Onafhankelijk onderzoek bron- en nascheiding PMD Westerveld 2021

5.2

Effect op de bijdrage aan de VANG ambities In dit scenario wordt het restafval nagescheiden bij de recreatiewoningen en enkele hoogbouwlocaties. De inwoners van de reguliere woningen blijven het PMD scheiden aan de bron. Omdat er juist bij de recreatiewoningen nog heel veel PMD zich in het restafval bevindt (maar circa 20% wordt aan de bron gescheiden), wordt door nascheiding (met rendement van 80%) van alleen deze route wel een winst behaalt in het totaal gescheiden recyclebaar PMD. Bij recreatiewoningen stijgt het gescheiden PMD voor recycling van circa 10 kg per inwoner naar circa 40 kg per inwoner/ bezetting van de recreatiewoning (afhankelijk van het nascheidingsrendement). Omdat deze woningen circa 10% van de aansluitingen in Westerveld zijn, is het totale effect op de bijdrage aan de VANG ambities geringer. In totaal levert dit, bij een optimaal nascheidingsrendement van 80% circa 2 kg/inw. PMD extra per jaar op.

5.3

Kosten effect Met het analyse- en rekenmodel zijn de kosten en investeringen voor het gebiedsgericht overgaan naar nascheiden geanalyseerd en kunnen de uitkomsten kunnen worden vergeleken met de kosten en investeringen van het scheiden aan de bron en de kosten en investeringen voor het geheel overgaan op nascheiden. Zie introductie rekenmodel paragraaf 3.4. Zoals gezegd zijn alleen die onderdelen van de kostenstructuur (inzameling en verwerking van restafval en PMD) meegenomen. Raming kosten gebiedsgericht nascheiden PMD De kosten voor inzamelmiddelen, inzamelen en verwerken zijn in dit scenario bijna gelijk aan de huidige situatie (scenario 1). Dat komt wat betreft de inzameling omdat er geen grote wijzigingen plaats hoeven te vinden. Er moeten enkele minicontainers worden gechipt en voor een aantal minicontainers wordt de inzamelfrequentie verhoogd van een keer per acht weken naar een keer per drie weken. De kosten voor verwerken inclusief de ontvangen vergoedingen zijn nagenoeg even hoog. De totale kosten voor gebiedsgericht nascheiden van PMD en het aan de bronscheiden van

101232 Verkenning nascheiding gemeente Westerveld

22 januari 2021

25/29

PMD bij reguliere woningen zijn geraamd op € 430.000,-, oftewel € 49,- per huishouden. 1. Bron PMD (vergoeding ingezameld PMD)

3. Bronscheiding met nascheiding bij recreatiewoningen

Bronscheiding bij reguliere aansluitingen met vergoeding van € -245,- per ton Zoals nulsituatie maar met vergoeding van ingezameld PMD, en nascheiding bij € -245,- per ton ingezameld PMD en de per recreatiewoningen met vergoeding van € 2021 geldende afvalstoffenbelasting 8,90 per ton ingezameld RST+PMD en met afvalstoffenbelasting

Aantal huishoudens 8.728

/huishouden

Versie 1

/huishouden

Jaarlijkse kosten

€ 419.000

€ 48

€ 430.000

€ 49

Inzamelmiddelen

€ 149.000

€ 17

€ 150.000

€ 17

Inzamelen

€ 213.000

€ 24

€ 224.000

€ 26

Verwerken/vergoeding RST-PMD

€ 57.000

€7

€ 56.000

€6

Ook in deze kostenvergelijking is nog geen rekening gehouden met de desinvestering van PMD containers die niet meer gebruikt worden (circa 130 minicontainers), dan wel de extra kosten die gemaakt moeten worden voor het omzetten van deze containers naar restafvalcontainers. De hiermee gemoeide geringe meerkosten zullen geen verschil uitmaken in de gepresenteerde jaarkosten per huishouden. Voorts is van belang op te merken dat er in de berekeningen ook geen rekening gehouden is met de extra kosten voor het afzonderlijk moeten transporteren en overslaan van het restafval afkomstig van de recreatiewoningen. Hoewel deze extra benodigde kosten niet in beeld zijn gebracht, zullen deze kosten wel het verschil vergroten tussen de kosten voor het gebiedsgericht nascheiden en het doorgaan met PMD scheiden aan de bron. Effect op beleidsinstrumentarium gemeentelijk beleid Door het gebiedsgericht stoppen met bron-scheiden kunnen beleidsinstrumenten zuiver en efficiënt worden ingezet daar waar het al gebleken effectief is geweest. De gemeente behoudt de mogelijkheid om restrictief beleid voor het aanbieden van restafval te voeren voor de inwoners van de reguliere woningen. Hierdoor behoudt de gemeente ook de mogelijkheid om hier vervolgstappen in te zetten, bijvoorbeeld het omgekeerd inzamelen, of het toepassen van een prijsprikkel.

Het accomoderend beleid voor diverse grondstofstromen en de heldere boodschap over het belang van het scheiden van grondstoffen en de preventie van afval blijft invloed hebben op de bewustwording bij de inwoners over de waarde van grondstoffen. Wel is het belangrijk dat de gemeente richting de inwoners helder en duidelijk communiceert over de combinatie van bronscheiding met gebiedsgericht nascheiding. Nascheiding in deze vorm is een aanvulling op het goedwerkende bronscheiding, omdat bronscheiding bij de recreatiewoningen maar beperkt effectief is. De combinatie van bron- en gebiedsgericht nascheiden biedt ‘het beste van twee werelden’.

5.4

Praktische uitvoerbaarheid Zoals gezegd voorziet het huidige restafvalverwerkingscontract van de gemeente Westerveld niet in nascheiding voor PMD. Voor dit scenario geldt daarom dat er een afzonderlijk

101232 Verkenning nascheiding gemeente Westerveld

22 januari 2021

26/29

restafvalverwerkingscontract voor het restafval uit de recreatieroute nodig is, bij een beschikbare verwerker met een installatie voor nascheiden. De juridische uitvoerbaarheid om een deel van het restafval niet via het huidige contract met Suez te laten lopen dient nader te worden onderzocht. Verwacht wordt echter dat de gemeente Westerveld een aanleververplichting heeft voor al het ingezamelde huishoudelijk restafval, waartoe de betreffende recreatiewoningen niet behoren. Dit zou dus kunnen betekenen dat het bij recreatiewoningen ingezameld restafval fysieke gescheiden kan worden van het huishoudelijk restafval, en via een afzonderlijk contract nagescheiden en verwerkt wordt. Hiervoor zal dus een aanbesteding (of meervoudige offertevraag) voor de nascheiding en verwerking van het ‘pmd-rijk’ restafval van recreatiewoningen in de markt kunnen worden gezet.

-0-0-0-

101232 Verkenning nascheiding gemeente Westerveld

22 januari 2021

27/29

Bijlagen

101232 Verkenning nascheiding gemeente Westerveld

22 januari 2021

28/29

bijlage 1 Grondstoffenmonitor gemeente Westerveld tot en met 2019 Versie 15 juli 2019

Grondstoffenmonitor Westerveld 2019 Mondiaal en regionaal worden grondstoffen schaarser en daarmee vaak ook kostbaarder. Daarom is een omslag in het denken Van Afval naar Grondstoffen (VANG) gemaakt. Het Rijk, gemeenten (VNG) en de organisaties voor afvalbeheer (NVRD) streven gezamenlijk naar een afvalloze samenleving. De VANG ambities voor 2020 zijn 100 kg per inwoner en 75% afvalscheiding. De ambitie op langere termijn is een afvalloze samenleving met als tussenstap 90% afvalscheiding en maximaal 30 kilogram restafval per inwoner per jaar in 2025. Het landelijk gemiddelde bedraagt 63% afvalscheiding en circa 202 kilogram restafval (2018).

Prestatie en ambitie

Restafval trend en doorkijk naar VANG doelen

Grondstofscheiding trend en doorkijk naar VANG Doelen

300

100%

200

80%

Westerveld VANG 90% Trend

Kg per inw. per jaar

2019



150

Kg restafval per inwoner

%



80%

VANG 75%

Huidig Huidig 100

60%

VANG 100 VANG 30

afvalscheiding

40%

0

'15 '16 '17 '18 '19 '20 '21 '22 '23 '24 '25

'15 '16 '17 '18 '19 '20 '21 '22 '23 '24 '25

Gemeenten hebben een zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijk afval en een maatschappelijke opdracht om bij te dragen aan de genoemde VANG-ambities en de totstandkoming van een circulaire economie. Het scheidingspercentage in Westerveld bedraagt met stijgende trend 80% en er wordt nu nog 150 kg restafval ingezameld.

Gescheiden grondstoffen Gem. NL = Gemiddelde prestatie in Nederland (CBS 2017). Gem SHK = De de gemiddelde prestatie binnen uw stedelijkheidsklasse (5). BP SHK = De best practise binnen de stedelijkheidskasse

De volgende grafieken presenteren de hoeveelheden grondstoffen (kg per inwoner per jaar). De grijs gekleurde delen betreffen de hoeveelheid grondstof dat zich nog in het restafval bevindt. Ter vergelijking zijn per grondstof referentiecijfers opgenomen. Let op: het genoemde scheidingspercentage is een goed onderling vergelijkbare prestatie-indicator. De genoemde hoeveelheid gescheiden grondstof in kilogrammen is tevens afhankelijk van de, soms onderling verschillende, samenstelling van het huishoudelijk afval.

GFT 250

89% Scheiding 240

Trend is stabiel 239

236

227

Oud Papier

238

92% Scheiding

Glas

Trend is stijgend

150 223

26 100

138

150

76% Scheiding Trend is dalend

40

74

87

67

76

87

89

87 68

23

34

23

20

23

20

23

12

50 50

50

0 0

} nog in

-50

restafval

-150 '16

'17

'18

'19

Gem Gem BP NL SHK 5 SHK 5

Er wordt 238 kg GFT per inwoner gescheiden. De trend is stabiel. Er zit er nog zo'n 30 kg GFT in het huishoudelijk restafval en dus wordt 89% apart gehouden.

Textiel

48% Scheiding

6,6

4,2

5,1

5,8

'15

9,2 5

'17

'18

'19

84% Scheiding

Trend is stijgend 43,8 44,0 40,6 42,0 46,7

5

0

Gem Gem BP NL SHK 5 SHK 5

Momenteel wordt er 87 kg Oud Papier en Karton (OPK) per inwoner gescheiden. De trend is stijgend. In het huishoudelijk restafval zit nog zo'n 7 kg herbruikbaar OPK. 92% van het OPK wordt apart gehouden.

60 6,2

'16

PMD*

Trend is stijgend

20 10

-20

-50 '15

'16

'17

'18

'19

23

10

87% Scheiding

Trend is stijgend

350 250

201 167

160 150

-10

Gem Gem BP NL SHK 5 SHK 5

In de huidige situatie wordt 22,8 kg glas per inwoner gescheiden en de trend is dalend. Volgens de sorteeranalyse zit er nog 7,0 kg glas in het restafval. Het glas wordt nu voor 76% gescheiden.

Overige grondstoffen* 60

18

'15

88

81

112

109

50

-20

-40 '15

'16

'17

'18

'19

Gem Gem BP NL SHK 5 SHK 5

Nu wordt 6,2 kg textiel per inwoner gescheiden en zit er circa 6,6kg textiel in het restafval. 48% van het textiel wordt nu dus ingezameld en de trend is stijgend.

31

19

15

22

18

'15

'16

'17

'18

'19

-50 '15

'16

'17

'18

'19

Gem Gem BP NL SHK 5 SHK 5

Gem Gem BP NL SHK 5 SHK 5

* geel=brongescheiden en rood=nagescheiden)

*= grof tuinafval (groen) , aeea, metaal, hout, etc. (blauw)

46,7 kg (46,7 brongescheiden en 0,0 nagescheiden vanuit restafval) Plastic-, Metalenverpakkingen en/of Drankenkartons (PMD) per inwoner wordt gescheiden. De trend is stijgend. In het restafval zit, na eventueel nascheiden, nog circa 8,9 kg PMD. 84% van het aanwezige PMD wordt na en/of brongescheiden. Er is niet gecorrigeerd op eventuele afkeur en stoorstoffen.

Ongeveer 87% van het grof afval wordt (voornamelijk op de milieustraat) gescheiden. Deze 201 kg gesorteerd grove grondstoffen per inwoner kunnen worden gerecyceld. 18 kg van deze stroom is grof tuinafval. De trend is stijgend. In het restafval zit nog circa 32,3 kg overige grondstoffen.

101232 Verkenning nascheiding gemeente Westerveld

22 januari 2021

29/29