Presentatie

Wet voorkeursrecht gemeenten Wvg: nut, procedurele aspecten en gevolgen

10 mei 2022 mr. drs. Sharon Aaldering

2

Wat is een voorkeursrecht? -

Aanbiedingsplicht Geen verplichte verkoop! > Vrijwillige verkoopsituatie

Nut: - Versterking regierol planrealisatie - Versterking positie grondmarkt - Prijsbeheersing

3

Procedure Vestigingsvoorwaarden Niet agrarische toegedachte/toegedachte bestemming Afwijkend van huidige, feitelijke gebruik Niet vereist: - realisatie op korte termijn

- zekerheid over realisatie - financiële haalbaarheid

4

Procedure Grondslagen Definitieve aanwijzing door de raad op grond van: - art. 2 jo. 3 Wvg: bestemmingsplan - art. 3 jo. 4 Wvg: structuurvisie - art. 2 jo. 5 Wvg: toegedachte bestemming Voorlopige aanwijzing door het college op grond van: - art. 6 Wvg: toegedachte bestemming

5

Procedure Inwerkingtreding Vereist: - Bekendmaking in gemeenteblad - Mededeling aan eigenaren en beperkt gerechtigden - Inschrijving in de openbare registers van het Kadaster Inwerkingtreding: dag na dagtekening van het gemeenteblad waarin het besluit is bekendgemaakt.

6

Procedure Looptijd, verval en verlenging -

Voorlopige aanwijzing door college ex art. 6 Wvg: drie maanden na collegebesluit, tenzij voordien aanwijzing door de raad op grond van art. 2 jo. 3, 4 of 5 Wvg.

-

Aanwijzing ex art. 3 Wvg: tien jaar na inwerkingtreding bestemmingsplan. Aanwijzing ex art. 4 Wvg: drie jaar na raadsbesluit, tenzij voordien bestemmingsplan. Aanwijzing ex art. 5 Wvg: drie jaar na raadsbesluit, tenzij voordien structuurvisie of bestemmingsplan.

➢ Verlenging van rechtswege van het voorkeursrecht door tijdig opvolgende (planologische) besluiten te nemen. ➢ Maximale duur = zestien jaar en drie maanden.

7

Procedure Rechtsmiddelen / inspraak -

Bezwaar bij college of raad Beroep bij rechtbank Hoger beroep bij ABRvS Zienswijzen op ontwerp raadsbesluit. Kan bij de eerste aanwijzing achterwege blijven i.v.m. vertrouwelijke aard, spoed en doel (art. 4:11 Awb).

Art. 6 lid 3 Wvg: Indien bezwaar of beroep aanhangig is tegen een besluit tot voorlopige aanwijzing en dit besluit vervalt omdat een besluit van de gemeenteraad tot aanwijzing in werking is getreden, wordt het bezwaar of beroep mede geacht te zijn gericht tegen het besluit van de gemeenteraad.

8

Gevolgen Betekenis van de aanwijzing -

Aanbiedingsplicht (geen verkoopplicht!) Uitzonderingen op de aanbiedingsplicht (art. 10 lid 2 t/m 6 Wvg)

-

Rol van de notaris

-

Art. 26 Wvg: Een gemeente kan de nietigheid inroepen van rechtshandelingen die zijn verricht met de kennelijke strekking afbreuk te doen aan haar in deze wet geregelde voorkeurspositie. = mogelijkheid om nietigheid in te roepen van ‘ontduikingsconstructies’.

9

Gevolgen Beginselbesluit -

Opgave tot aankoop ex art. 11 Wvg: schriftelijk + aangetekend

-

College moet binnen zes weken beginselbesluit nemen (art. 12 Wvg).

-

Ziet het college af van aankoop of beslist zij niet (tijdig)? Dan is de rechthebbende drie jaar vrij te verkopen aan derden. Voorkeursrecht behoudt werking.

10

Gevolgen Onderhandelingen en aankoopplicht -

Onderhandelingen

-

Prijsvaststellingsprocedure ex art. 13 Wvg -

-

Rechthebbende kan hierom verzoeken, middels aangetekende brief aan college. College moet verzoek binnen vier weken aan de rechtbank overbrengen. Sanctie: rechthebbende is drie jaar vrij te vervreemden aan derden. Voorkeursrecht behoudt werking. Rechtbank benoemt deskundigen en doet binnen zes maanden uitspraak met prijsoordeel. Aankoopplicht gemeente indien rechthebbende binnen drie maanden verzoekt aan te kopen tegen door rechtbank bepaalde prijs (art. 14 Wvg).

Aankoopplicht door bijzondere persoonlijke omstandigheden (art. 15 Wvg), na beginselbesluit tot aankoop.

11

Wvg in de Omgevingswet -

Terminologische aanpassingen Wijzigingen van ondergeschikte aard

-

Grondslag = omgevingsplan, omgevingsvisie of programma Eisen: toegedachte functie is niet agrarisch + wijkt af van huidig gebruik

-

Maximale termijnen en verlengingsmogelijkheden wijzigen niet. Voorkeursrecht op grond van omgevingsplan: 2x 5 jaar (dus nog steeds maximaal 10 jaar)

Vragen?

Sharon Aaldering advocaat + 31 6 304 998 20 sharon.aaldering@nysingh.nl

Arnhem Velperweg 10 6824 BH Arnhem

www.nysingh.nl

Zwolle Grote Voort 291C 8041 BL Zwolle

Utrecht Maliebaan 83 3581 CG Utrecht