Bijlagen bij motivering
Tekst van het document
De opgegeven bemonsteringsdatum kan van invloed zijn op de geldigheid van de resultaten. Asbest Individuele monsters van dit project zijn als asbestverdacht gekwalificeerd. De analysedeelmonsters zijn met beschermende maatregelen in het laboratorium in behandeling genomen. Opmerking bij project: - Eurofins Omegam heeft het asbestonderzoek in dit/deze monster(s) uitgevoerd volgens de NEN 5898, en zoals beschreven in een aparte bijlage als onderdeel van dit analysecertificaat. Voor de analyseresultaten van het asbestonderzoek geldt dat Eurofins Omegam de analyse heeft uitgevoerd in de monsters die de opdrachtgever, zoals deze staan vermeld in de koptekst van dit analysecertificaat, zelf heeft genomen of laten nemen en aan Eurofins Omegam heeft aangeboden. Eurofins Omegam draagt geen verantwoordelijkheid inzake de herkomst en representativiteit alsmede de veiligheid tijdens de monsterneming. 3 / 4 A N A L Y S E C E R T I F I C A A T Projectcode : 1923651 Uw project omschrijving : U250500040 Opdrachtgever : Eurofins ACMAA Testing Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
Opdrachtverificatiecode: CVVY-TJBB-OGIB-DXSS Ref.: 1923651_certificaat_v1 Analysemethoden Grond (AS3000) AS3000 In dit analysecertificaat zijn de met 'S' gemerkte analyses uitgevoerd volgens de analysemethoden beschreven in het "Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek (AS SIKB 3000)". Het laboratoriumonderzoek is uitgevoerd volgens de onderstaande analysemethoden. Deze analyses zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat met bijbehorende verrichtingenlijst L086 van Eurofins Omegam BV. Asbestonderzoek : Conform AS3070 prestatieblad 1 en NEN 5898 4 / 4 A N A L Y S E C E R T I F I C A A T Projectcode : 1923651 Uw project omschrijving : U250500040 Opdrachtgever : Eurofins ACMAA Testing Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: CVVY-TJBB-OGIB-DXSS Ref.: 1923651_certificaat_v1 Analysecertificaat asbest Opdracht Opdrachtgever | Dumea AM | Rapportnummer | U250500041 versie 1 Contactpersoon | Dhr. J.
Stevelink | Datum opdracht | 08-05-2025 Adres | Bornsestraat 24 | Datum ontvangst | 08-05-2025 Postcode en plaats | 7597 NE Saasveld | Datum rapportage | 15-05-2025 Projectcode | 2025-016 | Pagina | 1 van 1 Project omschrijving | BJZ Westeinde 171 Wapserveen Monstersoort | Grond | Datum monstername | 07-05-2025 Monstername door | Opdrachtgever | Datum analyse Analyse methode | Uitbesteed Labcode | Naam | Nummer | Boornaam | Begin diepte | Eind diepte | Barcode V250500974 | MM4 | 1 | 23-23a1 | 0 | 50 | AM14528135 2 | 24-24a-1 | 0 | 50 | AM14528135 3 | 25-25a-1 | 0 | 50 | AM14528135 4 | 27-27a-1 | 0 | 50 | AM14528135 Resultaten De analyse is uitbesteed. Het analysecertificaat is als bijlage toegevoegd. Hoofdanalist laboratorium Mw. ing. E. Kingma Dit rapport mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter beschikking zijn gesteld. Eurofins ACMAA Testing is niet aansprakelijk voor interpretaties en conclusies die gedaan zijn naar aanleiding van de verkregen resultaten. Nadere informatie over de toegepaste methodes en prestatiekenmerken is beschikbaar en kan op aanvraag worden verkregen. 1 / 5 Eurofins ACMAA Testing T.a.v. ACMAA Lab t Haarboer 6 7561BL DEURNINGEN Uw kenmerk : U250500041 Ons kenmerk : Project 1923652 Validatieref.
: 1923652_certificaat_v1 Opdrachtverificatiecode: DHAB-AOSC-VWXI-QQAA Amsterdam, 14 mei 2025 Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de door u aangeboden monsters. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter beschikking werden gesteld. Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins Omegam. Informatie omtrent de gebruikte analysemethode(n) kunt u vinden in ons klantenportaal Mijn Lab onder "Info en Docs". Ik wijs u erop dat het analysecertificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice. Hoogachtend, namens Eurofins Omegam, Ing. J. Tukker Manager productie Op dit certificaat zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Dit analysecertificaat mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Omegam B.V. T +31-(0)20-597 66 80 IBAN NL 16 BNPA 0227667980 H.J.E. Wenckebachweg 120 BIC BNPANL2A NL-1114 AD Amsterdam-Duivendrecht CSOmegam@etbnl.eurofins.com BTW nr. NL8139.67.132.B01 Nederland www.eurofins.nl KvK nr.
34215654 2 / 5 A N A L Y S E C E R T I F I C A A T Projectcode | : | 1923652 Uw project omschrijving | : | U250500041 Opdrachtgever | : | Eurofins ACMAA Testing Monstercode | : | 8787374 Uw referentie | : | V250500974 Opgegeven bemonsteringsdatum | : | 07/05/2025 Asbestonderzoek Initialen analist | : | M.T. Analysedatum | : | 14-05-2025 Analyse is uitgevoerd conform NEN 5898 (S). Massa aangeleverd monster | : | 14090 | g Droge massa aangeleverd monster | : | 12709 | g Percentage droogrest | : | 90,2 | m/m % Type zeving | : | nat zeeffractie | massa | percentage | massa | percentage | aantal | massa (mm) | zeeffractie | zeeffractie | onderzocht | onderzocht | asbest | asbest-houdend (gram) | (m/m %) | (gram) | (m/m %) | (deeltjes) | materiaal (mg) <0,5 mm | 11812,7 | 94,4 | 12,0 | 0,10 | n.v.t. | n.v.t.
0,5-1 mm | 127,4 | 1,0 | 29,6 | 23,23 | 0 | 0,0 1-2 mm | 160,4 | 1,3 | 37,0 | 23,07 | 0 | 0,0 2-4 mm | 125,2 | 1,0 | 125,2 | 100,00 | 2 | 10,0 4-8 mm | 139,0 | 1,1 | 139,0 | 100,00 | 2 | 254,0 8-20 mm | 146,0 | 1,2 | 146,0 | 100,00 | 2 | 2010,1 >20 mm | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 100,00 | 0 | 0,0 Totaal | 12510,7 | 100,0 | 488,8 | 6 | 2274,1 asbest totaal | serpentijn asbest | amfibool asbest zeeffractie | gehalte | ondergrens | bovengrens | gehalte | ondergrens | bovengrens | gehalte | ondergrens | bovengrens (mm) | asbest | (mg/kg ds) | (mg/kg ds) | asbest | (mg/kg ds) | (mg/kg ds) | asbest | (mg/kg ds) | (mg/kg ds) (mg/kg ds) | (mg/kg ds) | (mg/kg ds) <0,5 mm | - 0,5-1 mm | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 1-2 mm | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 2-4 mm | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,0 | 0,0 | 0,0 4-8 mm | 2,5 | 2,0 | 3,0 | 2,5 | 2,0 | 3,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 8-20 mm | 20 | 16 | 24 | 20 | 16 | 24 | 0,0 | 0,0 | 0,0 >20 mm | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Totaal | 23 | 18 | 27 | 23 | 18 | 27 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Aangetroffen type asbest | : | serpentijn Bijzonderheden waargenomen | : | Geen Serpentijn asbest is chrysotiel. Amfibool asbest is amosiet, crocidoliet, actinoliet, anthophylliet en tremoliet. De bepalingsgrens is bepaald voor de zeeffracties kleiner dan 4 mm.
De totale bepalingsgrens is verkregen door de bepalingsgrenzen van de afzonderlijke zeeffracties te sommeren. Het materiaal is middels polarisatiemicroscopie onderzocht, de analyse is uitgevoerd conform NEN 5896. Gebondenheid | Serpentijn asbest | Amfibool asbest | totaal afgerond hecht | 23 | 0,0 | 23 niet hecht | 0,0 | 0,0 | 0,0 totaal afgerond | 23 | 0,0 Gewogen concentratie (serpentijnasbestconcentratie vermeerderd met 10 maal de amfiboolasbestconcentratie) is: 23 mg/kg ds De gewogen asbestconcentratie wordt berekend uit de niet-afgeronde gehalten aan serpentijn en amfibool asbest. De weergegeven resultaten zijn afgerond. Verklaring kwalitatief onderzoek zeeffractie <0,5 mm: - : geen asbest waargenomen Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend.
Opdrachtverificatiecode: DHAB-AOSC-VWXI-QQAA | Ref.: 1923652_certificaat_v1 3 / 5 A N A L Y S E C E R T I F I C A A T Projectcode | : | 1923652 Uw project omschrijving | : | U250500041 Opdrachtgever | : | Eurofins ACMAA Testing Monstercode | : | 8787374 Uw referentie | : | V250500974 Opgegeven bemonsteringsdatum | : | 07/05/2025 Asbestonderzoek - productidentificatie zeeffractie | materiaal | gebondenheid | asbestsoort | percentage (mm) | (m/m %) 2-4 mm | cement, golfplaat | Hecht | chrysotiel | 10-15 4-8 mm | cement, golfplaat | Hecht | chrysotiel | 10-15 8-20 mm | cement, golfplaat | Hecht | chrysotiel | 10-15 Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: DHAB-AOSC-VWXI-QQAA | Ref.: 1923652_certificaat_v1 Opmerkingen m.b.t. analyses Opmerking(en) algemeen De volgende informatie is indien van toepassing verstrekt door de opdrachtgever: Project omschrijving, Monsterreferentie(s), Opgegeven bemonsteringsdatum, Matrix, Monsterdiepte, Potnr (Barcode), Veldgegevens, Veldwaarnemingen en Bemonsteringsdata. De opgegeven bemonsteringsdatum kan van invloed zijn op de geldigheid van de resultaten.
Asbest Individuele monsters van dit project zijn als asbestverdacht gekwalificeerd. De analysedeelmonsters zijn met beschermende maatregelen in het laboratorium in behandeling genomen. Opmerking bij project: - Eurofins Omegam heeft het asbestonderzoek in dit/deze monster(s) uitgevoerd volgens de NEN 5898, en zoals beschreven in een aparte bijlage als onderdeel van dit analysecertificaat. Voor de analyseresultaten van het asbestonderzoek geldt dat Eurofins Omegam de analyse heeft uitgevoerd in de monsters die de opdrachtgever, zoals deze staan vermeld in de koptekst van dit analysecertificaat, zelf heeft genomen of laten nemen en aan Eurofins Omegam heeft aangeboden. Eurofins Omegam draagt geen verantwoordelijkheid inzake de herkomst en representativiteit alsmede de veiligheid tijdens de monsterneming. 4 / 5 A N A L Y S E C E R T I F I C A A T Projectcode : 1923652 Uw project omschrijving : U250500041 Opdrachtgever : Eurofins ACMAA Testing Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
Opdrachtverificatiecode: DHAB-AOSC-VWXI-QQAA Ref.: 1923652_certificaat_v1 Analysemethoden Grond (AS3000) AS3000 In dit analysecertificaat zijn de met 'S' gemerkte analyses uitgevoerd volgens de analysemethoden beschreven in het "Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek (AS SIKB 3000)". Het laboratoriumonderzoek is uitgevoerd volgens de onderstaande analysemethoden. Deze analyses zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat met bijbehorende verrichtingenlijst L086 van Eurofins Omegam BV. Asbestonderzoek : Conform AS3070 prestatieblad 1 en NEN 5898 5 / 5 A N A L Y S E C E R T I F I C A A T Projectcode : 1923652 Uw project omschrijving : U250500041 Opdrachtgever : Eurofins ACMAA Testing Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: DHAB-AOSC-VWXI-QQAA Ref.: 1923652_certificaat_v1 Bijlage VI Foto's
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Westeinde 171 Wap serveen vastgesteld Bijlage 6 Notitie spuitzonering BJZ.nu 211 Bestemmingsplannen Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 1 Augustus 2026 Definitief Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 2 Notitie spuitvrije zonering “Wapserveen, Westeinde 171” Plannaam: Notitie spuitvrije zonering “Wapserveen, Westeinde 171’’ Status: Definitief Datum: 19 augustus 2026 Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 3 Inhoudsopgave HOOFDSTUK 1 INLEIDING ....................................................................... 4 1.1 AANLEIDING .............................................................................................................. 4 1.2 PROJECTGEBIED ........................................................................................................ 4 1.3 GEWENSTE SITUATIE .................................................................................................... 4 1.4 LEESWIJZER ............................................................................................................. 5 HOOFDSTUK 2 SPUITVRIJE ZONERING .........................................................
6 2.1 ALGEMEEN ............................................................................................................... 6 2.1 MOGELIJKHEDEN PROJECTGEBIED ..................................................................................... 8 HOOFDSTUK 3 CONCLUSIE ................................................................... 12 DISCLAIMER ...................................................................................................................... 13 Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 4 HOOFDSTUK 1 I NLEIDING 1.1 Aanleiding Voorliggende notitie spuitvrije zonering heeft betrekking op het agrarische erf aan de Westeinde 171 in Wapserveen. Het voornemen is om de vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen te slopen en op basis van de ruimte- voor-ruimte regeling één compensatiewoning te realiseren. Op het erf zijn voldoende sloopmeters aanwezig voor de compensatie van een woning. Daarnaast blijft de huidige camping behouden. Tot slot is het voornemen om de gronden in eigendom van de maatschap in gebruik te nemen ten behoeve van akkerbouw. Rondom het projectgebied liggen enkele agrarische percelen. Op deze gronden is er mogelijk sprake van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Hoewel er momenteel nog geen duidelijkheid is over de mogelijk negatieve gezondheids effecten door de verschillende vormen van blootstelling, wordt aangenomen dat de blootstelling van omwonenden van percelen waar gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast negatieve gezondheidseffecten heeft. In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties ( ETFAL) dienen er daarom maatregelen, zoals het opnemen van spuitvrije zones, te worden genomen. Deze notitie voorziet in een verkenning van de mogelijke impact van spuitvrije zonering op de voorgenomen ontwikkeling. De huidige bedrijfswoning blijft met het voornemen gehandhaafd en blijft ook een bedrijfswoning. Hierdoor wijzigt er niets aan de beschermde status van deze woning. Deze bedrijfswoning is dan ook niet meegenomen in deze notitie. 1.2 Projectgebied Het projectgebied ligt aan de Westeinde 171 in Wapserveen in de gemeente Westerveld. Het projectgebied staat kadastraal bekend als gemeente Havelte, sectie N, nummer 16. In afbeelding 1.1 is de ligging van het projectgebied weergegeven. Afbeelding 1.1 Ligging projectgebied (Bron: openstreetmap.org) 1.3 Gewenste situatie Het voornemen bestaat om het bestaande perceel aan de Westeinde 171 in Wapserveen te herontwikkelen.
Hiervoor worden alle landschapsontsierende bebouwing gesloopt, maar blijft de bestaande kleinschalige camping behouden en blijft er een akkerbouwbedrijf aanwezig. Bij het bedrijf behoort nog 12 hectare in eigendom en worden, op basis van vaste huurcontracten, nog 8 hectare gehuurd. Deze gronden zullen worden beheert ten behoeve van het akkerbouwbedrijf. In afbeelding 1.2 is een overzicht van het plan weergeven.
Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 5 Afbeelding 1.2 Overzicht inrichting projectgebied (Bron: initiatiefnemer) 1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt allereerst ingegaan op de algemene concepten van spuitvrije zonering en de mogelijkheden om maatwerk te leveren. Daarna worden deze mogelijkheden gekoppeld aan de ontwikkeling. In hoofdstuk 3 wordt afgesloten met een conclusie en advies.
Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 6 HOOFDSTUK 2 SPUITVRIJE ZONERING 2.1 Algemeen Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang om aan te tonen dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat (ETFAL). Hierbij heeft het aspect gezondheid een grote rol. Nieuwe ontwikkelingen moeten binnen de omgeving passen en ook niet tot onevenredige hinder leiden voor de omliggende functies. Het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen bij het telen van gewassen heeft mogelijk negatieve invloed op de gezondheid van mensen. Op locaties waar personen langdurig kunnen verblijven, is langdurige blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen mogelijk. In onderstaande paragrafen worden deze aspecten en de hieraan gerelateerde spuitvrije zones behandeld. 2.1.1 Gewasbeschermingsmiddelen Gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast in allerlei teelten. De gewasbeschermingsmiddelen die mogen worden gebruikt zijn na zorgvuldige toetsing op gezondheidsrisico getest door het CTGB (College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden). Structur eel vindt er een herbeoordeling plaats van deze toelating. Dat gewasbeschermingsmiddelen zijn toegelaten betekent niet automatisch dat er geen gezondheidsrisico’s door de blootstelling van de middelen bestaat.
Het is namelijk onduidelijk wat effecten zijn van de (langdurige) blootstelling aan verschillende soorten middelen en het effect van de verschillende blootstellingsroutes. Daarnaast is er op dit moment nog onduidelijkheid over de verbanden tussen blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en verschillende (neurodegeneratieve)ziektebeelden. Niet alleen personen die deze middelen gebruiken kunnen worden blootgesteld aan deze middelen, maar ook omwonenden. De belangrijkste oorzaak van deze blootstelling is drift. Drift is de verspreiding van gewasbeschermingsmiddelen via de grond en de lucht. Hierbij kan gedacht worden aan uitspoeling, verwaaiing en verdamping van middelen. Verdamping kan daarbij nog dagen na de toepassing plaatsvinden. Uit recentelijk onderzoek blijkt dat de verdamping en aanwezige middelen in huisstof de belangrijkste blootstellingsroutes zijn bij omwonenden1. Verdamping van gewasbeschermingsmiddelen is afhankelijk van de verdampingsgevoeligheid van het gebruikte middel en de lokale weersomstandigheden. Verdampte stoffen kunnen honderden meters of enkele kilometers door de lucht worden verspreid. 2.1.2 Spuitvrije zones Om de kans op blootstelling te verkleinen worden er al jaren spuitvrije bufferzones ingericht , ook wel spuitvrije zones genoemd. De afstand van deze spuitvrije zones is gebaseerd op jurisprudentie.
De bestuursrechter acht hierbij een afstand van 50 meter als niet ‘onredelijk’. Dit betekent dat er bij een afstand van 50 meter tussen een gevoelige functie en gronden waar teelt is toegestaan, vanuit mag worden gegaan dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor omwonenden. De wetenschappelijke onderbouwing voor deze afstand ontbreekt, desondanks hanteert de rechter al sinds het begin van deze eeuw deze lijn. De juridische lijn die daarbij werd gehanteerd is dat van de maximaal planologische situatie moet worden uitgegaan. Dit betekent concreet dat als een omgevingsplan het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen toestaat, voor omliggende gevoelige functies een spuitvrije zone moet worden gerealiseerd of gerespecteerd. Naast deze algemene lijn is er vanuit jurisprudentie ook de mogelijkheid gegeven om in een kleinere spuitvrije zone te voorzien. Voorwaarde is dat dit zorgvuldig onderbouwd wordt door middel van e en locatie specifiek onderzoek. Een detailbeschrijving van de inhoudelijke eisen van een dergelijk onderzoek is tot op heden niet uitgewerkt. In het verleden werden der gelijke onderzoeken opgesteld door middel van verschillende wetenschappelijke modellen. Deze modellen konden de mate van drift en gezondheidsrisico’s van de beoogde locatie en het beoogde gebruik berekenen. Wanneer hieruit 1 Vermeulen et al. (2019).
Research on exposure of residents to pesticides in the Netherlands OBO flower bulbs. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, CLM Advies en Onderzoek, Utrecht University, Radboudumc, Wageningen University and Research, Schuttelaar & Partners, & TNO. Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 7 bleek dat er werd voldaan aan de gestelde eisen, kon worden onderbouwd dat er sprake was van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Door onzekerheden en het ontbreken van een concreet toetsbare relatie tussen gebruik en gezondheidsschade in deze modellen is door de rechter uitgesproken dat deze modellen niet meer kunnen voorzien in een onderbouwing van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. 2.1.3 Maatwerk Door het ontbreken van een wetenschappelijk rekenmodel is er op dit moment voor veel projec ten weinig juridische zekerheid. Echter is het mogelijk om te kijken of er maatwerk mogelijk is. In de handreiking die door het Rijk is opgesteld de ‘Handreiking aanpak spuitvrije zones bij nieuwbouwprojecten’2 wordt ook aangegeven dat er oplossingen liggen in het werken met maatwerk. Hierbij kan worden gekeken naar mogelijkheden om gewasbeschermingsmiddelen uit te sluiten, al dan niet op basis van de feitelijke situatie. Daarnaast kan worden gekeken naar de inzet van drift reducerende maatregelen.
In onderstaande paragrafen wordt nader ingegaan op de mogelijkheden tot maatwerk. Een spuitvrije zone kan zowel binnen als buiten het projectgebied worden gerealiseerd. Wanneer een spuitvrije zone van 50 meter buiten het oorspronkelijke projectgebied wordt gerealiseerd moet worden aangetoond dat de betreffende grondeigenaar niet onevenredig wordt benadeeld in de bedrijfsvoering. Bij een spuitvrije zone van minder dan 50 meter, zowel binnen als buiten het oorspronkelijke projectgebied, moet worden aangetoond dat er wordt voorzien in een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en dat de betreffende grondeigenaar niet onevenredig wordt benadeeld in de bedrijfsvoering. Door middel van onderstaande categorieën kan worden gekeken hoe dit kan worden vormgegeven. • 5 0 meter afstand De eerste categorie aan mogelijkheden om in een aanvaardbaar woon- en leefklimaat te voorzien is om te kijken of het mogelijk is om een spuitvrije zone van 50 meter te realiseren. Deze zone kan buiten het oorspronkelijke projectgebied worden gerealiseerd door het kopen of huren van het aangrenzende perceel of een zone van 50 meter. Daarnaast kan er worden gekeken of het mogelijk is om de spuitrechten voor deze zone af te kopen. Binnen het projectgebied kan er worden gekeken naar het plaatsen van niet blootstellingsgevoelige functies tussen de gevoelige functie en het betreffende landbouwperceel.
Deze functies kunnen onder andere bestaan uit parkeerplaatsen, waterberging of groenvoorzieningen. • Feitelijke situatie Wanneer het binnen en buiten het projectgebied niet mogelijk is om een spuitvrije zone van 50 meter te realiseren is het mogelijk om aan te tonen dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat aan de hand van de feitelijke situatie. Hierbij kan worden gekeken of er in het verleden, heden en toekomst werkelijke toepassing van gewasbeschermingsmiddelen plaatsvindt. • Drift reducerende maatregelen Wanneer er wel sprake is van (mogelijk) gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is het van belang om te kijken naar de mate van toepassing en de verwachte toxiciteit van de middelen. Bij een beperkte toepassing en een lage toxiciteit is het gezondheidsrisico lager. Hoewel dit geen voldoende juridische motivering geeft, kan er bij een beperkte toepassing worden gekeken naar drift reducerende maatregelen. Hierbij kan worden gekeken naar de gebruikte reductietechnieken tijdens het toepassen en de inzet van windhagen 34. Dichte windhagen kunnen een drift reducerende werking hebben van wel 90%5. 2 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (2025, 4 september) ‘Handreiking aanpak spuitvrije zones bij nieuwbouwprojecten’.
https://www.rvo.nl/onderwerpen/expertteam-woningbouw/gebiedsontwikkeling- versnellen/spuitvrije-zones-nieuwbouwprojecten 3 ECLI:NL:RVS:2022:3160 4 ECLI:NL:RVS:2023:269 5 Wenneker, M., & van de Zande, J. C. (2008). Spray drift reducing effects of natural windbreaks in orchard spraying. Aspects of Applied Biology, 84, 1–8. Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 8 2.1 Mogelijkheden projectgebied 2.2.1 Planologische situatie Het projectgebied ligt in het buitengebied van de gemeente Westerveld. Rondom het projectgebied liggen enkele agrarische percelen. Het betreft (een deel van) de percelen Havelte, sectie N , nummers 16 en 1527. In afbeelding 2.1 is de planologische situatie van de omliggende gronden weergeven. Het projectgebied is hierop met een rood kader aangegeven. Afbeelding 2.1 Planologische situatie omliggende gronden projectgebied. (Bron: Omgevingswet.overheid.nl) Uit de planologische situatie blijkt dat de percelen ten noorden en zuiden van het projectgebi ed een agrarische functie hebben. Perceel HVT03-N- 16 is in eigendom van de initiatiefnemer. Voor de noord- en oostzijde valt de 50 meter-zone daardoor volledig binnen eigen. Aan de zuidzijde ligt perceel HVT03- N-1527, dit is eigendom van een derde, gelegen binnen 50 meter van de toekomstige woonfunctie.
Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat een afstand van 50 meter tussen agrarische gronden waarop gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden gebruikt en gevoelige functies zoals woningen in het algemeen niet onredelijk is. Dit is geen wettelijke norm, maar een jurisprudentiële vuistregel waarvan kan worden afgeweken op basis van deugdelijk, locatiespecifiek onderzoek (onder meer ABRvS 17 september 2025, ECLI:NL:RVS:2025:4407; ABRvS 11 maart 2026, ECLI:NL:RVS:2026:1410). De kortste afstand tussen het projectgebied en de agrarische percelen bedraagt 18 meter. De Afdeling gaat bij de beoordeling in beginsel uit van de maximale planologische mogelijkheden en niet van het feitelijke gebruik. Dit betekent dat de enkele omstandigheid dat op de percelen moment eel geen gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, op zichzelf onvoldoende is om een kortere afstand dan 50 meter te rechtvaardigen. Hieronder wordt gemotiveerd waarom de locatiespecifieke omstandigheden in dit geval desondanks een aanvaardbaar woon- en leefklimaat borgen. Hierbij speelt de feitelijke situatie een belangrijke rol.
Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 9 2.2.2 Feitelijke situatie In afbeelding 2. 2 zijn de agrarische bouwgronden weergeven met het type gewas van 2025 . Het projectgebied is hierop met de rode omlijning aangegeven. Daarnaast is met een tweede rode lijn aangegeven de afstand van 50 meter tot de toekomstige woonfunctie. Afbeelding 2.2 Visualisatie agrarische bouwlanden en gewassen 2024 (Bron: Arcgis.com, bewerkt) Op het noordoostelijk perceel is het huidige erf van de melkveehouderij gevestigd. Deze gronden zijn momenteel niet in gebruik als landbouwgrond. Op perceel 1527 zijn de afgelopen jaren verschillende teelten geweest. In 2025 werden er op dit perceel Afrikaantjes (Tagetes patula) gekweekt. In 2026 is er sprake van lelieteelt (Lilium spp.). 2.2.3 Beoordeling aanvaardbaar woon- en leefklimaat en beperking bedrijfsvoering De beoordeling richt zich op de vraag of ter plaatse van het projectgebied sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en of omliggende agrarische gronden niet onevenredig in hun gebruiksmogelijkheden worden beperkt. Deze beoordeling sluit aan bij de vereisten uit de Omgevingswet en artikel 5.97 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), alsmede de vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over gevoelige functies nabij agrarische gronden.
Perceel HVT03- N-16 Het deel van dit perceel binnen 50 meter van de toekomstige woonfunctie is momenteel bebouwd ten behoeve van het agrarische bedrijf. Het telen van gewassen is daarom niet mogelijk. Deze gronden worden echter in het kader van landschappelijke inpassing anders ingericht. De bebouwing en verharding zal worden verwijderd. Aan de wegzijde wordt een kleinschalige, niet commerciële boomgaard gerealiseerd ten behoeve van de landschappelijke inpassing. Verder wordt er extensief grasland en enkele struiken en hagen gerealiseerd. Deze maatregelen worden als bindende voorwaarden opgenomen in het TAM- omgevingsplan. Het telen van gewassen en het gebruik van
Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 10 gewasbeschermingsmiddelen zijn daarmee planologisch uitgesloten. Een spuitvrije zone is voor dit perceel niet noodzakelijk. Er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Perceel HVT03-N-1527 Dit perceel ligt aan de andere zijde van de Westeinde, ten zuiden van de compensatiewoning. Het perceel ligt op 18 meter van de toekomstige woonfunctie. Op het perceel vinden regelmatig teelten plaats waarbij het aannemelijk is dat er gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, zoals bloementeelt en aardappelteelt. Echter kan worden gemotiveerd waarom een kortere afstand voldoende is voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. • Tussen de initiatiefnemer en de eigenaar van de het perceel HVT03-N-1527 is een privaatrechtelijke overeenkomst getekend. Deze overeenkomst is opgenomen als bijlage 1 bij deze notitie. In deze overeenkomst is afgesproken dat op dit agrarische perceel tot 50 meter van de woonfunctie enkel extensieve teelten zoals grasland of maïsteelt plaatsvinden. Teelten met een intensief gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zullen niet plaatsvinden binnen 50 meter van de woonfunctie. Bij blijvend grasland worden gewasbeschermingsmiddelen zelden tot nooit toegepast . Gras is een meerjarig gewas dat weinig gevoelig is voor ziekten en plagen.
Eventueel incidenteel gebruik betreft middelen met een zeer lage toxiciteit. De (snij)maïsteelt gaat wellicht gepaard met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Echter is ook hier sprake van beperkt gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Bij de teelt van (snij)mais is het alleen mogelijk de eerste acht weken na het zaaien gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken. Na deze periode is er sprake van volledige grondbedekking waardoor gewasbeschermingsmiddelen niet meer machinaal worden toegepast. In deze korte eerste periode wordt er daardoor dicht bij de grond gespoten, waardoor de kans op drift afneemt. Dit betekend dat er slechts éénmaal per teeltseizoen wordt gespoten. Dit is ook vastgelegd in de bovengenoemde privaatrechtelijke overeenkomst. Daarnaast is er bij de teelt van (snij)maïs voornamelijk sprake van onkruidbestrijding in de vorm van herbiciden. De meest gebruikte herbiciden hiervoor zoals Terbuthylazine, Dimenthenamide en S-Metolachloor6 hebben een lage tot een matige toxiciteit, met een maximale acute toxiciteit (LD50) van 1.500 mg/kg door inname en 2.000 mg/kg door huidblootstelling7. In 2020 werd er maximaal 0,8 kilogram gewasbeschermingsmiddel per hectare (snij)maïs per jaar toegepast 8. In contrast wordt er bijvoorbeeld bij de lelieteelt 113 kilogram gewasbeschermingsmiddelen per hectare per jaar toegepast 9.
Bespuitingen van akkerbouw - en grasgewassen vinden neerwaarts en dicht bij het gewas plaats. De Raad van State acht bij dergelijke bespuitingen een kleinere spuitzone aanvaardbaar, omdat de spuittechniek neerwaarts is en de spuitkoppen zich relatief dicht bij de grond bevinden. Spuitnevel ontstaat daarbij nauwelijks (ABRvS 27 maart 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1263, r.o. 5.5.3). • In de privaatrechtelijke overeenkomst is daarnaast afgesproken dat mocht er eenmalig sprake zijn van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op de voorste strook van het perceel, de grondeigenaar de toekomstige bewoners minimaal één week van tevoren informeert hierover. Daarbij wordt gewerkt met drift reducerende spuitdoppen en wordt niet gespoten als de windrichting de richting van de compensatie op staat. Ook wordt er niet gespoten bij windsnelheden boven de 5 meter per seconde. Bewoners kunnen zo op deze wijze de ramen en deuren sluiten. Ook kan men het gebruik van de tuin vermijden. 6 CBS statline: Gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw; werkzame stof, gewas en toepassing. Gewas: (snij)mais) 7 European Food Safety Authority: Review report for the active substance S -Metolachlor 8 CBS statline: Gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw; werkzame stof, gewas en toepassing. Gewas: (snij)mais) 9 CBS statline: Gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw; werkzame stof, gewas en toepassing.
Gewas: lelies Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 11 • Daarnaast wordt dit gedeelte van het perceel gebruikt als wendakker. Een wendakker is het deel van een landbouwperceel waarop tractoren aan het einde van een werkgang keren. Door het intensieve rijverkeer raakt de bodem op deze stroken verdicht, waardoor gewassen slecht of niet groeien. Wendakkers blijven daardoor regelmatig braak liggen. Bespuitingen vinden op wendakkers niet of nauwelijks plaats. • Vanuit landschappelijke inpassing wordt voor de compensatiewoning een beukenhaag gerealiseerd. Deze haag, die jaarrond blad dragend is, heeft en drift reducerende werking. Uit onderzoeken blijk t dat windhagen een drift reducerende werking hebben 10. Aangetoond is dat windhagen een drift reducerende werking kunnen hebben van 90% 11. Voor hagen met een maximale openheid van 74%, is een driftreductie van 82% nog steeds reëel12. Hoewel vast te stellen is dat een windhaag drift reducerend werkt, is het onduidelijk met hoeveel meter de afstand de spuitvrije zone van 50 meter kan worden verkleind. Echter ligt het perceel al op 18 meter van de toekomstige woonfunctie. Hierdoor is er al enige afstand tussen het projectgebied en deze percelen.
Gelet op bovenstaande kenmerken wordt gesteld dat er sprake is van een aanvaar dbaar woon- en leefklimaat, ondanks dat er sprake is van een afstand van 18 meter. 10 Langenbach, T., Mager, A. H., Campos, M. M., De Falco, A., Aucélio, R., Campos, T. M., & Caldas, L. Q. A. (2021). The use of hedgerows to mitigate pesticide exposure of a population living in a rural are a. Integrated Environmental Assessment and Management, 18(1), 19–24. & Hancock, J., Bischof, M., Coffey, T., & Drennan, M. (2019). The effectiveness of riparian hedgerows at intercepting drift from aerial pesticide application. Journal of Environmental Quality, 48(4), 1481–1488. https://doi.org/10.2134/jeq2018.12.0447 11 Wenneker, M., & van de Zande, J. C. (2008). Spray drift reducing effects of natural windbreaks in orchard spraying. Aspects of Applied Biology, 84, 1–8. 12 Lazzaro L., Zanin G., & Otto S. (2008). Role of hedgerows in intercepting spray drift: Evaluation and modelling of the effects. Agriculture, Ecosystems and Environment, 123(4), 317 –327. https://doi.org/10.1016/j.agee.2007.07.009 Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 12 HOOFDSTUK 3 CONCLUSIE Het voornemen voorziet in de realisatie van een nieuwe woning binnen het projectgebied.
Rondom het projectgebied liggen enkele agrarische percelen waarop het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen planologisch is toegestaan. De afstand tussen de beoogde woning en deze percelen is circa 18 meter. Daarmee wordt de in de jurisprudentie veelvuldig gehanteerde richtafstand van 50 meter niet gehaald. Voor het zuidelijke perceel, op 18 meter van het projectgebied, is een privaatrechtelijke overeenkomst gesloten tussen de initiatiefnemer en de grondeigenaar. In die overeenkomst zijn de volgende maatregelen bindend vastgelegd: een verbod op het telen van gewassen met een intensieve bespuiting, maximaal één bespuiting per jaar, uitsluitend gebruik van driftarme spuittechnieken, kennisgeving aan de bewoner voorafgaand aan iedere bespuiting, het rekening houden met de windrichting bij het spuiten en het tijdelijk beperken van het gebruik van de tuin tijdens bespuiting. Daarnaast is de woning afgeschermd door een jaarrond bladhoudende beukenhaag met een driftreductie van 75 tot 90 procent.
Hoewel het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op de omliggende agrarische gronden planologisch mogelijk blijft, geven het langdurige feitelijke gebruik, de aard van de omliggende percelen, de aanwezige fysieke afscherming en de aanvullende drift reducer ende maatregelen gezamenlijk voldoende grond om te concluderen dat ter plaatse van de beoogde woningen sprake zal zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Tevens is niet aannemelijk dat de omliggende agrarische percelen als gevolg van de ontwikkeling onevenredig in hun gebruiksmogelijkheden of bedrijfsvoering worden beperkt. Notitie spuitvrije zonering Wapserveen, Westeinde 171 Definitief BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies 13 Disclaimer Deze notitie geeft advies over mogelijkheden wat betreft spuitvrije zonering voor het voornemen. De beschreven mogelijkheden moeten met de verschillende betrokken partijen worden afgestemd. Wanneer een spuitvrije zone van minder dan 50 meter wordt gerealiseerd is het op dit moment (nog) niet mogelijk om juridische zekerheid te geven. De genoemde aspecten zijn in enkele rechterlijke uitspraken voor een kortere spuitvrije zone dan 50 meter als factoren meegewogen. Een vaste lijn in jurisprudentie is echter nog niet aanwezig. Het bevoegd gezag zal moeten beoordelen of er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
Een deel van de genoemde beperkende maatregelen voorzien een aanzienlijke verwaaiingsdrift reductie. Een volledig uitsluitsel van deze vorm van drift is echter niet te garanderen. Daarnaast hebben deze maatregelen, inclusief een spuitvrije zone, waarschijnlijk geen aanzienlijk effect op de blootstelling van gewasbeschermingsmiddelen door verdamping. Hoewel de gebruikte middelen een aanvaardbaar gezondheidsrisico hebben, is het op dit moment nog onduidelijk wat de gezondheidseffecten van cumulatie van de verschillende middelen zijn en in welk opzicht (langdurige) blootstelling een causaal verband heeft met verschillende ziekten. Deze rapportage is gemaakt op verzoek van de opdrachtgever. Alleen de opdrachtgever mag deze rapportage vermenigvuldigen of openbaar maken. Dit mag niet zonder schriftelijke toest emming van BJZ.nu, en het mag ook niet voor een ander doel gebruikt worden dan waarvoor het bedoeld is. BJZ.nu is niet aansprakelijk voor vervolgschade, alsmede schade die voortvloeit uit toepassingen van de resultaten. De opdrachtgever vrijwaart BJZ.nu voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Een deel van deze rapportage betreft een momentopname; beleid, wet- en regelgeving, en wetenschappelijke inzichten kunnen aan verandering onderhevig zijn.
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Westeinde 171 Wap serveen vastgesteld Bijlage 7 AERIUS-berekening BJZ.nu 225 Bestemmingsplannen BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 1 AERIUS-berekening Westeinde 171, Wapserveen Mei 2025 STATUS: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 2 AERIUS-BEREKENING WESTEINDE 171, WAPSERVEEN Status: Definitief Datum: 26 mei 2025 Projectnummer: 2025-006 Versie: 2
BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 3 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING .................................................................................. 4 HOOFDSTUK 2 VOORGENOMEN ONTWIKKELING ..................................................... 5 HOOFDSTUK 3 UITGANGSPUNTEN ...................................................................... 6 3.1 Algemeen ............................................................................................................................................... 6 3.2 Aanlegfase ............................................................................................................................................. 6 3.3 Gebruiksfase .......................................................................................................................................... 9 3.4 Intern Salderen .................................................................................................................................... 13 HOOFDSTUK 4 RESULTATEN & CONCLUSIE ........................................................... 16 4.1 Resultaten ............................................................................................................................................ 16 4.2 Toets additionaliteitsbeginsel ..............................................................................................................
16 4.3 Conclusie.............................................................................................................................................. 16 BIJLAGEN BIJ DE STIKSTOFBEREKENING ..................................................................... 17 Bijlage 1 Rekenresultaten aanlegfase........................................................................................................ 17 Bijlage 2 Rekenresultaten gebruiksfase..................................................................................................... 18 Bijlage 3 Vergunning-Wnb ......................................................................................................................... 19 Bijlage 4 Verschillenberekening gebruiksfase ........................................................................................... 20 AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 4 HOOFDSTUK 1 INLEIDING Voorliggende AERIUS-berekening heeft betrekking op het perceel gelegen aan de Westeinde 171 in Wapserveen. Initiatiefnemers hebben het agrarisch bedrijf aangemeld voor de Landelijke Beëindiging Veehouderiijen (hierna: LBV). Op het perceel wil de initiatienemer de voormalig agrarische bedrijfsbebouwing slopen en een nieuwe woning realiseren. Tevens wordt de andere bedrijfswoning behouden.
Bij beide woningen wordt een bijgebouw gerealiseerd. Daarnaast is er op het noorden van het terrein een kleinschalige camping aanwezig. Tevens wordt akkerbouwbedrijf en het aanwezige grasland bestemd voor akkerbouw. In afbeelding 1.1 is de ligging van het projectgebied ten opzichte van Wapserveen en de directe omgeving indicatief weergegeven. Het projectgebied is aangeduid met de rode ster en rode contour. Afbeelding 1.1 Ligging projectgebied (Bron: Platekaart.nl) In het kader van het voornemen is inzicht in de te verwachten effecten van stikstof op nabijgelegen Natura 2000-gebieden nodig. BJZ.nu is gevraagd om de te verwachten stikstofemissie als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling en de eventuele gevolgen daarvan inzichtelijk te maken. De stikstofberekening is uitgevoerd met behulp van de voorgeschreven rekentool AERIUS Calculator 2024. In voorliggend rapport wordt een toelichting op de AERIUS berekening gegeven.
AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 5 HOOFDSTUK 2 VOORGENOMEN ONTWIKKELING Het voornemen bestaat om in het projectgebied een deel van de bestaande bebouwing te slopen en een nieuwe compensatie woning te realiseren. De huidige woning wordt behouden. Bij beide woningen wordt ook een bijgebouw gerealiseerd. Verder wordt er groen bij geplant. De bestaande kleinschalige camping blijft behouden en op de grond waar nu grasland aanwezig is wordt ruimte gemaakt voor het akkerbouwbedrijf. Hiervoor is 7,5 hectare bestemd voor akkerbouw. Afbeelding 2.1 is de situatietekening van de nieuwe situatie. Afbeelding 2.1 Situatietekening nieuwe situatie (Bron: BJZ.nu)
AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief HOOFDSTUK 3 | UITGANGSPUNTEN 3.1 | Algemeen Het projectgebied bevindt zich op circa 1,8 kilometer afstand van het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura 2000-gebied ‘Holtingerveld’. Ten behoeve van het voornemen zijn, in het kader van de stikstofdepositie als gevolg van het project, twee AERIUS-berekeningen uitgevoerd. Deze bestaan uit een berekening voor de aanlegfase (realisatie voornemen) en een berekening voor de gebruiksfase (gebruik voornemen). Hierna worden de uitgangspunten voor deze berekeningen en de resultaten toegelicht. 3.2 | Aanlegfase 3.2.1 | Algemeen Binnen de aanlegfase (realisatie voornemen) is in voorliggend geval sprake van de volgende activitei | ten (bronnen) die bijdragen aan de emissie van stikstof: 1. | Verkeersgeneratie sloop- en bouwverkeer van en naar het projectgebied; 2. | Laden en lossen van vrachtwagens; 3. | Emissie koude start bouwverkeer; 4. | Te benutten werktuigen binnen het projectgebied; 5. | Gasverbruik woning(en); 6. | Emissie gebruiksverkeer; 7. | Emissie koude start gebruiksverkeer.
3.2.2 | Verkeersgeneratie bouwverkeer Op basis van de vorenstaande uitgangspunten is tijdens de aanlegfase van de voorgenomen ontwikkeling sprake van de volgende verkeersgeneratie: Type verkeer | Aantal voertuigen | Aantal verkeersbewegingen (aantal voertuigen x2) Licht verkeer | 450 | 900 Middelzwaar verkeer | 50 | 100 Zwaar verkeer | 150 | 300 In voorliggend geval wordt er, gezien de ligging van het projectgebied, vanuit gegaan dat het bouwverkeer de locatie bereikt en verlaat via de Westeinde in oostelijke richting. Het verkeer bereikt de rotonde. Ter hoogte van de rotonde wordt gesteld dat het verkeer verdund is tot enkele procenten van het reeds aanwezig verkeer en is het qua rij- en stopgedrag niet meer te onderscheiden van het overige wegverkeer. 3.2.3 | Emissies stationair draaien laden en lossen Tijdens het laden en lossen van bouwmaterialen, beton, betonplaten, afvalcontainers, bestrating en zand draait een vrachtwagen stationair. Hierdoor is sprake van een NOx emitterende bron. Om deze reden is de emissie van het laden en lossen van deze vrachtwagens in de berekening meegenomen. Gemiddeld draaien deze vrachtwagens 10 minuten stationair. | Voor het laden en lossen is onderscheid gemaakt tussen middelzware en zware vrachtwagens.
Voor zware vrachtwagens die mobiele werktuigen kom | en brengen en ophalen is worst | - case uitgegaan dat deze de motor stationair laten draaien. De mobiele werktuigen die zelf van en naar het projectgebied rijden laten hun motoren niet stationair draaien en zijn niet meegenomen in het aantal vrachtwagens. BJZ.nu | 6 Ruimtelijke Plannen en Advies AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief In onderstaande tabel is het totaal aantal uren per jaar, de emissiefactoren en de emissie weergegeven. Type | Rekenjaar | Vrachtaantal | Maximaal | Aantal | Emissiefactor | Emissie kg/jaar aantal | uren | g/uur1 laad-los | totaal/jaar | NOx | NH3 | NOx | NH3 minuten Zwaar | 2025 | 129 | 10 | 22 | 92,4864 | 0,8976 | 2,03 | 0,02 verkeer Middelzwaar | 2025 | 100 | 10 | 17 | 64,65 | 0,7116 | 1,1 | 0,012 verkeer Totaal | 3,13 | 0,032 Het stationair draaien is als oppervlaktebron in de AERIUS-Calculator ingevoerd onder ‘anders’. De bovenstaande emissies zijn gemodelleerd als een oppervlaktebron. 3.2.4 | Emissies koude start bouwverkeer In de AERIUS-Calculator is per 1 oktober 2024 het verkeer opgesplitst in rijdend verkeer en opstartend verkeer. De emissie van voertuigen met een koude motor zijn bij het opstarten tijdelijk veel groter.
In onderzoek van TNO is naar voren gekomen dat binnen de periode van 1 minuut de voertuigen nog niet of nauwelijks van hun startlocatie zijn vertrokken. De emissie van de koude start vindt hoofdzakelijk plaats rondom de startlocatie van het voertuig en niet op de wegen met doorgaand verkeer. Na ongeveer 2 uur stilstand (zonder draaiende motor) is de motor weer koud. Dit is van belang voor het toekennen van emissie op locaties waar voertuigen tijdelijk stilstaan, zoals parkeerplaatsen. Om het aantal koude starts te bepalen zijn onderstaande uitgangspunten gebruikt: • | Licht verkeer: alle voertuigen bereiken het projectgebied aan het begin van de werkdag en verlaten het projectgebied aan het eind van de werkdag: één koude start per voertuig; • | Middelzwaar verkeer: alle voertuigen doen het projectgebied slechts korte tijd aan voor laden en lossen waarbij de motor stationair blijft draaien (zie vorige paragraaf). Er is geen sprake van een koude start; • | Zwaar verkeer: alleen de mobiele werktuigen die zelf van en naar het projectgebied rijden kennen een koude start. Dit leidt tot het volgende aantal koude starts: 450 koude starts voor licht verkeer en 21 koude starts voor zwaar verkeer. De emissie is in de AERIUS-Calculator als oppervlaktebron ingevoerd. 3.2.5 | Emissies mobiele werktuigen Tijdens de realisatie van het voornemen worden er werktuigen ingezet.
Deze werktuigen stoten stikstof uit en dienen om deze reden in ogenschouw genomen te worden. Voor het berekenen van het dieselverbruik is gebruik gemaakt van de Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2024. Voor het berekenen van het dieselverbruik is de volgende formule aangehouden: LBPJ = (0.095 * Pmax + 0.54) * D LBPJ staat in de bovengenoemde formule voor literverbruik per jaar. Pmax is het maximale vermogen van het werktuig en D staat voor het aantal draaiuren. Daarnaast is er rekening gehouden met het gebruik van Ad- Blue. Ligterink et al 20212 constateert dat voor Stage IV en V werktuigen dit 6% van het totale dieselverbruik bedraagt. Opgemerkt wordt dat werktuigen met een vermogen van 56 kW of minder geen AdBlue verbruik hebben, evenals werktuigen op benzine. Voor deze werktuigen is dan ook geen AdBlue verbruik opgenomen in de AERIUS-Calculator. In AERIUS kunnen bij het dieselverbruik en AdBlue verbruik geen decimale getallen ingevoerd worden, daarom zijn alle getallen voor het dieselverbruik naar boven afgerond en zijn alle getallen voor het AdBlue verbruik naar beneden afgerond. 1 BIJ12, Instructie gegevensinvoer voor AERIUS-Calculator 2024, pagina 72 2 Ligterink et al., 2021. ‘AUB (AdBlue verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOx en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen’.
TNO_2021_R12305 BJZ.nu | 7 Ruimtelijke Plannen en Advies AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief In de onderstaande tabel zijn de gegevens zoals ingevoerd in de AERIUS-Calculator weergegeven. De werktuigen zijn in de AERIUS-berekening ingevoerd als ‘oppervlaktebron - mobiele werktuigen’. Werktuigen | Stage klasse | Aantal uren | Max. | Dieselverbruik | Aantal liter totaal | vermogen | totaal | AdBlue (kW) Sloopfase Graafmachine 1 | STAGE IV, | 50 | 150 | 740 | 44 2014-2018 Shovel | STAGE IV, | 20 | 80 | 163 | 9 2014-2018 Bouwfase Graafmachine 2 | STAGE IV, | 50 | 150 | 740 | 44 2014-2018 Betonstorter | MUT | 20 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. Mobiele hijskraan | STAGE IV, | 30 | 200 | 587 | 35 2014-2018 Trilplaat | Benzine, 2- | 20 | 10 | 30 | n.v.t. takt Mini | STAGE IV, | 40 | 28 | 128 | n.v.t. graafmachine | 2014-2018 Mini shovel | STAGE IV, | 40 | 28 | 128 | n.v.t. 2014-2018 De vorenstaande gegevens zijn gebaseerd op ervaringscijfers van BJZ.nu3. 3 De ervaringscijfers zijn gebaseerd op input geleverd door verschillende projectontwikkelaars, vastgoed- sloop en bouwpartijen.
BJZ.nu | 8 Ruimtelijke Plannen en Advies AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 9 3.3 Gebruiksfase 3.3.1 Algemeen Binnen de gebruiksfase (beoogde situatie) is in voorliggend geval sprake van de volgende activiteiten (bronnen) die bijdragen aan de emissie van stikstof: 1. Gasverbruik woningen; 2. Verkeersgeneratie gebruiksverkeer van en naar het projectgebied; 3. Emissie koude start gebruiksverkeer; 4. Stationair draaien landbouwwerktuigen; 5. Bemesting landbouwgronden. Voor het rekenjaar is 2026 aangehouden. 3.3.2 Gasverbruik woningen Doordat de nieuwe woning gasloos wordt gebouwd, is ten aanzien van het gebruik van de woning zelf geen sprake van stikstofemissie en depositie op Natura 2000-gebieden. De nieuwe woning zelf bevat daarmee geen bron die NOx of NH3 emitteren en zijn dan ook neutraal (zonder emissies) gemodelleerd in de AERIUS- berekening. Echter is er van de bestaande bebouwing één woning die wel op het gas blijft aangesloten.
Bij de berekening van de stikstofemissie als gevolg van het gasverbruik zijn de onderstaande uitgangspunten gebruikt: • Een emissiegrenswaarde van 70 mg/Nm3 bij droog rookgas en bij 3% zuurstof;4 • 1 m3 aardgas zorgt bij het verbranden voor 9 m 3 rookgasdebiet;5 • Om te kunnen rekenen met de emissiegrenswaarde is de zuurstof overmaat als volgt gecorrigeerd: 21/(21-3)=1,16667; • Gemiddeld gasverbruik vrijstaande woning Westerveld: 1.350 m²/jr6. De formule voor het berekenen van de NOx emissie van is als volgt: 1.350* 9 * 1,16667 * 70 * 10-6 = emissie NOx in kg/jaar. In voorliggend geval komt de emissie neer op 0,99 NOx kg/jaar voor de woning. Naast de bovenstaande NOx emissies, is de emissiehoogte van invloed op de rekenresultaten. Conform het rapport ‘Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2024’ is voor de emissiehoogte het volgende aangehouden: hanteer in AERIUS voor de uitstoothoogte de hoogte van het emissiepunt ten opzichte van het maaiveld. In voorliggend geval bedraagt dit circa 8,5 meter voor de woning7. 3.3.3 Verkeersgeneratie De te realiseren woning brengt een bepaald aantal verkeersbewegingen met zich mee. Dit heeft stikstofuitstoot tot gevolg. Het toenemend aantal verkeersbewegingen als gevolg van het project heeft dan ook invloed op de AERIUS-berekening en moet in ogenschouw worden genomen.
Om het aantal verkeersbewegingen te bepalen is gebruik gemaakt van de publicatie ‘Parkeerkencijfers 2024, publicatie 744 (augustus 2024)’ van het CROW. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: • Verstedelijkingsgraad: niet stedelijk8 • Stedelijke zone: buitengebied 4 Besluit activiteiten leefomgeving paragraaf 4.126 5 BIJ12, Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2024, pagina 33 6 CBS Statline 7 3D Bagviewer 8 CBS Statline, Gebieden in Nederland 2024: gemeente Westerveld AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief • | Functie: huis, koop, vrijstaand; camping. Voor het akkerbouwbedrijf is geen verkeersgeneratie opgenomen in het CROW. Om deze reden is een vergelijkbare functie opgenomen: Bedrijf arbeidsextensief/ bezoeker extensief (loods, opslag, transportbedrijf) In de publicatie van de CROW is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet. Daarnaast wordt hierin een minimaal en maximaal aantal verkeersbewegingen voor de functies aangegeven. In voorliggend geval is van het gemiddelde uitgegaan.
Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het project het volgende beeld: Functie | Verkeersgeneratie | Aantal | Totale verkeersgeneratie Huis, koop, vrijstaand | 8,2 per woning | 2 woningen | 32,8 Camping | 0,4 per campingplek | 25 camping plekken | 10 Bedrijf arbeidsextensief/ | 4,8 per 100 m2 | 2,25 | 12,1 bezoekersextensief (loods, opslag, transportbedrijf Totaal (naar boven afgerond) | 55 De totale verkeersgeneratie voor de te realiseren woningen, bestaande camping en bestaande akkerbedrijf komt neer op 55 verkeersbewegingen per weekdagetmaal. In verband met het ophalen van vuilnis, veegwagens en het leveren van goederen voor de woningen is rekening gehouden met 0,02 vrachtwagenbewegingen per woning. Dit komt overeen met tabel | 5 in de publicatie van het CROW. Dit komt neer op 0,02*2 0,04 vrachtwagenbewegingen per etmaal. Voor de route van het gebruiksverkeer wordt uitgegaan dat deze hetzelfde is als de route van het bouwverkeer, zoals beschreven in paragraaf 3.2.2. 3.3.4 | Emissie koude start gebruiksverkeer Zoals in de vorige paragraaf is genoemd, dient de emissie als gevolg van een koude start te worden meegenomen bij voorliggende stikstofberekening. De emissie van de koude start vindt hoofdzakelijk plaats rondom de startlocatie van het voertuig en niet op de wegen met doorgaand verkeer.
Na ongeveer 2 uur stilstand (zonder draaiende motor) is de motor weer koud. Dit is van belang voor het toekennen van emissie op locaties waar voertuigen tijdelijk stilstaan, zoals parkeerplaatsen. Om het aantal koude starts te bepalen zijn onderstaande uitgangspunten gebruikt: • | Licht verkeer: het aantal verkeersbewegingen is door twee gedeeld om tot het aantal voertuigen te komen. Voor elk voertuig wordt uitgegaan van een koude start (worst-case); • | Zwaar verkeer: de zware voertuigen staan niet langer dan 2 uur stil met de motor uit. Er is geen sprake van een koude start. Dit leidt tot het volgende aantal koude starts: 28 koude starts voor licht verkeer. De emissie is in de AERIUS- Calculator als oppervlaktebron ingevoerd ter plaatse van de parkeerplaatsen van de woningen. 3.3.5 | Emissie stationair draaien landbouwwerktuigen Zoals in de vorige paragraaf is benoemd, dient de emissie als gevolg van het stationair draaien te worden meegenomen bij de voorliggende stikstofberekening. De emissie van het stationair draaien vind hoofdzakelijk plaats bij de loods waar het gereedschap en voertuigen voor de akkerbouw worden gestald en niet op het te bewerken land zelf. Voor elke dag dat de trekker gebruikt wordt om het land te bewerken wordt aangenomen dat deze 20 minuten stationair staat te draaien.
Het stationair draaien van tractoren is berekend met de emissiekengetallen voor zwaar verkeer. In de berekening is uitgegaan van een gemiddelde van 40 volle werkdagen waarin de trekker wordt gebruikt. Dat leidt tot een totaal van 14 uur stationair draaien. Dit leidt tot de emissies die worden aangegeven in de onderstaande tabel. BJZ.nu | 10 Ruimtelijke Plannen en Advies AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief Type | Rekenjaar | Vrachtaantal | Maximaal | Aantal | Emissiefactor | Emissie kg/jaar aantal | uren | g/uur9 minuten | totaal/jaar | NOx | NH3 | NOx | NH3 Zwaar | 2025 | 40 | 20 | 14 | 92,4864 | 0,8976 | 1,29 | 0,013 verkeer Totaal | 1,29 | 0,013 Het stationair draaien is als oppervlaktebron in de AERIUS-Calculator ingevoerd onder ‘anders’. 3.3.6 | Emissies akkerbouw in de beoogde gebruiksfase In de bestaande situatie heeft het perceel een agrarische functie en wordt het zodanig | gebruikt voor veehouderij. Wanneer de voorgenomen ontwikkeling wordt gerealiseerd blijft het gebruik van het hoofdzakelijk agrarisch al verandert de functie van veehouderij naar akkerbouw. Er wordt hierbij uitgegaan dat ook de akkerbouwgronden bemest worden. Het bemesten van deze grond zorgt voor een stikstofemissie, die moet worden meegenomen bij de berekening van de gebruiksfase.
Het perceel staat kadastraal bekend als HVT03-N-16 en bestaat uit circa 7,5 ha en wordt gebruikt als akkerbouwgrond. De bemesting in de voorgenomen situatie vind plaats op deze 7,5 ha akkerbouwgrond. In de AERIUS- berekening is als uitgangspunt het verbouwen van ‘Grasland volledig maaien’ (worst case) gebruikt als nieuwe activiteit op de akkerbouwgrond. Om de stikstofemissie voor het bemesten van deze agrarische gronden te achterhalen is gebruik gemaakt van het Mestbeleid 2025 van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Hierin zijn de stikstofnormen per hectare, per grondsoort en grondgebruik weergegeven. De stiknormen zijn in onderstaande tabel weergegeven. Afbeelding 3.1 | Stikstofgebruiksnormen 2025 (Bron: Mestbeleid 2025, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, RVO) Uit de gegevens van PDOK blijkt dat er binnen het projectgebied sprake is van lemig fijn zand. Gezien de ligging wordt er uitgegaan van noordelijk zandgrond. Consumptieaardappelen, vroeg 9 BIJ12, Instructie gegevensinvoer voor AERIUS-Calculator 2024, pagina 72 BJZ.nu | 11 Ruimtelijke Plannen en Advies AERIUS-Berekening Westeinde 171, Wapserveen Definitief Uit de gegevens van PDOK blijkt dat er binnen het projectgebied sprake is van zandgrond. Gezien de | ligging wordt uitgegaan van noordelijke zandgrond.
Grasland met volledig maaien Voor de berekening van de stikstofuitstoot in de referentiesituatie is er uitgegaan van ‘grasland met volledig maaien’. Uit afbeelding 3.1 volgt dan dat deze functie een stikstofnorm heeft van 320 kg N per ha per jaar. Bij bemesting mag maximaal 170 kg N per ha per jaar dierlijk mest zijn, de overige ruimte wordt meestal aangevuld met kunstmest. In de berekening is er van uitgegaan dat 170 kg N per ha per jaar uit dierlijk mest bestaat en 150 kg N per ha per jaar uit kunstmest. Niet alle toegediende stikstof zal emitteren. Dit is namelijk afhankelijk van de totale hoeveelheid ammoniakale stof (TAN), die in de mest aanwezig is. Het TAN-percentage voor drijfmest van graasdieren bedraagt 48% van het totale aangebracht kg N.10 Andere soorten drijfmest, bijvoorbeeld van staldieren, hebben een hogere TAN | - percentage (53%). In voorliggend geval van een percentage van 48% uitgegaan. Tevens is de emissiefactor relevant. De ammoniakemissie ten aanzien v | an de bemesting is afhankelijk van de manier waarop de mest aan de bodem wordt toegediend. Elke toedieningstechniek heeft namelijk zijn eigen emissiefactor. Voor mesttoediening op grasland met een zodenbemester is een emissiefactor van 17% van de ammoniakale stikstof (TAN) vastgesteld.