Onderzoeksrapport Ginder en nu oogsten!

d) het uitvoeren van 1-meting vitaliteitsonderzoek waarmee een inzicht wordt verkregen over de daadwerkelijke voortgang en impact van het programma. ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

e) het voor de nieuwe periode (2025 t/m 2027) sluiten van een nieuw convenant waarin met betrekking tot elkaars verantwoordelijkheden (o.a. de gemeentelijke randvoorwaarden) en het gebruik maken van diensten en producten van de Taskforce minder vrijblijvende (contractuele) afspraken worden gemaakt.

3 Versnellen van de aanpak kan ook worden bereikt door: a) een Taskforce die vraaggericht en verbindend te werk gaat. Door nog beter te luisteren naar de behoeften van gemeenten en vakantieparken en voldoende ruimte te bieden voor maatwerkoplossingen. Denk bijvoorbeeld aan dat er veel vraag is naar adviestrajecten vanuit ondernemers, dan zou daar ook juist (meer) budget naartoe moeten gaan en niet naar zaken waar ondernemers minder vraag naar hebben. Maar ook door te blijven zorgen voor voldoende beschikbare uitvoeringscapaciteit (projectleiding, handhaving, maar ook juridisch) voor het begeleiden van parken. b) in het transformatiespoor te focussen op de mogelijkheden van tijdelijke functieverandering als oplossingsrichting om op termijn een park te kunnen revitaliseren, transformeren of saneren. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden vanuit het provinciaal Omgevingsbeleid om maximaal 10 jaar een andere functie toe te kennen. Met dien verstande dat een deel van de inkomsten/de winst wordt ingezet voor revitalisering, transformatie of sanering op termijn. c) een flexibelere toepassing van gemeentelijke en provinciale beleidskaders (bv. provinciale omgevingsverordening).

Uiteraard moeten kaders worden nageleefd, echter de wijze waarop ambtelijk met deze kaders wordt omgegaan (denken in kansen of denken in belemmeringen) kan 30 bepalend zijn of resultaten worden geboekt.

d) te blijven zoeken naar koppelkansen door de aanpak te plaatsen in de bredere context. Denk aan de bijdrage aan een betere reputatie van de sector en de kwaliteitsverbetering van Drenthe als toeristischerecreatieve provincie, de werkgelegenheid, maar ook bijdragen aan het oplossen van sociale problematiek, (tijdelijke) woningen voor specifieke doelgroepen, verduurzaming en een vitaal platteland. Veel van de positieve neveneffecten zijn dus te vinden in andere beleidsdomeinen. Kansrijk is om aan te haken op programma’s én relevante beleidsontwikkelingen (landelijk vervolgaanpak vakantieparken, de regionale woondeals, de nieuwe Omgevingswet en de aanpak van ondermijning en vergroten bestuurlijke weerbaarheid in het landelijke gebied) waar veel energie is. Ook een goede afstemming met het Drents Programma Landelijk Gebied is alleen al vanwege de ligging van vele vakantieparken relevant en biedt volop kansen. Bijvoorbeeld doordat vanuit het programma Vitale Vakantieparken kan worden bijgedragen aan de doelen van dit programma. Daarom is het raadzaam koppelingen te maken met deze gerelateerde beleidsdomeinen. Maar ook naar samenwerking over de provinciegrenzen. Duitse gemeenten zijn sterk geïnteresseerd in het programma. Samenwerking met Duitse gemeenten kan de deur openen naar Europese subsidies.

e) het zoveel mogelijk voorkomen van onduidelijkheden over de mogelijkheden van het volgen c.q. inzetten van strategieën/instrumenten (bv. toepassingsmogelijkheden verevening, wanneer is men uitblinker?). f) een proactieve benadering van ondernemers voor het Drentse uitblinkersspoor (relatief snel resultaten te behalen). In het verlengde met voorgaande past ook het bestaande instrumentarium beter te ‘vermarkten’. ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

g) de aanvragen voor ondernemersondersteuning zijn met het uitblinkersspoor minder complex, maar toegankelijker geworden. Er hoeft hiervoor geen gespecialiseerd bureau te worden ingeschakeld zoals met het excelleren-spoor. Hiermee is invulling gegeven aan de door de ondernemers gewenste vereenvoudiging én verkorting van de doorlooptijden van aanvragen. Aandachtspunt blijft echter nog wel (flexibiliteit in) het toepassen van de nieuwe regeling. Het is bijvoorbeeld wenselijk ook parken met minder dan 40 eenheden gebruik te kunnen laten maken van met dit spoor geboden ondernemersondersteuning. h) het meer in verbinding staan van het programma met Naober met behoud van de organisatorische ‘knip’. Dit kan onder meer worden bereikt door een evenwichtigere samenstelling van de stuurgroep. Door de recente toevoeging van bestuurders uit het sociale domein is een stap in de goede richting gezet. Het is echter zaak dat stuurgroepleden frequenter bij de stuurgroepbijeenkomsten Naober aanwezig zijn. Dit geldt ook voor de aanwezigheid van de voorzitter van deze stuurgroep bij de stuurgroepbijeenkomsten Vitale Vakantieparken Drenthe. Deze bestuurlijke afstemming is van essentieel belang voor de beoogd synergie tussen de verschillende sporen. i) het tijdig begrenzen van een transformatietraject. Transformatie van een park vereist draagvlak.

Dat is gelet op de veelheid aan belangen geen eenvoudige opgave en vraagt veel tijd. Het creëren van draagvlak is bovendien een verantwoordelijkheid van park én gemeenten. Desalniettemin is het raadzaam om gedurende het proces ook een termijn in te bouwen wanneer duidelijkheid is over het perspectief tot transformeren. Indicatief kan worden gesteld, hoewel uiteraard ieder park verschilt, een periode van circa drie jaar. Zowel gemeente als de eigenaren zullen concrete stappen gemaakt moeten hebben in de 31

eerste drie jaren om de transformatie tot een succes te brengen. Het stellen van een termijn zet kracht bij en geeft duidelijkheid over de terugvalopties (handhaven, revitaliseren et cetera).

beeld brengen van de regionale marktruimte moet ook zeker rekening worden gehouden met de verborgen plancapaciteit.

g) in gesprek te gaan met burgemeesters over handhaving. Het lijkt er namelijk op dat bij deze bestuurders verschillende beelden heersen over nut en noodzaak én toepassingsmogelijkheden van handhaving. Voor revitaliseringstrajecten is handhaving echter een belangrijke succesfactor. De fysieke link van burgemeester / Stuurgroeplid naar Drentse kring van burgemeesters is er. Vraag is echter in hoeverre die link werkt / gevoed wordt en vragen uit de Stuurgroep daar ook daadwerkelijk in de breedte 'landen’.

4 Borgen van de opbrengsten van de aanpak kan worden bereikt door: a) ongewenste (nieuwe) ontwikkelingen tegen te gaan zodat (private/publieke) investeringen in bestaande vitale vakantieparken goed renderen en mogelijke verdringing wordt voorkomen. In Drenthe is namelijk in bepaalde regio’s momenteel al sprake van een overaanbod aan bepaalde typen vakantieparken. De situatie verschilt echter per regio. In andere regio’s is ogenschijnlijk nog wel ruimte voor het toevoegen van nieuw aanbod. Hier is echter de vraag wat voor soort vakantieparken kunnen worden toegevoegd zodat het (regionale) ecosysteem aan toeristisch-recreatief aanbod wordt versterkt. Vakantieparken dienen nadrukkelijk onderscheidend en exploitatie-gedreven te zijn. Wat momenteel ontbreekt is bijvoorbeeld een ruimtelijk (ontwikkel)kader waarmee gewenste ontwikkelingen kunnen worden gestimuleerd (en getoetst) en ongewenste ontwikkelingen worden ontmoedigd. Bij het in TITEL VAN DE PRESENTATIE/HET RAPPORT

.

32

5

Verantwoording

In dit hoofdstuk presenteren we de bijlagen. Indien relevant wordt hier in eerdere hoofdstukken naar verwezen.

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

33

5.1

BIJLAGE A: TOELICHTING NORMENKADER

Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van hetzelfde normenkader als voor de Tussenevaluatie. De gehanteerde normen hebben betrekking op doelen, strategieën en instrumenten, governance en organisatie, communicatie en financiën. Rond deze normen zijn de onderzoeksvragen geformuleerd. RICHTINGGEVENDE VRAGEN ONDERZOEK VERVOLG VVP DRENTHE I. Algemene score Vitale Vakantieparken (cijfer) - Top 3: Wat gaat goed - Top 3: Wat kan beter/verdient bijsturing? II. In 2021 is een Tussenevaluatie uitgevoerd. Diverse aanbevelingen zijn gedaan om de slagvaardigheid van het programma te vergroten. Deze hadden betrekking op de thema’s Betrokkenheid, Leiderschap en Uitvoeringskracht? Welke aanbevelingen zijn volgens u goed opgepakt? Welke niet? Wat zijn de uiteindelijke effecten van de wel uitgevoerde aanbevelingen?

Betrokkenheid = programma plaatsen in de bredere context van bestemming Drenthe, gemeentelijke sociale en veiligheidsdomeinen actief bij het programma betrekken, project Naober integreren, kopgroep van (aanstormende) excellerende ondernemers, gemeenteraads- en statenleden intensief bij de programma-aanpak te (blijven) betrekken. Leiderschap = krachtige bestuurders die pal voor het actieprogramma staan, evenwichtige aandacht in de Stuurgroep en het coördinatoren-overleg tussen excelleren en transformeren, kwetsbaar durven op te stellen (ondersteuningsvraag), strategische reflecties (bijvoorbeeld in de vorm van heidagen. Uitvoeringskracht = Taskforce jaarlijks een bondig jaarplan (spoorboekje met dienstregeling) laten opstellen, lokale voorwaarden op orde (agenda, coördinator + multidisciplinair team, bestuurlijk commitment), uitvoeringscapaciteit beschikbaar stellen. A. Doelen In welke mate staat u nog steeds achter de doelstellingen van verdubbelen/halveren? Hoe waardeert uw organisatie het (tussen)resultaat van de Uitblinkersstrategie (i.p.v. Excellentiestrategie)? Wat zijn de opvallendste resultaten (inclusief bijvangst)? Hoe waardeert uw organisatie het (tussen)resultaat van de Revitaliseringsstrategie (i.p.v.

Excellentiestrategie)? Wat zijn de opvallendste resultaten (inclusief bijvangst)? Hoe waardeert uw organisatie het (tussen)resultaat van de Transformatiestrategie? Wat zijn de opvallendste resultaten (inclusief bijvangst)? Hoe waardeert uw organisatie het (tussen)resultaat van de Preventie- en Vitaliseringsspoor (project Naober, buiten programmalijn)? Wat zijn de opvallendste resultaten (inclusief bijvangst)? Tevredenheid over behalen van neveneffecten (toeristisch-recreatief product, meer bezoekers, werkgelegenheidseffecten, huisvesting specifieke doelgroepen, oplossen sociale problematiek, duurzaamheid etc.) van het programma? ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

34

B. Strategieën en instrumenten Hoe waardeert uw organisatie de uitgangspunten (strategie en instrumentarium) van de Uitblinkersstrategie? Hoe waardeert uw organisatie de uitgangspunten (strategie en instrumentarium) van de Revitaliseringsstrategie? Hoe waardeert uw organisatie de uitgangspunten (strategie en instrumentarium) van de Transformatiestrategie? Preventie en vitalisering: Hoe waardeert u de voortgang van het Preventie- en Vitaliseringsspoor t.o.v. de vooraf gestelde doelen? C. Governance en organisatie Hoe wordt de besluitvorming binnen de huidige organisatiestructuur gewaardeerd, waarbij de Taskforce als uitvoeringsteam is ondergebracht bij de Provincie? Hoe wordt de onderlinge samenwerking en organisatorische opzet gewaardeerd? Hoe functioneert de Stuurgroep? Heeft u voldoende grip op het actieprogramma en kunt u voldoende strategisch bijsturen? In hoeverre is de organisatie van het programma slim (integraal, vraaggericht, efficiënt, flexibel), slank (vakantieparken probleemeigenaar, gemeenten eerste aanspreekpunt) en slagvaardig (commitment vooraf geregeld, casusgericht en advies Taskforce niet vrijblijvend, gemeenten zijn doelgericht genoeg bezig en de coördinatoren zijn voldoende aanspreekbaar). D. Communicatie Hoe tevreden bent u over de zichtbaarheid van het programma? E.

Financiën In hoeverre is het actieprogramma financieel in control? Hoe vindt de verantwoording en rapportage plaats? SLOTVRAAG Hoe kijkt u aan tegen een eventuele verlenging – in wat voor vorm dan ook – van het programma?

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

35

5.2

BIJLAGE B: LIJST GESPREKSPARTNERS

De volgende partners hebben in de vorm van een interview of groepsgesprek hun medewerking verleend aan deze evaluatie: Individuele gesprekken met leden Stuurgroep Henk van de Boer (voorzitter) en Jan Wibier (programmamanager en secretaris Stuurgroep) Willemien Meeuwissen (gedeputeerde provincie Drenthe) Jacob Boonstra (gemeente Westerveld + vertegenwoordiger recreatieschap Drenthe) Inge Nieuwenhuizen (gemeente De Wolden) Jan Schipper (gemeente Midden-Drenthe + vertegenwoordiger recreatieschap Drenthe) Ineke Schippers & Bert de Groot (HISWA-RECRON )

Individuele gesprekken gemeentebestuurders Nienke Houwing (gemeente Aa en Hunze) Jeroen Hartsuiker (gemeente Borger Odoorn) Steven Stegen (gemeente Coevorden) Gerrie Hempen (gemeente De Wolden) Pascal Schrik (gemeente Emmen) Roelof Bisschop en Jeroen Westendorp (gemeente Hoogeveen) Rico Schans (gemeente Midden Drenthe) Robert Meijer (gemeente Noordenveld) Hans de Graaf (gemeente Tynaarlo) Robin van Ulzen (gemeente Meppel) Martin Rasker (gemeente Assen ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

Individuele gesprekken overige stakeholders Rikus Jager (voorzitter Stuurgroep Naober) Dick Dijkstra (Recreatieschap Drenthe) Gesprek ondernemers: Camping Torentjeshoek: Dwingeloo/gemeente Westerveld Camping Diever: Diever/gemeente Westerveld Camping De Bosrand: Ellertshaar/gemeente Borger-Odoorn Camping De Zeven Heuveltjes Ees: Ees/gemeente Borger-Odoorn Camping De Drie Provinciën: Een-West/gemeente Noordenveld Camping Zwanemeer: Gieten/gemeente Aa en Hunze Groepsgesprek met medewerkers van de Taskforce

Groepsgesprek gemeentelijk coördinatoren

36

5.3

BIJLAGE C: ONDERZOEKS- EN PROCESSTAPPEN

Om tot deze evaluatie te komen, zijn de volgende onderzoeks- en processtappen genomen. Deze zijn zorgvuldig vooraf met opdrachtgever afgestemd en vastgesteld. Samengevat onderscheiden we de volgende stappen: Project-opstart met opdrachtgever. Via een ambtelijk digitaal startoverleg is het normenkader geoperationaliseerd en vastgesteld en zijn de interviews, vragenlijst, benodigde documenten en planning nader afgestemd. Documentstudie. Analyse van basismateriaal, waaronder jaarverslagen, Stuurgroepverslagen, interne evaluaties, financiële overzichten. Interviews met betrokken stakeholders. Hierbij is individueel of in groepsverband gesproken met o.a. Stuurgroepleden, provincie- en gemeentebestuurders, ambtenaren, het Expertisecentrum, HISWA-RECRON en vakantieparken. De interviews zijn afgenomen aan hand van een semigestructureerde vragenlijst die vooraf met opdrachtgever is afgestemd. Van ieder gesprek is (op hoofdlijnen) een concluderend verslag gemaakt. Afronding evaluatie. Op basis van voorgaande stappen is de conceptrapportage met conclusies en adviezen opgesteld. Deze is voorgelegd aan de opdrachtgever ter controle op inhoudelijke onjuistheden. Tegelijkertijd is de Stuurgroep mondeling op de hoogte gebracht van de belangrijkste bevindingen. De Stuurgroep heeft het concept in een vergadering zijn besproken.

Op basis van deze bespreking is door de Stuurgroep de rapportage aan het coördinatorenoverleg en de Taskforce voorgelegd voor een schriftelijke reactie. De reacties van beide gremia zijn ook mondeling besproken. Dit heeft geleid tot voorliggende definitieve rapportage.

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

37

5.4 BIJLAGE D: UITGANGSPUNTEN GOVERNANCE In het Actieprogramma Vitale Vakantieparken (juli 2018) zijn de volgende uitgangspunten voor de governance benoemd: De organisatieprincipes: Slim, Slank en Slagvaardig 1. Slim Programmatische aanpak VVP Drenthe: we zijn de eerste provincie in Nederland die in de volle breedte programmatisch samenwerkt aan VVP; Brede, integrale benadering: economie, ruimte, wonen, sociaal en veiligheid gaan hand in hand. In de te kiezen oplossingsrichtingen is altijd oog voor persoonlijke noden en de achterliggende sociale problematiek; Vraaggericht te werk: we springen in op (lokale) behoeften/initiatieven, ondersteunen en versnellen deze daar waar mogelijk door maatwerk te bieden en hopen zo een vliegwiel te zijn voor private investeringen; Efficiënt organiseren: we werken daarbij samen met diverse organisaties uit diverse domeinen en verschillende (bestuur)niveaus (lokaal, regionaal en provinciaal) en haken daar waar mogelijk aan op bestaande (overleg)structuren; Brede rolopvatting van overheid: we faciliteren en verbinden kansrijk ondernemerschap, initiëren en begeleiden transformatieopgaven en handhaven ongewenst niet-recreatief gebruik van vakantieparken.

We gaan echter nooit op de stoel van de ondernemer zitten; Flexibiliteit: we werken gezamenlijk met partijen samen naar hetzelfde doel, ieder in zijn tempo en er is volop ruimte om de inspanningen en betrokken organisaties te wijzigen indien de opgave hier om vraagt. ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

2. Slank Lokale realisatiekracht: vakantieparken en gemeenten vervullen de sleutelposities in de aanpak: ▪ Vakantieparken zijn de probleemeigenaar. Of ze nu willen excelleren of transformeren, zelf dienen de eigenaren het initiatief te nemen om een plan van aanpak of business case op te stellen; ▪ Gemeenten vormen het eerste aanspreekpunt voor parken die willen excelleren of transformeren. Op dit niveau worden de ambities van het programma VVP Drenthe zichtbaar. Gemeenten stellen daartoe lokale uitvoeringsagenda’s op (afgeleid van de programma-doelen) en gebaseerd op hun eigen vitaliteitssituatie. Ambtelijk coördinatoren VVP sturen een lokaal uitvoeringsteam met alle relevante disciplines aan, die verantwoordelijk zijn voor de voortgang van de gemeentelijke agenda’s. Dit vraagt prioritering (van menskracht) binnen gemeentelijke organisaties. Provinciale taskforce: door de lokale uitvoeringteams kan worden volstaan met een klein, flexibel inzetbare taskforce op provinciaal niveau. Dit team bundelt kennis en vaardigheden over het vitaliseren en transformeren van vakantieparken én de programma-aanpak. De bemensing is met ca. 4 fte beperkt. De zogenaamde opgavenmanagers kunnen op lokaal niveau worden ‘ingevlogen’ indien casussen hier om vragen. Hier worden indien wenselijk verbindingen gelegd tussen casussen, partijen, aanpakken etc.

38

3. Slagvaardig Commitment vooraf regelen: het programma VVP Drenthe wordt zowel op provinciaal als gemeentelijk niveau vastgesteld. In aanvulling hierop dienen gemeenten - met behulp van de taskforce en de sector - het programma te vertalen naar lokale uitvoeringsagenda’s, zodat iedere gemeente weet waarvoor zij aan de lat staat. Door ook deze agenda’s jaarlijks te laten vaststellen kan de vereiste lokale bestuurlijke betrokkenheid worden geborgd. Gemeenten stellen uiterlijk 1 januari 2019 hun lokale uitvoeringsagenda inclusief de benodigde menskracht vast. Één park, één plan: de taskforce beschikt over een goed gevulde gereedschapskist waarmee maatwerk (een drone i.p.v. een sproeivliegtuig) kan worden geleverd. Zij adviseert parken en gemeenten casusgericht. Adviezen taskforce niet vrijblijvend: indien de taskforce wordt ingeschakeld moet er hiervoor op lokaal niveau voldoende (bestuurlijk) commitment zijn. Hier spelen de lokale uitvoeringsagenda’s een belangrijke rol. Zodoende kunnen capaciteit en middelen lokaal en provinciaal geconcentreerd worden ingezet. En dat is ook de beste methode om te bewerkstelligen dat adviezen van de taskforce daadwerkelijk worden opgevolgd.

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

39

De programma-organisatie Stuurgroep: stuurt direct op het realiseren van de programmadoelen en de algehele voortgang van het programma. Waar nodig forceert de stuurgroep doorbraken op casus-niveau. De stuurgroep heeft zes leden: een gezaghebbende, onafhankelijke voorzitter, een provinciebestuurder, twee gemeentebestuurders, directeur/bestuurder Recreatieschap en een RECRON-bestuurder. De programmamanager VVP is de secretaris van dit overleg. De stuurgroep is bestuurlijk opdrachtgever van de taskforce. De stuurgroep komt per kwartaal bijeen. Taskforce: de tijdelijke taskforce VVP bedient gemeenten vraag- en casusgericht met kennis, advies en hulp. De taskforce is geen kennis- of onderzoekscentrum, maar een groep opgavenmanagers (rond vitaliseren, transformeren, handhaven) die gericht is op actie. Zij adviseren hiertoe gemeenten en parken casusgericht. Coördinatorenoverleg: in dit afstemmingsoverleg vindt overleg plaats over de voortgang van het algehele programma en de lokale uitvoeringsagenda’s. Per gemeente wordt een coördinator VVP aangesteld en deze werkt integraal. Coördinatoren VVP per gemeente, vanuit de provincie, RECRON en Recreatieschap Drenthe nemen deel aan het overleg dat wordt voorgezeten door de programmamanager VVP. Het coördinatorenoverleg komt maandelijks bij elkaar.

Portefeuillehouders-overleggen (gemeenten): In dit overleg worden de portefeuillehouders bijgepraat door hun coördinatoren VVP over de voortgang van de lokale uitvoeringsagenda’s. Door de brede benadering van het programma schuiven de coördinatoren aan bij de ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

verschillende portefeuillehouders-overleggen. Afhankelijk van de lokale situatie ligt nadruk op excelleren, transformatie en/of handhaving. Vergaderfrequentie: wordt lokaal bepaald. Lokaal Uitvoeringsteam: per gemeente wordt een projectteam ingericht om aan de slag te gaan met de uitvoeringsagenda. De gemeentelijk coördinator VVP is projectleider. Vergaderfrequentie: wordt lokaal bepaald. De provincie beschikt ook over een multidisciplinair uitvoeringsteam VVP.

40

5.5

BIJLAGE E: BUDGET EN KOSTENBEDRAG Periode 2018-juni 2021

Totaal

Excelleren

Transformeren

Kennis en samenwerking

€0

€1.000.000

Budget primaire begroting

€2.000.000

€3.000.000

Budget aangepaste begroting

€4.000.000

€5.000.000

Gerealiseerde kosten

41

Periode januari 2021 – 31 december 2023

Budget en Kostenbedrag 7.000.000,00 6.000.000,00

Budget

5.000.000,00

Kostenbedrag

4.000.000,00 3.000.000,00 2.000.000,00 1.000.000,00

0,00 Cumulatief

Transformeren

Excelleren

Naober

Revitaliseren

Uitblinkers

Kennis en samenwerking

42

5.6

BIJLAGE F: DOELREALISATIE Doelen programmaperiode

45 parken excellentietraject

50 parken quick scan

25 parken transformatieplan

Op dit moment (1 januari 2024) bevindt het actieprogramma VVP zich op circa 85% van de looptijd (20182025).

Doelrealisatie: behaalde resultaten (peildatum 1 januari 2024) t.o.v. beoogde programmadoelen

36%

54% 46%

27 32parken parken

9 parken

21 parken

waarvan

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

Excelleren en Uitblinkers

Transformeren

4 parken

43

5.7

BIJLAGE G: OPVOLGING TUSSENEVALUATIE

De belangrijkste conclusie van de tussenevaluatie was dat de slagvaardigheid van het actieprogramma in de resterende programmaperiode moest worden vergroot. Actoren geven dit destijds heel duidelijk aan en dit vereist dat er meer betrokkenheid, leiderschap en uitvoeringskracht binnen de programmaorganisatie en gemeentelijke organisaties moest komen. Uitgangspunt voor deze drie aspecten blijft dat de overall ambities en doelen van het programma moeten worden nagestreefd, aangezien deze motiverend werken en herkenbaar zijn. Tegelijkertijd dient er, gelet op de complexiteit van de opgave, wel gestuurd te worden op realistische doelen en is het tijdspad (eind ‘24 in plaats van eind ‘22) aangepast om de overall ambities en doelen te realiseren. De aanbevelingen van de tussenevaluatie gingen dus in op drie aspecten die deels met elkaar samenhangen:

1.

Vergroten betrokkenheid

2. Vergroten leiderschap 3. Versterken uitvoeringskracht

Op de volgende pagina’s wordt per aanbeveling met een tekstkleur aangeven of deze geheel is opgevolgd (groen), deels is opgevolgd (oranje) of niet is opgevolgd (rood).

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

44

A.

Betrokkenheid wordt vergroot door: (1) het programma VVP te blijven plaatsen in de bredere context van bestemming Drenthe (inclusief fietsen en oer-natuur) en randvoorwaarden: minder sociale problematiek en veiligheid. Zo kan Drenthe haar koploperspositie die ook wel ‘de Drentse aanpak’ wordt genoemd in de Nationale Actieagenda verder verzilveren; (2) de gemeentelijke sociale en veiligheidsdomeinen actief bij het programma te betrekken door het verbinden van - voor de in deze domeinen actieve professionals - aansprekende doelen aan het project Naober en dit ondersteunende ‘spoor’ t.b.v. de samenhang integreren - dus geen aparte governancestructuur - in de programmaorganisatie; (3) het in overeenstemming met de (aangescherpte) aanpak en in nauw overleg met HISWA-RECRON inrichten van een kopgroep van (aanstormende) excellerende ondernemers die als klankbordgroep dient voor de Stuurgroep. Dit draagt bij aan een beter wederzijds begrip voor belangen van publieke en private partners; (4) gemeenteraads- en statenleden intensief bij de programmaaanpak te (blijven) betrekken. Maar ook kansrijk is om de integraliteit van het programma te benutten om de urgentie en de breedte van de opgaven structureel onder de aandacht te houden bij gemeenteraads- en statenleden (sociaal, veiligheid, flexwonen).

Aanvullend kunnen coördinatoren op verschillende manieren een aantal keer per jaar inspiratiebijeenkomsten op locatie organiseren voor college-, gemeenteraads- en statenleden.

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

B.

Leiderschap wordt vergroot door: (5) krachtige bestuurders die pal voor het actieprogramma staan, het programma uitdragen en bestuurlijk prioriteit geven aan - de uitvoering van - het programma. Daardoor verbetert de aansturing van het programma en ontstaat binnen de eigen organisaties meer draagvlak (GS- en college-breed) voor de aanpak. Dat zorgt er dan ook voor dat (eerder) de vereiste lokale (uitvoerings)capaciteit wordt vrijgemaakt; (6) evenwichtige aandacht in de Stuurgroep en het coördinatorenoverleg tussen excelleren en transformeren; (7) in voorkomende gevallen zich kwetsbaar durven op te stellen door ook helder te maken welke ondersteuning men nodig heeft in met name de uitvoeringscapaciteit. Dit geldt vooral voor gemeentebestuurders; (8) regelmatig strategische reflecties (bijvoorbeeld in de vorm van heidagen) te organiseren in de Stuurgroep over complexe onderwerpen en cases. Zo ontstaat een learning community zoals het coördinatoren-overleg.

45

C.

Uitvoeringskracht wordt versterkt door: (9) de Taskforce jaarlijks een bondig jaarplan (spoorboekje met dienstregeling) op te laten stellen als uitwerking van het meerjarige VVP-actieprogramma dat door de Stuurgroep wordt vastgesteld. De Stuurgroep wordt met kwartaalrapportages op de hoogte gehouden van de voortgang van het jaarplan; (10) hieraan gekoppeld iedere gemeente vanaf 1 januari 2022 een jaarlijkse lokale uitvoeringsagenda te laten opstellen met een bijbehorende organisatie- en financiële paragraaf (op 1-A4); en een deskundig multidisciplinair uitvoeringsteam onder leiding van een hiervoor vrijgemaakte coördinator; (11) zo spoedig mogelijk via de Taskforce (tijdelijke) uitvoeringscapaciteit (projectleiding, herontwikkel-kennis, handhaving, juridische expertise etc.) beschikbaar te stellen. Op deze manier kunnen er op gemeentelijk niveau excellentie- en transformatietrajecten in beweging worden gebracht. Ook kan deze flexibele capaciteit benut worden om gemeentelijke organisaties gereed te maken om in de toekomst zelf klussen ter hand te nemen. Onder andere door het inrichten van volwaardige, multidisciplinair samengestelde uitvoeringsteams en het opstellen van jaarplannen.

Om dit te realiseren is het alsnog instellen van de liaison-functie in de Taskforce raadzaam; aanvullend kan het overleg van gemeentesecretarissen en/of bestuurlijke overleg benut worden om de capaciteitsbehoefte van gemeenten te adresseren. Alleen op deze wijze kunnen de ambities en doelen overeind blijven.

ONDERZOEK VERVOLG PROGRAMMA VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE

(12) hernieuwde focus aan te brengen in de aanpak door de doelgroep om het excellentiespoor te herijken zodanig dat creatieve en innovatieve ondernemers worden ondersteund die aantoonbaar de potentie hebben om van een 7 naar een 8/9 door te groeien in hun eigen marktsegment. Dit leidt tot meer koplopers in verschillende marktsegmenten waardoor het toeristische verblijfsaanbod in en de reputatie van bestemming Drenthe wordt versterkt. Benut ook de breedte van de aanvankelijke instrumentenkoffer en werk vraaggericht aan de hand van een acquisitiestrategie; (13) de aandacht van de Taskforce qua transformatie te focussen op de transformatieparken die nu in proces zijn en met deze parken zo snel mogelijk resultaat boeken vanuit een experimentele houding. De lessen die hierin worden opgedaan zijn toepasbaar voor andere transformatieparken in de toekomst. (14) aangezien het programma in de volgende fase is terechtgekomen (oogstfase), moet de focus van programmasturing / Taskforce volledig gericht zijn op het behalen van resultaten en minder op instrumentontwikkeling en verbeteren van processen.

Dit betekent een andere manier van werken: in plaats van ontwikkelen en bedenken centraal, moet een ondernemende houding met een externe oriëntatie, experimenteren, organiseren van bestuurlijke macht (bestuurders in hun rol zetten) en continu bijstellen leidend zijn voor het handelen van de Taskforce en de coördinatoren. Het is nu oogsttijd.

46

Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en interpretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.

GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl