Presentatie 30.1 Enexis_energietransitie_30_jan.24_westerveld

Regionale Netinfrastructuur Energiesysteem & Transitie Greetje Bronsema, Henk Schimmel, Ruben Maljaars , 30 januari 2024

AGENDA:

1. Enexis Netbeheer

2. Netcongestie 3. Netinfrastructuur 2030 / 2050 4. Werking van het net

5. Netvisie Westerveld

2

Enexis Netbeheer Kerngegevens 2023

•

Regionale netbeheerder in Groningen, Drenthe, Overijssel, Brabant en Limburg.

•

Voorziet bijna 3 miljoen klanten van elektriciteit en gas.

•

Investeren in 2023 bijna € 1,4 miljard in ons net. Dit zal komende jaren verder groeien.

•

Doel om jaarlijks minstens 1GW aan transportcapaciteit te realiseren.

3

Ontwikkelingen in het net

Grootschalige productie en export/import

Landelijke transportnet

Regionale distributienetten

Netinfrastructuur & Energietransitie

4

De Opbouw van het elektriciteitsnet

Hoogspanning> Tennet

Middenspanning > Enexis

Laagspanning > Enexis

Enexis

Enexis

De energietransitie leidt tot de elektrificatie van het energiesysteem

Duurzame energie

Elektrisch Vervoer

● Zon op dak

● Laden achter de (bestaande) meter

● Grondgebonden zonneweiden

● Publieke laadpunten

● Windparken

● Openbaar vervoer en (stads)logistiek

Verduurzaming van woningen en industrie

Overige ontwikkelingen

● Elektrische en hybride warmtepompen.

● Datacenters

● Vervanging van aardgas in industriële processen, bijv. door E-boilers

● Thuisbatterijen ● Grootschalige batterijen Voettekst

6 6

Toegang tot elektriciteit is niet meer vanzelfsprekend

Energiesysteem van de toekomst Relatie visie op gebouwde omgeving op het energiesysteem van de toekomst

Energiesysteem van de toekomst Visie op Programmeren en Prioriteren

Visie op toekomstige Flexibiliteit

Visie op Duurzaam op Land

Visie op Industrie

Visie op Gebouwde omgeving

Visie op Mobiliteit

Visie nieuwe energiedragers

Visie op Ruimtelijke Ordening

8

Procesplaat Netimpact Sectorplannen

9

Groei van de marktvraag -> Investeringsplannen

ND2024 KA2024

Cumulatieve groei van de belangrijkste drivers voor de marktvraag Grootschalige zon op dak/land (GWp) 25 20

Historisch niveau

Elektrisch vervoer (# laadpunten x 1.000) 1.400

+24,3%

15 10 5

RES-opgaves geven aan dat de groei van grootschalige zon op dak/land zeer sterk is tot aan 2025 en daarna wat afvlakt.

1.200 1.000 800

+29,6%

600 400

Elektrisch vervoer start vrij langzaam en komt vanaf 2026 meer op gang.

200

0

0

2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032

2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032

Zon op dak huishoudens (GWp) 16 14 12 10 8 6 4 2 0

IA2024

Warmtepompen (# x 1.000) 1.200

+21,7%

2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032

Zon op dak bij huishoudens groeit hard tot 2028 en zakt daarna weg door verzadiging van de markt.

1.000 800 600

+31,7%

400 200

Gestage groei van warmtepompen in alle scenario’s. Verhouding full-electric/hybride varieert per scenario.

0

2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 10

Veranderende energiesysteem

● Sneller meer nieuwe energie infrastructuur realiseren (A) ● Slimme keuzes maken (B) ● Prioritering (C) ● Integraal programmeren (D):

Enexis Visie & Roadmap - Programmeren & Prioriteren

12

Handelingsperspectief: 3 sporen met een rol voor iedereen

1

2

3

Verzwaren

Verslimmen

Verdelen

Meer kabels en transformatorstations

Vraagreductie en flexibiliteit

Programmeren en prioriteren

Netbeheerders

Gemeenten

Ontwikkelaars

Ondernemers

Woningcorporaties Bewoners

Installateurs

Er is veel meer werk dan Enexis en aannemers kunnen uitvoeren Potentiële werkpakket*

6463

Aantal nieuwe netstations Aantal km kabel

1782 10131 \

Selectie korte termijn

2793 323 488 KA scenario 2035 netsituatie spanning*

Huidige netsituatie spanning**

Hoge urgentie

48

36

Uitvoeringscapaciteit 2023

Vraagreductie & flexibiliteit kunnen de vraag naar transport beperken, oftewel meer met minder!

PowerPoint-presentatie (enexisgroep.nl)

Verslimmen heeft ook te maken met de juiste wet- en regelgeving

Samen met o.a. gemeenten en woningcorporaties willen we komen tot een afgestemde volgorde: lokaal integraal programmeren

Afnameschaarste

19

Tot 2050: 336 km aan kabellengte MAANDELIJKS nodig

Van het aardgas af = een verbruik van 11.800 kWh extra. Bron: Ben Snoeijs/ Kunst in kaart – NBNL De werking van het net

20

Bedankt voor uw aandacht Enexis Netbeheer Winschoterdiep 50 9723 LM GRONINGEN 06 52 83 6991 Greetje.Bronsema@enexis.nl

Netvisie Westerveld

SPO Westerveld – Henk Schimmel

Opbouw elektriciteit netwerk

Voettekst

23

Zon en wind op het net

Meer dan 2 windmolens

Plaats afhankelijk van het vermogen Klantstation

Klantstation

tot 60.000 zonnepanelen MS-T station

MS-D station

MS-D station

1 Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

tot 200 zonnepanelen

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

tot 600 zonnepanelen

Hoogspanningssnet HS/MS station

Schakeltuin

Middenspanningsnet MS-D station

MS-D station

Laagspanningsnet

4

Trafo

Laagspanningsnet

tot 6.000 zonnepanelen

Reserve trafo Laagspanningsnet

HS/MS station

Laagspanningsnet

Velden Middenspanningsnet

MS-T station

Middenspanningsnet

tot 20.000 zonnepanelen Klantstation

MS-D station

2 Klantstation

MS-D station

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

3 2 windmolens Middenspanningsnet Klantstation

De werking van het net

24

Wat kost de ontwikkeling van een elektriciteitsstations in ruimte, tijd en geld? ▪

De ontwikkeling van een nieuw elektriciteitsstation varieert van 0,5 tot 10 jaar en kost €35 duizend en 100 miljoen euro

▪

Tennet is verantwoordelijk voor de hoogspanning stations en de regionale middenspannning (enkele per regio en stad)

▪

Enexis netbeheer is verantwoordelijk voor de lokale transportverdeelstations en midden/laagspanningstations (meerdere in de wijk)

Hoe zit het bij u thuis? Elektra kleinverbruik aansluiting ● Een 1-fase aansluiting van 1x35 ampère, hierdoor kunnen we gemiddeld 8kW elektriciteit leveren ● Een 3-fasen aansluiting van 3x25 ampère, hierdoor kunnen we gemiddeld 17 kW elektriciteit over drie fasen leveren

Gasaansluiting ● G4, hierdoor kunnen we per uur gemiddeld 6 kuub gas leveren

● G6, hierdoor kunnen we per uur gemiddeld 10 kuub gas leveren

Gemiddelde verbruik* bestaande woning in NL per jaar: ● Elektrisch: 2730 kWh

Van het aardgas af = een verbruik van 11.800 kWh extra.

● Gas: 1.180 m3 (= 11.800 kWh**) ** 1 kuub gas is ongeveer 10 kWh

*Bron: CBS open data (2019) De werking van het net

26

Indeling overleg routekaart gemeenten in Drenthe en toekomstige pockets EHS/HS/MS net

Nieuw koppelstation 380/110 of 220/110 kV 27

Ontwikkeling pMiek op kaart

Woningbouw gebied Zonneparken

Provinciale Energievisies

28

Indicatie spanningsklachten nov 2022

29

Groei spanningsklachten vestiging Emmen

30

Aanpassen Laagspanningsnet Huidige stations 263 stuks Bijplaatsen ca. 150 stuks Nu 742 km LS kabel bijleggen ca 210 km

31

Benodigde ruimte voor netstations

32

Inpassen omgeving bestaande en nieuwe wijken

33

Nieuwe Transportverdeelstations (MS-T) Ca. 2 Transportverdeelstations 20/10 kV verdeelstations 20/10 kV transformatoren 20/10 kV transformatoren

Nieuw Station 380/110/20 kV

Natuta2000 gebied

34

Voorbeeld 1: Transportverdeelstation

35

Opstelling Transportverdeelstation met 20/10 kV

36

Opstelling Transportverdeelstation met 3 trafo’s 20/10 kV

37

Bedankt voor uw aandacht Enexis Netbeheer Magistratenlaan 116 5223 MB 's-Hertogenbosch 088 857 7000 henk.schimmel@enexis.nl