Brief septembercirculaire 2021 aan de raad
Tekst van het document
29 september 2021
1/8
De leden van de raad
Datum 29 september 2021
Ons kenmerk 313458
Uw brief
Uw kenmerk
Onderwerp Septembercirculaire 2021
Geachte leden van de Raad, Op 21 september 2021 16:41 is de septembercirculaire1 gepubliceerd. Wij hebben deze uitgewerkt en over de uitkomsten willen wij u graag informeren. In de collegevergadering van 5 oktober 2021 hebben wij kennis genomen van de uitkomsten van deze septembercirculaire. Verantwoording Wij stellen voor de effecten van deze septembercirculaire te verwerken in de Najaarsrapportage en de begroting 2022. Arbitrage-uitspraak Jeugdzorg In de brief over de meicirculaire hebben wij u bericht over de bevindingen van de arbitragecommissie inzake ‘jeugdzorg’. Overleg tussen VNG en het huidig kabinet, ic staatssecretaris Blokhuis van VWS heeft geleid dat het rijk gemeenten voor 2022 zal compenseren met circa € 1,3 miljard. Dat bedrag komt tot stand uitgaande van het tekort in 2019 van € 1,828 miljard, verminderd de maatregelen waarover overeenstemming bestaat en verminderd met het voorschot van € 300 miljoen voor 2022. In deze septembercirculaire is deze € 1,3 miljard opgenomen. Voor Westerveld is dat € 1.055.000. Voor de wijze van verwerking in de begroting 2022-2025 zie hierna. Jeugdzorg vanaf 2023 Hiervoor is aangegeven dat voor 2022 € 1,3 miljard aan extra middelen ter beschikking worden gesteld. Er zijn veertien maatregelen geïdentificeerd die kostenverhogend of –verlagend zijn voor gemeenten.
Over een aantal maatregelen zijn partijen het eens en over andere niet. Daar waar rijk en gemeenten het eens zijn leidt dat tot verrekeningen die voor de gemeenten nadelig uitpakken, oplopend ter waarde van € 1 miljard in 2028. Daarnaast zijn nog diverse bespreekpunten die volgens het rijk in 2028 € 0,7 miljard opleveren, maar waar VNG het nog niet mee heeft ingestemd. In de brief over de meicirculaire hebben wij daar u daarover meer in detail geïnformeerd. Dat alles samenvattend geeft het onderstaande beeld. Bedragen in € 1 miljoen
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Geconstateerd tekort 2019 AEF
1.828
1.828
1.828
1.828
1.828
1.828
Maatregelen waar overeenstemming over is
-214
-374
-463
-570
-961
-1.017
Betaald voorschot 2022
-300
-
-
-
-
-
Totaal maximaal budget
1.314
1.454
1.365
1.258
867
811
Waarvan zeker / onzeker
zeker
onzeker
onzeker
onzeker
onzeker
onzeker
0
-322
-471
-655
-655
-660
1.314
1.132
894
603
212
151
Jeugdzorg
Maatregelen waar nog discussie over bestaat Totaal minimaal budget
1 Op 27 september 17:52 is deze herzien, waarbij de uitkeringsfactor is gecorrigeerd. De cijfers zijn gebaseerd op deze
laatste versie.
29 september 2021
2/8
De bedragen vanaf 2023 zijn onzeker, omdat een nieuwe kabinet daarover moet besluiten. Hoe daarmee om te gaan in de begroting 2022, zie hierna. Richtlijn ramen extra middelen jeugdzorg in begroting en meerjarenraming Naar aanleiding van de afspraken over de incidentele middelen jeugdzorg voor 2021 en 2022 en de afspraken rond de Hervormingsagenda zijn Rijk, VNG en IPO 15 juli jongstleden tot afspraken gekomen over de meerjarenraming voor de jeugdzorg in de gemeentelijke begrotingen. Partijen hebben afgesproken dat alle gemeenten in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 een maximum van 75% van de bedragen van de meerjarenraming onder de Hervormingsagenda van de Commissie van Wijzen als stelpost mogen opnemen in de begroting. Vanuit behoedzaamheid en in het licht van de afspraken rond de Hervormingsagenda dat gemeenten ook zelf kostenbesparende maatregelen kunnen nemen, is besloten tot een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. Met deze afspraak vervalt de eerdere richtlijn voor het ramen van extra middelen voor de jeugdzorg (zie paragraaf 4.7 meicirculaire 2021). Het gaat hier om afspraken2 die gehanteerd kunnen worden voor het toezicht op de meerjarenraming in de gemeentebegroting voor 2022. De afspraken van 2 juni jongstleden tussen Rijk en VNG over de Hervormingsagenda blijven onverminderd van kracht.
Een nieuw kabinet zal moeten besluiten over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden. Wij verwerken bovenstaande als volgt in de begroting 2022. bedragen x € 1
2022
2023
2024
2025
1.469.015
1.469.000
1.469.000
1.469.000
Dossiers met overeenstemming
-172.000
-300.600
-372.100
-458.100
Verwerkt voorschot in eigen begroting
-241.060
-255.000
-255.000
-255.000
Mxaimaal te verwerken in begroting 2022
1.055.955
913.400
841.900
755.900
685.100
631.400
566.900
430.100
376.400
311.900
Basis bedrag gemeente Westerveld
Afspraak met provincie is maximaal 75% Geraamde meerkosten jeugdzorg
1.055.955
BTW-Compensatie Fonds (BCF) Het BCF-plafond bedraagt € 3,25 miljard voor gemeenten in 2021. Als de gezamenlijke declaraties onder het plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. Het plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. Door de bevriezing van het accres in 2020 en 2021 is het plafond in die jaren ook gefixeerd. In het systeem is opgenomen dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de septembercirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2021 € 215,9 miljoen, dat wordt verrekend via de uitkeringsfactor met 11,6 punten. In de meicirculaire 2022 vindt de afrekening plaats. Deze afrekening voor Westerveld bedraagt (voorlopig) € 227.000. In de begroting voor 2021 is € 117.000 geraamd als stelpost. Deze afrekening heeft echter ook structurele gevolgen. Voor de begroting 2022 met bijbehorende meerjarenraming is in deze circulaire een advies opgenomen dat die raming maximaal gelijk mag zijn aan de afrekening van 2020, zijnde macro € 96,6 + € 96 = € 192,6 miljoen in alle jaren. Dat komt overeen met 10,7 punten van de uitkeringsfactor.
De provinciaal toezichthouders hebben aangegeven dit advies als richtlijn te gebruiken bij het beoordelen van de begrotingen. Westerveld heeft in voor de jaren 2022 t/m 2025 € 117.000 geraamd als stelpost. In de brief over de septembercirculaire schreven wij voorzichtig te zijn met structurele beraming. In de begroting 2022 wordt voorgesteld op basis van de uitkeringsfactor x 10,7 vanaf 2022 € 207.000 mee te nemen. Opschalingskorting In de meicirculaire 2020 is de laatste tranche 2025 van de korting toegevoegd, waardoor de structurele uitname van € 975 miljoen is bereikt. De opschalingskorting wordt door gemeenten als zeer oneerlijk 2 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2021/07/15/gezamenlijke-afspraken-meerjarenraming-
gemeenten.
29 september 2021
3/8
ervaren omdat het principe van herindelen van bovenaf opgelegd is. De opschalingskorting heeft de gemeenten in de jaren 2015 t/m 2021 cumulatief al € 1,5 miljard gekost en daarnaast € 150 miljoen als gemist accres over de opschalingskorting. Het kabinet heeft besloten de oploop van de opschalingskorting voor gemeenten in het jaar 2022 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot een verhoging van de algemene uitkering van het gemeentefonds van € 270 miljoen in 2022. Voor de gemeente Westerveld een bedrag van € 282.000. De totale korting oplopend naar €975 miljoen in 2025 blijft staan. De onderstaande tabel geeft de jaarlijkse opschalingskorting weer voor de jaren 2015 - 2025: Opschalingskorting in € 1 mln.
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025 Structureel
Landelijke opschalingskorting, per jaar
60
60
60
60
60
70
90
110
130
135
140
Cumulatieve opschalingskorting
60
120
180
240
300
370
460
570
700
835
975
975
Septembercirculaire 2020 Landelijke opschalingskorting (incl. bevriezing 2020,2021)
60
60
60
60
60
0
0
270
130
135
140
Cumulatieve opschalingskorting
60
120
180
240
300
300
300
570
700
835
975
975
Septembercirculaire 2021 Effecten septembercirculaire in vergelijking met de maartcirculaire Landelijke opschalingskorting (incl. bevriezing 2020,2021,2022) 60 60 60 60 volgens 0 0 septembercirculaire 0 400 135 140 2021. Onderstaande overzicht geeft voor Westerveld60de totale ontwikkeling de Cumulatieve opschalingskorting
60
120
180
240
300
300
300
300
700
835
975
975
Het verschil vanaf 2023 tussen de ‘oorspronkelijke cumulatieve opschalingskorting’ en zoals opgenomen in de septembercirculaire 2021 is weer nihil. Vanaf 2023 stemt dit dan ook weer overeen met de raming die de gemeenten in hun eigen begroting hebben opgenomen. Het is aan een nieuw kabinet om te besluiten over de opschalingskorting voor 2023 en verder. Effecten septembercirculaire in vergelijking met de meicirculaire Onderstaande overzicht geeft voor Westerveld de totale ontwikkelingen volgens de septembercirculaire 2021. Mutatie t.o.v. meicirculaire
2021
2022
2023
2024
2025
Saldo meicirculaire in de vorige berekening
34.354
33.598
33.153
32.981
33.093
Saldo septembercirculaire in de deze berekening
35.098
35.847
34.038
33.853
34.062
Verschil septembercirculaire en meicirculaire
744
2.249
885
872
969
-
1.026
-
-
-
744
1.223
885
872
969
2021
2022
2023
2024
2025
Totaal uitkering gemeentefonds
Apart verwerkt in begroting 2022 Overig effect septembercirculaire
De mutaties per onderdeel zijn als volgt:
Samenvatting Subtotaal A Accres en BCF
215
908
628
592
708
Subtotaal B Taakmutaties
30
988
-8
-6
-5
Subtotaal C IU/DU/SU
-6
14
-6
-6
-6
Subtotaal D WOZ Waarden
0
0
0
0
0
Subtotaal E Participatie
-5
-4
-7
-9
-12
Subtotaal F Hoeveelheidsverschillen
325
288
279
303
286
Subtotaal G Corona steunpakket
184
57
-
-
-
1
-2
-1
-2
-2
744
2.249
885
872
969
Afronding Totaal Mutatie t.o.v meicirculaire
Verschillen kunnen ontstaan door afronding op duizendtallen.
29 september 2021
4/8
Accressen De voeding van het gemeentefonds als gevolg van de methode ‘samen de trap op en samen de trap af’ wordt het accres genoemd. De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2020. Dit om rust en stabiliteit te creëren tijdens de corona-pandemie en er vindt geen afrekening plaats. In de septembercirculaire 2021 zijn de accressen vanaf 2022 weer bijgewerkt. Deze keer valt het mee, alle jaren vallen positief uit. De mutaties ten opzichte van de meicirculaire 2021 zijn als volgt: 2022: € 583,3 miljoen 2023: € 67,4 miljoen 2024: € 16,2 miljoen 2025: € 90,6 miljoen De bedragen zijn structureel en cumuleren. In alle jaren zijn de hogere accressen volgens de circulaire het gevolg van hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen. Ook in de jaren na 2022 is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van uitgaven klimaatmaatregelen, compenseren gedupeerden van de kinderopvangtoeslag, zorg en de EU-afdrachten. De positieve ontwikkeling van het accres komt doordat het demissionaire kabinet in de begroting voor 2022 6,8 miljard voor klimaat, 5 miljard voor de toeslagenaffaire heeft opgenomen. De Tweede Kamer heeft tijdens de algemene beschouwingen besloten 2 miljard extra uit te geven. Dat geeft voor gemeenten een hogere algemene uitkering. Dit bedrag is nog niet verwerkt in de septembercirculaire. 2021
2022
2023
2024
2025
Voorschot BCF-plafond 2021
227
-
-
-
-
Overige ontwikkelingen uitkeringsfactor (oa afronding)
-12
14
-4
-53
-11
Accresontwikkeling in september 2021, ujr 2022 t/m 2026
-
612
689
702
796
Lagere apparaatskosten (opschalingskorting)
-
282
-
-
-
Nominale ontwikkeling in de septembercirculaire 2021
-
-
-57
-57
-77
Subtotaal A Accres en BCF
215
908
628
592
708
Uitkeringsfactor
Taakmutaties In de septembercirculaire 2021 zijn 12 taakmutaties opgenomen, waarvan een vier onderdeel uitmaken van het compensatiepakket in verband met de coronacrisis. Voor de toelichting wordt verwezen naar de septembercirculaire. 2021
2022
2023
2024
2025
Taakmutaties Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz
-21
-18
-17
-15
-15
Uitvoering en implementatie Breed offensief
10
-
-
-
-
Europese richtlijn energieprestatie gebouwen
2
-
-
-
-
Bijdrage centrale voorziening Basisregistratie Personen
-4
-
-
-
-
Logisch ontwerp GBA
1
-
-
-
-
Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden
42
-
Landelijke structuur interventieteams
-
2
2
2
2
Toezicht en handhaving gastouderschap
-
5
5
5
5
Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen
-
3
Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten Jeugdhulp
-
-6
-
-
-
Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten Wmo 2015
-
-26
-
-
-
Jeugdzorg
-
1.028
-
Subtotaal B Taakmutaties
30
988
-
-
2
-
2
-8
3
-6
-5
29 september 2021
5/8
Integratie- , decentralisatie-, en suppletie-uitkeringen Suppletie-uitkering Overheveling IUSD (integratie Uitkering Sociaal domein): Voor de jaren 2019 en 2020 vindt een nacalculatie plaats op de eenheden bij de maatstaven. 2021
2022
2023
2024
2025
-6
-6
-6
-6
-6
IU/DU/SU Suppletie-uitkering integratie sociaal domein Gezond in de stad (DU) Subtotaal C IU/DU/SU
-
20
-
-
-
-6
14
-6
-6
-6
WOZ waarden Geen mutaties t.o.v. de meicirculaire. 2021
2022
2023
2024
2025
WOZ mutaties WOZ-waarden mutaties
0
0
0
0
0
WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven 2022
0
0
0
0
0
Subtotaal D WOZ Waarden
0
0
0
0
0
2021
2022
2023
2024
2025
Participatie (IU)
-5
-4
-7
-9
-12
Subtotaal E Participatie
-5
-4
-7
-9
-12
Sociaal domein IU Participatie: banenafspraken beschut werk vanaf 2021 -€ 5 miljoen.
3D taken in het sociaal domein
Ontwikkeling van de hoeveelheidsverschillen De maatstaven (hoeveelheden) voor de berekening van de algemene uitkeringen zijn geactualiseerd op basis van de uitkeringen specificatie van BZK van 20 augustus 2021 met eigen aanpassingen voor WOZ, aantal inwoners op basis van CBS. 2021
2022
2023
2024
2025
Ontwikkeling uitkeringsbasis (algemeen)
39
59
76
114
77
Ontwikkeling uitkeringsbasis (OZB)
20
20
19
19
19
Hoeveelheidsverschillen
266
209
184
170
190
Subtotaal F Hoeveelheidsverschillen
325
288
279
303
286
Hoeveelheidsverschillen
Uitkeringsfactor in meerjarenraming: lopende en constante prijzen De rijksoverheid neemt in de meerjarenraming een loon/prijsontwikkeling (LPO) op. Ze raamt dus inclusief inflatie. Corona steunpakket Deze bestaat uit: Een aanvulling van € 195 miljoen voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen: Via een taakmutatie in de algemene uitkering ter compensatie van de extra uitgaven als gevolg van de coronacrisis € 50 miljoen voor cultuur en € 10 miljoen voor buurt- en dorpshuizen. Extra middelen voor re-integratie dienstverlening aan bijstandsgerechtigden: Via een taakmutatie in de algemene uitkering voor re-integratie van bijstandsgerechtigden (€ 14,740 miljoen in 2022) en tijdelijke impuls voor re-integratie om dienstverlening te intensiveren aan mensen die als gevolg van de crisis de bijstand instromen (€ 43,438 miljoen in 2022). Dit stelt gemeenten in staat om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Extra middelen voor gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand: Via een taakmutatie in de algemene uitkering voor de voorziene toename van armoede- en schuldenproblematiek € 30 miljoen in
29 september 2021
6/8
2022 voor het gemeentelijk schuldenbeleid en € 15 miljoen in 2022 voor de bijzondere bijstand. Gericht op het bieden van snelle hulp en ondersteuning aan mensen die vanwege de crisis te maken krijgen met (dreigende) schulden- en armoedeproblematiek. De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke (woon)kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. Dat geldt bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verliezen en geen recht (meer) hebben op een uitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien verdwijnen maar geen aanspraak op de Tozo kunnen maken. Maar ook burgers die al in 2020 ingestroomd zijn in een uitkering (WW, Bijstand of Tozo) vanwege de coronacrisis, maar waarvoor de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen, komen in aanmerking voor de TONK. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Voor deze tijdelijke ondersteuning wordt het bestaande instrument van de bijzondere bijstand gebruikt. Voor de eerste drie kwartalen van 2021 is een bedrag van € 260 miljoen beschikbaar gesteld voor de TONK.
De eerste tranche van € 65 miljoen is reeds toegevoegd aan de algemene uitkering (zie paragraaf 2.2-1 van de aanvullende brief maart 202110). Deze tweede en laatste tranche voor de periode tot en met 30 september bedraagt € 195 miljoen, en wordt eveneens beschikbaar gesteld via de algemene uitkering. Voor de verdeling over de gemeenten wordt - net als in de aanvullend brief maart 2021 - de eerder afgesproken verdeelsleutel gehanteerd.
Corona steunpakket Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) (compensatie corona) Buurt- en dorpshuizen (compensatie corona)
2021
2022
2023
2024
2025
132
-
-
-
-
8
-
-
-
-
44
-
-
-
-
Lokale cultuur (compensatie corona) Aanvullend pakket re-integratie bijstandsgerechtigden (compensatie corona) Impuls re-integratie bijstandsgerechtigden (compensatie corona)
-
7
-
-
-
-
20
-
-
-
Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona)
-
20
-
-
-
Bijzondere bijstand (compensatie corona)
-
10
-
-
-
Subtotaal G Corona steunpakket
184
57
-
-
-
Ontwikkeling kosten In het voorgaande werden de extra inkomsten uit de septembercirculaire besproken. Dat geeft de bruto stijging van de extra middelen. Er staan kosten tegenover. Onderstaand geven wij een inschatting van de te maken kosten. Extra Lasten (Bedragen x € 1000)
2021
Loon- en prijsontwikkeling 20 punten x uitkeringsfactor Uitgaven TONK
2023
2024
2025
390
390
390
390
390
390
390
132
Uitgaven dorps- en buurthuizen
8
Uitgaven lokale cultuur
44
Uitgaven corona Totaal extra te begroten lasten
2022
57 184
447
In de meicirculaire hebben wij aangegeven de prijsontwikkeling te verwerken in de begroting 2022. We zien een oplopende inflatie. We stellen daarom ook voor de ontwikkeling voor lonen en prijzen bij te ramen in de begroting 2022.
29 september 2021
7/8
Samenvattend Samenvattend zullen de volgende effecten worden verwerkt in de najaarsrapportage 2021 en begroting 2022. Structureel effecten 2021-2025 (Bedragen x € 1000)
2021
2022
2023
2024
2025
Uitkomsten septembercirculaire (excl. jeugd)
A
744
1.223
885
872
969
Extra middelen jeugd september circulaire
B
-
1.026
-
-
-
Financieel perspectief kaderstelling
C
744
2.249
885
872
969
Correctie reeds begrote BCF
D
-100
-
-
-
-
Te ramen lasten lonen en prijzen
E
-184
-447
-390
-390
-390
Te ramen lasten jeugdzorg
F
-
-1.055
-
-
-
Effect op meerjaren perspectief
G
460
747
495
482
579
Wij vertrouwen er op u zo goed te hebben geïnformeerd. Als u nog vragen heeft kunt u contact opnemen met de gemeente via telefoonnummer 14 0521 en via info@gemeentewesterveld.nl . Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders
R.F. Veldman Loco-secretaris
H. Jager burgemeester
29 september 2021
8/8
Bijlage 2: Verloop algemene uitkeringen circulaires Voor de volledigheid het volgende overzicht. Algemene uitkering gemeetefonds
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Verloop van circulaires en vergelijking met begroting 2021 September circulaire 2020
A
32.477
32.333
32.407
32.245
32.258
32.454
December circulaire 2020
B
32.598
32.572
32.426
32.262
32.275
32.471
December vergeleken met september 2020
C=B-A
121
239
19
17
17
17
Maaartbrief corona maatregelen
D
32.613
32.806
32.426
32.262
32.275
32.471
Maart 2021 vergeleken met december 2020
E=D-B
15
234
-
-
-
-
Mei circulaire 2021
F
32.613
34.354
33.598
33.153
32.981
33.093
Mei 2021 vergeleken met maart 2021
G=F-D
-
1.548
1.172
891
706
622
September circulaire 2021
H
nvt
35.098
35.847
34.038
33.853
34.062
September 2021 vergeleken met mei 2021
I=H-G nvt
744
2.249
885
872
969
Jaarschijf 2020 is verwerkt in de jaarrekening 2020. Het derde coronapakket in de decembercirculaire 2020 (B) in jaarschijf 2021 is verwerkt in de Voorjaarsrapportrage 2021. Het vierde coronapakket in de maartcirculaire 2021 (D) (jaarschijf 2021) is verwerkt in de Voorjaarsrapportage 2021. De meicirculaire 2021 (F) heeft betrekking op 2021 t/m 2025. Het jaar 2021 zal als begrotingsmutatie worden gepresenteerd in de Najaarsrapportage 2021. De jaren 2022 t/m 2025 zullen worden meegenomen in de begroting 2022. De septembercirculaire wordt verwerkt in de begroting 2022-2025. Daarbij wordt rekening gehouden met een aparte presentatie van de incidentele middelen jeugdzorg in 2022 van1.026.