Jaarstukken 2023
Tekst van het document
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................. 3 Leeswijzer ................................................................................................................... 6 Analyse financieel resultaat 2023 ....................................................................................... 8 Programma 0 Bestuur ................................................................................................... 10 Programma 1 Veiligheid ................................................................................................ 12 Programma 2 Verkeer en vervoer ..................................................................................... 16 Programma 3 Economie ................................................................................................ 19 Programma 4 Onderwijs ................................................................................................ 25 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ............................................................................ 28 Programma 6 Sociaal domein ......................................................................................... 33 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ...........................................................................
43 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing............................ 48 Overige programma onderdelen ...................................................................................... 52 Overhead .................................................................................................................. 52 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................... 55 Paragrafen ................................................................................................................ 60 Paragraaf A Lokale heffingen .......................................................................................... 60 Paragraaf B Weerstandvermogen en risicobeheersing ............................................................ 69 Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................... 78 Paragraaf D Financiering ............................................................................................... 88 Paragraaf E Bedrijfsvoering ............................................................................................ 94 Paragraaf F Verbonden partijen .....................................................................................
101 Paragraaf G Grondbeleid ............................................................................................. 120 Deel B: Jaarrekening .................................................................................................. 124 B.1. Balans per 31 december ........................................................................................ 124 B.2. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023 ......................................... 127 B.3. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................ 130 Inleiding grondslagen ................................................................................................. 130 B.3.1. Algemene grondslagen voor waardering ................................................................... 130 B.3.2. Algemene grondslagen voor resultaatbepaling ........................................................... 133 B.3.3. Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording ...................................... 134 B.4. Toelichting op de balans per 31 december .................................................................. 135 B.4.1. Vaste activa ..................................................................................................... 135 B.4.2.
Vlottende activa ................................................................................................ 140 B.4.3. Vaste passiva................................................................................................... 142 B.4.4. Vlottende passiva .............................................................................................. 146 B.4.5. Waarborgsommen en garanties ............................................................................. 147 B.4.6. Niet in de balans opgenomen verplichtingen .............................................................. 148 B.4.7. EMU-saldo ...................................................................................................... 149 B.5. Toelichting op overzicht van baten en lasten ................................................................ 150 B.5.1. Toelichting op overzicht van baten en lasten .............................................................. 150 B.5.2. Overzicht mutaties reserves ................................................................................. 151 B.5.3. Incidentele baten en lasten ................................................................................... 153 B.5.4. Verantwoording Wet Normering Topinkomens (WNT)................................................... 157 B.5.5.
Analyse begrotingsrechtmatigheid .......................................................................... 159 B.6. Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................. 161 Deel C: Bijlagen ........................................................................................................ 162 Bijlage 1: Overzicht taakvelden ...................................................................................... 162 Bijlage 2: Investeringsoverzicht 2023 ............................................................................... 166 Bijlage 3: SiSa verantwoordingsinformatie 2023 ................................................................. 169 Vaststellingsblad ....................................................................................................... 186 3
Deel A: Jaarverslag
4
Voorwoord Voor u ligt de jaarrekening 2023. Als kleine gemeente zijn we trots dat we nog kunnen voldoen aan de opgaven van het Rijk en aan de door ons gestelde doelen. Qua financiën zijn we verheugd dat we het jaar met een positief resultaat hebben afgesloten. De tweede bestuursrapportage 2023 liet een ander beeld zien, maar door diverse onvoorziene meevallers op het gebied van grondexploitaties, opvang Oekraïners en de algemene uitkering kunnen we het jaar toch positief afsluiten. We stellen voor om een aantal bedragen in bestemmingsreserves te storten, omdat onze verwachting is dat we deze middelen op termijn weer goed kunnen inzetten voor de verschillende opgaven. Kijken we naar de doelstellingen en acties uit het bestuursprogramma dan zien we dat veel onderdelen in afronding zijn of inmiddels zijn afgerond. Dit past bij het beeld van de mid-term review die het college onlangs heeft opgesteld. In dit voorwoord noemen we een aantal resultaten uit 2023: We hebben de Maatschappelijke Visie Sociaal Domein ‘Een gezonde, zelfredzame en participerende ‘Westervelder’ vastgesteld. De visie is een richtlijn waar gemeente Westerveld naartoe wil en zich voor in wil zetten. Passend bij onze uitnodigende houding en onze doelstelling om doelgroepen te betrekken bij beleid, hebben we de participatieverordening vastgesteld.
In de participatieverordening staan afspraken hoe het college en de gemeenteraad van Westerveld omgaan met inspraak, inwoners- en overheidsparticipatie en uitdaagrecht. Ook hebben we, vanuit de Regio Deal Regio Zwolle, ingezet op de actielijnen ‘Duurzame groei toerisme in Westerveld' en ‘Circulair Produceren en Consumeren in Westerveld’. Met de bijdrage van de Regio Deal hebben we als gemeente een versnelling kunnen maken en organisaties in onze gemeente financieel kunnen ondersteunen op deze gebieden. Om een gezonde omgeving voor alle inwoners met goed onderhouden en betaalbare voorzieningen te creëren, zijn we met de voorbereidingen gestart voor het toekomstbestendig maken van sportpark Havelte. Ook is het vrijgekomen sportterrein op sportpark de Meerkamp aangewezen voor woningbouw. Verder hebben we het Integraal Veiligheidsplan vastgesteld. Bij de uitvoering hiervan richten we ons op een viertal prioriteiten: het verminderen van ondermijnende factoren, het terugdringen van sociale overlast, het (beter) in beeld krijgen van digitale criminaliteit en de samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter organiseren. In de komende jaren blijven we ons inzetten op diverse grote opgaven zoals woningbouw, opvang Oekraïners en statushouders en het ontwikkelen van ons maatschappelijk vastgoed.
Ondanks een positief jaarrekening resultaat zien we in de verschillenanalyse vooral incidentele voordelen terug. In de komende jaren ziet de financiële positie er minder rooskleurig uit, zoals blijkt uit onze Kadernota 2025. Dit betekent dat we kritisch moeten blijven op de uitvoerbaarheid van de taken die het Rijk ons geeft. Tevens betekent het dat we goede afwegingen en keuzes moeten maken in het nieuw beleid. College van burgemeester en wethouders
5
Leeswijzer Inleiding Deze jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag omvat de inhoudelijke verantwoording, de jaarrekening omvat de financiële verantwoording. De jaarstukken zijn opgesteld in overeenstemming met de grondslagen van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) en zijn gecontroleerd door Eshuis Accountants. Deel A: Jaarverslag Dit deel start met de bestuurlijke samenvatting, waarin het resultaat over 2023 op hoofdlijnen wordt verklaard. Deel A - 1: Programmaverantwoording De programmaverantwoording bestaat uit de negen programma’s van de gemeente gevolgd door een overzicht van de kosten van overhead en de algemene dekkingsmiddelen. Per programma wordt aangegeven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost. Bij het onderdeel ‘wat hebben we bereikt’ staat een toelichting die ingaat op de visie uit de begroting van dat betreffende programma, daarnaast worden de beleidsindicatoren vermeld. De beleidsindicatoren hebben 31 december 2023 als peildatum en zijn terug te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl. Bij het onderdeel ‘wat hebben we daarvoor gedaan’ worden de doelen uit de begroting en de geboekte voortgang in het jaar 2023 weergegeven.
Van de acties (wat gaan we daarvoor doen) wordt ten behoeve van een snelle interpretatie van de voortgang een verkeerslichtenrapportage toegepast. Aan de hand van de volgende kleuren kan de voortgang of het resultaat worden afgelezen. In deze jaarstukken is in samenwerking met de Auditcommissie uitvoering gegeven aan de motie Duisenberg. Activiteit is reeds binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd. Er is actie ondernomen, echter is de doelstelling nog niet behaald. Activiteit wordt niet behaald en er is nog geen actie ondernomen. De kleur groen kan als status ook toegekend worden aan beleid dat overgegaan is naar bestaand beleid. In die gevallen is de actie soms nog niet afgerond, maar de initiële actie wel. Bij het onderdeel ‘wat heeft het gekost’ staat het financieel overzicht van alle producten die in 2023 zijn gerealiseerd. Verschillen tussen de ‘raming 2023 na wijziging’ en de ‘realisatie 2023’ groter dan € 50.000 worden op taakveldniveau voorzien van een toelichting. Geringe afrondingsverschillen kunnen zich voordoen, omdat bedragen worden afgerond op 1.000-tallen en het kan voorkomen dat de som van de toegelichte bedragen iets hoger of lager uitvalt dan het te verklaren bedrag. Vervolgens wordt per investering aangegeven hoeveel geld er is uitgegeven en wordt de uitgave toegelicht.
Wanneer een project in 2023 is afgerond en het bijbehorende actief in gebruik is genomen, dan worden de kapitaallasten vanaf 2024 ten laste van het exploitatieresultaat gebracht. Van de investeringen die in 2023 niet zijn afgerond, wordt het krediet overgeheveld naar 2024. Als de werkelijke kosten lager zijn dan het verstrekte krediet, dan komt het restantkrediet te vervallen. Afwijkingen op de kredieten groter dan 10% of € 50.000 worden toegelicht.
6
Deel A - 2: Paragrafen De paragrafen bevatten een dwarsdoorsnede van alle programma's van het jaarverslag, waarbij wordt ingegaan op de relevante beleids- en beheeraspecten. De paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Al onze paragrafen zijn voorgeschreven door het BBV. Deel B: Jaarrekening Dit hoofdstuk bevat de jaarrekening 2023 en bestaat uit de balans per 31 december 2023 en het overzicht van baten en lasten over het verslagjaar. In de toelichtingen zijn de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten opgenomen. Deel C: Bijlagen In het laatste hoofdstuk zijn de verplichte bijlagen opgenomen. Dit deel bevat het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld, de Single information Single audit (hierna: SiSa) en de controleverklaring van de (onafhankelijke) accountant. De jaarstukken worden afgesloten met het Vaststellingsblad.
7
Analyse financieel resultaat 2023 Verklaring financieel resultaat op hoofdlijnen Verklaring saldo Jaarstukken 2023 op hoofdlijnen Saldo 2e bestuursrapportage 2023 (overhevelingen zijn per saldo neutraal)
€ -1.394.000
Saldo jaarstukken 2023
€ 3.570.000
Te verklaren saldo
€ 4.964.000
Grondexploitaties
€ 1.198.000
Bijdrage opvang Oekraïners
€ 1.660.000
Gemeentefonds
€ 1.486.000
Toeristenbelasting
€ 305.000
Overige voor- en nadelen op baten en lasten
€ 315.000
Verklaard saldo
€ 4.964.000
Toelichting bij verklaring op hoofdlijnen: Tussen de bestuursrapportage en de jaarstukken zit iets minder dan € 5 miljoen verschil. Dat is op hoofdlijn te verklaren door vier oorzaken die bij de bestuursrapportage nog niet bekend waren. 1. De grondexploitaties. Daarvan wordt aan het einde van het jaar de balans opgemaakt, winsten genomen en de voorziening aangepast. Dat geeft een resultaat van bijna 1,2 miljoen. Voorgesteld wordt om dat in een nieuw te vormen reserve te storten in het kader van de woningbouwopgaven in de toekomst. 2. De gelden voor Oekraïne zijn aan het einde van het jaar verantwoord via de SiSa-bijlage. Dat levert een voordeel op van 1,7 miljoen euro. Voorgesteld wordt om dat toe te voegen aan de reserve maatschappelijk breed om in te kunnen zetten voor het Sociaal Domein. 3. De hogere bijdrage voor het gemeentefonds komt door de september- en decembercirculaire die niet verwerkt is in de bestuursrapportage. Er is aan de raad een memo verzonden over de septembercirculaire. In de decembercirculaire zit een bedrag in voor de energietoeslag, gebiedsgerichte aanpak en de omgevingswet. Aangezien die kosten gemaakt worden in 2024, stellen we voor het hele bedrag in de reserve overhevelingen te storten zodat we de gelden kunnen gebruiken in 2024. 4.
Op basis van de twee kohieren toeristenbelasting die in 2024 opgelegd gaan worden is er een voordeel van € 305.000 ten opzichte van de laatst bijgestelde begroting. De overige verschillen die bestaan uit vele voor- en nadelen aan zowel de baten- als de lastenkant bestaat € 315.000. 8
Resultaatbestemming Het resultaat wordt als volgt bestemd: Saldo Jaarstukken 2023
€ 3.570.000
Te storten in een nieuw te vormen reserve woningbouwopgaven
€ 1.198.000
Te storten in de reserve maatschappelijk welzijn breed
€ 1.660.000
Te storten in de overhevelingsreserve
€ 1.486.000
Te onttrekken aan de algemene reserve
€ - 774.000
Saldo
€ 3.570.000
9
Programma 0 Bestuur Taakvelden 1. Bestuur 2. Burgerzaken 3. Beheer overige gebouwen en gronden Algemene doelstelling programma Wij geven ruimte en vertrouwen aan onze samenleving en geloven in de kracht, kennis en kunde van onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. We geven inwoners en ondernemers op het juiste moment invloed op besluiten en vergroten daardoor het draagvlak. Wat wilden we bereiken? 0.1 Inwoners meer betrekken bij politieke besluitvormingsproces. Het betrekken van inwoners begint bij een benaderbare houding van college en raad voor inwoners, bedrijven, dorpsraden en belangengroepen. Daarnaast willen we jongeren betrekken bij de ontwikkeling van plannen die hun toekomst betreffen door het voorstelbaar te maken en het gesprek aan te gaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 0.1.1 Betrokkenheid besluitvormingsproces Omschrijving De gemeenteraad stelt de Participatieverordening vast, waarin participatiebeleid is geborgd. De Participatieverordening in het kader van de Omgevingswet wordt onderdeel van het genoemde participatiebeleid. Status
% voortgang 100% Toelichting De Participatieverordening is op 27 juni 2023 door de raad vastgesteld.
10
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil JR 2023
0.1 Bestuur Lasten Baten Totaal 0.1 Bestuur
1.321
1.639
1.747
1.711
-36
2
0
0
0
0
-1.318
-1.639
-1.747
-1.711
36
440
463
463
480
17
0.2 Burgerzaken Lasten Baten
235
283
283
225
-58
Totaal 0.2 Burgerzaken
-205
-180
-180
-255
-75
Lasten
283
131
141
152
11
Baten
139
71
104
119
14
Totaal 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-144
-60
-37
-33
4
Totaal programma 0
-1.668
-1.880
-1.964
-1.999
-36
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Toelichting afwijkingen op taakveld groter dan € 50.000 Taakveld 0.1 Bestuur De afwijking bestaat enerzijds uit een verhoging van de voorziening voormalig bestuurders van € 48.000 door de jaarlijkse bijstelling op basis van berekeningen door een externe partij. De verhoging komt voornamelijk door de rentetoerekening. Anderzijds is er een voordeel op verzekeringen van € 75.000. De kosten voor verzekeringen zijn elders in de jaarrekening hoger dan begroot. Taakveld 0.2 Burgerzaken Er zijn twee keer verkiezingen in 2023 geweest terwijl er maar voor een verkiezing compensatie is geweest vanuit het Rijk, dat levert een nadeel van € 17.000 op. Daarnaast zijn de baten voor reisdocumenten lager dan begroot omdat er minder aanvragen zijn geweest. De rijbewijzen kunnen nu ook digitaal worden aangevraagd bij het RDW waardoor de baat voor de gemeente lager uitvalt. Wat betreft de baten levert dat een nadeel van € 58.000 op. Voor het overige betreft het kleine verschillen.
11
Programma 1 Veiligheid Taakvelden 1. Crisisbeheersing en Brandweer 2. Openbare orde en Veiligheid Algemene doelstelling programma Een veilige leefomgeving voor iedereen Een veilige leefomgeving voor iedereen komt tot uiting in vele vormen. Als het gaat om veiligheid en ondermijnende criminaliteit komen we tot een regionale integrale aanpak in ZuidwestDrenthe. We zien hier ook raakvlakken met de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) en de werkzaamheden binnen het Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Door maximaal informatie te delen binnen de wettelijk gestelde kaders denken wij veel problemen te voorkomen. Wij zijn zelf verantwoordelijk voor een goede toepassing van de Wet Bibob. De mobiele bereikbaarheid binnen onze gemeente is van belang voor de algemene veiligheid van onze inwoners en bezoekers. Wij streven naar een dekkend mobiel netwerk. Wat wilden we bereiken? 1.1 Het terugdringen van ondermijnende criminaliteit binnen de gemeente Westerveld. We willen een effectieve toepassing van de Wet Bibob in onze gemeente. In Zuidwest Drents verband zetten we in op weerbaarheid en bewustwording van ondermijnende activiteiten. Hierbij worden drie thema's geduid: jonge aanwas, cybercrime en veilig buitengebied.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 1.1.1 Opstellen en vaststellen Bibob beleid Omschrijving In 2023 wordt het beleid vastgesteld en zijn we operationeel met de toepassing van de wet Bibob. Status
% voortgang 100% Toelichting In juli 2023 is beleid hierop vastgesteld door het college en aan de raad ter kennisname aangeboden. Wat wilden we bereiken? 1.2 Een sluitende aanpak realiseren op het gebied van woonoverlast. Door middel van beleidsregels vast te stellen en uitvoering te geven aan deze regels willen we woonoverlast aanpakken. Hierbij werken we samen met Welzijn Mensenwerk, handhaving, politie, sociaal team en woningbouwcorporaties. 12
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 1.2.1 Integraal veiligheidsplan Omschrijving Een lokaal sluitende aanpak te realiseren op het gebied van woonoverlast. We organiseren een thema-avond op het gebied van veiligheid voor de gemeenteraad. Status
% voortgang 100% Toelichting Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2027 is op 30 mei 2023 door de raad vastgesteld. Ind 1.001 Verwijzingen Halt Omschrijving Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. De data over het jaar 2023 is nog niet bekend. Bron: Stichting Halt Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
9,00
10,00
7,00
6,00
5,00
Westerveld
6,00
9,00
7,00
12,00
10,00
Ind 1.002 Geweldsmisdrijven Omschrijving Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.) Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
4,20
3,70
3,40
3,70
3,30
Westerveld
2,80
3,60
2,90
2,30
2,00
13
Ind 1.003 Diefstallen uit woning Omschrijving Het aantal diefstallen uit woningen per 1000 inwoners. Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
2,00
1,70
1,10
1,50
1,10
Westerveld
2,60
1,50
1,60
1,50
1,00
Ind 1.004 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Omschrijving Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
5,20
5,90
5,90
5,70
5,30
Westerveld
2,80
2,80
2,90
2,50
2,80
Ind 1.005 Winkeldiefstallen Omschrijving Dit betreft het aantal winkeldiefstallen per 1000 inwoners. Bron: CBS - geregistreerde diefstallen Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
1,40
1,30
1,00
1,40
1,70
Westerveld
0,00
0,30
0,00
0,00
0,30
14
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil JR 2023
1.1 Crisisbeheersing en brandweer Lasten
1.291
1.348
1.399
1.403
4
Baten
4
4
4
3
-1
-1.286
-1.344
-1.394
-1.400
-5
Lasten
293
319
319
314
-6
Baten
9
11
11
11
0
Totaal 1.2 Openbare orde en veiligheid
-284
-308
-308
-303
6
Totaal programma 1
-1.570
-1.652
-1.703
-1.703
0
Totaal 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
Toelichting afwijkingen per taakveld groter dan € 50.000 Geen afwijkingen groter dan € 50.000. Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Veiligheidsregio Drenthe (VRD) willen wij een zo groot mogelijke bijdrage leveren aan een veilig Westerveld. Of het nu om brand, infectieziekte of crisis gaat: we proberen zoveel mogelijk incidenten, slachtoffers en schade te voorkomen. En doet zich een incident voor, dan proberen we de schade en onrust zoveel mogelijk te beperken. De Veiligheidsregio Drenthe is actief op het gebied van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing en vervult een belangrijke rol als netwerkpartner in het veiligheidsnetwerk van Drenthe. De daarvoor in rekening gebrachte kosten zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Verbonden partijen
Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil JR 2023
6810101 ProactiePreparatie
-1.218
-1.267
-1.318
-1.325
-7
Totaal
-1.218
-1.267
-1.318
-1.325
-7
15
Programma 2 Verkeer en vervoer Taakvelden 1. Verkeer en vervoer 2. Parkeren 3. Recreatieve Havens 4. Economische Havens en waterwegen 5. Openbaar vervoer Algemene doelstelling programma De openbare ruimte is aantrekkelijk en veilig We geven uitvoering aan het project BrinQ, waar mogelijk samen met inwoners en andere betrokkenen. Dit doen wij inmiddels alweer meer dan vier jaar. Wij gaan daarom deze collegeperiode dit beleid evalueren, met specifiek de aandacht voor budgettering van de gestelde doelen (voldoende budget openbare ruimte). Ook zetten we in op onderhoud tot het noodzakelijke niveau en een duidelijke prioritering van onderhoud van het wegennetwerk. De uitvoering van het bomenbeleid en de bestrijding van de eikenprocessierups vallen tevens onder BrinQ en wegen mee in het geheel. De gemeente Westerveld is voor toeristen en recreanten een aantrekkelijke bestemming vanwege de mooie natuur, de prachtige dorpen en de recreatieve voorzieningen. Wij streven naar een goede kwaliteit van onze fiets- en wandelinfrastructuur. We verbeteren het fiets- en wandelpadennetwerk daar waar het kan en binnen het budget past. Wat wilden we bereiken? 2.1 Aantrekkelijke openbare ruimte We willen een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 2.1.1 Ruimtelijk actieplan Havelte Omschrijving Uitvoering geven aan het ruimtelijk actieplan Havelte (deelproject Molenweg). Deelproject Molenweg wordt in 2023 afgerond. Status
% voortgang 50% Toelichting Het project is aanbesteed. Volgens planning zal de aannemer starten in het tweede kwartaal 2024. Oplevering is eind 2024.
16
Actie 2.1.2 Actieplan Fiets Omschrijving Uitvoeren van het actieplan fiets en onderzoek naar parkeerknelpunten en voorzieningen (recreatie en inwoners). Actieplan fiets wordt in het tweede kwartaal van 2023 ter besluitvorming aangeboden. Status
% voortgang 75% Toelichting De Fietsnota is in april 2024 aangeboden aan de gemeenteraad ter vaststelling. Wat wilden we bereiken? 2.2 Aantrekkelijke en veilige leefomgeving We willen vanuit het visiedocument BrinQ de komende jaren de openbare ruimte inrichten en beheren, zodat er sprake is van een aantrekkelijk leefbare en veilige leefomgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 2.2.1 Herinrichting ’t Olde Schoolplein Diever Omschrijving De herinrichting van de voormalige locatie Dingspilhuus is een onderdeel van het Brinkenplan "Diever op dreef". In 2023 wordt de herinrichting van locatie Dingspilhuus afgerond. Status
% voortgang 75% Toelichting De herinrichting van de voormalige locatie Dingspilhuus is een onderdeel van het Brinkenplan "Diever op dreef". In september 2023 is het civieltechnische gedeelte van het project voltooid. De aanplanting van het groen zal in 2024 plaatsvinden.
17
Actie 2.2.2 Evalueren BrinQ Omschrijving In 2023 wordt BrinQ geëvalueerd. Hieruit voortvloeiend wordt de Knoppennotitie 2.0 aangeboden. Status
% voortgang 0% Toelichting De Knoppennotitie 2.0, op basis van de evaluatie BrinQ wordt in 2024 gevormd en in het eerste kwartaal van 2025 aangeboden aan de raad. Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging
3.594
4.915
4.621
Realisatie 2023 Verschil JR 2023
2.1 Verkeer en vervoer Lasten Baten
4.598
-23
368
314
77
113
36
Totaal 2.1 Verkeer en vervoer
-3.227
-4.601
-4.544
-4.485
59
Totaal programma 2
-3.227
-4.601
-4.544
-4.485
59
Toelichting op taakveld bij afwijkingen groter van € 50.000 Er is voor openbare verlichting € 79.000 minder aan elektrakosten betaald in 2023. Voor het overige betreft het kleine verschillen.
18
Programma 3 Economie Taakvelden 1. Economische ontwikkeling 2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3. Bedrijfsloket en regelingen 4. Economische promotie Algemene doelstelling programma Een goed ondernemersklimaat Wij zijn trots op onze ondernemers en willen dit laten zien door daar waar het kan meer ruimte te bieden voor ondernemerschap en regelmatig in gesprek te zijn met onze ondernemers en het Ondernemersfonds. Om de gemeente Westerveld vitaal en leefbaar te houden, is het noodzakelijk om duurzame bedrijvigheid en onze agrarische identiteit herkenbaar te houden. Wij streven daarbij naar evenwicht tussen landbouw, wonen, economie en natuur. Wat wilden we bereiken? 3.1 Wij willen het onderscheidend vermogen van de gemeente versterken op het gebied van toerisme en recreatie.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 3.1.1 Versterken onderscheidend vermogen Omschrijving Binnen de Regio Deal Zwolle geven wij uitvoering aan actielijn 3 ‘een evenwichtige groei van stad en platteland’. 2023 is het laatste projectjaar van de RegioDeal regio Zwolle, waarbij we nieuwe beleefconcepten realiseren in Diever. Verder werken we aan kwaliteitsverbetering van dag- en verblijfsrecreatie. De inzet van de toeristisch regisseur wordt gecontinueerd. Daarnaast worden projecten voortgezet, geëvalueerd of doorontwikkeld. Voor 2023 staan de volgende projecten op het programma: • 2 trainingen organiseren op het gebied van gastheerschap; • 2 ondernemersbijeenkomsten organiseren; • Met de ondernemersvereniging Diever en Village of Shakespeare een nieuwe thematische wandelroute ontwikkelen en bijeenkomst met ondernemers organiseren om ‘Shakespeare’ gezamenlijk uit te dragen; • Nieuw beleefconcept bij het dorpshuis in Wilhelminaoord realiseren. Status
% voortgang 100% Toelichting • De trainingen/gebiedssafari's op het gebied van gastheerschap voor ondernemers en vrijwilligers zijn uitgevoerd. Er is een bustour (gebiedssafari) georganiseerd langs bedrijven die actief zijn om de Drentse streekproducten te gebruiken en promoten. 19
• •
•
In Dwingeloo is een ondernemersbijeenkomst georganiseerd over het thema ‘Beleef de ruimte’ en in Frederiksoord zijn ondernemers geïnformeerd over nieuwe ontwikkelingen, beleefconcepten en de marketing en communicatie van de Koloniën van Weldadigheid. Met de ondernemersvereniging Diever is een plan ontwikkeld om de toeristische productontwikkeling in Diever enerzijds te versterken (kwaliteitsverbetering bestaande evenementen) er zijn ondernemersbijeenkomsten georganiseerd en er is budget beschikbaar gesteld om een nieuwe audio wandelroute te ontwikkelen (uitvoering 2024). Dorpsbelang Diever heeft een bijdrage ontvangen voor het ontwikkelen van een vijftal dorpsommetjes in Diever. Het nieuwe beleefconcept (herinrichting dorpsplein en tentoonstelling met het verhaal van Kolonie IV) bij het dorpsplein in Wilhelminaoord is uitgevoerd. Ook is een bijdrage geleverd aan de dag recreatieve invulling van het Planedome/Huis van Drenthe. De Open Science Hub en het Toerist Info Punt zijn verplaatst van de Brink naar het Huis van Drenthe. Tevens is daar nu een verhuurpunt van fietsen en komt er (in 2024) een verkooppunt van streekproducten.
Actie 3.1.2 Transformatie Park Hesselte Omschrijving Het programma bestaat uit drie pijlers te weten; excelleren, vitaliseren en transformeren. In 2023 starten we met het transformeren van twee vakantieparken. Status
% voortgang 100% Toelichting In 2023 is park Nieuwlande in Wapse definitief getransformeerd van recreatie- naar woonbestemming. Op park Hesselte zat aan het eind van 2023 het transformatieproces in fase 2. In deze fase wordt een streefbeeld gemaakt. De twee andere parken zijn aan de hand van de Quick Scan als niet kansrijk voor transformatie beoordeeld. Het college heeft besloten om deze dan ook niet te transformeren. Actie 3.1.3 Nationale Parken Nieuwe Stijl Omschrijving De landschapsvisie wordt opgesteld en voorgelegd aan de gemeenteraad. De landschapsvisie wordt in 2023 ter besluitvorming aangeboden. Status
% voortgang 0%
20
Toelichting Het opstellen van de landschapsvisie is stopgezet door de stuurgroep. Dit is ter kennisname aan de raad voorgelegd. De stuurgroep gaat een ambitiedocument opstellen gebruik makend van elementen uit de concept landschapsvisie. We houden de gemeenteraad hiervan op de hoogte. Wat wilden we bereiken? 3.2 Goed economisch klimaat Wij willen een goed economisch klimaat stimuleren voor inwoners en ondernemers binnen onze gemeente. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 3.2.1 Regio Deal Regio Zwolle Omschrijving Binnen de Regio Deal Zwolle geven we uitvoering aan actielijn 1 ‘de economische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het MKB’. Specifiek voor 2023 verwachten we: • Deelname aan de transitie expeditie NICE|TREX • Begeleiding van 2 start-ups en 1 scale-up (succesvolle en groeiende start-up) • Uitvoer van 3 leer- en ervaringstrajecten gericht op consumenten bewustzijn Status
% voortgang 100% Toelichting De acties zoals benoemd in de begroting 2023 zijn gerealiseerd: • Aan de expeditie hebben acht projecten deelgenomen. Ondernemers, inwoners, en gemeente hebben stappen gezet in de transitie naar een circulaire economie. De projecten waren gericht op circulair bouwen, lokaal voedsel en een grondstoffendepot. • Daarnaast is begeleiding geboden bij het opzetten en doorontwikkelen van een paar circulaire businessmodellen waarin grondstoffen/afval de basis vormen voor een nieuw product. • Meerdere activiteiten hebben bijdragen aan het vergroten van (consumenten)bewustzijn in wat helpt en/of belemmert in het meer circulair werken en leven. In het najaar van 2023 is door Regio Zwolle en het Rijk afgesproken om de uitvoeringstijd te verlengen tot en met 2025 om de lopende programma’s meer ruimte te bieden om de uitvoering af te maken.
21
Actie 3.2.2 Onderzoek naar de mogelijkheden van een wederkerend investeringsfonds voor de transitie naar een circulaire economie Omschrijving Het onderzoeken van de mogelijkheden om een wederkerend fonds in te stellen voor ondernemers die hun bedrijven duurzaam, circulair en klimaatneutraal willen maken. In 2023 wordt gestart met een onderzoek naar de inzet van dit instrument. Status
% voortgang 25% Toelichting In 2023 is er gestart met het onderzoek. Dat loopt door in 2024. Ind 3.001 Vestigingen (van bedrijven) Omschrijving Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Bron: LISA Gebied
2021
2022
Drenthe
152,20
166,00
Westerveld
211,40
226,60
Ind 3.002 Functiemenging Omschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Bron: CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research Gebied
2021
2022
Drenthe
50,10%
51,00%
Westerveld
52,90%
53,30%
22
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil JR 2023
3.1 Economische ontwikkeling Lasten
447
436
599
479
-120
Baten
26
0
164
-2
-165
-421
-436
-435
-481
-46
Lasten
9
0
319
389
70
Baten
0
0
288
296
9
Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-9
0
-31
-93
-62
Lasten
51
69
73
74
1
Baten
15
14
14
12
-2
Totaal 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-36
-55
-59
-61
-3
Lasten
1.061
1.265
1.573
1.261
-312
Baten
2.092
2.195
2.375
2.428
53
Totaal 3.4 Economische promotie
1.030
930
802
1.167
365
564
439
277
532
255
Totaal 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
3.4 Economische promotie
Totaal programma 3
Toelichting afwijkingen op taakveld groter dan € 50.000 Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Er zijn voor het vakantiepark Hesselte meer kosten gemaakt voor het beheer van het park en hogere kosten van de energievoorziening door sterk verhoogde tarieven. In totaal een nadeel van € 62.000. Taakveld 3.4 Economische promotie Wat betreft de regiodeal onderdeel toerisme is er een voordeel van 239.000 door lagere kosten en een nadeel van lagere baten van € 251.000. Per saldo bijna neutraal. De toeristenbelasting is 305.000 hoger dan begroot door de oplegging van de belasting over 2022. De subsidie aan STPW is eind december 2023 ingediend waardoor de lasten in 2024 zullen gaan vallen. Het betreft een voordeel van € 50.000. Voor het overige betreft het kleine verschillen.
23
Betrokkenheid Verbonden partijen Samen met Recreatieschap Drenthe worden activiteiten ontplooid met als doel versterking van het recreatief-toeristisch beleid en de infrastructuur in Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. De gemeentelijke bijdrage is als volgt: Bedragen x €1.000 Kosten Realisatie 2022 verbonden partijen
Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Verschil JR 2023
6830402 Toerisme en Recreatie
-90
-91
-91
-95
-4
Totaal
-90
-91
-91
-95
-4
24
Programma 4 Onderwijs Taakvelden 1. Openbaar basisonderwijs 2. Onderwijshuisvesting 3. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Algemene doelstelling programma Gelijke kansen in onderwijs, kinderopvang en naschools aanbod Onderwijs is de bouwsteen voor ieders toekomst. Wij hebben als doel om de kansengelijkheid voor onze inwoners te vergroten; kans op succes op school - kans op doorstroming - kans op diplomering - kans op een waardevolle baan (welvaart) - kans op een gelukkig leven (welzijn). Wat wilden we bereiken? 4.1
Een leefomgeving creëren die beweging stimuleert en zintuigen ontwikkelt
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 4.1.1 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Omschrijving In de komende periode stellen we een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op voor het onderwijs inclusief de kinderopvang. Groene schoolpleinen kunnen dienen als buitenlokaal, en vooral ook als een rijke speel- en leeromgeving die beweging stimuleert en alle zintuigen prikkelt. Het IHP wordt in 2023 ter besluitvorming aangeboden. Status
% voortgang 25% Toelichting De startnotitie is vastgesteld. Voor de uitvoering is een projectleider aangesteld en wordt een leerlingprognose uitgevoerd. De verwachting is dat het IHP in 2024 wordt vastgesteld.
25
Ind 4.001 Absoluut verzuim Omschrijving Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'. Bron: DUO / Ingrado Gebied
2019
2020
2021
2022
Drenthe
0,70
1,20
0,00
2,90
Westerveld
0,00
2,90
0,00
8,10
Ind 4.002 Relatief verzuim Omschrijving Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'. Bron: DUO/Ingrado Gebied
2019
2020
2021
2022
Drenthe
21,00
0,00
19,00
23,00
Westerveld
12,00
0,00
11,00
14,00
Ind 4.003 Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie) Omschrijving Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'. Bron: DUO/Ingrado Gebied
2018
2019
2020
2021
2023
Drenthe
0,02%
0,02%
0,02%
0,02%
2,50%
Westerveld
0,01%
0,02%
0,02%
0,01%
2,00%
26
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil JR 2023
4.1 Openbaar basisonderwijs Lasten
24
16
16
16
0
Totaal 4.1 Openbaar basisonderwijs
-24
-16
-16
-16
0
769
698
793
814
21
4.2 Onderwijshuisvesting Lasten Baten Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting
75
63
63
66
2
-694
-635
-730
-749
-19
926
706
890
827
-63
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten Baten
289
131
192
234
41
Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-637
-575
-698
-593
105
Totaal programma 4
-1.355
-1.225
-1.444
-1.358
86
Toelichting afwijkingen op taakveld groter dan € 50.000 Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Op de lasten betreft het een voordeel op kinderopvang van € 48.000. Op de baten betreft het een voordeel op volwasseneducatie van € 38.000 door meer ontvangen subsidies. Voor het overige betreft het kleine verschillen.
27
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Taakvelden 1. Sportbeleid en activering 2. Sportaccommodaties 3. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 4. Musea 5. Cultureel erfgoed 6. Media 7. Openbaar groen en (openlucht)recreatie Algemene doelstelling programma Een gezonde omgeving voor alle inwoners Sport In ons Sport- en preventieakkoord ‘Een gezond en sportief Westerveld’ ligt de focus op het opgroeien in een gezonde omgeving en een leven lang kunnen sporten en bewegen. Toerisme en Recreatie De gemeente Westerveld is een toeristische, recreatieve gemeente gelegen te midden van prachtige natuurgebieden. De monumenten en het erfgoed, de vele (culturele) evenementen, de Nationale Parken en UNESCO Werelderfgoed de Koloniën van Weldadigheid trekken jaarlijks vele bezoekers naar onze mooie gemeente. Cultuur en erfgoed Ons rijk cultureel aanbod moet voor iedereen toegankelijk zijn. Wat wilden we bereiken? 5.1 Gezonde leefstijl jongeren Meer jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar houden er een gezondere leefstijl op na door (meer) te bewegen, te sporten en minder tot geen consumptie op gebied van roken en alcohol. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 5.1.1 Uitvoeren projecten EETteam en Rookvrije generatie Omschrijving Eind 2023 zijn twee sportverenigingen rookvrij. Status
% voortgang 100%
28
Toelichting Eind 2023 zijn drie sportverenigingen rookvrij. Te weten: 1. Voetbalvereniging Old Forward (Wilhelminaoord) 2. Tennisvereniging Diever 3. Havelter Tennisclub Wat wilden we bereiken? 5.2 Beschermen status van werelderfgoed Door het behalen van de werelderfgoedstatus aan de Koloniën van Weldadigheid, in overleg met onze stakeholders en de provincie Drenthe uitvoering geven aan het managementplan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 5.2.1 Uitvoeren managementplan UNESCO Omschrijving Met de UNESCO-erkenning treedt het UNESCO-managementplan effectief in werking. Eén keer per 6 jaar moeten wij aangeven of en hoe wij de uitzonderlijke waarden van het UNESCO-Werelderfgoed goed beschermen, uitdragen en versterken. Voor ons begint deze periodieke toets in 2023. Status
% voortgang 100% Toelichting We lopen in de pas conform het managementplan UNESCO. Onze eerste tussentijdse (6jaarlijkse) rapportage is door het Werelderfgoedcomité met complimenten voor de zorgvuldige samenstelling goedgekeurd. Over twee jaar zullen we waar nodig het huidige managementplan gaan herijken en waar nodig, actualiseren. Wat wilden we bereiken? 5.3 Aantrekkelijkheid sportlocaties Sportaccommodaties in zowel dorpen als in de openbare ruimte aantrekkelijk, duurzaam, toegankelijk, betaalbaar, veilig, gezond, multifunctioneel en toekomstbestendig houden/maken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 5.3.1 Toekomstbestendigheid buitensport Havelte en sporthal De Spronk uitwerken Omschrijving De toekomstbestendigheid van buitensport Havelte en sporthal De Spronk wordt verder uitgewerkt. Uiterlijk in 2023 worden voor beide locaties voorstellen aan de raad voorgelegd.
29
Status
% voortgang 75% Toelichting Overeenkomst met voetbalvereniging Havelte over realisatie is afgesloten. De vooronderzoeken zijn afgerond. Voor visie maatschappelijke voorzieningen in Vledder is een vervolgopdracht verleend om scenario's uit te werken. Ind 5.001 Niet-sporters Omschrijving Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM Gebied
2022
Drenthe
52,00%
Westerveld
48,70%
30
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil JR 2023
5.1 Sportbeleid en activering Lasten
257
250
300
326
27
Baten
50
0
100
112
13
-207
-250
-200
-214
-14
892
873
932
1.047
115
Totaal 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties Lasten Baten
123
150
150
135
-15
Totaal 5.2 Sportaccommodaties
-769
-723
-782
-912
-130
Lasten
414
270
316
314
-2
Baten
19
0
0
0
0
-395
-270
-316
-314
2
Lasten
17
46
101
109
8
Totaal 5.4 Musea
-17
-46
-101
-109
-8
Lasten
244
225
215
217
2
Baten
0
0
0
27
27
-244
-225
-215
-190
25
Lasten
499
387
518
520
2
Baten
100
0
119
121
2
Totaal 5.6 Media
-399
-387
-399
-399
0
Lasten
1.974
2.171
2.498
2.446
-52
Baten
35
19
19
10
-9
Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-1.939
-2.153
-2.479
-2.436
43
Totaal programma 5
-3.970
-4.054
-4.493
-4.574
-81
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea
5.5 Cultureel erfgoed
Totaal 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
31
Toelichting per taakveld op afwijkingen groter dan € 50.000 Taakveld 5.2 Sportaccommodaties De hogere lasten kunnen grotendeels verklaard worden door drie oorzaken: - hogere onderzoekskosten visie Vledder (€ 17.000); - hogere kosten voor gas en elektra sporthal Dwingeloo (€ 48.000); - hogere kosten schoonmaak en beheer sporthal Dwingeloo door indexatie (€ 10.000). Voor het overige betreft het veel kleine verschillen. Zowel voordelen als nadelen.
32
Programma 6 Sociaal domein Taakvelden 1. Samenkracht en burgerparticipatie 2. Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (in 2022 Wijkteams) 3. Inkomensregelingen 4. Begeleide participatie 5. Arbeidsparticipatie 6. Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 71. Maatwerkdienstverlening 18+ 71a. Hulp bij het huishouden (Wmo) 71b. Begeleiding (Wmo) 71c. Dagbesteding (Wmo) 71d. Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 72. Maatwerkdienstverlening 1872a. Jeugdhulp Begeleiding 72b. Jeugdhulp Behandeling 72c. Jeugdhulp Dagbesteding 72d Jeugdhulp overig zonder verblijf 73a. Jeugdhulp Pleegzorg 73b. Jeugdhulp Gezinsgericht 73c. Jeugdhulp overig met verblijf 74a. Jeugdhulp Behandeling GGZ zonder verblijf 74b. Jeugdhulp crisis LTA/GGZ met verblijf 74c. Jeugdhulp Gesloten plaatsing 81. Geëscaleerde zorg 18+ 81a. Beschermd Wonen (Wmo) 81b. Maatschappelijke- en Vrouwenopvang (Wmo) 82. Geëscaleerde zorg 1882a. Jeugdbescherming 82b. Jeugdreclassering De onderstreepte taakvelden zijn geldig in 2022 en zijn vanaf 2023 uitgesplitst in de daaropvolgende taakvelden. Algemene doelstelling programma Samenhang, verbondenheid en inclusiviteit voor onze inwoners Om de samenhang, de verbondenheid en het welzijn in de gemeente in stand te houden en waar nodig te verbeteren, sluiten we enerzijds aan bij de ondersteunings- en zorgbehoeften van inwoners en zetten we anderzijds in op positieve gezondheid en preventie.
Onder het motto ‘iedereen doet mee’ streven we naar een inclusieve samenleving. Regie over eigen leven is daarbij het uitgangspunt. Wat wilden we bereiken? 6.1 Onder het motto ‘iedereen doet mee’ werken we aan een inclusieve samenleving. Regie over eigen leven is daarbij het uitgangspunt
33
Wat hebben we daarvoor gedaan? Actie 6.1.1 Woonzorgvisie Omschrijving In 2023 wordt een beleidsnotitie ouderenbeleid (als onderdeel van het preventiebeleid) aangeboden aan de gemeenteraad. Status
% voortgang 100% Toelichting De Maatschappelijke Visie Sociaal Domein is in december 2023 vastgesteld door de raad. Actie 6.1.2 Organiseren van een bijeenkomst ‘positieve gezondheid’ voor de lokale samenwerkingspartners in 2023 Omschrijving In juni 2023 wordt een informatieve en inspirerende bijeenkomst over Positieve gezondheid georganiseerd voor zorg- en welzijnsorganisaties die actief zijn in de gemeente Westerveld, waarbij aandacht is voor alle pijlers van Positieve gezondheid en hoe organisaties hierin kunnen samenwerken. Status
% voortgang 100% Toelichting In september 2023 zijn er drie bijeenkomsten gehouden met een brede vertegenwoordiging van maatschappelijke samenwerkingspartners, professionals en inwoners van de gemeente Westerveld. Samen is inhoud gegeven aan de termen: gezonde inwoner, zelfredzame inwoner en participerende inwoner. Overall vanuit het thema positieve gezondheid. Dit als input voor de eind 2023 vastgestelde maatschappelijke visie. Actie 6.1.3 Decentralisatie beschermd wonen Omschrijving Gedurende 2023 bereiden we de decentralisatie van beschermd wonen voor door beleidsontwikkeling en implementatie van de uitvoering. Vanaf 1 januari 2024 moet de toegang tot beschermd wonen lokaal gerealiseerd zijn. Status
% voortgang 100% 34
Toelichting De landelijke invoering van de decentralisatie van beschermd wonen is met een jaar uitgesteld. Alle benodigde voorbereidingen zijn inmiddels door de gemeente getroffen. Ind 6.000 Banen Omschrijving Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research Gebied
2019
2020
2021
2022
Drenthe
601,90
597,70
608,90
773,30
Westerveld
624,60
620,00
654,20
852,50
Ind 6.001 Jongeren met een delict voor de rechter Omschrijving Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
Westerveld
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
Ind 6.002 Kinderen in uitkeringsgezin Omschrijving Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
6,00%
6,00%
6,00%
6,00%
5,00%
Westerveld
3,00%
3,00%
3,00%
3,00%
3,00%
35
Ind 6.003 Netto arbeidsparticipatie Omschrijving Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en nietberoepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Bron: CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
66,80
66,40
68,80
70,60
71,10
Westerveld
66,20
65,50
66,60
68,80
69,10
Ind 6.004 Werkloze jongeren Omschrijving Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2018
2019
2020
2021
2022
Drenthe
2,00%
2,00%
3,00%
2,00%
2,00%
Westerveld
2,00%
2,00%
2,00%
2,00%
1,00%
Ind 6.005 Personen met een bijstandsuitkering Omschrijving Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied
2018
2019
2020
2021
2023
Drenthe
368,50
351,60
397,50
360,40
305,00
Westerveld
189,20
186,10
269,60
211,60
172,30
Ind 6.006 Lopende re-integratievoorzieningen Omschrijving Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Bron: CBS - reintegratiemonitor Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
249,40
244,60
242,30
234,60
284,60
Westerveld
113,60
122,50
110,30
95,90
123,30
36
Ind 6.007 Jongeren met jeugdhulp Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari 2023 Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de gemeente wordt vergoed. Persoonsgebonden budget (PGB)is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
13,80%
13,30%
14,10%
13,60%
11,60%
Westerveld
13,00%
12,60%
13,50%
12,60%
10,00%
Ind 6.008 Jongeren met jeugdbescherming Omschrijving In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Drenthe
1,20%
1,20%
1,30%
1,20%
1,00%
Westerveld
0,80%
1,00%
1,00%
1,00%
0,40%
Ind 6.009 Jongeren met jeugdreclassering Omschrijving In percentage van alle jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar, per 1 januari. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. 37
Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied
2018
2019
2020
2021
Drenthe
0,50%
0,40%
0,40%
0,40%
Westerveld
0,00%
0,00%
0,00%
0,40%
Ind 6.010 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Omschrijving Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkvoorziening is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Bron: CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo Gebied
2019
2020
2021
2022
Drenthe
781,00
752,00
756,00
666,00
Westerveld
680,00
700,00
680,00
670,00
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000
38
Exploitatie
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Verschil JR 2023
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten
4.012
2.981
5.920
5.803
-117
Baten
1.069
25
2.570
4.278
1.708
Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-2.943
-2.956
-3.350
-1.524
1.825
Lasten
298
538
804
829
25
Totaal 6.2 Wijkteams
-298
-538
-804
-829
-25
5.798
4.890
5.577
5.622
46
6.2 Wijkteams
6.3 Inkomensregelingen Lasten Baten
3.884
3.606
6.688
6.772
84
Totaal 6.3 Inkomensregelingen
-1.914
-1.284
1.111
1.149
38
3.747
3.473
3.660
3.750
91
6.4 Begeleide participatie Lasten Baten
6
0
0
0
0
-3.741
-3.473
-3.660
-3.750
-91
Lasten
1.154
916
1.176
1.196
20
Baten
66
0
0
0
0
-1.088
-916
-1.176
-1.196
-20
Lasten
4.238
969
1.153
1.091
-63
Baten
109
111
111
108
-3
-4.129
-859
-1.043
-982
60
Lasten
308
207
0
0
0
Totaal 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
-308
-207
0
0
0
Lasten
0
2.153
2.105
1.948
-157
Totaal 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
0
-2.153
-2.105
-1.948
157
Totaal 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie
Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
39
Exploitatie
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Verschil JR 2023
6.71B Begeleiding (WMO) Lasten
0
1.102
1.202
1.103
-99
Totaal 6.71B Begeleiding (WMO)
0
-1.102
-1.202
-1.103
99
6.71C Dagbesteding (WMO) Lasten
0
690
450
490
40
Totaal 6.71C Dagbesteding (WMO)
0
-690
-450
-490
-40
Lasten
4.039
0
0
0
0
Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
-4.039
0
0
0
0
Lasten
0
1.551
1.770
1.573
-197
Totaal 6.72A Jeugdhulp begeleiding
0
-1.551
-1.770
-1.573
197
Lasten
0
254
600
542
-58
Totaal 6.72B Jeugdhulp behandeling
0
-254
-600
-542
58
Lasten
0
102
90
69
-21
Totaal 6.72C Jeugdhulp dagbesteding
0
-102
-90
-69
21
Lasten
0
284
220
200
-20
Totaal 6.73A Pleegzorg
0
-284
-220
-200
20
Lasten
0
434
350
300
-50
Totaal 6.73B Gezinsgericht
0
-434
-350
-300
50
Lasten
0
4
80
77
-3
Totaal 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
0
-4
-80
-77
3
0
872
1.000
907
-93
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
6.72A Jeugdhulp begeleiding
6.72B Jeugdhulp behandeling
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
6.73A Pleegzorg
6.73B Gezinsgericht
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Lasten
40
Exploitatie
Totaal 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Verschil JR 2023
0
-872
-1.000
-907
93
Lasten
0
603
120
107
-13
Totaal 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
0
-603
-120
-107
13
Baten
526
0
0
0
0
Totaal 6.81 Geëscaleerde zorg 18+
526
0
0
0
0
Baten
0
0
776
723
-53
Totaal 6.81A Beschermd wonen (WMO)
0
0
776
723
-53
Lasten
337
0
0
0
0
Totaal 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
-337
0
0
0
0
Lasten
0
393
150
141
-9
Totaal 6.82A Jeugdbescherming
0
-393
-150
-141
9
Lasten
0
54
40
32
-8
Totaal 6.82B Jeugdreclassering
0
-54
-40
-32
8
-18.271
-18.729
-16.322
-13.900
2.422
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
6.81A Beschermd wonen (WMO)
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
6.82A Jeugdbescherming
6.82B Jeugdreclassering
Gerealiseerd resultaat
Toelichting Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Het voordeel van € 1.708.000 op de baten betreft grotendeels de hogere rijksbijdrage in verband met de gerealiseerde opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne. Het voordeel op de lasten à € 117.000 komt door diverse oorzaken. Een oorzaak is de lagere kosten voor was- en strijkservice. Een andere oorzaak is de temporisering van het koploperstraject (bereik doelgroepen). Tenslotte is een oorzaak de lagere kosten voor de inzet van uitvoeringsregie (open einde regeling). Taakveld 6.4 Begeleide participatie Het nadeel van € 91.000 is te verklaren door hogere loonkosten in verband met een nieuwe CAO.
41
Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Het voordeel op de lasten van € 63.000 wordt veroorzaakt door lagere uitgaven aan woonvoorzieningen, rolstoelen en vervoersvoorzieningen en hogere uitgaven aan scootmobielen. Aangezien het een open einde regeling is fluctueren de lasten van jaar tot jaar. Taakveld 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) De lagere uitgaven komen voornamelijk vanwege het feit dat zorgaanbieders de zorg niet direct kunnen leveren. Taakveld 6.71B Begeleiding (WMO) Aangezien het een open einde regeling is fluctueren de lasten van jaar tot jaar. Dit jaar is het een voordeel op de lasten van € 99.000. Taakveld 6.72A Jeugdhulp begeleiding Aangezien het een geïndiceerde open einde regeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2023 is het een voordeel op de lasten van € 197.000. Taakveld 6.72B Jeugdhulp behandeling Aangezien het een geïndiceerde open einde regeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2023 is het een voordeel op de lasten van € 58.000. Taakveld 6.73B Gezinsgericht Aangezien het een geïndiceerde open einde regeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2023 is het een voordeel op de lasten van € 50.000.
Taakveld 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Aangezien het een geïndiceerde open einde regeling is kunnen de lasten van jaar tot jaar leiden tot grote verschillen. Voor 2023 is het een voordeel op de lasten van € 93.000. Taakveld 6.81A Beschermd wonen (WMO) De lagere baten à € 53.000 in 2023 komen door een lagere definitieve afrekening van de centrumgemeente Assen. Voor het overige betreft het veel kleinere afwijkingen zowel aan de baten- als aan de lastenkant. Verbonden partijen Samen met GGD Drenthe worden activiteiten ontplooid om de gezondheid van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen. Reestmond (sociale werkvoorziening) verzorgt de werkvoorziening: het plaatsen van mensen uit de deelnemende gemeenten die zijn aangewezen op aangepast werk. Reestmond bevordert het vinden van passende arbeid zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt. Publiekvervoer Groningen Drenthe verzorgt het vervoer van WMO-cliënten en het vervoer van leerlingen naar en van school. Dit in samenwerking met de andere (openbare) vervoerssystemen in de provincie Groningen en Drenthe. De bijdragen van de gemeente zijn als volgt: Bedragen x €1.000 Exploitatie