leefbaar en toekomstbestendig Westerveld. Het college van burgemeester en wethouders 7 Leeswijzer Inleiding Deze begroting bestaat uit twee onderdelen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen.

De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld. Het programmaplan bestaat uit de negen programma's van de gemeente, gevolgd door een overzicht van de kosten van overhead, een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. De Duisenbergmethode is toegepast op de programmastructuur. Dit houdt in dat we per programma ontwikkelingen en context hebben toegevoegd en ook relevante beleidskaders. Zo gaan we in de toelichting op de programma's uitgebreid in op de doelen en de acties, de baten en lasten per taakveld en de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2027. Verder worden in de programma's de baten en lasten per taakveld getoond alsook de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2027. In de programma's zijn voor zover van toepassing ook de verplichte beleidsindicatoren opgenomen waarvan de waarden en toelichting rechtstreeks van de website www.waarstaatjegemeente.nl komen. De paragrafen geven nader inzicht in de financiële positie en andere diverse onderwerpen die op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) staan voorgeschreven.

De paragrafen zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en openbaarheid. 1. Algemeen perspectief Algemene beleidslijn In de financiële begroting staan de financiële uitgangspunten voor de begroting 2027 en meerjarenraming. Deze uitgangspunten zijn ook opgenomen in de Kadernota 2027. Op basis hiervan is de begroting 2027 opgemaakt. Het uitgangspunt voor het saldo in deze begroting is het eindsaldo van de begroting die is gemeld in de raadsinformatiebrief meicirculaire. U ziet het resultaat in onderstaand overzicht: Saldo begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand na meicirculaire 2026 | - 3.000 | - 190.000 | - 72.000 | 402.000 1. Invulling bezuinigingsopgave | 682.000 | 1.116.000 | 776.000 | 553.000 2. Invulling stelpost indexaties | - 867.000 | - 1.005.000 | - 1.056.000 | - 1.080.000 3. Resterende bezuinigingsopgave | 250.000 | 500.000 | 550.000 | 550.000 Stand begroting 2027 | 62.000 | 421.000 | 198.000 | 425.000 Toelichting: De stand na de meicirculaire 2026 inclusief toelichtingen is te vinden in de raadsinformatiebrief meicirculaire 2026. 1. In de raadsinformatiebrief meicirculaire 2026 is een bezuinigingsopgave opgevoerd. Deze bezuinigingsopgave betreft € 1.800.000 in de jaren 2026 en 2027, en € 2.400.000 in de jaren 2029 en 2030.

Gedurende het begrotingsproces hebben we deze bezuinigingsopgave ingevuld. De uitwerking hiervan is terug te vinden in de tabellen hieronder, en in de programmabegroting. De bezuinigingsopgave laat een positief saldo zien in alle jaren. 2. Daarnaast is ook een stelpost indexaties opgevoerd bij de Meicirculaire 2026. Deze betreft € 2.000.000 voor alle jaren. Deze post laat een negatief saldo zien over alle jaren, omdat de werkelijke indexaties hoger zijn uitgevallen dan de inschatting bij de meicirculaire. De uitwerking van deze stelpost indexaties is in de tabellen hieronder te zien. 3. Omdat bovenstaande 2 posten samen een negatief saldo laten zien in alle jaren is het nodig gebleken om een resterende bezuinigingsopgave op te voeren. Deze bezuinigingsopgave betreft € 250.000 in het jaar 2027, en € 500.000 in de resterende jaren. In de jaren 2029 en 2030 is hier een voordeel van € 50.000 uitgekomen. Ook de uitwerking hiervan is in onderstaande tabellen te vinden. De nieuwe stand van het begrotingssaldo is in alle jaren positief. 8 Ontwikkelingen gemeentefonds De begroting 2027 is gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2026. In de raadsinformatiebrief die de raad heeft ontvangen bij de Kadernota 2027 zijn de laatste ontwikkelingen toegelicht.

Uit de brief blijkt dat het accres licht positief is uitgevallen voor de jaren 2027 - 2030, en dat er een post vrij is gevallen als gevolg van de indexatie van de algemene uitkering. Het bedrag dat is vrijgevallen voor indexaties is niet toereikend om onze dateigen budgetten te kunnen indexeren. Daarom is er een aanvullende stelpost opgenomen voor indexaties van € 2.000.000 voor alle jaren. Als gevolg van deze aanvullende stelpost indexaties, en om te voldoen aan de kaders van het Provinciaal Toezicht om preventief toezicht te voorkomen is een bezuinigingsopgave noodzakelijk gebleken. De bezuinigingsopgave die is opgesteld betreft € 1.800.000 in de jaren 2027 en 2028, en € 2.400.000 voor de jaren 2029 en 2030. In deze begroting geven we invulling aan deze stelposten. De raad zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van de septembercirculaire 2026 via een separate raadsinformatiebrief. Stelpost bezuinigingsopgave De bezuinigingsopgave die is voorgesteld in de Meicirculaire 2026 is onderverdeeld in 5 categorieën. Dit betreffen (1) het ophogen van opbrengsten door middel van verhoging van belastingen, (2) een bezuiniging op de gehele bedrijfsvoering van Westerveld, (3) de stelpost nieuw beleid aframen, (4) overige budgetten en (5) een onttrekking aan de algemene reserve. De uitwerking per categorie wordt hieronder gepresenteerd, en is in de programmabegroting terug te vinden.

Hieronder zijn de categorieën gepresenteerd zoals in de raadsbrief Meicirculaire 2026 is voorgesteld. Daarna wordt per categorie de bezuinigingsopgave ingevuld. Bezuinigingsopgave meicirculaire 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave | Opbrengsten | 600.000 | 600.000 | 700.000 | 700.000 Categorie 1 | Realisatie | Opbrengsten | 587.000 | 587.000 | 587.000 | 587.000 Saldo | - 13.000 | - 13.000 | - 13.000 | - 13.000 Opgave | Bedrijfsvoering | 200.000 | 400.000 | 600.000 | 600.000 Categorie 2 | Realisatie | Bedrijfsvoering | 200.000 | 544.000 | 744.000 | 744.000 Saldo | 0 | 144.000 | 144.000 | 144.000 Opgave | Nieuw beleid | 300.000 | 350.000 | 450.000 | 450.000 Categorie 3 | Realisatie | Nieuw beleid | 300.000 | 350.000 | 400.000 | 450.000 Saldo | 0 | 0 | - 50.000 | 0 9 Opgave | Overig | 200.000 | 200.000 | 650.000 | 650.000 Categorie 4 | Realisatie | Overig | 895.000 | 1.185.000 | 1.345.000 | 1.072.000 Saldo | 695.000 | 985.000 | 695.000 | 422.000 Opgave | Algemene reserve | 500.000 | 250.000 | 0 | 0 Categorie 5 | Realisatie | Algemene reserve | 500.000 | 250.000 | 0 | 0 Saldo | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 682.000 | 1.116.000 | 776.000 | 553.000 Categorie 1 - ophogen van de opbrengsten door middel van verhoging van belastingen Voor de uitwerking van de tarieven verwijzen we naar Paragraaf A - Lokale heffingen.

Het nadeel van € 13.000 komt omdat er al een hogere inkomst van de toeristenbelasting in de begroting is opgenomen. Categorie 1 - opbrengsten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave vanuit meicirculaire 2026 | 600.000 | 600.000 | 700.000 | 700.000 1. Verhoging van belastingopbrengsten | 587.000 | 587.000 | 687.000 | 687.000 Saldo categorie 1 (nadeel) | 13.000 | 13.000 | 13.000 | 13.000 Categorie 2 - bedrijfsvoering Hieronder worden de voorstellen binnen categorie 2 bedrijfsvoering uitgesplitst. Het betreffen voorstellen voor de gehele bedrijfsvoering. Hier is ook een taakstelling in opgenomen, deze bestaat uit het afwegen van (toekomstige) vacatures en er wordt onderzoek gedaan naar besparingskansen in samenwerking en uitbesteding, organisatiestructuur en digitaliseren. Daarnaast is deze taakstelling verhoogd met de ophoging van het ziektebudget naar aanleiding van de motie die is ingediend bij de Kadernota 2027 (vanaf 2028). Categorie 2 - bedrijfsvoering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave vanuit meicirculaire 2026 | 200.000 | 400.000 | 600.000 | 600.000 1. Opleidingsbudget en werving en selectie | - 30.000 | - 30.000 | - 30.000 | - 30.000 10 2. Projectondersteuning Vitale Vakantieparken | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 3. Beweegcoach | - 60.000 | - 60.000 | - 60.000 | - 60.000 4. Ondersteunende diensten | - 60.000 | - 60.000 | - 60.000 | - 60.000 4.

Resterende taakstelling vanaf 2028 | - | - 343.000 | - 543.000 | - 543.000 Saldo categorie 2 (voordeel) | 0 | 144.000 | 144.000 | 144.000 Categorie 3 - nieuw beleid De stelpost nieuw beleid is in de begroting 2025 structureel opgenomen. In deze categorie ramen we deze stelpost af. In 2029 en 2030 blijft er nog een restant over in de stelpost nieuw beleid zoals gepresenteerd in de tabel verderop in dit hoofdstuk. Categorie 3 -nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave vanuit meicirculaire 2026 | 300.000 | 350.000 | 450.000 | 450.000 1. Stelpost nieuw beleid | - 300.000 | - 350.000 | - 400.000 | - 450.000 Saldo categorie 3 (nadeel) | 0 | 0 | - 50.000 | 0 Categorie 4 - overig Binnen de categorie 'overig' vallen alle resterende budgetten. Binnen deze budgetten is nog enkele ruimte gevonden om de bezuinigingsopgave compleet te maken. Voor verdere informatie over deze posten verwijzen we naar de programma's binnen de begroting. Hier worden de mutaties verder toegelicht. Categorie 4 - overig | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave vanuit meicirculaire 2026 | 200.000 | 200.000 | 650.000 | 650.000 1. Verlaging budget eikenprocessierups | - 31.000 | - 31.000 | - 31.000 | - 31.000 2. Lidmaatschappen en abonnementen | - 20.000 | - 43.000 | - 43.000 | - 43.000 3. Wegbeheer | - 61.000 | - 66.000 | - 95.000 | - 103.000 4. Project Hesselte | - 145.000 | - 136.000 | - 127.000 | - 118.000 5.

Taakstelling subsidies | -140.000 | -140.000 11 6. Werelderfgoed | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 7. Topografie | - 44.000 | - 44.000 | - 44.000 | - 44.000 8. Kabels en leidingen | - 113.000 | - 113.000 | - 113.000 | - 113.000 9. Kapitaallasten voormalige school Darp | - 15.000 | - 15.000 | - 15.000 | - 15.000 10. Verlaging budget gas | - 56.000 | - 56.000 | - 56.000 | - 56.000 11. Verlaging budget elektra | - 21.000 | - 21.000 | - 21.000 | - 21.000 13. Leerlingenvervoer speciaal onderwijs | - 20.000 | - 20.000 | - 20.000 | - 20.000 14. Werkbudget preventie sport | - 20.000 | - 20.000 | - 20.000 | - 20.000 15. Afronding begroting op € 1.000 | - 100.000 | - 100.000 | - 100.000 | - 98.000 16. BTW compensatiefonds | - 200.000 | - 200.000 | - 200.000 | - 200.000 17. Realistisch ramen investeringen Visie Vledder | - 270.000 | - 270.000 Saldo categorie 4 (voordeel) | 895.000 | 1.185.000 | 1.345.000 | 1.072.000 Categorie 5 - Algemene reserve Deze categorie bevat een onttrekking aan de algemene reserve. Daarbij mogen we 10% van het surplus (zie Paragraaf B Weerstandsvermogen en Risicobeheersing) gebruiken om incidenteel een onttrekking aan de algemene reserve te doen om het begrotingssaldo sluitend te maken. Het voorstel is om dit in 2027 en 2028 te doen. Dit valt binnen de kaders van het Provinciaal Toezicht.

Categorie 5 -algemene reserve | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave vanuit meicirculaire 2026 | 500.000 | 250.000 | 0 | 0 1. Onttrekking algemene reserve | - 500.000 | - 250.000 | 0 | 0 Saldo categorie 5 (voordeel) | 0 | 0 | 0 | 0 12 Totaal bezuinigingsopgave per categorie Hieronder wordt een opsomming gegeven per categorie, uiteindelijk heeft de bezuinigingsopgave een voordeel opgeleverd in alle jaren. Het restant van de bezuinigingsopgave in alle jaren is ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond. Bezuinigingsopgave meicirculaire 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opgave bezuinigingsopgave meicirculaire 2026 | 1.800.000 | 1.800.000 | 2.400.000 | 2.400.000 Categorie | 1 | Opbrengsten | 587.000 | 587.000 | 687.000 | 687.000 Categorie | 2 | Bedrijfsvoering | 200.000 | 544.000 | 744.000 | 744.000 Categorie | 3 | Nieuw beleid | 300.000 | 350.000 | 400.000 | 450.000 Categorie | 4 | Overig | 834.000 | 1.131.000 | 1.290.000 | 1.021.000 Categorie | 5 | Algemene reserve | 500.000 | 250.000 | 0 | 0 Saldo bezuinigingsopgave meicirculaire 2026 | 621.000 | 1.062.000 | 721.000 | 502.000 (voordeel) Indexatie stelpost We geven invulling aan deze stelpost door alle budgetten die in aanmerking komen voor indexatie te indexeren.

Door het beperkte budget zijn onderstaande mutaties enkel de noodzakelijke indexaties, reguliere overige budgetten zijn nog niet geïndexeerd. Dit zijn feitelijk autonome wijzigingen en geen nieuw beleid. De toelichtingen van de mutaties die ten laste komen van deze stelpost worden in de programma's gepresenteerd. Hieronder wordt het per onderwerp uitgesplitst, afgerond op duizendtallen. Indexatie stelpost | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Beschikbaar budget meicirculaire 2026 | 2.000.000 | 2.000.000 | 2.000.000 | 2.000.000 Autonome ontwikkelingen 1. Loonkosten gemeenteraad | - 116.000 | - 116.000 | - 116.000 | - 116.000 2. Loonkosten burgemeester & wethouders | - 83.000 | - 83.000 | - 83.000 | - 83.000 3. Loonkosten ambtelijke organisatie | - 693.000 | - 693.000 | - 693.000 | - 693.000 13 4. Verhoging ziektebudget naar € 750.000 | 0 | - 144.000 | - 144.000 | - 144.000 5. Subsidies indexeren | - 87.000 | - 87.000 | - 87.000 | - 87.000 6. Kapitaallasten (afschrijving + rente) | - 18.000 | - 12.000 | - 63.000 | - 87.000 7. Schrappen inkomst preventie | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 8. Indexatie budgetten Wmo en Jeugd | - 1.450.000 | - 1.450.000 | - 1.450.000 | - 1.450.000 9. Indexatie budgetten Rova | - 25.000 | - 25.000 | - 25.000 | - 25.000 10. (Groot)onderhoud gebouwen | - 25.000 | - 25.000 | - 25.000 | - 25.000 11. GR Jeugd | - 133.000 | - 133.000 | - 133.000 | - 133.000 12.

Correcties nul-begroting 2027 | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 13. Verhoging indexatie WMO Huishoudelijke Hulp | - 150.000 | - 150.000 | - 150.000 | - 150.000 14. Kostendekkendheid riolering en afval | - 84.000 | - 85.000 | - 85.000 | - 85.000 Totaal stelpost indexatie | - 2.867.000 | - 3.005.000 | - 3.056.000 | - 3.080.000 Saldo stelpost indexatie (nadeel) | 867.000 | 1.005.000 | 1.056.000 | 1.080.000 Het restant van de stelpost is in alle jaren ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond. Resterende bezuinigingsopgave De initiële bezuinigingsopgave die hierboven is ingevuld samen met de invulling van de stelpost indexaties was niet toereikend om een positief begrotingssaldo te presenteren in alle jaren. Daarom is een aanvullende bezuinigingsopgave nodig van € 250.000 in 2027, en € 500.000 in de jaren 2028, 2029 en 2030. Zoals in het perspectief te zien is zorgt dit voor een positieve meerjarenraming. Daarmee verwachten we eventuele tegenvallers in de septembercirculaire 2026 op te kunnen vangen. In de tabel hieronder is de resterende bezuinigingsopgave ingevuld. Resterende bezuinigingsopgave | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Aanvullende onttrekking algemene reserve | - 50.000 | - 50.000 2. Bezuiniging op duurzaamheid (CDOKE gelden) | -100.000 | -100.000 | -100.000 | -100.000 3.

Aanvullend aframen stelpost nieuw beleid | -100.000 14 4. Taakstelling op programma 0 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 5. Taakstelling op programma 2 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 6. Taakstelling op programma 3 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 7. Taakstelling op programma 5 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 8. Taakstelling op programma 6 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 9. Taakstelling op programma 8 | - 50.000 | - 50.000 | - 50.000 10. Verhoging van toeristenbelasting en forensenbelasting | -100.000 | -100.000 Totaal resterende bezuinigingsopgave | 250.000 | 500.000 | 550.000 | 550.000 Saldo resterende bezuinigingsopgave (voordeel) | 250.000 | 500.000 | 550.000 | 550.000 Het restant van de resterende bezuinigingsopgave in 2029 en 2030 is ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond. Bovenstaande taakstellingen worden door het college als realistisch geacht. In de Kadernota 2028 komt het college met concrete voorstellen om de taakstellingen vanaf 2028 in te vullen. Stelpost nieuw beleid In de Begroting 2025 is er een stelpost opgenomen voor nieuw beleid van € 250.000 per jaar vanaf 2026. In de Kadernota 2027 is hier voor het jaar 2030 ook € 250.000 bijgekomen. Dit budget kan worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen, zoals in de septembercirculaire van 2024 is aangegeven.

Deze ontwikkelingen zijn: de Startnotitie visie Vledder, Dorpsvisie Darp, Visie maatschappelijk vastgoed, de ontwikkelingen bij wonen en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs. Onderdeel van de bezuinigingsopgave en de resterende bezuinigingsopgave zoals hierboven is aangegeven is het aframen van de stelpost nieuw beleid. Daarnaast is de verwerking van de kapitaallasten voor Maatschappelijk vastgoed verwerkt. Er is € 133.000 beschikbaar gesteld door de raad conform raadsvoorstel vanaf 2027, echter in het kader van realistisch begroten € 100.000 in de eerste twee jaren voldoende. Daarom is € 100.000 verwerkt in 2027 en 2028, oplopend naar € 133.000 in 2029 en 2030. Daarnaast is ook het aframen van de stelpost in de bezuinigingsopgave en de resterende bezuinigingsopgave in 2027 verwerkt. Daardoor is de stelpost nieuw beleid in 2027 en 2028 leeg, en is er in 2029 en 2030 respectievelijk € 103.000 en € 136.000 over voor toekomstige investeringen. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nr.

| Stelpost nieuw beleid | 500.000 | 750.000 | 1.000.000 | 1.250.000 Aframen stelpost nieuw beleid | - 300.000 | - 350.000 | - 400.000 | - 450.000 15 Nieuw saldo | 200.000 | 400.000 | 600.000 | 800.000 1 | Visie Vledder | 0 | - 300.000 | - 300.000 | - 300.000 2 | Integraal Huisvestingsplan onderwijs | 0 | 0 | - 64.000 | - 231.000 3 | Maatschappelijk vastgoed | - 100.000 | - 100.000 | - 133.000 | - 133.000 4 | Dorpsvisie Darp | 0 | 0 | PM | PM 5 | Woningbouwopgaven | 0 | 0 | PM | PM Saldo voor extra aframen stelpost nieuw beleid | 100.000 | 0 | 103.000 | 136.000 Extra aframen stelpost nieuw beleid | - 100.000 | 0 | 0 | 0 Stelpost nieuw beleid restant | 0 | 0 | 103.000 | 136.000 2. Financiële vooruitzichten Financiële prognose 2027 - 2030 Samenvattend wordt in onderstaande overzichten het totaal van de beleidsprogramma’s voor de begroting 2026 en de meerjarenprognose 2027-2029 weergegeven. Hieruit blijkt dat de begroting 2027 en de meerjarenprognose 2028 - 2030 allemaal een (klein) overschot laten zien. Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 Overige programma | 38.845 | 37.765 | 37.774 | 38.249 onderdelen 0. Bestuur | -2.112 | -2.061 | -2.061 | -2.054 1. Veiligheid | -2.255 | -2.255 | -2.316 | -2.316 2. Verkeer en vervoer | -4.350 | -4.387 | -4.411 | -4.415 3.

Economie | 1.082 | 1.138 | 1.335 | 1.335 4. Onderwijs | -1.421 | -1.416 | -1.473 | -1.618 5. Sport, cultuur en | -4.830 | -4.720 | -4.712 | -4.974 recreatie 6. Sociaal domein | -20.180 | -19.387 | -18.854 | -18.684 7. Volksgezondheid en | -1.505 | -1.868 | -1.288 | -1.301 milieu 8. VHROSV | -2.411 | -1.808 | -1.808 | -1.808 Saldo baten en lasten | 863 | 999 | 2.185 | 2.413 16 Mutatie reserves Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 Stortingen | 916 | 124 | 124 | 124 Onttrekkingen | 2.597 | 2.028 | 618 | 618 Saldo mutatie reserves | 1.681 | 1.904 | 494 | 494 Resultaat Het samenvoegen van bovenstaande tabellen geeft het begrote resultaat. Stortingen lezen als resultaat ten gunste van de algemene reserve. Een negatief bedrag is een voordeel, een positief bedrag een nadelig begrotingssaldo. Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 Stortingen | 4.068 | 5.065 | 5.145 | 5.647 Onttrekkingen | 4.005 | 4.644 | 4.948 | 5.222 Resultaat begroting | -63 | -421 | -197 | -425 Structureel evenwicht van baten en lasten Wij streven naar een structureel evenwicht van baten en lasten.

In het meerjarig overzicht incidentele baten en lasten en het structureel evenwicht in hoofdstuk B.1.5 en B.1.6 maken we inzichtelijk of dat realistisch is. Voor wat betreft het verplichte meerjarige overzicht van incidentele baten en lasten is de kwaliteit en volledigheid van het overzicht van incidentele baten en lasten van essentieel belang. In de Notitie structurele en incidentele baten en lasten van de Commissie BBV (30 augustus 2018) is hiervoor een algemeen kader opgenomen en zijn diverse voorbeelden gegeven. Er wordt in de notitie vanuit gegaan dat in principe alle baten en lasten structureel van aard zijn. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering en dienen toegelicht te worden. In hoofdstuk B.1.5 laten we het overzicht van de incidentele baten en lasten zien. In hoofdstuk B.1.6 presenteren wij het structureel en reëel evenwicht van baten en lasten. 17 3.

Begroting in een oogopslag Overige gegevens en lokale lasten Totale inkomsten: | € 77.138.000 Soort inkomsten | Baten x €1.000 | Baten per inwoner Inkomsten van het Rijk | 50.850 | 2.537 Inkomsten programma's | 8.445 | 420 OZB | 5.500 | 275 Rioolheffing | 2.254 | 113 Afvalstoffenheffing | 2.674 | 133 Toeristenbelasting | 1.500 | 75 Leges | 1.433 | 72 Dividend | 885 | 44 Forensenbelasting | 1000 | 49 Bijdrage uit reserves | 2.597 | 130 Totaal baten | 77.138.000 | 3.848 Totale uitgaven: € 77.074.000 18 Programma | Lasten x € 1.000 | Lasten per inwoner 0. Bestuur | 1.819 | 92 1. Veiligheid | 2.268 | 113 2. Verkeer en vervoer | 4.572 | 228 3. Economie | 1.872 | 93 4. Onderwijs | 1.648 | 82 5. Sport, cultuur en recreatie | 5.204 | 259 6. Sociaal domein | 26.929 | 1.344 7. Volksgezondheid | 8.162 | 407 8. VHROSV | 4.555 | 227 Overhead, algemene dekkingsmiddelen en storting reserves | 20.045 | 1000 Totaal lasten | 77.074 | 3.845 De lokale lastendruk voor huishoudens is als volgt: Lokale heffing | Eenpersoonshuishoudens | Meerpersoonshuishoudens Betreft het jaar | 2026 | 2027 | 2026 | 2027 Woningwaarde per 1 januari t-1 | 437.000 | 466.000 | 437.000 | 466.000 OZB woningen | 388 | 419 | 388 | 419 Afvalstoffenheffing | 208 | 208 | 220 | 220 Rioolheffing | 212 | 210 | 212 | 210 Totale lasten per huishouden | 808 | 837 | 820 | 849 Mutatie t.o.v.

voorgaand jaar | 29 | 29 Het aantal inwoners in de gemeente Westerveld is op 1 januari 2026: 20.043. Het aantal inwoners voor 2027 is nog niet officieel vastgesteld. 19 20 Programma 0 Bestuur Omschrijving programma Tot dit programma behoren college, raad, griffie en bestuurlijke samenwerking. Ook de uitgifte van reisdocumenten en rijbewijzen behoren tot dit programma, evenals de burgerlijke stand. Daarnaast valt ook het beheer van gemeentelijke gebouwen en gronden die niet aan een specifiek taakveld zijn toe te wijzen onder dit programma. Dit zijn bijvoorbeeld gebouwen die de gemeente verhuurt. Ontwikkelingen en context Benaderbare en herkenbare gemeente De gemeente Westerveld wil benaderbaar en herkenbaar zijn voor iedere inwoner. We streven naar een optimale dienstverlening, en we zoeken actief naar mogelijkheden in plaats van beperkingen. Onze houding is helder: “Ja, mits” in plaats van “nee, tenzij.” Communicatie en omgang: helder, eerlijk en dichtbij Goede en respectvolle communicatie is de ruggengraat van alles wat we als gemeente doen. Initiatieven van inwoners krijgen persoonlijke aandacht. Communiceren tijdig en transparant over projecten, onderhoud enzovoorts. We zijn toegankelijk voor iedereen en schrijven in begrijpelijke taal.

Participatie en betrokkenheid Bij de totstandkoming van beleid en ontwikkelingen in de gemeente worden inwoners betrokken vanuit de vastgestelde participatieverordening. Onze dorpenregisseur heeft een breed netwerk en vormt een brug tussen inwoners en gemeente. Via samenwerkingsconvenanten met dorpsbelangenorganisaties en ons digitale platform 'de stem van Westerveld' zorgen we dat wijken, dorpen en ideeën écht gehoord worden. Participatie is belangrijk, maar uiteindelijk vindt de democratische besluitvorming in de raad plaats. Participatie betekent voor ons onder meer ruimte voor inwonersinitiatieven en/of de gemeenschap, met eigen verantwoordelijkheid en vertrouwen als uitgangspunt. We kiezen ieder schooljaar een nieuwe kinderburgemeester. Instrumenten zoals de ID-tafel, waarbij inwoners ideeën kunnen uitwisselen en zelf budget voor hun plan kunnen aanvragen, laten zien hoe het kan. Daarnaast werken we nauw samen met onder andere de provincie, Regio Zwolle, het waterschap, het Rijk en Ondernemend Westerveld. Gemeentelijke beleidskaders - Participatieverordening; - Legesverordening; - Verordeningen rekenkamer; - Reglement van orde van de raad; - Reglement van orde van het college; - Agressieprotocol: veiliger en integer werken agressieprotocol voor politieke ambtsdragers Westerveld 2023.

21 Doel 0.1 Inwoners (ook jongeren) actief betrekken bij onze opgaven om de betrokkenheid en leefbaarheid te vergroten. Inwoners (ook jongeren) actief betrekken bij onze opgaven om de betrokkenheid en leefbaarheid te vergroten. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.1.1. Gebieds- en dorpsagenda's opstellen Omschrijving Samen met de inwoners de gebieds- en dorpsagenda's opstellen. Actie 0.1.2 Uitvoering geven aan Regio Deal 2026-2028, programmalijn Leefbaarheid - vitale kernen en gezonde buurten. Omschrijving Uitvoering geven aan Regio Deal 2026-2028, programmalijn Leefbaarheid - vitale kernen en gezonde buurten. Projecten: Vrijwilligersbeleid, Dorpshuizen als Sociale Ankers, Samenwerking Dorpen Nieuwe Stijl, Voor en Door Jongeren, Groene Sociale Ontmoetingsplekken en Voedsel van Hier. Doel 0.2 Tijdige en begrijpelijke communicatie aan inwoners, ondernemers en organisaties. Tijdige en begrijpelijke communicatie aan inwoners, ondernemers en organisaties. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.2.1 Het herijken van de visie op dienstverlening. Omschrijving We herijken onze visie op dienstverlening vanuit het uitgangspunt 'ja, mits', met aandacht voor benaderbaarheid, persoonlijke aandacht en begrijpelijke communicatie. Onze kernwaarden zijn dienstverlenend, nuchter en toegankelijk.

Doel 0.3 Een toekomstbestendige organisatie In 2030 beschikt gemeente Westerveld over een toekomstbestendige, wendbare en financieel gezonde organisatie die digitaal weerbaar is, informatie gestuurd werkt en samen met haar partners zorgt voor een kwalitatief hoogwaardige en continu beschikbare dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.3.1 Visie bedrijfsvoering Omschrijving We stellen een visie op de bedrijfsvoering vast, gericht op een toekomstbestendige en wendbare organisatie. Actie 0.3.2 We creëren een moderne, toegankelijke en toekomstbestendige informatievoorziening en dienstverlening. Omschrijving We creëren een moderne, toegankelijke en toekomstbestendige informatievoorziening en dienstverlening. Actie 0.3.3 We organiseren een organisatie die voldoet aan de geldende normen voor informatieveiligheid, privacy en bedrijfscontinuïteit. Omschrijving We organiseren een organisatie die voldoet aan de geldende normen voor informatieveiligheid, privacy en bedrijfscontinuïteit. Actie 0.3.4 We werken voor een toekomstbestendige organisatie samen met strategische partners die de continuïteit, kwaliteit en beschikbaarheid van dienstverlening waarborgen. Omschrijving We werken voor een toekomstbestendige organisatie samen met strategische partners die de continuïteit, kwaliteit en beschikbaarheid van dienstverlening waarborgen.

Doel 0.4 Realiseren van een structureel sluitende begroting Het realiseren van een structureel sluitende begroting als strategisch fundament voor onze maatschappelijke opgaven. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 0.4.1 Het realiseren van een structureel sluitende begroting met realistische financiële kaders. Omschrijving We sturen op een structureel sluitende begroting en hanteren daarbij realistische financiële kaders. Programma 0 Bestuur Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 0.1 Bestuur Lasten | 1.819 | 1.769 | 1.769 | 1.769 Totaal 0.1 Bestuur | -1.819 | -1.769 | -1.769 | -1.769 0.2 Burgerzaken Lasten | 584 | 584 | 584 | 584 Baten | 307 | 307 | 307 | 307 Totaal 0.2 Burgerzaken | -277 | -277 | -277 | -277 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Lasten | 109 | 108 | 108 | 101 Baten | 93 | 93 | 93 | 93 Totaal 0.3 Beheer | -15 | -15 | -15 | -8 overige gebouwen en gronden Totaal programma | -2.112 | -2.061 | -2.061 | -2.054 22 Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2027 in de Begroting 2026 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma.

Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving | Besloten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gerapporteerd saldo | - | - | - | - Primitieve Begroting 2027 | 1.933.000 | 1.933.000 | 1.933.000 | 1.926.000 Aanbesteding accountant | Kadernota 2027 | - 60.000 | - 60.000 | - 60.000 | - 60.000 Doorbelaste voorzieningen | Kadernota 2027 | - 1.000 | - 1.000 | - 1.000 | - 1.000 Bijstelling voorziening | Indexatie stelpost | - 14.000 | - 14.000 | - 14.000 | - 14.000 gebouwen Bezuiniging gas en elektra | Bezuinigingsopgave | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 Voormalige school Darp | Bezuinigingsopgave | 15.000 | 15.000 | 15.000 | 15.000 Correctie verzekeringen | Begroting 2027 | 83.000 | 83.000 | 83.000 | 83.000 Indexeren loonkosten burgemeester en | Indexatie stelpost | - 82.000 | - 82.000 | - 82.000 | - 82.000 wethouders Indexeren loonkosten | Indexatie stelpost | - 116.000 | - 116.000 | - 116.000 | - 116.000 gemeenteraad Indexeren | Indexatie stelpost | -27.000 | -27.000 | -27.000 | -27.000 personeelskosten Bijstelling kapitaallasten | Indexatie stelpost | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 Afronden van de begroting | Bezuinigingsopgave | 13.000 | 13.000 | 13.000 | 13.000 Representatie college | Bezuinigingsopgave | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 Taakstelling op programma | Aanvullende | 50.000 | 50.000 | 50.000 0 | bezuinigingsopgave Saldo mutaties | - 178.000 | -

128.000 | - 128.000 | - 128.000 23 24 Saldo in deze begroting -2.111.000 -2.061.000 -2.061.000 -2.054.000 25 Programma 1 Veiligheid Omschrijving programma Onder het programma valt het onderwerp openbare orde en veiligheid. Hieronder vallen thema’s zoals crisisbeheersing, zorg en veiligheid, de aanpak van ondermijnende criminaliteit en digitale veiligheid. Het grootste deel van de kosten in programma 1 betreft de bijdrage aan de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). Ontwikkelingen en context Een veilige leefomgeving is de basis voor een sterke samenleving. Iedereen moet zich veilig voelen: thuis, op straat, in de wijk en in de natuur. Naoberschap is onze kracht, maar veiligheid vraagt ook om daadkracht. Concreet zijn de belangrijkste thema’s: Aanpak ondermijning We pakken ondermijnende criminaliteit regionaal en integraal aan, in samenwerking met gemeenten in Zuidwest-Drenthe. Dit doen we onder meer door bewustwording te vergroten, actueel beleid te behouden en een goede informatiepositie te verschaffen. Zichtbare handhaving Met de inzet van onze BOA's, zetten we in op actieve en zichtbare handhaving in onze dorpen en het buitengebied. Toekomstbestendige hulpdiensten We realiseren toekomstbestendige hulpdiensten door te faciliteren in brandweerkazernes en materiaal dat voldoet aan de actuele wet- en regelgeving.

Weerbare inwoners Een veilige samenleving vraagt niet alleen om goede hulpdiensten, maar ook om voorbereiding en bewustwording. Daarom hebben onderwerpen als crisisvoorbereiding, preventie en zelfredzaamheid onze aandacht. In samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe voeren we het Rijksprogramma Weerbaarheid 2025–2027 uit, gericht op het versterken van de maatschappelijke en regionale weerbaarheid. We werken onder meer aan: bewustwording, bedrijfscontinuïteitsmanagement, coördinatie en noodinfrastructuur. Veiligheid Binnen onze wettelijke mogelijkheden zetten wij ons in voor het treffen van adequate maatregelen. Daarbij staat het beschermen van de veiligheid en belangen van onze inwoners voorop. Gemeentelijke beleidskaders - Integraal veiligheidsplan 2023 - 2027; - Regionaal beleidsplan Veiligheid Noord Nederland 2024 - 2027; - Algemene plaatselijke verordening (apv). Doel 1.1 Ondermijning aanpakken Ondermijnende criminaliteit regionaal en integraal aanpakken door bewustwording te vergroten, up-to-date beleid te behouden en een goede informatiepositie verschaffen. 26 Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.1.1 Actualiseren Integraal veiligheidsplan met thema's als de Drentse Regionale Aanpak Ondermijning, lokaal versterken van de weerbaarheid en samenwerking met de ketenpartners.

Omschrijving Actualiseren Integraal veiligheidsplan met thema's als de Drentse Regionale Aanpak Ondermijning, lokaal versterken van de weerbaarheid en samenwerking met de ketenpartners. Doel 1.2 Zichtbare handhaving Actieve en zichtbare handhaving verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.2.1 Toezichthouders en BOA's zijn zichtbaarder aanwezig in de kernen en het buitengebied. Omschrijving Toezichthouders en BOA’s zijn zichtbaarder aanwezig in de kernen en het buitengebied. Doel 1.3 Toekomstbestendige hulpdiensten Toekomstbestendige hulpdiensten realiseren door te faciliteren in brandweerkazernes (2028) en materiaal dat voldoet aan de actuele wet- en regelgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.3.1 Zorgdragen voor de realisatie van (toekomstbestendige) brandweerkazernes. Omschrijving Zorgdragen voor de realisatie van (toekomstbestendige) brandweerkazernes. Doel 1.4 Weerbare inwoners Bewustwording en zelfredzaamheid van inwoners versterken. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.4.1 In samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe uitvoering geven aan het Rijksprogramma Weerbaarheid 2025 – 2027. Omschrijving In samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe uitvoering geven aan het Rijksprogramma Weerbaarheid 2025 – 2027, gericht op het versterken van de maatschappelijke en regionale weerbaarheid.

Doel 1.5 Mobiele bereikbaarheid We blijven ons inzetten op een dekkend mobiel netwerk. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 1.5.1 We blijven in gesprek met de providers met de plaatsingsplannen. Ind 1.001 Verwijzingen Halt Omschrijving Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Bron: Stichting Halt Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 5,00 | 7,00 | 8,00 | 9,00 Westerveld | 10,00 | 5,00 | 6,00 | 8,00 Ind 1.002 Geweldsmisdrijven Omschrijving Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 3,70 | 3,30 | 3,60 | 3,90 Westerveld | 2,30 | 2,00 | 3,00 | 2,50 Ind 1.003 Diefstallen uit woning Omschrijving Het aantal diefstallen uit woningen per 1000 inwoners.

Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 1,50 | 1,10 | 1,00 | 1,00 Westerveld | 1,50 | 1,00 | 1,00 | 0,80 27 Ind 1.004 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Omschrijving "Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis | -, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte.

Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven." Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 5,70 | 5,30 | 4,70 | 4,70 Westerveld | 2,50 | 2,80 | 2,70 | 2,00 Ind 1.005 Winkeldiefstallen Omschrijving Het aantal winkeldiefstallen per 1000 inwoners Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 1,40 | 1,70 | 1,30 | 1,50 Westerveld | 0,00 | 0,30 | 0,20 | 0,30 28 Programma 1 Veiligheid Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten | 1.815 | 1.815 | 1.872 | 1.872 Baten | 2 | 2 | 2 | 2 Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | -1.812 | -1.812 | -1.869 | -1.869 1.2 Openbare orde en veiligheid Lasten | 454 | 454 | 457 | 457 Baten | 11 | 11 | 11 | 11 Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid | -443 | -443 | -446 | -446 Totaal programma | -2.255 | -2.255 | -2.316 | -2.316 29 Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2027 in de Begroting 2026 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting.

Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving | Besloten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gerapporteerd saldo | -2.083.000 | -2.113.000 | -2.113.000 | -2.112.000 Primitieve Begroting 2027 Gemeenschappelijke regeling | Kadernota 2027 | - 182.000 | - 182.000 | - 182.000 | - 182.000 Veiligheidsregio Drenthe Bijstelling voorziening | Indexatie stelpost | - 5.000 | - 5.000 | - 5.000 | - 5.000 gebouwen Bijstelling kapitaallasten | Indexatie stelpost | 10.000 | 40.000 | - 21.000 | - 22.000 Afronden van de begroting | Bezuinigingsopgave | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 Opleidingsbudget integrale | Bezuinigingsopgave | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 veiligheid Opheffen budget preventie | Stelpost indexaties | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 Subtotaal mutaties | -171.000 | - 141.000 | - 202.000 | - 203.000 Saldo in deze begroting | -2.254.000 | -2.254.000 | -2.315.000 | -2.315.000 Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) willen wij een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan een veilig Westerveld. Of het nu gaat om brand, infectieziekte of crisis: we proberen zoveel mogelijk incidenten, slachtoffers en schade te voorkomen.

Doet zich onverhoopt toch een incident voor, dan proberen we de schade en onrust zoveel mogelijk te beperken. De Veiligheidsregio Drenthe is actief op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing. Zij vervult een belangrijke rol als netwerkpartner in het veiligheidsnetwerk van Drenthe. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 1.1 Crisisbeheersing en | -1.705 | -1.705 | -1.705 | -1.705 brandweer Totaal | -1.705 | -1.705 | -1.705 | -1.705 31 32 Programma 2 Verkeer en vervoer Omschrijving programma Het programma ‘verkeer en vervoer’ bevat de kosten van wegen en verkeer, maar ook het onderhoud van bomen, bruggen, gladheidsbestrijding en openbare verlichting. De kwaliteit en het uiterlijk (en daarmee de beleving) van de openbare ruimte is een belangrijk onderwerp binnen dit programma. De bewoners en recreanten waarderen de hoge belevingswaarde van natuur en de openbare ruimte in de dorpen. Mede daarom zetten wij ons in voor een goede, veilige openbare ruimte en wegenstelsel. Ontwikkelingen en context Goede wegen, veilige fietspaden en een groene openbare ruimte zijn de ingrediënten voor een gemeente waar het prettig wonen, werken en recreëren is.

We investeren in veilige en duurzame infrastructuur die generaties meegaat. Wij blijven investeren in goed onderhoud van wegen en fietspaden, zowel in de dorpen als in het buitengebied, zodat inwoners en recreanten veilig en comfortabel kunnen wonen, werken en recreëren. Dit doen we door uitvoering te geven aan het wegenbeheerplan 2025 - 2028. Het nastreven van voldoende diversiteit in het openbare groen en het onderhoud daarvan zijn belangrijk voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Een gevarieerde beplanting bevordert biodiversiteit en zorgt voor een prettige woonomgeving voor mens en dier. We letten zowel bij de aanplant van bomen en planten op het aantrekken van insecten en klimaatbestendigheid (droogte). Gazons worden omgevormd naar bloemrijke grasvelden. Daarnaast wordt klimaatadaptatie steeds belangrijker. Door veranderingen in het klimaat nemen perioden van hitte, droogte en hevige neerslag toe. Bij het beheer en de inrichting van de openbare ruimte houden we daarom nadrukkelijk rekening met het vasthouden en bergen van water, het beperken van hittestress en het versterken van de klimaatbestendigheid van onze dorpen en het buitengebied.

Gemeentelijke beleidskaders - BrinQ inclusief knoppennotitie; - Fietsplan; - Licht in de Openbare Ruimte; - Nota omgevingskwaliteit; - Gemeentelijk verkeer en vervoerplan 2020 - 2030; - Laadvisie laadinfrastructuur; - Duurzaam Meerjaren Onderhouds Plan (DMJOP); - Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur (AVOI). Doel 2.1 wegen en fietspaden Voortzetten aanpak investeren wegen en fietspaden. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.1.1 Uitvoering geven aan wegenbeheerplan 2025-2028. Actie 2.1.2 Vernieuwen Commissaris Kramerpad en Anserpad in samenwerking met Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Doel 2.2 Groen en biodiversiteit Nastreven voldoende biodiversiteit. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 2.2.1 Aanplant van bomen en planten Omschrijving We letten bij de aanplant van bomen en planten op het aantrekken van insecten en klimaatbestendigheid ( | droogte). Gazons worden omgevormd naar bloemrijke grasvelden. Programma 2 Verkeer en vervoer Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 2.1 Verkeer en vervoer | -4.350 | -4.387 | -4.411 | -4.415 Totaal programma 2 | -4.350 | -4.387 | -4.411 | -4.415 Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2027 in de Begroting 2026 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting.

Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma. Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving | Besloten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting | -4.696.000 | -4.760.0000 | -4.812.000 | -4.816.000 2027 Doorbelaste voorzieningen | Kadernota 2027 | - 17.000 | - 17.000 | - 17.000 | - 17.000 Bijstellen inkomsten Kabels en Leidingen | Kadernota 2027 | 80.000 | 80.000 | 80.000 | 80.000 (budgetneutraal) Bijstelling BBR-taken Rova | Indexatie stelpost | 38.000 | 38.000 | 38.000 | 38.000 Bijstelling voorziening | Indexatie stelpost | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 gebouwen Correctie verzekeringen | Begroting 2027 | - 4.000 | - 4.000 | - 4.000 | - 4.000 Bijstelling kapitaallasten | Indexatie stelpost | 63.000 | 62.000 | 65.000 | 56.000 33 Afronden van de begroting | Bezuinigingsopgave | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Taakstelling op programma | Aanvullende | 50.000 | 50.000 | 50.000 2 | bezuinigingsopgave Visie Vledder - | Begroting 2027 | - 30.000 | - 30.000 | - 30.000 Lesturgeonplein Inspecties wegen | Bezuinigingsopgave | 61.000 | 66.000 | 93.000 | 103.000 Inkomsten kabels en | Bezuinigingsopgave | 113.000 | 113.000 | 113.000 | 113.000 leidingen Subtotaal mutaties | 346.000 | 370.000 | 400.000 |

401.000 Saldo in deze begroting | -4.350.000 | -4.387.000 | -4.411.000 | -4.415.000 34 35 Programma 3 Economie Omschrijving programma Onder programma 3 vallen de kosten uit samenwerking met het bedrijfsleven en de ontwikkeling van wijkgerichte economische programma’s. Ook grondexploitaties van bedrijventerreinen, herstructurering van bedrijfslocaties en investeringen in winkelgebieden behoren tot dit programma. De kosten en opbrengsten van het organiseren van markten worden ook hier verantwoord. Daarnaast omvat dit programma stimulering van economische projecten via de Regio Deal, de bijdrage aan het Recreatieschap Drenthe en de opbrengsten uit toeristenbelasting en woonforensenbelasting. Ontwikkelingen en context Een sterke lokale economie vormt de basis voor een leefbaar en vitaal Westerveld. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, versterken de leefbaarheid van onze dorpen en dragen bij aan het unieke karakter van onze gemeente als plek om te wonen, werken en recreëren. Samen met Ondernemend Westerveld werken we aan het verbeteren van het ondernemersklimaat. Dit doen we mede door uitvoering te geven aan de vastgestelde uitvoeringsagenda 2026 - 2027. We versterken onze dienstverlening aan ondernemers vanuit een benaderbare en faciliterende houding. Binnen de wettelijke mogelijkheden zetten we ons in voor duurzame en toekomstbestendige landbouw.

Hierbij streven we naar een gezonde balans tussen landbouw, wonen, economie en natuur. Westerveld wil dé toeristische gemeente van Drenthe zijn. We vinden het daarom belangrijk dat inwoners en bezoekers moeten kunnen blijven genieten van hun omgeving. Goed toegankelijke natuurgebieden zijn hiervoor een voorwaarde. Wij zetten de ingezette koers van het programma Vitale Vakantieparken voort: uitblinken, vitaliseren en transformeren. Doel blijft het versterken van de kwaliteit van het verblijfsrecreatieve aanbod en het tegengaan van ongewenste permanente bewoning op vakantieparken, waarbij ook landelijke ontwikkelingen een rol spelen. Evenementen dragen bij aan de levendigheid van onze dorpen en aan de aantrekkelijkheid van Westerveld voor inwoners, toeristen en recreanten. Wij blijven inzetten op een toegankelijk en werkbaar evenementenbeleid. We vinden samenwerking in en met Regio Zwolle belangrijk en zetten ons hier samen met de regio voor in. Bij het opstellen van de Meerjarenagenda Regio Zwolle 2028 evalueren we en maken we een bestuurlijke afweging over de wijze van voortzetting van deelname aan de Regio Zwolle. De UNESCO Werelderfgoedstatus van de Koloniën van Weldadigheid draagt bij aan de aantrekkelijkheid en bekendheid van Westerveld.

Samen met onze partners zetten wij in op het versterken van de beleefbaarheid, zichtbaarheid en economische betekenis van dit werelderfgoed voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Belangrijkste kaders  Visie Recreatie en Toerisme  Economische Koers 2026 - 2030 36 Doel 3.1 Verbeteren ondernemersklimaat We geven uitvoering aan de vastgestelde uitvoeringsagenda 2026 - 2027. We versterken onze dienstverlening aan ondernemers vanuit een benaderbare en faciliterende houding. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.1.1 Uitvoering geven aan de vastgestelde uitvoeringsagenda Omschrijving We geven uitvoering aan de vastgestelde uitvoeringsagenda 2026 - 2027. Doel 3.2 Zorgen voor duurzame en toekomstbestendige landbouw Binnen de wettelijke mogelijkheden inzetten voor het treffen van adequate maatregelen in samenwerking met de provincie en de regio. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.2.2 Uitvoering geven aan de vastgestelde uitvoeringsagenda Omschrijving Binnen de wettelijke mogelijkheden zetten wij ons in voor het treffen van adequate maatregelen in samenwerking met de provincie en de regio. Doel 3.3 De toeristische gemeente van Drenthe blijven De toeristische gemeente van Drenthe blijven. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.3.1 Uitvoering geven aan de vastgestelde uitvoeringsagenda Omschrijving We geven uitvoering aan de vastgestelde uitvoeringsagenda 2025 - 2030.

Doel 3.4 Versterken van de kwaliteit van het verblijfsrecreatieve aanbod en het tegengaan van ongewenste bewoning. Het versterken van de kwaliteit van het verblijfsrecreatieve aanbod en het tegengaan van ongewenste bewoning. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.4.1 Evalueren deelnamen project Vitale vakantieparken Omschrijving Evalueren deelnamen project Vitale Vakantieparken Drenthe die loopt tot en met 2027. Doel 3.5 Toegankelijk en werkbaar evenementenbeleid realiseren. Een toegankelijk en werkbaar evenementenbeleid realiseren. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.5.1 Evalueren en vereenvoudigen uitvoeringsregels evenementbeleid Omschrijving Evalueren en vereenvoudigen uitvoeringsregels evenementenbeleid. Doel 3.6 Versterken inzet van gemeente Westerveld binnen regio Zwolle. Het versterken van de inzet van gemeente Westerveld binnen de regio Zwolle. Wat gaan we daarvoor doen? Actie 3.6.1 Meewerken aan opstellen Meerjarenagenda. Omschrijving We gaan meewerken aan het opstellen van de Meerjarenagenda Regio Zwolle 2028 en verder. Ind 3.001 Vestigingen (van bedrijven) Omschrijving Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

Bron: LISA Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 166,00 | 171,50 | 178,10 | 180,10 Westerveld | 226,60 | 234,20 | 238,50 | 245,70 Toelichting Toelichting afwijking: Er is een significant verschil tussen het aantal bedrijven per 1.000 inwoners in Westerveld en het gemiddelde in Drenthe. Uit de cijfers van Kamer van Koophandel (2024) blijkt dat Westerveld als kleine, landelijke gemeente niet veel onderdoet aan vergelijkbare gemeenten binnen de provincie Drenthe. Veel landelijke gemeenten in Drenthe hebben meer vestigingen dan het provinciale gemiddelde. Voor Westerveld geldt dat, vergeleken met het Drents gemiddelde, ze ver boven het gemiddelde aantal vestigingen zit als het gaat om bedrijven in de sectoren land- en tuinbouw en de horeca. Dit is te verklaren omdat Westerveld een landelijke gemeente is met veel agrariërs, en veel toerisme. Ind 3.002 Functiemenging Omschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Bron: CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research Gebied | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Drenthe | 51,00% | 51,30% | 51,50% | 51,50% Westerveld | 53,30% | 53,50% | 53,50% | 54,30% 37 Programma 3 Economie Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting 2028 | Meerjarenbegroting 2029 | Meerjarenbegroting 2030 3.1 Economische | -100 | -100 | -100 | -100 ontwikkeling 3.2 Fysieke | 0 | 0 | 0 | 0 bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en | -23 | -23 | -23 | -23 bedrijfsregelingen 3.4 Economische | 1.204 | 1.252 | 1.449 | 1.449 promotie Totaal programma 3 | 1.082 | 1.129 | 1.326 | 1.326 Financiële mutaties in dit programma Het vastgestelde budget van jaarschijf 2027 in de Begroting 2026 vormt het vertrekpunt voor dit programma: de zogenaamde primitieve begroting. Alle mutaties die op hoofdlijnen zijn toegelicht in het financiële perspectief worden hieronder getoond en sluiten zo aan op het totaal begrote saldo voor dit programma.

Hieronder worden de bedragen afgerond op duizendtallen weergegeven: Omschrijving | Besloten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gerapporteerd saldo | 747.000 | 755.000 | 761.000 | 769.000 Primitieve Begroting 2027 Formatie Recreatie en | Kadernota 2027 | 75.000 | 75.000 | 75.000 | 75.000 Toerisme (budgetneutraal) Gemeenschappelijke regeling | Kadernota 2027 | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 Recreatieschap Drenthe Bijstelling voorziening | Indexatie stelpost | - 9.000 | - 9.000 | - 9.000 | - 9.000 gebouwen Bezuiniging gas en elektra | Bezuinigingsopgave | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 | - 2.000 Correctie verzekeringen | Begroting 2027 | - 3.000 | - 3.000 | - 3.000 | - 3.000 Bijstelling kapitaallasten | Indexatie stelpost | - 10.000 | - 18.000 | - 19.000 | - 19.000 Afronden van de begroting | Bezuinigingsopgave | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 Hesselte | Bezuinigingsopgave | 158.000 | 157.000 | 149.000 | 140.000 Taakstelling op programma 3 | Aanvullende | 50.000 | 50.000 | 50.000 bezuinigingsopgave 38 Verhoging forensenbelasting | Bezuinigingsopgave | 111.000 | 111.000 | 161.000 | 161.000 Verhoging toeristenbelasting | Bezuinigingsopgave | -32.000 | -32.000 | 18.000 | 18.000 Ondersteuning Vitale | Bezuinigingsopgave | 51.000 | 51.000 | 51.000 | 51.000 Vakantieparken Aanvullende verhoging | Aanvullende | 50.000 | 50.000 forensenbelasting | bezuinigingsopgave Aanvullende verhoging |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerveld.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1a354cd6-da46-46a3-ad67-42d9d561ca09?agendaItemId=d7b55a63-d70d-485e-8391-d71be4ce5497