Document · PDF

Kadernota 2027 def

Politieke avond Westerveld 30 juni 2026, gemeente WesterveldBij agendapunt: Kadernota5.957 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................ 3 Inleiding Kadernota ................................................................................................................................................... 4 Leeswijzer.................................................................................................................................................................. 4 Voorwoord College ................................................................................................................................................. 5 Samenvatting financieel perspectief inclusief verwachtingen................................................................... 6 Verwachtingen komend jaar .................................................................................................................................. 8 Financien per programma ..................................................................................................................................... 16 Financiële beleidskaders ........................................................................................................................................ 30

Inleiding Kadernota

Leeswijzer Inleiding Binnen de P&C cyclus is de Kadernota het startpunt van een nieuwe begrotingscyclus. De Kadernota heeft betrekking op het begrotingsjaar 2027 en meerjarenraming 2028 tot en met 2030 en is bedoeld om perspectief en kaderstelling te bieden voor de begroting. Bij de behandeling van de Kadernota in de raad vinden normaal gesproken de algemene beschouwingen plaats die richting geven aan het beleid. Doordat we een nieuwe bestuursperiode ingaan presenteren we een beleidsarme Kadernota 2027, waarbij we niet ingaan op een inhoudelijke toelichting in de programma's. Deze inhoudelijke toelichting zal, in tegenstelling tot vorig jaar, pas bij de Begroting 2027 zichtbaar zijn. De verwachting is dat we de uitkomsten van het nieuwe coalitieakkoord voor het boekjaar 2027 in de programma's kunnen verwerken. In deze beleidsarme Kadernota gaan we wel in op een aantal financiële ontwikkelingen zoals inflatie en de gemeenschappelijke regelingen en doen we een voorstel voor het tarief toeristenbelasting en forensenbelasting, zodat we de uitkomst op tijd kunnen delen met de recreatieondernemers. Tot slot geven we inzicht in de geactualiseerde beleidskaders.

Voorwoord College Voorwoord Voor u ligt de Kadernota 2027. Dit jaar is de kadernota beleidsarm omdat de coalitieonderhandelingen op het moment van schrijven nog gaande zijn. We geven in de kadernota wel de financiële kaders mee die we gebruiken bij het opstellen van de begroting 2027. Ook stellen we het financieel perspectief bij met enkele wijzigingen die volgens ons onvermijdelijk oftewel autonoom zijn. De begroting 2027 zal een belangrijk document worden omdat we hierin de integrale afweging gaan maken voor het nieuw beleid. De verwachting is dat het coalitieakkoord voor het zomerreces is gepresenteerd, zodat de vertaling hiervan een plek kan krijgen in de begroting. Op het gebied van financiën staan we voor een grote uitdaging. Te zien is namelijk in deze kadernota dat het financieel perspectief negatiever is geworden sinds de begroting 2026 en de septembercirculaire 2025. De verwachting is dat de meicirculaire 2026 wel verlichting gaat bieden, maar dat dit onvoldoende zal zijn om tot een sluitende begroting te komen. In de raadsinformatiebrief meicirculaire 2026 die de raad in de loop van juni zal ontvangen hopen we hier meer duidelijkheid over te kunnen geven. Het zal hoe dan ook een begrotingsproces worden waarin alle kaarten op tafel liggen en keuzes moeten worden gemaakt.

Wij zien dat als een uitdaging die ook kansen kan bieden om het goede gesprek met de raad te voeren over de toekomst van de gemeente Westerveld. Het financiële beeld is niet veel anders dan bij andere gemeenten. Daarom hopen we dat het Rijk het signaal serieus neemt en met extra structurele middelen komt zodat gemeenten hun vele taken op goede wijze kunnen uitvoeren. In de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk lijkt deze boodschap niet te zijn overgekomen. Het worden hoe dan ook lastige tijden de komende periode waarbij we ook oog moeten houden voor de dingen die goed gaan. De afgelopen periode hebben college en raad veel nieuw beleid op diverse beleidsterreinen vastgesteld zoals wonen, recreatie en duurzaamheid. Daarnaast hebben we in de afgelopen jaren een goede financiële positie opgebouwd met een stevig fundament. Dit zijn goede bouwstenen waar het nieuwe bestuur mee aan de slag kan! College van Burgemeester en Wethouders

Samenvatting financieel perspectief inclusief verwachtingen Meerjarenperspectief In onderstaande tabel zien we per categorie de financiële effecten op het saldo van de begroting. Uiteindelijk zien we de nieuwe stand van de Kadernota 2027. Zichtbaar is dat we geen sluitende begroting en meerjarenraming presenteren. Dit komt voornamelijk door de ravijnjaren waar gemeenten mee te maken hebben. In de begroting 2025 is het zogeheten Plan B verwerkt waardoor we de effecten van de ravijnjaren al fors hebben kunnen dempen. In dit Plan B zit ook de stelpost nieuw beleid, waar in 2030 een bedrag van € 250.000 is vrijgemaakt. Daarnaast is voor de gemeente Westerveld de septembercirculaire 2025 negatief uitgevallen, dit is ook te zien in onderstaande tabel. De verwachting is dat het een uitdaging gaat worden om tot een sluitende begroting 2027 te komen. Het ziet ernaar uit dat de meicirculaire 2026 in eerste instantie een positief effect zal hebben op het saldo. Daarin zit de vertaling van de Voorjaarsnota 2026, en wordt het basisjaar verlegd van 2025 naar 2026 waarin voor Westerveld een bedrag vrijkomt door de indexatie van de algemene uitkering. De verwachting is echter dat de extra middelen die hierdoor vrijkomen volledig gereserveerd moeten worden om de tekorten in het Sociaal Domein op te vangen en alle autonome posten te indexeren. Daardoor resteert een financieel tekort.

Dat betekent dat we ook naar andere scenario's moeten kijken om tot een sluitende begroting te komen, zoals het verhogen van de gemeentelijke belastingen of het bezuinigingen op bepaalde budgetten. De raad zal in de loop van de maand juni een raadsinformatiebrief ontvangen waarin de financiële effecten zichtbaar zijn. Deze brief kan vervolgens worden betrokken bij de behandeling van de Kadernota 2027 in de raad op 30 juni 2026. De effecten van de meicirculaire 2026 worden vervolgens verwerkt in de Begroting 2027.

De financiële effecten die zijn opgenomen in deze Kadernota lichten we op hoofdlijnen toe in het hoofdstuk Verwachtingen komend jaar. Ook zijn de financiële effecten in de programma's toegelicht.

Omschrijving

2027

2028

2029

2030

Saldo begroting 2026

35.000

21.000

39.000

Septembercirculaire 2025

-350.000

-500.000

Gemeenschappelijke regelingen

-728.000

Nieuw beleid: Stelpost

-250.000

Autonome voorstellen

-233.000

Saldo Kadernota 2027

-1.276.000

-1.440.000

-1.422.000

-1.672.000

Verwachtingen komend jaar Algemene uitkering In relatie tot de Algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn er per jaar drie bijstellingen die plaatsvinden in de mei- september- en decembercirculaire. De begroting 2027 wordt opgesteld op basis van de effecten van de meicirculaire 2026. In deze Kadernota verwerken we de effecten van de septembercirculaire 2025. In de decembercirculaire 2025 zaten geen effecten voor de jaren 2027 en verder. De effecten van deze circulaires op het saldo van de begroting zijn in onderstaande tabel zichtbaar. Het betreffen nadelige bijstellingen.

Algemene uitkering

2027

2028

2029

2030

Septembercirculaire 2025

-350.000

-500.000

Decembercirculaire 2025

Totaal Algemene uitkering effect op saldo begroting

-350.000

-500.000

Het nieuwe kabinet heeft de voorjaarsnota 2026 gepresenteerd. Hierop wordt de meicirculaire 2026 gebaseerd. In de meicirculaire 2026 ontvangen we middelen voor indexatie en de verwachting is dat het accres licht positief uit gaat vallen. De vrijgekomen middelen zijn nodig om de budgetten van het sociaal domein te indexeren (jeugdzorg en WMO) en om de indexatie rondom personele kosten te dekken. We verwachten dat er na verwerking van de meicirculaire een structureel tekort in het saldo zal blijven. De raad ontvangt half juni een brief waarin de uitkomsten van de meicirculaire worden gepresenteerd.

Gemeenschappelijke regelingen Omschrijving De conceptbegrotingen 2027 en jaarrekeningen 2025 voor onze gemeenschappelijke regelingen worden in juni 2026 aan de raad voorgelegd. De raad kan een zienswijze indienen op de concept begroting. Op basis van de uitkomsten van de raadsbehandeling stelt het algemeen bestuur van de GR vervolgens de definitieve begroting vast, die het uitgangspunt vormt voor de vaststelling van de geactualiseerde gemeentelijke bijdragen in de Begroting 2027. In onderstaande tabel hebben we het verschil inzichtelijk gemaakt tussen de gevraagde bijdrage van de GR en de huidige raming in de begroting die wij hebben opgenomen. Dit leidt tot een forse negatieve bijstelling van het budget voor onze gemeente. Dit bedrag verwerken we in de Kadernota 2027. Aangezien onze gemeente de systematiek van constante prijzen hanteert hebben we de raming 2027 van de GR als uitgangspunt genomen. Constante prijzen houdt in dat we alleen het begrotingsjaar 2027 indexeren en de meerjarenraming niet. We verwerken de definitieve bedragen in de Begroting 2027. De definitieve bijdrage voor de gemeenschappelijke regeling Reestmond nemen we op als de meicirculaire 2026 is gepubliceerd. De reden hiervan is dat deze circulaire extra middelen bevat voor Reestmond. Daarnaast is SamenDrenthe toegetreden als gemeenschappelijke regeling. Dit is de voormalige GGD.

De belangrijkste verandering hierbij is dat, naast publieke gezondheid, ook zorg en veiligheid nu belegd wordt binnen de GR SamenDrenthe. Hierdoor is de bijdrage aan deze GR ook gestegen. Tabel GR Omschrijving Gemeenschappelijke regeling

2027

2028

2029

2030

Reestmond Raming in begroting

2.673.000

Raming GR

2.673.000

Verschil

Raming in begroting

106.000

Raming GR

108.000

Recreatieschap

Verschil

-2.000

Raming in begroting

15.000

Raming GR

15.000

Verschil

Raming in begroting

1.524.000

Raming GR

1.706.000

Verschil

-182.000

Raming in begroting

1.183.000

Raming GR

1.461.000

Verschil

-278.000

--278.000

-278.000

Raming in begroting

1.365.000

Raming GR

1.493.000

Verschil

-128.000

2.323.000

Publiek vervoer

Veiligheidsregio Drenthe

SamenDrenthe (incl. Veilig Thuis Drenthe)

Omgevingsdienst Drenthe

SSC-ONS Raming in begroting

Raming GR

2.437.000

Verschil

-114.000

Raming in begroting

12.000

Raming GR

36.000

Verschil

-24.000

Totaal:

-728.000

Drents Archief

Inflatie Op dit moment zien we dat verschillende budgetten onder druk staan als gevolg van stijgende prijzen. We zien in de jaarrekening 2025 en de 1e Bestuursrapportage 2026 dat vooral de kosten van Wmo, jeugdzorg en de participatiewet verder oplopen. Dit komt door relatief hoge tariefstijgingen in de laatste jaren en toenemende aantallen. Aangezien het open einde regelingen zijn zullen deze budgetten naar boven bijgesteld moeten worden. Verder verwachten we op basis van kostprijsonderzoek dat is uitgevoerd voor de huishoudelijke hulp dat de tarieven in 2027 verder gaan stijgen als de nieuwe aanbesteding is afgerond. De verwachting is dat de middelen die vrijkomen in de meicirculaire benodigd zijn om de budgetten in het Sociaal Domein op niveau te brengen en enkele andere posten zoals de loonkosten te kunnen indexeren.

Personele kosten Deze kadernota bevat geen personele voorstellen. In de Begroting 2027 worden de personele kosten geïndexeerd voor de verwachte CAO stijging en periodieke verhogingen. Dan zal het financiële effect hiervan worden uitgewerkt en zichtbaar worden.

Nieuw beleid In de begroting 2025 is een stelpost opgenomen voor nieuw beleid van € 250.000 per jaar vanaf 2026. In deze Kadernota wordt er in het jaar 2030 € 250.000 vrij gemaakt voor de stelpost nieuw beleid. Daardoor loopt het budget op t/m € 1.250.000 in 2030. Zoals aangegeven in het raadsbrief van de septembercirculaire 2024 kan dit budget worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen: de Startnotitie visie Vledder, Dorpsvisie Darp, Visie maatschappelijk vastgoed, visie vrijetijdseconomie, de ontwikkelingen bij wonen en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs. In onderstaande tabel is zichtbaar welke van deze ontwikkelingen op basis van de huidige inzichten een beroep gaan doen op de stelpost. De visie vrijetijdseconomie komt te vervallen, aangezien hiervoor in de Kadernota 2026 budget beschikbaar is gesteld. We lichten dit per ontwikkeling toe: 1. Visie Vledder: De raad heeft een financieel kader vastgesteld van € 300.000 per jaar wat aan kapitaallasten mag worden besteed voor het vernieuwen van diverse voorzieningen. De raad heeft een voorstel aangenomen waarin is besloten om € 300.000 uit deze post beschikbaar te stellen vanaf 2028. 2. Integraal Huisvestingsplan onderwijs: Op basis van de meest actuele doorrekening is er in 2029 € 64.000 nodig voor Kindcentrum De Vuursteen in Wapserveen.

In 2030 moet er budget worden vrijgemaakt voor de (Ver)nieuwbouw van de OBS Oosterveldschool in Uffelte en nieuwbouw van CBS de Bron In Nijensleek. Voor de Oosterveldschool gaat het om € 93.000 per jaar en CBS de Bron kost € 74.000 per jaar. Totaal voor de drie scholen gaat het om € 231.000 per jaar. De bedragen zijn gebaseerd op een afschrijvingstermijn van 50 jaar en een omslagrente voor investeringen van 0%. 3. Maatschappelijk vastgoed: Aan de hand van de visie Maatschappelijk vastgoed moet duidelijk worden wat de precieze kosten gaan zijn voor het beheer van ons vastgoed. Van Welzijn Mensenwerk hebben we inzicht gekregen in wat het beheer van de dorpshuizen t/m 2028 gaat kosten. Vanaf 2029 zullen de dorpshuizen worden voortgezet in de gewenste beheervorm, maar dit zal wel kosten met zich mee brengen. Daarom is in 2029 de raming overgenomen die Welzijn Mensenwerk bij de gemeente heeft aangeleverd. 4. Dorpsvisie Darp: De kosten van de Dorpsvisie Darp zijn nog niet inzichtelijk op dit moment. 5. Woningbouwopgaven: De kosten van nieuwe woningbouwopgaven zijn nog niet inzichtelijk op dit moment. In 2026 zijn de kosten van de programmamanager gedekt uit de stelpost nieuw beleid. Afhankelijk van de uitkomsten van het coalitieakkoord bepalen we in de begroting of het opnieuw noodzakelijk is om een programmanager in te zetten en deze te dekken uit de stelpost nieuw beleid.

Zichtbaar is in onderstaande tabel dat de stelpost niet volledig wordt uitgeput. De gedachte hiervan is dat het nieuwe college op basis van het nieuwe coalitieakkoord voorstellen kan doen aan de raad die hieruit gedekt kunnen worden. We verwachten dat de stelpost op lange termijn volledig nodig zal zijn om de kosten van nieuw beleid te kunnen dekken, omdat: 12

1. Het nieuwe coalitieakkoord nog moet worden uitgewerkt; 2. De investeringen die voortkomen uit het IHP onderwijs na 2030 verder toenemen; 3. De financiële effecten van een aantal ontwikkelingen zoals de visie vastgoed nog niet bekend zijn.

Nieuw beleid tabel Omschrijving 2027

2028

2029

2030

Nr.

Stelpost nieuw beleid

500.000

750.000

1.000.000

1.250.000

Visie Vledder

-300.000

Integraal Huisvestingsplan onderwijs

-64.000

-231.000

Maatschappelijk vastgoed

-225.000

Dorpsvisie Darp

Woningbouwopgaven

Totaal beschikbaar

500.000

450.000

411.000

494.000

Autonome ontwikkelingen Naast nieuw beleid bevat deze Kadernota ook diverse autonome ontwikkelingen. Deze beschouwen we als onvermijdelijk of onomkeerbaar. Omdat het autonome ontwikkelingen zijn en geen keuzes verwerken we deze al in de Kadernota. Hieronder het overzicht. 1. Beveiliging gemeentehuis: Er wordt beveiliging ingezet op de momenten dat er te weinig personeel beschikbaar is om de veiligheid te kunnen garanderen of bij speciale gelegenheden. Het budget voor beveiliging dient met € 20.000 per jaar te worden verhoogd, omdat de kosten voor beveiliging zijn toegenomen. 2. Doorbelaste voorzieningen: Er zijn diverse opbrengsten in de begroting opgenomen van in totaal € 126.000 waar voorzieningen naar doorbelast moeten worden. Dit blijkt posten uit het verleden te zijn waar geen gebruik meer van wordt gemaakt. Het voorstel is om deze posten af te boeken. 3. Doorbelasting gemeentewerf: Er worden kosten doorbelast van de gemeentewerf naar de andere programma's, maar hier is te weinig voor begroot. Daarom moet het budget met € 27.000 worden bijgesteld. 4. Accountantskosten: We zijn een nieuw contract aangegaan met onze accountant. Het budget moet structureel worden bijgesteld met € 60.000. Tabel autonome wijzigingen Omschrijving Nr.

Omschrijving

2027

2028

2029

2030

Beveiliging gemeentehuis

-20.000

Doorbelaste voorzieningen

-126.000

Doorbelasting gemeentewerf

-27.000

Accountantskosten

-60.000

Totaal:

-233.000

Gemeentelijke belastingen In de begroting 2027 nemen we een besluit over de tarieven en de opbrengsten voor de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. In de Kadernota nemen we een besluit over de tarieven voor de toeristenbelasting, zodat we de recreatieondernemers tijdig kunnen informeren. Het voorstel is om de tarieven voor de toeristenbelasting gelijk te houden en we zijn voornemens om de forensenbelasting te verhogen. De hoogte ervan bepalen we in de Begroting 2027. In onderstaande tabel zijn de tarieven van de toeristenbelasting weergegeven. Toeristenbelasting

Tarief 2026

Tarief 2027

Laag tarief (campings)

€1

Hoog tarief (hotels)

€2

Begrote opbrengst

€ 1.532.000

Financien per programma Programma 0 Bestuur Bedragen x € 1.000 Kadernota Exploitatie 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

0.1 Bestuur Lasten

1.689

-1.689

Lasten

586

Baten

301

-285

Lasten

115

Baten

-22

-1.996

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-1.935

Autonome ontwikkelingen

-61

Saldo mutaties

-61

-1.996

Totaal 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken

Totaal 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Totaal programma

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Saldo Kadernota

Programma 1 Veiligheid Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Exploitatie

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten

1.818

1.848

Baten

-1.814

-1.844

Lasten

462

Baten

Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid

-451

Totaal programma

-2.265

-2.295

Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-2.083

-2.113

Gemeenschappelijke regelingen

-182

Saldo mutaties

-182

Saldo Kadernota

-2.265

-2.295

Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Programma 2 Verkeer en vervoer Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

Lasten

4.742

4.804

4.858

Baten

109

Totaal 2.1 Verkeer en vervoer

-4.633

-4.695

-4.749

Totaal programma 2

-4.633

-4.695

-4.749

Exploitatie 2.1 Verkeer en vervoer

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-4.696

-4.758

-4.812

Autonome ontwikkelingen

Saldo mutaties

-4.633

-4.695

-4.749

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Saldo Kadernota

Programma 3 Economie Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

3.1 Economische ontwikkeling Lasten

100

-100

145

136

127

-145

-136

-127

Lasten

Baten

Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-22

Lasten

1.356

1.358

1.361

Baten

2.442

Totaal 3.4 Economische promotie

1.086

1.084

1.081

819

826

832

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Lasten Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

3.4 Economische promotie

Totaal programma 3

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

747

755

761

Autonome ontwikkelingen

Gemeenschappelijke regelingen

-3

Saldo mutaties

Saldo Kadernota

819

827

833

Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Programma 4 Onderwijs Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

4.1 Openbaar basisonderwijs Lasten

Totaal 4.1 Openbaar basisonderwijs

Lasten

730

722

714

Baten

-666

-658

-650

Lasten

985

Baten

162

Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-823

Totaal programma 4

-1.489

-1.481

-1.473

4.2 Onderwijshuisvesting

Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Autonome ontwikkelingen

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-1.457

-1.449

-1.441

-32

Saldo mutaties

Saldo Kadernota

-32

-1.489

-1.481

-1.473

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

5.1 Sportbeleid en activering Lasten

283

Baten

182

-101

Lasten

1028

1019

1015

Baten

150

-878

-869

-865

323

-323

Lasten

Totaal 5.4 Musea

-98

267

-267

Lasten

511

Baten

-492

Lasten

2.649

2.663

2.667

Baten

Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-2.630

-2.644

-2.648

Totaal programma 5

-4.789

-4.794

Totaal 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties

Totaal 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea

5.5 Cultureel erfgoed Lasten Totaal 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

Totaal 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-4.754

-4.759

Mutaties septembercirculaire

-17

Autonome ontwikkelingen

-18

Saldo mutaties

-35

-4.789

-4.794

Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Saldo Kadernota

Programma 6 Sociaal domein Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027 Kadernota 2028 Kadernota 2029 Kadernota 2030

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten

5.954

5.545

5.011

Baten

186

154

-5.768

-5.391

-4.857

311

-311

Lasten

5.024

Baten

3.606

-1.418

3.629

3.504

-3.629

-3.504

595

-595

Lasten

783

Baten

222

Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams Lasten Totaal 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen

Totaal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie Lasten Totaal 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie Lasten Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-561

2.178

-2.178

1.402

-1.402

690

-690

1.241

-1.241

195

-195

Lasten

Totaal 6.72C Jeugdhulp dagbesteding

-78

217

-217

332

-332

Lasten

Totaal 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

-3

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) Lasten Totaal 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) Lasten Totaal 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) Lasten Totaal 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.72A Jeugdhulp begeleiding Lasten Totaal 6.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling Lasten Totaal 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding

6.73A Pleegzorg Lasten Totaal 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht Lasten Totaal 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

Lasten

1.217

-1.217

461

-461

Baten

250

Totaal 6.81A Beschermd wonen (WMO)

250

384

-384

Lasten

Totaal 6.82B Jeugdreclassering

-53

Totaal programma

-20.483

-19.981

-19.447

Totaal 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Lasten Totaal 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.81A Beschermd wonen (WMO)

6.82A Jeugdbescherming Lasten Totaal 6.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-20.531

-20.062

-19.528

Mutaties septembercirculaire

-33

Autonome ontwikkelingen

Saldo mutaties

-20.481

-19.979

-19.445

Saldo Kadernota

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

7.1 Volksgezondheid Lasten

1214

-1214

Lasten

2.464

2.443

2.401

Baten

2.252

Totaal 7.2 Riolering

-212

-191

-149

Lasten

2.309

Baten

2.803

494

Lasten

898

Baten

432

-466

Lasten

418

414

415

Baten

375

Totaal 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

-43

-39

-40

-1.441

-1.416

-1.375

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-1.150

-1.124

-1.083

Autonome ontwikkelingen

-14

Gemeenschappelijke regelingen

-278

Saldo mutaties

-292

Saldo Kadernota

-1.442

-1.416

-1.375

Totaal 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering

7.3 Afval

Totaal 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

Totaal 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Totaal programma 7

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

Lasten

793

343

Baten

-772

-322

Lasten

586

126

Baten

583

122

-3

-4

Lasten

2.441

2.438

Baten

755

805

-1.686

-1.633

-2.461

-1.959

8.1 Ruimte en leefomgeving

Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

Totaal 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Totaal 8.3 Wonen en bouwen Totaal programma 8

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-1.884

-1.831

Autonome ontwikkelingen

-450

Gemeenschappelijke regelingen

-128

Saldo mutaties

-578

-128

Saldo Kadernota

-2.462

-1.959

Overhead Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

0.4 Overhead Lasten

17.231

16.531

16.404

Baten

Totaal 0.4 Overhead Totaal Overhead

-17.160

-16.460

-16.333

-17.160

-16.460

-16.333

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

-16.693

-15.993

-15.865

Autonome ontwikkelingen

-329

Gemeenschappelijke regelingen

-138

Saldo mutaties

-467

-17.160

-16.460

-16.332

Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Saldo Kadernota

Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

Lasten

-4

Baten

884

888

872

859

Lasten

239

Baten

3.689

3.814

Totaal 0.61 OZB woningen

3.450

3.575

Lasten

Baten

1.304

Totaal 0.62 OZB niet-woningen

1.304

Lasten

156

Baten

-125

48.280

47.138

47.331

48.280

47.138

47.331

Lasten

504

754

1.004

Baten

-250

-500

-754

-1.004

-1.254

-1.504

53.043

51.760

51.690

51.440

0.5 Treasury

Totaal 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen

0.62 OZB nietwoningen

0.64 Belastingen overig

Totaal 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Baten Totaal 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten

Totaal 0.8 Overige baten en lasten Totaal Algemene dekkingsmiddelen

Financiële mutaties in dit programma Bedragen x € 1.000 Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

53.344

52.243

52.173

Mutaties septembercirculaire

-300

-483

Saldo mutaties

-300

-483

Saldo Kadernota

53.044

51.760

51.690

Omschrijving Gerapporteerd saldo Primitieve Begroting 2026

Reservemutaties Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

124

1.718

1.193

618

1.594

1.069

494

0.10 Reserves Stortingen Onttrekkingen Totaal mutaties reserves

Saldo Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Kadernota 2027

Kadernota 2028

Kadernota 2029

Kadernota 2030

55.457

53.656

53.017

56.737

55.095

54.438

54.688

1.280

1.439

1.421

1.671

Saldo Kadernota Totaal baten Totaal lasten Saldo

Financiële beleidskaders Financiele beleidskaders In de Kadernota presenteren we jaarlijks de financiële beleidskaders. Dit zijn financiële uitgangspunten en richtlijnen voor uitvoering van onze boekhouding en P&C cyclus. Zodra een financieel beleidskader wijzigt zullen we hier in de eerstvolgende Kadernota over rapporteren. Hieronder de financiële kaders: 1. De rekenrente die wordt toegepast voor investeringen is gebaseerd op de gemiddelde omslagrente van onze leningenportefeuille. 2. Budget voor inflatie wordt per Kadernota bepaald. De hoogte is afhankelijk van financiële ruimte en landelijke inflatiecijfers. 3. De raming van de algemene uitkering in de Kadernota is gebaseerd op de septembercirculaire van het jaar ervoor. De raming van de algemene uitkering in de begroting is gebaseerd op de meicirculaire van het lopende jaar. 4. We hanteren een systematiek van constante prijzen voor het opstellen van de begroting. We gaan onderzoeken of we over willen stappen naar een systematiek van lopende prijzen. 5. De berekeningen van afval en riool worden in de begroting gebaseerd op 100% kostendekkendheid. 6. Waar het gaat om vervanging van ziekte, zwangerschaps- en ouderschapsverlof is jaarlijks een budget beschikbaar van € 208.450. Indien dit budget niet toereikend is, stellen we het budget in de 2e bestuursrapportage bij.

De raad heeft in de 2e bestuursrapportage 2014 toestemming gegeven om de uitgaven te doen tot een budget dat gelijk is aan het landelijk gemiddelde verzuimcijfer. 7. Er is een structureel budget voor onvoorzien in de begroting opgenomen van € 20.000. Dit is circa € 1 per inwoner. 8.

Het personeelsbudget wordt verhoogd op basis van de landelijke CAO stijging.

9. Voor het berekenen van de winstneming in het grondbedrijf wordt de POC (Percentage of Completion) methode toegepast. 10. Op het gebied van bestedingsvoorstellen maken we onderscheid in de volgende categorieën: a. Autonome voorstellen: Dit zijn voorstellen die onvermijdelijk zijn. Ze zijn geen keuze. Een voorbeeld is een contractuele verhoging van een meerjarig contract. b. Budgettair neutrale voorstellen: Van deze voorstellen wordt de dekking in een ander budget, reserve of voorziening gevonden. Zodoende heeft het voorstel geen effect op het saldo van de begroting. c. Nieuw beleid: Het betreffen voorstellen die het saldo van de begroting verlagen als gevolg van een bestuurlijke keuze. Zie ook kader 14.

11. Voor bezuinigingsvoorstellen hanteren we de volgende kaders: a. Bij het kiezen van bezuinigingsmaatregelen speelt de onomkeerbaarheid van beleid een belangrijke rol. b. In het prioriteren van nieuw beleid heeft nieuw beleid dat al in gang is gezet hogere prioriteit dan nieuw beleid dat nog moet worden opgestart. c. Bij het bezuinigen van een gemeentelijke taak wordt afgewogen hoe het schrappen van een gemeentelijke taak in de maatschappij kan worden opgevangen. d. We anticiperen niet voor op een oplossing vanuit het Rijk voor de ontstane tekorten als gevolg van het Ravijnjaar. e. We wegen af of we structurele voordelen in de jaarstukken verwerken als een structurele bijstelling in de begroting. f. De verdeling tussen lagere uitgaven en hogere inkomsten bij de bezuinigingen is respectievelijk 2/3 en 1/3. 12. Er is een stelpost voor nieuw beleid ingericht. Hier wordt € 250.000 per jaar aan toegevoegd. De middelen in deze stelpost zijn bedoeld voor de volgende onderwerpen: a. Visie Vledder; b. Integraal huisvestingsplan onderwijs; c. Visie Maatschappelijk Vastgoed; d. Dorpsvisie Darp; e. Woningbouwopgaven. 13. Voor grote investeringen in vastgoed en andere ontwikkelingen die op ons afkomen hanteren we de volgende kaders: a. De afschrijvingstermijn wordt bepaald op basis van onze financiële verordening. b.

De rente die we gebruiken voor het bepalen van de kapitaallasten van in een investering is gelijk aan de omslagrente. Voor 2027 is dit bepaald op 0%. c. Het meerjarenperspectief is gebaseerd op drie boekjaren. d. Bedragen worden overgenomen uit visiedocumenten. De visiedocumenten krijgen financiële kaders mee. e. Inzet van reserves voor grote opgaven gebeurt op basis van de Nota reserves en voorzieningen 2024. f. De stelpost nieuw beleid is gekoppeld aan vijf onderwerpen. Zie ook financieel kader 12. 14. We delen de dekking van nieuwe financiële voorstellen in vier categorieën in: a. Dekking vanuit bestaande middelen. Dan kan het voorstel budgettair neutraal worden verwerkt; b. De onderwerpen genoemd onder financieel kader 12 worden gedekt uit de stelpost nieuw beleid; c. Voor autonome ontwikkelingen zoals de ophoging van de bedragen voor de gemeenschappelijke regelingen en indexatie van contracten is budget beschikbaar in het saldo van de begroting. De hoogte van het saldo van de begroting is een momentopname en afhankelijk van diverse factoren; d. Als het niet in de bovenstaande drie categorieën past worden de voorstellen op een afwegingslijst gezet om daarover een integrale afweging te kunnen maken bij de kadernota. Afhankelijk van de hoeveelheid beschikbare middelen worden de voorstellen toegekend. 31

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Westerveld&id=640f6826-2f98-4258-a510-b632bbc1058a