Bijlage 1 - Notitie 'Samen de toekomst in'

Samen

de toekomst in

APRIL 2022 DE IMPACT VAN MOGELIJKE BEZUINIGINGEN OP PREVENTIE DOOR BIBLIOTHEEK, SCALA EN WELZIJN MENSENWERK IN WESTERVELD.

de Bibliotheek

Westerveld

Ten geleide Welzijn Mensenwerk, Bibliotheek Westerveld, Scala en de gemeente waren al in overleg om te verkennen in hoeverre samenwerking de dienstverlening aan de inwoners van Westerveld op peil zou kunnen houden, mogelijk misschien zelfs verbeteren toen de bezuinigingen om de hoek kwamen kijken. Het overleg is geïntensiveerd en de notitie waar u nu kennis van neemt is het resultaat ervan. De gesprekken hebben ons alleen maar gesterkt in de opvatting dat er qua samenwerking kansen genoeg zijn waar de inwoners van Westerveld wel bij varen. Op de langere termijn kan elkaar versterken en het voorkomen van overlap er wellicht toe leiden dat die samenwerking ook financieel zijn vruchten afwerpt. Op korte termijn zien wij geen reële bezuinigingsmogelijkheden. In deze notitie worden weliswaar bezuinigingsopties benoemd. Deze moeten gelezen worden als zou ons het mes op de keel gezet worden dan zijn dit opties. Waarbij we benoemd willen hebben dat er uitsluitend gekozen kan worden tussen kwaden. Wij zien vooral mogelijkheden in samenwerking en de weg der geleidelijkheid. Lammie van der Tuuk (Bibliotheek Westerveld) Marieke Vegt (CultuurKlik) Constance Leppen (Scala) Walraad van Dalen (Welzijn Mensenwerk)

§1. Aanleiding

Op enig moment is de taakstelling van 10% op de subsidie van de drie grootste subsidiepartners - Bibliotheek Westerveld, Scala en Welzijn MensenWerk - opgenomen in de voorjaarsrapportage 2021. Dat is een platte vertaling van hoe het aanvankelijk begon. De oorspronkelijk vraag was namelijk: ‘Kan de gemeente door een samenwerking van de WMW, Bibliotheek Westerveld en Scala de dienstverlening aan de inwoners van Westerveld op peil te houden en daar waar mogelijk misschien verbeteren en een besparing creëren?’ Het proces begon met individuele gesprekken tussen de ambtenaren en directie/bestuur van Scala, Bibliotheek Westerveld en Welzijn MensenWerk. Gedurende deze gesprekken is de taakstelling van 10% op de subsidie van de drie grootste subsidiepartners opgenomen in de voorjaarsrapportage 2021. Om het proces niet te verstoren is in eerste instantie gekozen voor een gezamenlijke 10%. Dit betekent dat het gelijk verdeeld kan worden of dat één instelling een groter percentage op zich neemt en de andere instellingen minder. De wethouders hebben deze taakstelling medegedeeld aan de subsidiepartners. Vervolgens is er gezamenlijk overleg geweest tussen de ambtenaren en alle directies/bestuurders van de drie subsidiepartners.

Uitgaande van een evenredige verdeling is de in 2023 te realiseren bezuiniging van 10% in totaal € 151.550, respectievelijk € 37.500 voor de bieb, € 17.700 voor Scala en € 96.350 voor WMW. Het te bezuinigen bedrag is – zo bleek tijdens de raadsvergadering van 9 november 2021 – niet afgestemd met de gemeenteraad, die vervolgens ingreep: door een unaniem aangenomen motie is de 150k uit de begroting van 2023, 2024 en 2025 geschrapt. De raad wil geen platte financiële taakstelling, maar wil weten of - en zo ja welke - bezuinigingen haalbaar zijn en wat er dan waarom en met welke gevolgen komt te vervallen. De organisaties hebben bij de gemeente Westerveld aangegeven gezamenlijk invulling te willen geven aan het efficiencyvraagstuk en wat samenwerking (daarin) kan betekenen. Dit document brengt de mogelijkheden daartoe en de financiële en maatschappelijke consequenties in beeld t.b.v. besluitvorming door de gemeenteraad.

3

§2 Het werk van de organisaties en hun samenwerking inzake preventie §2.1 Schets van de afzonderlijke organisaties

§2.1.1 Bibliotheek Westerveld Bibliotheek Westerveld ontwikkelt zich van een ‘boekenuitleenplek’ steeds meer tot een maatschappelijk-educatieve bibliotheek. De drie hoofddoelstellingen voor de komende tijd liggen vast in een breed omarmd bibliotheekconvenant. De drie maatschappelijke opgaven worden nader uitgewerkt in de netwerkagenda. Het betreft het werken aan: 1. Een geletterde samenleving; 2. Participatie in de informatiesamenleving 3. Een leven lang ontwikkelen

Ad 1: De maatschappelijke opgave is om het (voor)leesplezier, de leescultuur en daarmee de leesvaardigheid van kinderen tot 18 jaar (met name van taalzwakke doelgroepen op NT1-niveau) de komende jaren te laten stijgen zodat het leesniveau verbetert. Ad 2: De opgave om iedereen gelijke kansen te bieden om op een volwaardige manier deel in te nemen in de informatiesamenleving is groot en complex. Het gaat om aspecten als toegang tot digitale technologie en de vaardigheden om daarmee om te gaan, om het voorzien in een ondersteuningsstructuur of vangnet waar mensen die blijven vastlopen structureel terecht kunnen en om het omgaan met desinformatie en nepnieuws. Ad 3: Om mee te kunnen (blijven) doen (veelal digitaal) is het belangrijk dat er voor alle groepen in de samenleving mogelijkheden zijn om hun vaardigheden te vergroten, zich te ontplooien ten behoeve van hun arbeidsmarktpositie of ‘gewoon’ ten behoeve van hun persoonlijke ontwikkeling. De bieb richt zich op het aanleren en doorontwikkelen van basisvaardigheden (zoals lezen, rekenen, digitale vaardigheden) die bijdragen aan blijvende inzetbaarheid. In plaats van af te wachten wie er naar de bibliotheek komt ontwikkelt de bibliothecaris zich tot een ‘community librarian’ om de ‘buurt’ te faciliteren in toegang tot literatuur, opleiding & ontwikkeling, cultuur, informatie en digitale vaardigheden.

4

§2.1.2 Scala Scala geeft uitvoering aan activiteiten op het gebied van cultuureducatie op scholen en in de vrije tijd in de gemeente Westerveld. Als gevolg van een nieuwe koers splitst Scala zich in twee zelfstandige entiteiten conform onderstaande schematische weergave: Eén entiteit, Stichting Scala, krijgt de verantwoordelijkheid voor alle buitenschoolse lessen en uitvoeringen (muziek, dans, toneel, beeldend, musical). Ook de ondersteuning van de harmonieen fanfareverenigingen vallen onder Scala. Scala is aanbieder van culturele lessen en cursussen in de gemeenten Hoogeveen, Meppel, Steenwijkerland, Westerveld en De Wolden. Onlangs zijn afspraken tussen gemeenten en met Scala over de subsidieverlening voor de bestaande activiteiten van Scala in de periode 2021-2025 vastgelegd in een convenant.

Stichting Scala Lessen

Uitvoeringen

Stichting X

Fusie met K&C en ICO

Cultuur op School (CoS) Culturele werkplaatse n (Soc. Dom.)

Hafa

Eén (nieuwe) entiteit, Stichting CultuurKlik [in de afbeelding nog Stichting X], heeft de verantwoordelijkheid voor alle binnenschoolse activiteiten (ook wel Cultuur op School genoemd). Alle 1.281 leerlingen van het primair onderwijs maken kennis met alle kunstdisciplines via lessen en workshops van professionele kunstdocenten in de klas en door professionele voorstellingen bij te wonen in hun eigen omgeving. CultuurKlik coördineert het programma, zoekt de docenten die in alle groepen o.a. muziekles geven, stemt met Stichting Kunst & Cultuur de voorstellingen af en adviseert scholen hoe ze het culturele programma kunnen verbinden met hun reguliere lessen.

5

Ook werkt CultuurKlik actief samen met het voortgezet onderwijs in Diever, waar een cultuurweek wordt georganiseerd in samenwerking met lokale partners en waar jaarlijks bijna 200 leerlingen aan meedoen. De adviseurs van CultuurKlik komen op alle scholen en proberen de scholen zo goed mogelijk te laten profiteren van lokale, provinciale en nationale programma’s en subsidies. Zo worden alle scholen geadviseerd hoe ze de CMK-gelden (Cultuureducatie met Kwaliteit) goed kunnen inzetten en hoe NPO-budget (Nationaal Programma Onderwijs) kan bijdragen aan sociaal welbevinden van leerlingen. CultuurKlik is eveneens verantwoordelijk voor het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe activiteiten op het raakvlak van cultuur en het sociale domein. Een goed voorbeeld in 2021 was het project Zomergekte in samenwerking met de Bibliotheek en Welzijn Mensenwerk. Het streven is om ieder jaar meer verbinding te realiseren tussen mensen waarbij cultuur het middel is. De Stichting CultuurKlik is met ingang van 2022 gefuseerd met K&C en ICO onder de naam Cultuurzaam. Cultuurzaam maakt zich sterk voor talentontwikkeling in de provincie en de koppeling van cultuur aan het sociaal domein. Dat laatste omdat diverse onderzoeken bevestigen dat kunst en cultuur goed is voor de mentale en fysieke gezondheid. Daarmee wordt de kans verkleind dat dure zorg nodig is.

Het is een bestuurlijke fusie, de ‘merken’ blijven bestaan. Achterliggend idee is dat de fusie een kwaliteitsslag is voor cultuureducatie en – participatie in Drenthe. §2.1.3. Welzijn MensenWerk In 2019 zijn de gemeente en Stichting Welzijn Mensenwerk een andere manier van werken overeengekomen die er in essentie op neerkomt dat door samenwerking met andere partijen gekeken wordt wat nodig, in plaats van wat er beschikbaar is: doen wat nodig is en uitgaan van de eigen kracht van de mensen, de verenigingen, organisaties en dus de samenleving. Deze aanpak moet leiden tot een scherpere afbakening, minder overlap en vermindering van de zorgvraag. Welzijn MensenWerk heeft in 2018 bouwstenen geformuleerd uit de actuele sociale vraagstukken in Westerveld. Bouwstenen zijn de hoofdlijnen waarbinnen de inzet van WMW en de effecten worden omschreven. Daarbij wordt sinds 2018 sociale opgaven in toenemende mate op lokaal niveau opgehaald, beschreven en uitgevoerd. De bouwstenen worden ontwikkeld vanuit de vraag van inwoners en gebouwd in co-creatie met WMW en de gemeente.

6

De volgende bouwstenen zijn benoemd: De samenleving (sociale cohesie) Westerveld inclusief (o.a. jongeren) Rondkomen (armoede) Zelfredzaamheid vergroten (participatie) Vitaal ouder worden (gezondheid) Van vraag naar antwoord (innovatie) Maak het verschil (vrijwillige inzet) Opgroeien/ontplooien in Westerveld In het proces van co-creatie wordt gezocht naar samenwerkingspartners. Vraagstukken en thema’s binnen het sociaal domein vragen om een integrale en sector overstijgende aanpak. “De bedoeling” vraagt om maatwerk zowel op behoefte/vraag van inwoners, inzet, financiën en bestuur.

§2.2. Preventie: de som is meer dan het geheel der delen

Alle drie organisatie verrichten preventief werk. Door kinderen te laten lezen, is er minder kans op laaggeletterdheid. De maatschappelijke kosten voor iemand die laaggeletterd is, zijn hoog. Dus een bibliotheek bevindt zich in het preventieve veld. Een jongere die de juiste kant op wordt gezet door jongerenwerk is goedkoper voor de maatschappij dan wanneer hij/zij in aanraking komt met jeugdzorg. Cultuur draagt bij aan sociale cohesie, eenzaamheidsvermindering, mentale ontwikkeling. Dit zorgt ervoor dat de kans kleiner is dat men dure zorg nodig heeft. De drie organisaties zijn elkaar door samenwerking gaan versterken. Daarbij dragen alle drie ook aan bij aan de instandhouding van andere voorzieningen zoals dorpshuizen. Scala huurt locaties in dorpshuizen, WMW zit ook volop in de dorpshuizen. Als de bieb uit dorpshuis Over Entinghe verdwijnt, dat zit het dorpshuis met een probleem.

§2.3. Samenwerking in preventie: elkaar versterken, overlap voorkomen en efficiëntie bereiken

In het maatschappelijk domein is er de afgelopen jaren veel veranderd. De gemeente beoogt het vangnet, de sociale culturele infrastructuur, te dichten zodat geen enkele inwoner er doorheen glipt. De theorie is dat wanneer inwoners in het maatschappelijke vangnet blijven, dit hogere zorgkosten voorkomt (preventie). Alle drie organisaties zijn belangrijke spelers in het preventieve veld en staan open voor samenwerking, maar de invulling en organisatie ervan vergt tijd en onderlinge afstemming. Al genoemde gezamenlijke thema’s: participatie, educatie, voorkomen en bestrijden van laaggeletterdheid, werken aan (digitale) basisvaardigheden. Kansen om samen te werken liggen er ook daar waar het gaat om de Gelijke Kansen Agenda, ontmoetingsplekken voor jongeren, armoede, eenzaamheid en de gevolgen van corona. Daarbij wordt gezocht naar efficiëntiemogelijkheden door overlap te voorkomen en in te zoomen op die activiteiten die essentieel zijn door hun maatschappelijk effect en kritisch te zijn op activiteiten die additioneel zijn en nauwelijks effect sorteren.

Ook de recent verschenen VNG-nota opgesteld door Berenschot Corona, cultuur en gemeenten deel 2: Informatiegids over gemeentelijke steun voor herstel en transitie van de lokale culturele infrastructuur vanwege de coronacrisis biedt in de vorm van aanbevelingen goede aanknopingspunten voor samenwerking: zorg voor de amateurkunsten, intensiveer cultuureducatie, jaag digitalisering aan en integreer beleidsdomeinen.

7

Vanwege inhoudelijke redenen en efficiëntie hebben de bibliotheek, Scala en Welzijn elkaar de afgelopen jaren al opgezocht voor: 1. Gezamenlijke programmering 2. Huisvesting 3. Een gezamenlijk aanbod op locatie. Ad 1: Er worden diverse instrumentale lessen door Scala in De Veldkei (pand van WMW) gegeven en de bibliotheek en WMW hebben elkaar opgezocht op aanpalende, elkaar deels overlappende thema’s als (digitale) inclusie en leefbaarheid in het kader van: Laaggeletterdheidsbestrijding Hulp aan inwoners bij de belastingaangifte Ontmoetingsplek ‘de koffietafel’ in Diever De Stichting Naobuur in Vledder Het vergroten van digitale vaardigheden van inwoners (cursus Klik & Tik, Wegwijs met de DigiD) Ad 2: Bibliotheek Havelte huurt een ruimte in De Veldkei. Die verhuizing op zich betekende al een besparing van 15 k op jaarbasis. Bij de laatste interne verhuizing van de bibliotheek in het pand zijn bovendien ruimere openingstijden gerealiseerd. Dat is mogelijk geworden doordat een beroep kan worden gedaan op bemanning van de bieb door vrijwilligers van WMW. Ad 3: Alle drie organisaties hebben in 2021 meegewerkt aan een succesvolle jongerenzomerprogrammering (14 activiteiten, 22 workshops en 3 voorstellingen). Resultaat: 90 deelnemende kinderen. Door die samenwerking weten de organisaties elkaar steeds beter te vinden en is afstemming van de programmering steeds vanzelfsprekender.

Ingrepen als gevolg van bezuinigingen kunnen consequenties voor de samenwerking hebben. Bijvoorbeeld: stel dat Bibliotheek Havelte erin slaagt een voordeliger onderkomen te vinden, dan levert dat de bibliotheek financieel voordeel op. Maar vertrek uit het huidige pand heeft onmiddellijk financiële consequenties voor Welzijn, namelijk minder huuropbrengst. En voor beide partijen zal het fnuikend werken op de samenwerking, die steeds meer vorm begint te krijgen. Met andere woorden; sommige ingrepen sorteren een dubbel effect. Met een variatie op een oude alcoholmisbruikcampagne zou je kunnen zeggen: ‘De bezuinigingen kunnen meer kapot maken dan je lief is’.

8

§3. Mogelijke maatregelen en kansen op gezamenlijke terreinen van de organisaties §3.1. Algemeen

De organisaties hebben toegezegd zich gezamenlijk te willen beraden op het efficiencyvraagstuk. Uitgangspunt hierbij is niet een platte taakstelling, maar de oorspronkelijke vraag: ‘Kan de gemeente door een samenwerking van de WMW, Bibliotheek Westerveld en Scala de dienstverlening aan de inwoners van Westerveld op peil houden en daar waar mogelijk misschien verbeteren en een besparing creëren?’ Dit vanuit de gedachte dat een eventuele bezuiniging de onderlinge samenwerking niet mag frustreren én omdat er zo enige regie mogelijk is m.b.t. te nemen maatregelen. Dat laatste vinden wij van belang omdat wij ervan overtuigd zijn dat dit inhoudelijk en mogelijk ook financieel meer oplevert dat wanneer de gemeente elke afzonderlijke organisatie een platte financiële taakstelling oplegt. Door samen te kijken naar welke thema’s er spelen en hoe de organisaties daaraan kunnen bijdragen, waar gemeenschappelijkheid inzit en waar er sprake is van overlap levert ons inziens meer op qua integraliteit. Tegelijkertijd dienen de verwachtingen t.a.v. mogelijke besparingen ‘gemanaged’ te worden. Immers de organisaties verschillen nogal in omvang (van begroting) en de overlap tussen alle vier organisaties is uiteindelijk ronduit klein. De bibliotheek en Welzijn hebben meer overlap. Onderstaande figuur werkt wellicht verduidelijkend.

Figuur 1 Omdat ook de gemeenteraad geen platte financiële taakstelling wil, maar wil weten welke bezuinigingen haalbaar zijn, is bij de hieronder gepresenteerde mogelijke maatregelen daarom niet alleen het (korte termijn) financieel voordeel benoemd, maar zijn ook de maatschappelijke (en soms financiële effecten) op lange termijn vermeld.

9

Vooruitlopend op de conclusies (§6) willen we als leeswijzer alvast meegeven dat wij op korte termijn geen reële bezuinigingsmogelijkheden zien. Het hieronder gepresenteerde moet gelezen worden als zou ons het mes op de keel gezet worden dan zijn dit opties, waarbij we benoemd willen hebben dat er uitsluitend gekozen kan worden tussen kwaden. We zien wel mogelijkheden op langere termijn is samenwerken: elkaar versterken, overlap voorkomen en zo efficiëntie bereiken.

§3.2. Bezuinigingsopties 1. De overlap tussen alle vier organisaties (het rood gearceerde deel in figuur 1) bestaat uit de op elkaar afgestemde medewerking aan de zomerprogrammering voor jongeren. Bezuinigingsoptie: hiermee stoppen. Financieel voordeel: niet, omdat de gemeente voor deze eerste editie geld beschikbaar heeft gesteld. Maatschappelijk effect: het nodigt niet uit tot verdere afstemming van de programmering en frustreert de samenwerking. En dat terwijl er juist ideeën zijn voor een jaarrondprogramma voor jongeren en een winterprogrammering voor ouderen. 2. De overlap tussen de bibliotheek en Welzijn MensenWerk (het lila gearceerde deel in figuur 1) betreft de mogelijkheden om te snijden in waar de dienstverlening elkaar overlapt en de concretisering van de afstemmings- en samenwerkingsmogelijkheden. Een interne analyse heeft duidelijk gemaakt dat er weinig te snijden valt, of dat dit weinig oplevert. De verwachting is eerder dat samenwerking op de wat langere termijn juist meer oplevert. Enkele voorbeelden: a. De bibliotheek wil zorgen voor een eerdere en betere herkenning van laaggeletterdheid wat moet resulteren in een hoger bereik van de NT1-doelgroep. Concreet: de toeleiding van meer NT1laaggeletterden naar het Taalhuis. Daarvoor is ingezet op een cursus met 10 trainingsplekken. 5 daarvan zijn toebedacht aan WMW.

Er kan nu worden besloten die 5 plekken niet aan WMW toe te kennen, maar bijv. aan andere bibliotheekmedewerkers. Daar wordt de cursus niet goedkoper door en als WMW toch wil deelnemen zal zijhet geld moeten zien te vinden. Bezuinigen zal de samenwerking frustreren, terwijl het belang van de krachten bundelen maatschappelijke gezien evident is. b. Zowel de bieb als WMW bieden ondersteuning van mensen die moeite hebben met de digitale aangifte van de belasting. De bibliotheek doet dat in het kader van het Informatiepunt Digitale Overheid (zie §3.3.2.). Het is dus niet onlogisch te denken de hulp bij de belastingaangifte dan maar aan de bieb te laten, maar dat levert niets op want WMW heeft hiervoor vrijwilligers ingezet en het frustreert de samenwerking doordat dan ook de voordelen wegvallen: het gezamenlijke grotere bereik, het delen van elkaar expertise en gezamenlijke promotie.

10

c. Zowel WMW als de bieb organiseren themabijeenkomsten, programmering waarbij een maatschappelijk thema centraal staat. Doordat niet meer elk apart te doen, maar de krachten te bundelen kan de ureninzet gehalveerd worden. Maar dat zet niet echt zoden aan de dijk: 4 (themabijeenkomsten) x 2,5 (uur) x € 55,- (uurloon) = € 550,00.

§3.3. Kansen

§3.3.1. Cultuurcoach ‘Sinds 2021 heeft gemeente Westerveld een cultuurcoach. De cultuurcoach is er om verbindingen te leggen binnen het culturele veld en samenwerkingen te stimuleren. Daarnaast zal de cultuurcoach het culturele aanbod inzichtelijker maken’ (Bron). Wellicht kunnen de drie organisaties op onderdelen gebruik maken van het organiserend vermogen van de cultuurcoach m.b.t. culturele programmering. Denk bijv. aan de eerder genoemde winterprogrammering voor ouderen. CultuurKlik heeft al eerder met succes samen met de cultuurcoach een project opgezet om lokale culturele ondernemers erbij te betrekken om ideeën voor samenwerking van onderaf te stimuleren. Zo’n 20 culturele ondernemers hebben zich gemeld. Daarnaast kan de cultuurcoach mogelijk een adviserende rol spelen in fondswerving. Het verwerven van extra financiële middelen uit fondsen, subsidieregelingen enz. is een specialiteit en vraagt veel tijd en expertise. Als de cultuurcoach kan adviseren en/of meelezen met de plannen voor het vinden van extra financiering voor gezamenlijke doelen of doelen van de afzonderlijke organisaties levert dat wellicht euro’s op. Een concreet voorbeeld: CultuurKlik wil werk maken van de koppeling van cultuur aan het sociaal domein. Het Fonds voor Cultuurparticipatie biedt daar een subsidieregeling voor die per 1 maart 2022 opengesteld wordt: Samen Cultuurmaken ’22-’24.

De gezamenlijke organisaties kunnen met de cultuurcoach een plan maken. Financieel voordeel: aanvraagbedragen liggen tussen de € 2.500,- en € 500.000,Maatschappelijk effect: hierin samen optrekken dwingt de organisaties en cultuurcoach tot verdere afstemming en samenwerking inzake de programmering.

11

§3.3.2. Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) De bibliotheek ontwikkelt zich meer en meer tot hét informatiepunt van de digitale overheid. Tegenwoordig kun je van alles regelen via internet. Ook contact met de overheid gaat steeds vaker digitaal. Veel mensen vinden dit lastig. Om mensen te helpen is in steeds meer bibliotheken een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO), zo ook in Westerveld (Havelte). Mensen kunnen hierbij terecht voor hulp bij belastingen en toeslagen, zorg regelen, werk zoeken, rijbewijs verlengen, AOW aanvragen, verkeersboetes betalen, ondersteuning bij de coronacheck-app, hulp bij het maken van een corona (booster)prikafspraak, enz. De bibliotheek ontvangt hiervoor een zeer bescheiden bijdrage van de overheid. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft besloten het programma ‘Digitale inclusie’ de komende jaren verder te ondersteunen en het subsidiebedrag te verhogen. In 2022 ontvangen deelnemende bibliotheken 83 cent per inwoner van hun werkgebied (dat is tot nu toe 8 cent). De verwachting is dat deze verhoging structureel gaat worden. Financieel voordeel: de gemeente Westerveld telde in oktober 2021 19.828 inwoners. De bijdrage gaat dus van 19.828 x € 0,08=€1.586,24 naar 19.828 x € 0,83=€16.457,24. Dat is €14.871,00 meer dan nu. Disclaimer: het is niet geheel zeker dat dit inderdaad de verdeelsleutel gaat worden.

Maatschappelijk effect: WMW biedt mensen die hulp nodig hebben de belastingopgave ook ondersteuning. Het ligt voor de hand dat ervoor gekozen wordt deze taak aan de bibliotheek te laten omdat deze er overheidssubsidie voor ontvangt. §3.3.3. Laaggeletterdheid Laaggeletterdheid is een probleem, ook in Westerveld, met rondom Wilheminaoord is bovengemiddeld meer laaggeletterdheid. Het percentage laaggeletterden in Westerveld bedraagt 9%, dat zijn circa 1.036 personen (bron: klik hier en www.laaggeletterheid.nl). Laaggeletterdheid is niet alleen een probleem voor de betrokkenen zelf - omdat het hen in hun kansen op participatie in de maatschappij belemmert - maar ook voor de samenleving - omdat het veel geld kost, doordat laaggeletterden vaker ziek zijn, vaker te maken hebben met armoede en schulden, vaker te maken met werkeloosheid, enz. Dit zijn kosten waar de maatschappij voor opdraait. Gelukkig maakt ook de gemeente Westerveld zich sterk voor het voorkomen en bestrijden van laaggeletterdheid. Onder andere door de inzet op een Taalpunt. Hier is een regiegroep aan verbonden waarin Stichting Lezen en Schrijven leidend is en waarin zowel de bibliotheek als WMW participeren. Ook de rijksoverheid is zich bewust van het probleem laaggeletterdheid.

In het regeerakkoord van Rutte IV staat onder het kopje 'Arbeidsmarkt en inkomen' opgenomen: “Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om laaggeletterdheid aan te pakken”.

12

Financieel voordeel: hoewel uit de Budgettaire bijlage coalitieakkoord niet te destilleren is wat dit in concrete euro’s betekent, mag er van worden uitgegaan dat het verruiming van financiële armslag betekent. Als de gemeente meer krijgt, kan de bezuiniging wellicht geheel of gedeeltelijk komen te vervallen. Maatschappelijk effect: als gemeenten meer mogelijkheden krijgen om laaggeletterdheid aan te pakken, kan dat wellicht leiden tot een intensivering van de aanpak van laaggeletterdheid. Dat kost op korte termijn mogelijk meer (daar ontvangen gemeenten dus geld voor), maar levert op langere termijn ook meer op. Uit de publicatie Maatschappelijke kosten laaggeletterdheid (PWC, maart 2018) blijkt dat elke laaggeletterde tussen de 16 en 65 jaar de maatschappij per jaar €575 kost en elke laaggeletterde ouder dan 65 €138. Stel dat het lukt om de komende 4 jaar bij 10% van het aantal laaggeletterden (104 personen) in Westerveld hun probleem op te lossen, dan scheelt dat uiteindelijk: 4 x 104 x €575. Dat is €239.200. §3.3.4. Huisvesting WMW in Diever WMW is in de hoofdkernen van Westerveld vertegenwoordigd, behalve in Diever. De bibliotheek in Diever kan een werkplek voor WMW inruimen. Financieel voordeel: om niet voor WMW i.h.k.v. de samenwerking. Maatschappelijk effect: de zichtbaarheid van WMW wordt vergroot in Diever. Bijvoorbeeld in de vorm van spreekuren. §3.3.5.

Eenzaamheid Onafhankelijk van elkaar ontvangen WMW en de bibliotheek incidenteel subsidie voor het verminderen van eenzaamheid: WMW van de gemeente voor het bezoeken van eenzame ouderen van 70 jaar en ouder. De bibliotheek van de provincie in het kader van de Drentse Innovatie Agenda voor het digitaal vaardiger maken van senioren zodat zij kunnen blijven communiceren met mensen in hun omgeving en mee kunnen komen/blijven doen in de maatschappij. Eenzaamheid wordt hierdoor verminderd. Vastgesteld is dat het verminderen van eenzaamheid niet haalbaar is met incidentele, kortdurende projecten die op zichzelf staan. Alleen een gezamenlijke, langdurige aanpak vanuit een positieve insteek werkt. Scala en CultuurKlik ontvangen geen subsidie om eenzame mensen te bereiken, maar zien wel kansen. CultuurKlik zou hierin graag stappen zetten in samenwerking met WMW, Scala en de bibliotheek. Kunst en cultuur kunnen jongeren en ouderen uit hun isolement halen en ze een zinvolle tijdsbesteding bieden. Jongeren die elkaar ontmoeten op een laagdrempelige plek waar ze muziek kunnen maken of virtuele kunst. Ouderen die de weg vinden naar een koor of een schildervereniging en opeens weer het gevoel hebben erbij te horen. Alle reden dus dat WMW, Scala, CultuurKlik en de bieb elkaar opzoeken op hun plannen op elkaar af te stemmen en waar mogelijk elkaars plannen te versterken.

Financieel voordeel: niet. Maatschappelijk effect: grotere kans op resultaten bij de doelgroep.

13

§4. Mogelijke maatregelen en kansen voor de afzonderlijke organisaties §4.1. Scala

Als gevolg van de nieuwe koers splitst Scala zich in twee zelfstandige entiteiten. Eén entiteit, Stichting Scala, krijgt de verantwoordelijkheid voor alle buitenschoolse lessen en uitvoeringen (muziek, dans, toneel, beeldend, musical). Ook de Hafa-activiteiten vallen onder Scala. De subsidie voor het buitenschoolse aanbod (lessen en uitvoeringen) wordt afgebouwd. Vanuit deze situatie is een verdere bezuiniging niet mogelijk. Financieel voordeel: er kan niet van financieel voordeel worden gesproken. Weliswaar kan de bezuiniging van € 17.700 worden gerealiseerd, maar het effect daarvan dient bekeken te worden in de context van de totale bezuinigingsopdracht: Scala heeft met alle 5 gemeentes bezuinigingsafspraken moeten maken, wat in het totaal een nog veel lastiger situatie oplevert. Scala ontving in 2021 €1.247K aan subsidie. Voor 2022 is die subsidie gesplitst in: €687K voor Scala Centrum voor de Kunsten (buitenschools aanbod) €560K voor Cultuurklik (binnenschools aanbod) Van de subsidie voor Scala is een deel geoormerkt voor Hafabra activiteiten (€139K) en een deel voor huisvesting (€ 271K). Daardoor houdt Scala € 276K over aan subsidie voor het uitvoeren van buitenschoolse cultuureducatie.

Dit bedrag moet in 3-4 jaar worden afgebouwd tot 0, het eerste jaar (2022) wordt 1/6 deel van de subsidie in mindering gebracht, het tweede jaar 1/3, het derde jaar 1/3 en het 4de jaar wederom 1/6 deel. Dat betekent dat Scala in 2022 de effecten van de splitsing moet opvangen (waarbij extra kosten moeten worden gemaakt en bovenop de subsidie-inkomsten ook nog projectopbrengsten worden mislopen) en daarnaast een extra bezuiniging van € 46K moeten zien te realiseren. Westerveld

Hafabra

VT

2022-1

€ 19.268

€ 43.027

2022-2

€ 19.268

€ 35.856

2023

€ 19.268

€ 28.685

2024

€ 19.268

€ 14.342

2025

€ 19.268

€ 7.171

2026

€ 19.268

€0

N.B: 2022-1 is de huidige situatie, 2022-2 is de nieuwe situatie met afbouw subsidie vrijetijdsaanbod.

14

Maatschappelijk effect: de rek is er bij Scala meer dan uit. Minder geld betekent minder (goed) aanbod. Scala zal haar uiterste best doen om ondanks de vermindering van inkomsten toch haar hoogwaardige cultuureducatie te blijven vorm geven.

§4.2. CultuurKlik

CultuurKlik is de partner voor kunst en cultuur in het onderwijs. Er liggen meerjarige afspraken met de scholen in Westerveld die CultuurKlik wil nakomen. Vanuit het gemeentelijk beleid blijft cultuureducatie een prioriteit waardoor afbouw niet wenselijk is. Nieuw zijn de activiteiten in het sociale domein (in 2022 € 7.171,- en dit loopt langzaam op in de komende jaren). De uitdagingen van de gemeente met betrekking tot cultuurdeelname liggen op het laagdrempelig laten participeren van alle inwoners. Om drempels te verlagen is een activiteitenbudget nodig. Financieel voordeel: hoewel niet wenselijk om bovenbeschreven redenen kunnen de bezuinigingen worden gerealiseerd door de vrije ruimte hiervoor te gebruiken. Maatschappelijk effect: dat betekent dan wel dat CultuurKlik niet meer kan bijdragen aan de doelstelling van de gemeente, noch aan de samenwerking die hiervoor is opgezet.

§4.3. Bibliotheek

De bibliotheek heeft drie mogelijke opties tegen het licht gehouden i.h.k.v. bezuinigen, waarbij - nogmaals - uitsluitend gekozen kan worden tussen kwaden. Ze worden hieronder, voor zover mogelijk, nader uitgewerkt. §4.3.1. Sluiting Bibliotheek Dwingeloo Het is niet zo dat met het sluiten van bibliotheek Dwingeloo ook circa een vierde deel van de exploitatiekosten kunnen worden bespaard. Het punt is namelijk dat de bibliotheken veel kosten gezamenlijk hebben en/of langlopende contracten. Deze kosten dalen niet. Bijvoorbeeld afdeling ICT heeft niet minder formatie bij sluiten van een vestiging. Doorbelasting gaat o.b.v. de verdeelsleutel inwonersaantallen. Tot voor kort (toen de bieb in woonservicecentrum De Weyert zat) waren er geen huisvestingskosten in Dwingeloo. Sluiten geeft daarin dus geen bezuiniging. Op basis van aannames en plussen en minnen is er een inschatting gemaakt. Financieel voordeel: € 46.670,-. Maatschappelijk effect: met de sluiting van Bibliotheek Dwingeloo – een actief dorp van ca. 2.800 inwoners (groter dan Diever met ca. 2.250 inwoners) - wordt de spreiding en toegankelijkheid van het bibliotheekwerk in Westerveld minder. De gevolgen daarvan zijn: 1. Dat de bibliotheekleden en -bezoekers aangewezen zijn op de bibliotheken in de andere dorpen (meest waarschijnlijk: Diever).

Uit ervaringen van andere bibliotheken is bekend dat een aanzienlijk deel dan afhaakt als lid (hetgeen de bibliotheek minder inkomsten oplevert).

15

2. Dat de gemeente wel iets uit te leggen heeft aan de provincie. De provincie verstrekt namelijk met ingang van 2019 jaarlijks een ton aan de gemeente voor de spreiding en toegankelijkheid van het bibliotheekwerk. De regeling loopt in elk geval tot en met 2024. Doel van de regeling is de spreiding zo veel mogelijk overeind te houden en bezuinigingen op het bibliotheekwerk zo veel mogelijk zien te voorkomen. In de toekenning van de subsidie staan de precieze prestatieverplichtingen benoemd. De gemeente zal moeten uitleggen waarom ze daar niet aan voldoet. N.B: In de raadsvergadering van Westerveld d.d. 9 november 2021 is eenmalig € 12.000 beschikbaar gesteld voor huisvesting van Bibliotheek Dwingeloo in 2022 in dorpshuis Over Entinghe. Bibliotheek Dwingeloo is sinds 7 maart in Over Entinghe gehuisvest. Sluiting van Bibliotheek Dwingeloo staat hier haaks op. §4.3.2. OB Diever omvormen tot een doelgroepenbibliotheek Denkbaar is dat de volwaardige bibliotheek Diever wordt omgebouwd naar een doelgroepenbibliotheek voor jongeren van het voortgezet onderwijs. De collectie voor volwassenen kan dan komen te vervallen, evenals activiteiten gericht op volwassen. Hierdoor is dan ook minder personele inzet nodig. Aannames: Halvering van de collectiekosten. Dit is een besparing van: € 13.000,-. Vermindering en niet herplaatsing van de formatie met ca.

een derde (is 14,5 uur per week): € 15.000,-. Financieel voordeel: ca. € 28.000,Maatschappelijk effect: de omvorming van een volwaardige bibliotheek naar een doelgroepenbibliotheek in Diever betekent een verschraling van de spreiding en toegankelijkheid van het bibliotheekwerk in Westerveld. De gevolgen daarvan zijn: 1. Dat de volwassen bibliotheekleden en -bezoekers minder van hun gading zullen vinden (qua boeken en programmering) dan voorheen. Er is een reële kans dat een deel dan afhaakt als lid (hetgeen de bibliotheek minder inkomsten oplevert). 2. Dat de gemeente ook in dit geval wel iets uit te leggen heeft aan de provincie.

§4.3.3. Stoppen met de Bibliotheek op school (dBos) dBos is een (landelijk) bibliotheekconcept dat wetenschappelijk bewezen bijdraagt aan het bevorderen van lezen op basisscholen. En dat is hard nodig, want het leesplezier en leesvaardigheden van de jeugd daalt tot zorgelijk niveau. In Nederland presteert op dit moment 24% van de 15-jarigen onder leesvaardigheidsniveau 2, wat betekent dat zij door hun lage taalvaardigheid waarschijnlijk minder goed kunnen functioneren op school en in de maatschappij, en een risico lopen op laaggeletterdheid. Niet alleen is de leesvaardigheid van Nederlandse leerlingen gedaald, ook hun leesplezier is achteruitgegaan. Nederland stond in 2009 al helemaal onderaan de internationale ranglijst wat hun leesplezier betreft, en in de afgelopen negen jaar is de situatie nog verder verslechterd. 63% van alle Nederlandse 15-jarigen geeft aan alleen te lezen als het moet, en 42% van de leerlingen beschouwt lezen als tijdverspilling (bron).

16

Uit nationaal onderzoek blijkt dat op basisscholen die werken met dBos de kinderen meer vooruitgang boeken in leesvaardigheid dan kinderen op niet-deelnemende basisscholen. Ook hebben ze meer kennis van boeken, wat betekent dat ze waarschijnlijk vaker lezen in hun vrije tijd. De meisjes op deze scholen hebben bovendien meer plezier in lezen. Het positieve effect van dBos op de leesvaardigheid loopt bij hen via de leesfrequentie en de leesmotivatie. Zij worden dus leesvaardiger dóórdat ze vaker gaan lezen en lezen leuker gaan vinden. Dit bevestigt dat de leesmotivatie kan werken als drijfveer voor de leesvaardigheid (Nielen & Bus, 2016). dBos biedt een compleet geïntegreerd dienstenpakket voor de basisscholen, waarbij alle diensten in samenhang aangeboden worden, uitgevoerd door de leesconsulent ter ontlasting en ondersteuning van de leerkracht. Op alle basisscholen in Westerveld en op de middelbare school wordt gewerkt met dBos. Stoppen met dBos: Financieel voordeel: € 47.824 Maatschappelijk effect: de gevolgen van sluiting van de dBos-vestigingen zijn: 1. Dat de succesvolle samenwerking tussen het basisonderwijs en de bibliotheek – waarbij de school zich vooral richt op het technisch (leren) lezen en de bieb op leesplezier - inzake leesbevordering te niet wordt gedaan.

Als de stekker eruit gaat zullen de lasten voor de scholen verzwaren inzake leesbevordering/preventie van laaggeletterdheid. 2. Via de scholen bereikt de bibliotheek alle leerlingen, maar niet iedereen is lid van de bibliotheek. Stopzetting van dBos betekent dus een verkleining van het bereik van de bieb.

§4.4. Welzijn MensenWerk

Welzijn heeft vier mogelijke bezuinigingsopties tegen het licht gehouden, waarbij - nogmaals - uitsluitend gekozen kan worden tussen kwaden. Ze worden hieronder nader uitgewerkt. §4.3.1 en §4.3.2 hangen inhoudelijk samen, §4.3.3 en §4.3.4 rekenkundig in de zin dat ze samen optellen richting de taakstelling. §4.4.1 Stoppen met mantelzorgondersteuning Mantelzorg is onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Het aantal mantelzorgers neemt gestaag toe. WMW geeft praktische en emotionele ondersteuning aan mantelzorgers. Bijvoorbeeld door mee te denken over hoe als mantelzorger overzicht te krijgen over de situatie, over het organiseren van de combinatie werk en mantelzorg of het regelen van praktische ondersteuning thuis door een vrijwilliger. Doel is het ontlasten van de mantelzorger en ondersteuning bieden bij het kunnen blijven meedoen in de samenleving. Financieel voordeel: € 55.000, het bedrag gemoeid met de personele inzet hiervoor op jaarbasis. Het is alles of niets, omdat het niet mogelijk is sommige mantelzorgers wel te ondersteunen en andere niet, of het maar half te doen. Maatschappelijk effect: de toename van overbelaste mantelzorgers is al een groot probleem. Die toename zal door op de ondersteuning te bezuinigen alleen nog maar toenemen, wat waarschijnlijk tot hogere maatschappelijke kosten leidt.

17

§4.4.2 Stoppen met mantelzorgwaardering Als besloten wordt de mantelzorgondersteuning stop te zetten, is het vanzelfsprekend ook met de jaarlijkse mantelzorgwaardering te stoppen. Doorgaan met mantelzorgondersteuning, maar stoppen met de jaarlijkse mantelzorgwaardering is een optie. Gemeenten kunnen hun waardering voor de inzet van mantelzorgers laten blijken via de jaarlijkse mantelzorgwaardering, ook wel een mantelzorgcompliment genoemd. WMW regelt namens de gemeente Westerveld de aanmeldingen en uitreiking van de waardering. De mantelzorgwaardering kan bijvoorbeeld bestaan uit een geldbedrag, kortingsbonnen of een bijeenkomst voor mantelzorgers. In Westerveld is gekozen voor een attentie. Voor deze jaarlijkse terugkerende activiteit komen steeds meer aanmeldingen binnen. Financieel voordeel: 35.000 euro. Dit is het gemiddelde van enkele jaren voor 465 mantelzorgers, hetgeen neerkomt op ca. €75,- per mantelzorger. Ter informatie: in Drents perspectief zit Westerveld daarmee aan de onderkant van waardering. Het gemiddelde van de deelnemende Drentse gemeenten bedraagt € 165,-. (Voor meer informatie over het kaartje, klik hier) Maatschappelijk effect: meedoen aan het mantelzorgcompliment is niet verplicht, maar met afzien van deelname ontstaat waarschijnlijk wel het beeld dat de gemeente mantelzorgers niet belangrijk (genoeg) vindt.

§4.4.3 Geforceerd verlagen van de inzet algemeen maatschappelijk werk WMW maakt zich ook sterk voor algemeen maatschappelijk werk: ambulante, concrete dienstverlening, advisering, bemiddeling en psychosociale hulpverlening aan personen die kampen met problemen van maatschappelijke en/of individuele aard. Daarnaast vindt signalering en preventie plaats. Op dit moment kan het huidige aantal maatschappelijk werkers de drukte al niet aan. Financieel voordeel: € 55.000. Dit is uitgaande van een afbouw van het algemeen maatschappelijk werk met 27% van de huidige ureninzet. Maatschappelijk effect: oplopende wachttijden voor burgers, toenemende werkdruk voor de maatschappelijke werkers die mogen blijven en toenemende kosten voor Westerveld als gevolg van toename en escalatie van maatschappelijke problematiek.

18

§4.4.4 Geforceerd verlagen van de inzet jongerenwerk Westerveld Jongerenwerkers spelen een belangrijke rol in de pedagogische infrastructuur van een wijk of buurt door jongeren in de leeftijd van 10-23 jaar te begeleiden die steun nodig hebben bij het volwassen worden. Ze spreken de taal van jongeren, stimuleren hun persoonlijke én sociale ontwikkeling, behartigen hun belangen en geven grenzen aan. Op dit moment is er meer werk dan de huidige formatie aan kan. Financieel voordeel: € 35.000. Dit is uitgaande van een bezuiniging van 20% op de ureninzet van het jongerenwerk. Maatschappelijk effect: oplopende wachttijden voor jongeren, toenemende werkdruk voor de jongerenwerkers die mogen blijven, terwijl juist extra aandacht nodig is voor thema’s als het ketenbeleid en de gevolgen van corona. §4.4.5 Schrappen van activiteitenbudget Naast de personele kosten worden er ook kosten gemaakt voor bepaalde activiteiten. Financieel voordeel: €15.000, het bedrag dat staat voor activiteiten en daaraan verwante materiaalkosten in een normaal jaar (zonder corona). Maatschappelijk effect: als er geen budget meer is zal dat ten koste gaan van diverse activiteiten gericht op jeugd en ouderen.

19

§5. Zonder indexering van de structurele subsidie is het dweilen met de kraan open

De Fair Practice Code is een code voor de culturele en creatieve sector die werk- en opdrachtgevers kunnen ondertekenen om daarmee te beloven dat ze iedereen die voor hen werkt een eerlijk honorarium betalen. Toepassing van de Fair Practice Code - inmiddels breed omarmd – leidt tot hogere kosten voor organisaties. In de reeds eerder aangehaalde VNGpublicatie Corona, cultuur en gemeenten deel 2 staat niet keihard ‘gij zult indexeren’, maar er wordt wel gewezen op de gevolgen van niet indexeren. De gemeente Westerveld indexeert de structurele subsidies aan de organisaties niet (bibliotheek, Scala) of beperkt (WMW). De organisaties zijn echter zelf wel verplicht de gemaakte cao-afspraken na te komen waardoor de loonkosten onvermijdelijk toenemen. Ook hebben ze te maken met hoge inflatie (maart 2022: 11,9%), huisvestingskosten die jaarlijks worden verhoogd, licenties software, etc. Dit werkt negatief cumulatief door op de instelling. Niet indexeren is daarmee óók een (verkapte) bezuiniging omdat er immers elk jaar minder overblijft. Hieronder wordt dat voor alle drie organisaties inzichtelijk gemaakt.

§5.1 Bibliotheek

Uitgangspunt voor de bibliotheek is: Jaar

Index

2018

0,0%

2019

2,3%*

2020

2,1%*

2021

2,8%*

2022

2,1%*

2023

2,3%**

2024

2,3%**

2025

2,3%**

* Indexering conform provincie Drenthe ** Prognose op basis van de gemiddelde indexering over de jaren 2019 t/m 2022

20

Toepassing van de indexcijfers leidt tot de volgende tabel: Subsidie

2018

Subsidie gem. Westerveld

2020

2021

2022

2023

2024

2025

375.000 375.000

375.000

375.000

375.000

375.000

375.000

375.000

Subsidie met 375.000 383.625 indexering

391.682

402.583

411.038

419.669

428.483

437.481

Verschil

-16.682

-27.583

-36.038

-44.669

-53.483

-62.481

0

2019

-8.625

En tot de volgende visualisatie:

§5.2 Scala

Voor Scala, die dezelfde indexeringsgrondslag hanteert, ziet het er als volgt uit: Subsidie

2018

Subsidie gem. Westerveld

2020

2021

2022

2023

2024

2025

177.000 177.000

177.000

177.000

177.000

177.000

177.000

177.000

Subsidie met 177.000 181.071 indexering

184.873

188.756

192.720

197.152

201.687

206.326

Verschil

-7.873

-11.756

-15.720

-20.152

-24.687

-29.326

0

2019

-4.071

21

§5.3 Welzijn Mensenwerk

En voor WMW is de situatie als volgt: Jaar

Indexatie gemeente

Indexatie OVA*

2018 0,00%

0,00%

2019 -2,60%

3,42%

2020 1,00%

3,28%

2021 1,00%

2,01%

2022 1,00%

3,87%

2023 0,10%

3,15%

2024 0,10%

3,15%

2025 0,10%

3,15%

*OVA: de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling. Deze wordt berekend o.b.v. cijfers die het Centraal Planbureau publiceert 2023 t/m 2025: o.b.v. het gemiddelde van 2019 t/m 2022. Toepassing van de indexcijfers leidt tot de volgende tabel en grafiek: Subsidie

2018

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Subsidie gem. Westerveld

969.728 944.515

953.960

963.500

973.135

974.108

975.082

976.057

Subsidie met 969.728 992.032 indexering

1.012.864

1.041.225

1.063.090

1.087.541

1.112.555

1.138.144

Verschil

-58.904

-77.725

-89.955

-113.433

-137.473

-162.087

0

2019

-47.517

22

Hieruit wordt duidelijk dat toepassing van de nullijn feitelijk een bezuiniging is. Toepassing van deze berekening op het totaal van de begrotingen van alle drie organisaties samen leidt tot -€253.894,- in 2025. Dat werkt uiteraard door: reserves zullen uitgeput raken, met minder medewerkers moet hetzelfde of meer werk worden gedaan of er wordt ingeleverd op het niveau van de dienstverlening. Niet indexeren heeft niet alleen gevolgen voor de kwaliteit van de dienstverlening, maar frustreert ook het zoeken naar besparingsmogelijkheden in de wetenschap dat het dweilen met de kraan open is. Het is daarom niet meer dan redelijk dat een realistische indexering wordt toegepast op de structurele subsidie. N.B: Westerveld is één van de uitzonderingen in Drenthe die geen indexatie toepast op de structurele subsidies.

23

§6. Tot slot/Conclusie(s)

Scala en CultuurKlik constateren dat de rek er meer dan uit is. De bibliotheek en Welzijn Mensenwerk constateren dat de werkbelasting in relatie tot het beschikbare geld (en daarmee uren daarvoor) inmiddels ronduit hoog is. Doordat de structurele subsidie niet of beperkt wordt geïndexeerd is leveren de organisaties elk jaar in feite in, waardoor de belasting alleen maar toeneemt. Dat werd hiervoor dweilen met de kraan open genoemd. Voeg daarbij: Dat corona ook zijn sporen heeft getrokken. Dat is merkbaar in de jeugdzorg (WMW), achterblijvende dienstverlening aan scholen (Scala/CultuurKlik, bibliotheek) en opzeggingen van betalende leden van de bibliotheek; Dat nu ook de inflatie hoog is (9,7% in maart); Dat de oorlog in Oekraïne de prijzen (van brandstof, levensmiddelen en goederen) en daarmee de bestedingsmogelijkheden van burgers nadelig beïnvloedt. Conclusie: wij zien op korte termijn geen reële bezuinigingsmogelijkheden. Er zou eerder geld bij moeten. Er zijn weliswaar bezuinigingsopties benoemd, maar hierbij is het kiezen uit kwaden. Wij zien alleen maar bezuinigingsmogelijkheden die schade berokkenen. We zien wel mogelijkheden op langere termijn in samenwerken: elkaar versterken, overlap voorkomen en zo efficiëntie bereiken. Voorwaarde is dan wel dat er indexatie plaatsvindt voor alle organisaties en dat er een reële indexatie wordt toegepast.

24

Bijlage 1