Bijlage 1 Jaarrekening en jaarstukken Gemeente Westerveld - 2021

Voorjaarsrapportage 2022

JAARREKENING 2021 JAARVERSLAG & JAARSTUKKEN 2021

Gemeente Westerveld, 14 juni 2022

Voorwoord Met deze jaarrekening 2021 leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid in 2021. Wij laten daarmee zien wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost. Resultaten die we vaak niet alleen, maar in samenwerking met andere partijen hebben bereikt. Deze verantwoording leggen we af zodat u als gemeenteraad de controlerende taak goed kunt vervullen. Impact corona Het coronavirus had ook in 2021 een grote impact op onze samenleving. Hoewel het stapje voor stapje beter gaat, blijft de toekomst onzeker. De samenleving in Westerveld heeft ook veerkracht getoond. Vrijwilligers, maatschappelijke instellingen, ondernemers en verenigingen hebben de schouders eronder gezet om deze moeilijke periode door te komen. Uit verschillende hoeken zijn mooie initiatieven voortgekomen die het omkijken naar elkaar en het noaberschap onderstrepen. Van de organisatie werd veel flexibiliteit verwacht. Naast alle aandacht voor de coronacrisis en de gevolgen daarvan ging ook het reguliere werk gewoon door. Hoewel er zoveel mogelijk thuisgewerkt moest worden, werd er alles aan gedaan om in goed contact te blijven met inwoners, ondernemers en collega’s.

Deel A.2 | Paragrafen

56

Paragraaf A Lokale Heffingen Paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf C Onderhoud Kapitaalgoederen Paragraaf D Financiering Paragraaf E Bedrijfsvoering Paragraaf F Verbonden Partijen Paragraaf G Grondbeleid

57 63 74 80 84 90 101

Deel B | Jaarrekening

105

B.1 B.2 B.3

106 108 109 109 111 113 113 115 118 125 127 128 128 130 130 133 139 142 143

Het college van burgemeester en wethouders B.4

Inhoudsopgave Leeswijzer

6

Deel A | Jaarverslag

6

Analyse financieel resultaat 2021

7

Deel A.1 | Programmaverantwoording

17

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Programma 1 Veiligheid Programma 2 Verkeer en vervoer Programma 3 Economie Programma 4 Onderwijs Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Programma 6 Sociaal domein Programma 7 Volksgezondheid en milieu Programma 8 VHROSV Overige programma onderdelen Overhead Algemene dekkingsmiddelen

18 20 22 25 30 32 36 40 47 49 49 53

B.5

Balans per 31 december 2021 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2021 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling B.3.1 Algemene grondslagen voor waardering B.3.2 Algemene grondslagen voor resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december 2021 B.4.1 Vaste activa B.4.2 Vlottende activa B.4.3 Vaste passiva B.4.4 Vlottende passiva B.4.5 Waarborgsommen en garanties B.4.6 Niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen B.4.7 EMU-saldo Toelichting op het overzicht van baten en lasten B.5.1 Toelichting financiële afwijkingen programma’s B.5.2 Overzicht mutaties reserves B.5.3 Overzicht incidentele baten en lasten B.5.4 Verantwoording Wet normering topinkomens (WNT) B.5.5 Analyse begrotingsrechtmatigheid

Deel C | Bijlagen

147

Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3. Bijlage 4. Bijlage 5. Bijlage 6. Bijlage 7

148 150 152 156 160 162 172

Gedetailleerd overzicht reserves Gedetailleerd overzicht voorzieningen Gedetailleerd investeringenoverzicht Taakveldenoverzicht Overzicht begrotingswijzigingen Overzicht SISA Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Leeswijzer

Deel A - 2: Paragrafen

Deze jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag omvat de inhoudelijke verantwoording, de jaarrekening omvat de financiële verantwoording. De jaarstukken zijn opgesteld in overeenstemming met de grondslagen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) en zijn gecontroleerd door HZG Accountants.

De paragrafen bevatten een dwarsdoorsnede van alle programma’s van het jaarverslag, waarbij wordt ingegaan op de relevante beleids- en beheeraspecten. De paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Al onze paragrafen zijn voorgeschreven door het BBV.

Deel A: Jaarverslag

Deel B: Jaarrekening

Dit deel start met de bestuurlijke samenvatting waarin het resultaat over 2021 op hoofdlijnen wordt verklaard.

Deel A - 1: Programmaverantwoording

De programmaverantwoording bestaat uit de negen programma’s van de gemeente gevolgd door een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.

In de cijfermatige financiële overzichten is ten behoeve van het bevorderen van de leesbaarheid aangegeven of er sprake is van een Voordelig [V] verschil of van een Nadelig [N] verschil.

Dit hoofdstuk bevat de jaarrekening 2021 en bestaat uit de balans per 31 december 2021 en het overzicht van baten en lasten over het verslagjaar. In de toelichtingen staan de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten.

Deel C: Bijlagen

In het laatste hoofdstuk zijn de verplichte bijlagen opgenomen. Dit deel omvat het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld (nieuwe programma indeling), de Single information Single audit (hierna: SiSa) en de controleverklaring van de (onafhankelijke) accountant. De jaarstukken worden afgesloten met het Vaststellingsblad.

Per programma wordt aangegeven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost. Bij het onderdeel ‘wat hebben we bereikt’ staat een toelichting die ingaat op de visie uit de begroting van dat betreffende programma, daarnaast worden de beleidsindicatoren vermeld. De beleidsindicatoren hebben 31 december 2021 als peildatum en zijn terug te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl. Bij het onderdeel ‘wat hebben we daarvoor gedaan’ worden de doelen uit de begroting en de geboekte voortgang in het jaar 2021 weergegeven. Ten behoeve van een snelle interpretatie van de voortgang, is ervoor gekozen de stoplichtmethode toe te passen. Rood: doelstelling niet behaald en nog geen actie ondernomen, oranje: er is actie ondernomen, echter is de doelstelling nog niet behaald, groen: doelstelling behaald. Bij het onderdeel ‘wat heeft het gekost’ staat het financieel overzicht van alle producten die in 2021 zijn gerealiseerd. Verschillen tussen de ‘raming 2021 na wijziging’ en de ‘realisatie 2021’ groter dan € 50.000 worden op productniveau voorzien van een toelichting. Geringe afrondingsverschillen kunnen zich voordoen omdat bedragen worden afgerond op 1.000-tallen. Vervolgens wordt per investering aangegeven hoeveel geld er is uitgegeven en wordt de uitgave toegelicht.

Wanneer een project in 2021 is afgerond en in gebruik is genomen, dan worden de kapitaallasten vanaf 2021 ten laste van het exploitatieresultaat gebracht. Van de investeringen die in 2021 niet zijn afgerond wordt het krediet overgeheveld naar 2021. Als de werkelijke kosten lager zijn dan het verstrekte krediet, dan komt het restantkrediet te vervallen. Afwijkingen op de kredieten groter dan 10% of € 50.000 worden toegelicht. Ten einde volledige aansluiting te houden met regelgeving van het BBV zijn programmaonderdelen herschikt. 4

5

Deel A | Jaarverslag

Analyse financieel resultaat 2021 Bij het opstellen van de primitieve begroting 2021 is uitgegaan van een rekeningsaldo na mutatie in reserves van € 205.000 nadelig. Na de wijzigingen in de Voorjaarsrapportage 2021, de Najaarsrapportage 2021 en de overige begrotingswijzigingen in 2021 was het te verwachten resultaat € 112.000 nadelig. Het werkelijke resultaat 2021 is uitgekomen op € 1.915.723 voordelig. In onderstaande tabel wordt dit verloop weergegeven. Bedragen x € 1.000 Begroting Realisatie Verschil 2021 na 2021 wijziging

Realisatie 2020

Begroting 2021 voor wijziging

0 Bestuur en ondersteuning

1.999

1.832

1.957

2.523

-566 N

1 Veiligheid

1.482

1.399

1.399

1.397

2 V

2 Verkeer en vervoer

3.122

3.078

2.834

2.872

-38 N

Programma

3 Economie

-672

-726

-803

-1.148

345 V

4 Onderwijs

1.391

1.361

1.340

1.206

134 V

5 Sport cultuur en recreatie

4.569

4.042

4.442

4.368

73 V

6 Sociaal domein

16.546

16.454

18.164

17.165

1.000 V

7 Volksgezondheid en milieu

966

683

1.150

748

402 V

8 VHROSV

489

1.690

1.727

1.119

608 V

Totaal saldo programma's

29.892

29.814

32.209

30.248

1.961 V

Overhead

8.186

8.131

8.395

8.531

-136 N

VpB

380

-

-

393

-393 N

Onvoorzien

-

20

20

-

20 V

Algemene dekkingsmiddelen

36.677

36.635

39.491

40.212

720 V

Saldo lasten en baten

-1.781

-1.330

-1.133

1.039

2.172 V

Mutaties in reserves

1.862

1.124

1.021

876

-145 N

81

-205

-112

1.916

2.027 V

Resultaat

Het resultaat over 2021 is opgebouwd uit voor- en nadelen op de verschillende programma’s. Bij de Voorjaarsrapportage 2021 komen we met voorstellen hoe om te gaan met de structurele doorwerking daarvan.

6

7

Analyse van het verschil t.o.v. gewijzigde begroting 2021 Het resultaat wijkt af van de laatste bijstelling in de budgetbijstelling. Een globale analyse van dat verschil is als volgt:

Omschrijving Aanvulling voorzieningen voormalige bestuurders

Progr.

Bedrag x € 1000

V/N

I/S

0,0

546

N

I

0.4

145

N

I

0.4

290

N

I

Projectkosten SSC/ONS: wifi, security

0.4

61

N

I

Algemene uitkering: voorgaande jaren

0.7

28

V

I

Algemene uitkering: coronapakket 3 en aanbod dementie

0.7

125

V

I

Algemene uitkering: verschil met gemaakte berekening september

0.7

337

V

S

Afboeken saldo deb WenI / IGSD

0,8

236

V

I

Opbrengst toeristenbelasting

3.4

204

V

S

Opbrengst forensenbelasting

3.4

17

V

S

Op overhead extra lasten voor de inhuur van personeel o.a. voor het invullen van capaciteit door het hoger dan begrote ziekteverzuim cao gemeenten: Eenmalige uitkering 1200 euro

Minder lasten leerlingenvervoer door schoolsluiting

Beoordelen structureel evenwicht Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. Het jaar 2021 sluit met een positief resultaat. Dat bestaat l uit incidentele en structurele posten. Voor het beoordelen van een structureel evenwicht is belangrijk dat inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel is en welk structureel. Daarom wordt in B.5.3 (pag. 129) een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten. Dit verplichte overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van een structureel evenwicht. Door het betrekken van de eindcijfers uit deze bijlage van incidentele baten en lasten met de cijfers uit het overzicht van de (totale) baten en lasten (pag. 8) wordt inzicht gegeven in het ‘structurele’ karakter van het rekeningsaldo. Presentatie van het structureel rekeningsaldo

Begroting 2021 voor wijziging

Bedragen x € 1.000 Begroting Realisatie Verschil 2021 na 2021 wijziging

4.3

128

V

I

Voordeel beschermd wonen

Progr. 6

398

V

I

Een nadeel op baten en lasten in het sociale domein

Progr. 6

414

N

I

TOZO/TONK/BBZ

Progr. 6

750

V

I/S

TOZO eigen organisatie bijdrage

Progr. 6

67

V

I

Frictiebudget sociaal domein

Progr. 6

92

V

I

Aanvullende storting egalisatievoorziening rioleringen vanwege tarief

7.2

81

N

S

Incidentele baten

AF

616

6.448

5.604

-844

Een voordeel in het programma op verwerking van afval

7.3

95

V

S/I

Incidentele lasten

BIJ

757

7.366

5.339

-2.027

Hogere nedvang subsidie en hogere opbrangst ABS Havelte

7.3

272

V

I

Oud papier subsidie

7.3

96

V

I

-737

237

1.171

934

Hogere baten begraafplaatsen

7.5

80

V

I

GREX: Tussentijdse winstneming

8.2

403

V

I

GREX: Aanvulling voorziening Vledder Noord fase 1B

8.2

101

N

I

GREX: Vrijval voorziening Oeveraseweg Onttrekking bestemmingsreserve ruimtelijk actieplan Havelte (nog niet gereed) Correctie budgetoverheveling Omgevingswet en Duurzaamheid

8.2

48

V

I

0.10

48

V

I

0.10

422

V

I

VpB op winsten uit grexen

0.10

393

N

I

228

N

I/S

Totaal

2.027

V

Waarvan incidenteel

265

V

Saldo overige niet nader verklaarde baten en lasten

I

Samengevat kan het resultaat grofweg verklaard worden door een aantal onderwerpen: algemene uitkering is totaal € 490.000 hoger dan begroot, door extra inkomsten en bijstelling van prijzen in de december circulaire. De grondexploitaties geven een boekwinst in het verslagjaar van € 350.000. Op het sociaal domein voor TONK en BBZ een overschot aan middelen van circa € 900.000. Voor de TONK regeling geldt geen verantwoording en verrekening. De Bbz-uitkeringen zullen worden verrekend via de BUIG-middelen in 2023 of 2024. Er is een aanvulling gedaan in de voorziening voor toekomstige wachtgeld verplichtingen van voormalige bestuurders van € 546.000. Voor toeristenbelasting (meer vakanties in Nederland vanwege corona) en forensenbelasting zijn de inkomsten € 221.000 hoger dan begroot. Verder geven de baten en lasten afvalvoorziening een voordeel van circa € 161.000 (zie ook kostendekkendheid in paragraaf A). De mutatie reserves betreft een lagere onttrekking aan de reserves, omdat in de programma’s 8

minder kosten zijn gemaakt dan begroot. De mutatie reserves is resultaat neutraal. Voor een complete analyse van de afwijkingen wordt verwezen naar de programmaverantwoording.

Saldo baten en lasten

-1.330

-1.133

1.039

2.172

Structurele toevoegingen en ontrekkingen aan reserves

452

452

396

-56

Rekeningsaldo

-878

-681

1.436

2.116

Structureel rekeningsaldo

Dit jaar is het structurele saldo positief (vorig jaar nog negatief). Dat komt door het positieve saldo baten en lasten. Toch blijft de manoeuvreerruimte (wendbaarheid) voor de gemeente is beperkt. Zie ook de toelichting op het kengetal structurele exploitatieruimte in paragraaf B: Risicobeheersing en weerstandvermogen. Dat kengetal is positief en geeft aan dat de gemeente voldoende structurele baten heeft om de structurele lasten te dragen. Sociaal domein ombuigingen Zoals in de begroting 2021 is aangeven houden we vast aan de gedragslijn waarbij we maximaal € 2,0 miljoen uit de algemene middelen aanwenden bovenop de (voorheen) integratie-uitkering uit het gemeentefonds. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om zelf de kosten in dit domein te beperken. In de notitie ‘ombuigingen sociaal domein’ is dit concreet gemaakt. Hierbij geven wij u de stand van zaken weer. Het ombuigingsproces betreft een geleidelijk proces (van ingroeien) waarbij bezuinigingen gaandeweg worden gerealiseerd. Covid-19 heeft ook zijn weerslag gehad op het inzetten en realiseren van de gewenste ombuigingen.

9

Maatregel Omschrijving

1 en 2 3 en 4 4 en 5 6 7 8 9 10 11 en 12 13 14 15 t/m 17 18 en 19

Inzet regisseur 18- / 18+ Collectiviseren onderdelen huishoudelijke hulp Collectiviseren dagbesteding in combinatie met begeleiding licht Beperken post subsidie vrijwilligerswerk Ombuigen subsidie algemene voorziening dagbesteding ouderen Verlagen budget onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) Verlagen budget sociale experimenten Verlagen deel participatiebudget Niet permanente bewoning en gebruik voorzieningen sociaal domein Omgekeerde toets Afbakening wetgeving Contractmanagement Wmo / Jeugd Schrappen deel Participatiebudget, behoud budget Armoedebeleid en Armoederegisseur TOTAAL

Gerealiseerd

Bedrag x € 1000

Nee Nee Nee Ja Ja

42 45

Ja Ja Ja Nee

123 25 45

Ja Nee Nee Ja

130

55 465

Totaal is er € 465.000 van de geraamde ombuigingen van € 886.000 gerealiseerd. Dat is circa 53% van de beoogde ombuiging De mate van realisatie daalt ten opzichte van 2020. Dat komt omdat het te bezuinigen bedrag oploopt in de tijd. Met andere woorden de doelstellingen voor 2021 worden niet gehaald. Hieronder volgt een nadere toelichting op de onderdelen die nog niet zijn gerealiseerd. Hieronder volgt een nadere toelichting op de onderdelen die nog niet zijn gerealiseerd. Maatregel 1 en 2: Inzet regisseur 18- / 18+ In 2019/2020 is deze ombuiging voorbereid. Het onderzoek is afgerond februari 2021 en is er een projectplan is opgesteld. Op basis van het plan richt de inzet van de regisseur zich op verbetering van kwaliteit en kostenbesparing. Kwaliteit Betere samenwerking ketenpartners, vloeiende jeugdhulpketen, doorgaande zorglijn, deskundigheid aanvullend op elkaar, analyse op basis van de Jeugdwet, uniformiteit in Westerveld. Besparing 1. Afname van 15 % van de verwijzingen van huisartsen naar Jeugdhulp. 2 Optimalisatie van de doorstroom. Hoewel de ombuiging van € 100.000 nog niet gerealiseerd is, zijn de verwachtingen dat de besparingen hoger zouden kunnen uitvallen. Maatregel 3 en 4: Collectiviseren onderdelen huishoudelijke hulp Het concept van de wasservice als collectieve voorziening is in voorbereiding.

Samen met een bedrijf dat al in meerdere gemeenten werkt met een innovatief concept en een Westerveldse organisatie die de uitvoering doet, zijn de voorbereiding nagenoeg afgerond. De verordening WmoJeugd dient op deze collectieve voorziening te worden aangepast. Wij verwachten in het tweede kwartaal van 2022 te kunnen starten. De besparingen zullen naar verwachting vooral binnen de participatiewet liggen. 10

Maatregel 11 en 12: Niet permanente bewoning en gebruik voorzieningen sociaal domein Onderdeel van het project Vitale vakantieparken is het handhaven op permanente bewoning en beperking inschrijving op adressen recreatiewoningen. Wanneer een inschrijving plaats vindt is er wettelijk gezien recht op het verkrijgen van een gemeentelijke voorziening (zoals Wmo). Op dit moment werken we hard aan het tegengaan van permanente bewoning op vakantieparken. Iedereen die zich inschrijft, in een woning met een recreatiebestemming, krijgt een uitnodiging voor een gesprek. We merken een spanningsveld tussen sociale afwegingen (welke problemen zijn er) en de onrechtmatigheid van het verblijf. Op dit moment zijn beleidskaders voor de uitvoering in voorbereiding. De ombuiging nog niet gerealiseerd. Maatregel 14: Afbakening wetgeving De maatregel is uitgezocht. In de praktijk heeft dit (nog) niet geleid tot aantoonbare besparingen. Wel is inzichtelijk om welke zaken het gaat. Dit is langdurig proces door de grote toestroom in de Wlz (Wet langdurige zorg)het afgelopen jaar. Wel checken de WMO-consulenten bij nieuwe aanvragen of er Wlz mogelijk is en wat daarbinnen valt. Maatregel 15, 16 en 17: Contractmanagement jeugd-wmo In 2021 hebben we contractmanager ingehuurd. Deze is in 2022 in dienst van de gemeente gekomen. Het is op dit moment nog niet aan te geven of de ombuiging gerealiseerd is.

Verantwoording Regio Deal We hebben ons in het afgelopen jaar ontwikkeld van een initiatiefgroep tot een werkend collectief met partners waarin we elkaar inspireren, spiegelen en laten groeien, zowel inhoudelijk in onze circulaire aanpak als in ieders eigen professionaliteit en kwaliteit. De Expeditie Circulair Westerveld heeft, na een gedegen voorbereiding waarbij we hebben gewerkt aan een transparante en onafhankelijke selectieprocedure, geresulteerd in 20 aanmeldingen verdeeld over de thema’s Voedsel, Bouw en Reststromen. De onafhankelijke vakjury heeft hier 12 deelnemers uit geselecteerd voor de 3 verschillende stadia IDEE, START en GROEI. De motivatie en visie van deze 12 koplopers naar een Circulair Westerveld zijn gebundeld terug te lezen: zie hiervoor de bijlage of raadpleeg https://collectiefcirculairwesterveld.nl/projecten/expeditie-circulair-westerveld/

Omschrijving actielijn

2021

Spreiden en verleiden

82.537

voorz, locaties, dagrecreatie, gastheerschap

221.335

Tussenliggend gebied

53.949

Kolonien van Weldadigheid

42.575

Verduurzamen en versnellen

3.078

Ontdekken

124.740

Innoveren en valoriseren

73.250

Groei en ketenontwikkeling

30.360

Onderzoeken en borgen

50.934

Consumentenbewustzijn vergroten

28.538

Totale uitgaven actielijnen

711.296

Ontvangen bijdragen van provincies

488.084

Bijdrage uit de bestemmingsreserve Westerveld

70.000

Bijdrage Westerveld uit de eigen exploitatie

153.212 11

De verantwoording van de middelen wordt gedaan in de SISA bijlage: Sociaal domein kostenvergelijking1 De uitgaven voor het Sociale domein zijn 28% van de totale lasten. Op de uitgaven voor jeugd, werkvoorziening en participatie is ten opzichte van begroting 2021 € 280.000 meer uitgegeven. Dat wordt in deels gecompenseerd door lagere bestedingen (€ 45.000) op het onderdeel WMO (zorgbeleid). De uitgaven voor jeugd zijn verder toegenomen. Ten opzichte van 2020 is er in 2021 € 756.000 meer uitgegeven. Ten opzichte van de begroting is er voor het sociaal domein (als geheel) sprake van een nadelig verschil van € 235.000. De totale (gerealiseerde) uitgaven van totaal € 15,0 miljoen voor het Sociaal domein zijn € 3,382 miljoen hoger dan dat er via de integratie uitkeringen van het Rijk beschikbaar is. De beschikbare middelen zijn meer dan volledig benut voor de taken in het Sociaal domein. Zie onderstaand overzicht. Bedragen x € 1.000 Realisatie Realisatie Begroot Realisatie Verschil Verschil 2019 2020 2021 2021 2021 t.o.v 2020

Analyse Sociaal domein Jeugdhulp Werkvoorziening Participatie Zorgbeleid

4.170 3.446 892 5.947

4.988 3.416 799 5.851

5.545 2.792 708 5.740

5.744 2.836 745 5.695

-199 -44 -37 45

-756 580 54 156

Totale uitgaven Sociaal domein

14.455

15.054

14.785

15.020

-235

34

Integratieuitkering Sociaal domein

-11.283

-11.638

-11.638

-11.638

3.172

3.416

3.147

3.382

-235

34

Bijdrage vanuit de algemene middelen

Ten opzichte van 2020 is de totale eigen bijdrage uit (algemene) middelen voor het sociale domein in 2021 met € 34.000 toegenomen tot € 3.382.000. Het beheersen van de kosten sociaal domein is van belang om te voorkomen dat deze kosten ten koste gaan van andere programmakosten. Er wordt blijvend ingezet op het realiseren van de beoogde ombuigingen. Omgevingswet De invoering van de omgevingswet is door de minister opnieuw uitgesteld. Nu is de invoering voorzien op 1 januari 2023. De projectwerkzaamheden vinden dan ook in een andere tempo plaats. Veel werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2022. Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de uitgaven € 514.000 lager. Het heeft geen resultaat effect omdat de onttrekking aan de bestemmingsreserve ook lager is. Het bedrag blijft beschikbaar in 2022 voor het afronden van het project omgevingswet. Het verloop van het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget van € 1,5 miljoen is als volgt. Samenvatting Omgevingswet

werk 2020

werk 2021

2022 Totaal

Implementatiekosten

162.019

124.610

61.021

76.028

423.678

Personeelskosten (AT-besluiten)

17.000

100.229

94.173

237.100

448.502

Personeelskosten (extra inhuur)

-

233.180

114.000

280.640

627.820

Totale kosten

179.019

458.019

269.194

593.768

1.500.000

Werkelijke onttrekking

179.019

458.019

269.194

593.768

1.500.000

1.320.981

862.962

593.768

Saldo bestemmingsreserve 1

12

Werk.2019

0 overschot

Dit betreft een doorsnede op basis van een indeling in 2018 uit het programma sociaal domein en valt daarmee niet samen. Die indeling blijft dezelfde om onderlinge vergelijkbaarheid tussen jaren en begroting te handhaven. In het programma zijn nieuwe taken toegevoegd die hier geen deel van uitmaken.

COVID-19 maatregelen: Tegemoetkoming Ondersteuning Zelfstandigen zonder Personeel (TOZO), Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) en Wet werk en bijstand (BBZ). In 2021 liep de TOZO maatregel door. Het aantal aanvragen nam wel zienderogen. De Tozo-regeling is ingetrokken per 1 oktober 2021. Ondernemers die nog steeds hinder ondervonden van Covid-19 konden vanaf dat moment (en tot 1 april 2022) een beroep doen op het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). De voorwaarden waaronder dat kon worden gedaan zijn gedurende een periode van een half jaar versoepeld. In Westerveld hebben een klein aantal ondernemers hier gebruik van gemaakt. Per 1 januari 2021 trad een nieuwe regeling in werking, de TONK (Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten). De TONK was bedoeld voor huishoudens die door de coronasituatie te maken kregen met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer konden voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas boden. In Westerveld zijn er uiteindelijk acht aanvragen ingediend. Uit de TOZO middelen mag voor elk dossier een vast bedrag worden gerekend voor de kosten van de uitvoering. Dat geeft een eenmalige dekking van organisatiekosten (overhead) van € 67.450. Het aantal uitkeringsgerechtigden nam minder toe dan verwacht.

Zo gold dat ook voor het aantal mensen in de schuldhulpverlening. Er was een flinke toename verwacht maar die bleef uit. Het jaar 2021 stond in het teken van de nieuwe wet schuldhulpverlening met daarin de bijzondere taak Vroegsignalering. Deze nieuwe taak hadden wij operabel in augustus en we boeken mooi successen daarmee. De nieuwe wet Inburgering is ingegaan per 01-01-2022. In het jaar voorafgaand was er veel te doen rondom de leerroutes. Het was moeilijk om taalaanbieders(ROC’s) bereid te vinden een aanbod te doen maar op de valreep van het jaar is het contract gesloten met ROC De Friese Poort voor de B1- en de Z-route. De toeslagenaffaire is een jarenlang proces inclusief de nazorg. In 2021 richtte de aandacht zich onder andere op kwijtschelding publieke schulden. In zijn totaliteit zijn er twintig gedupeerden. Van deze groep gedupeerden hebben negentien aangegeven geen behoefte te hebben aan hulp of ondersteuning door de gemeente. Aan een gedupeerde wordt in het kader van de toeslagenaffaire wel hulp verleend vanuit de gemeente op financieel gebied. Daarnaast is in januari 2021 het preferent proces Loonkostensubsidie in Westerveld ingevoerd om mee te werken aan een landelijke uniforme werkwijze. Het preferente proces LKS gaat over de administratieve verwerking van loonkostensubsidie.

Het betreft het proces van ‘kop tot staart’ dus van aanvraag tot en met uitbetaling, inclusief evt. terugvordering. We hebben in 2021 vier maal een nieuwsbrief Werk & Inkomen uitgegeven met informatie bedoeld voor inwoners die een uitkering van ons ontvangen. Onderwerpen als de VoorzieningenWijzer; gemeentelijke minimaregelingen; kwijtschelding gemeentelijke belastingen komen aan de orde. Ook staat er in elke nieuwsbrief een interview met bijvoorbeeld een medewerker van de kleding of voedselbank. We hebben het onderwerp menstruatiearmoede op de agenda gezet met als uitkomst dat op verschillende plekken zoals scholen, gratis menstruatieproducten zijn te verkrijgen voor meiden uit minima gezinnen. Ontwikkeling Eigen Vermogen en solvabiliteit De vermogenspositie (het eigen vermogen) van de gemeente stijgt met € 1,0 miljoen. Enerzijds daalt het eigen vermogen door mutaties (meer onttrekkingen dan toevoegingen) van de bestemmingsreserve van € 0,9 miljoen (B) en anderzijds is er sprake van een positief rekening resultaat van € 1,9 miljoen (A). 13

Ondanks het positieve resultaat stijgt de solvabiliteit (1) nauwelijks doordat de bestemmingsreserves afnemen en het balanstotaal is gestegen (noemer effect). Nu tot 35,2%. Voor de solvabiliteit (2) is sprake van een stijging naar 8,4%. De stijging kan worden toegeschreven aan het positieve resultaat. Zie voor een nadere toelichting de paragraaf B: weerstandsvermogen en risicobeheersing. Ontwikkeling Eigen vermogen Algemene reserve

2020

2021

Mutatie

A

2.216

4.198

1.982

B C=A+B

14.318

13.376

-942

16.534

17.574

1.040

D

48.407

49.915

Solvabiliteit (1)

E=C/D

34,2%

35,2%

1,1%

Solvabiliteit (2)

F=A/D

4,6%

8,4%

3,8%

Bestemmingsreserve Som van Algemene reserve en bestemmingsreserve Balans totaal

Ontwikkeling solvabiliteit Grafisch kan de ontwikkeling van de solvabiliteit als volgt worden gepresenteerd.

Bedragen x € 1.000 Resultaatbestemming Resultaat voor mutaties bestemmingsreserves Af: mutatie reserves uit eerder genomen besluiten (zie voor een toelichting hoofdstuk B.5.1) Resultaat 2021

2021 1.039 876 1.916

Financiële gevolgen voor het boekjaar 2022 Toe te voegen aan de bestemmingsreserve huishoudelijk afval

-162

Toe te voegen aan in te stellen bestemmingsreserve Impuls wonen

-270

Per saldo toe te voegen aan de algemene reserve

1.484

Overdekking afvalverwijdering en –verwerking Wij stellen voor om € 161.672 toe te voegen aan de bestemmingsreserve huishoudelijk afval. Op een budget van circa € 1,6 miljoen voor de verwerking van afval is in totaal sprake van lagere uitgaven van € 161.000 dan er aan baten wordt ontvangen. Het betreft een gesloten (dekking) systeem, waarbij de kosten worden gedekt uit de afvalstoffenheffing. Voor de verschillen tussen baten en lasten is een bestemmingsreserve huishoudelijk afval ingesteld. We stellen dan ook voor om de onderschrijding toe te voegen aan deze bestemmingsreserve.. Het betekent feitelijk dat het tarief voor de afvalstoffen(heffing) te hoog is vastgesteld voor 2021. Het bedrag blijft beschikbaar en kan worden gebruikt om toekomstige noodzakelijke tariefstijgingen mee op te vangen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar programma 7 en paragraaf A: Lokale heffingen. Instellen bestemmingsreserve Impuls Wonen Wij stellen voor om € 270.000 toe te voegen aan de (nog in te stellen) bestemmingsreserve Impuls Wonen.

Solvabiliteit (1) is het eigen vermogen inclusief de bestemmingsreserves gedeeld door het balanstotaal. Solvabiliteit (2) betreft het eigen vermogen exclusief de bestemmingsreserves gedeeld door het balanstotaal. De laatste geeft een beter inzicht in de solvabiliteit, omdat bestemmingsreserves zijn ingesteld door de raad met als doel bestedingen in de toekomst. De raad kan de inzet van bestemmingsreserves herzien. Tegelijk worden bestemmingsreserves ingezet voor afschrijvingen (bijv. gemeentehuis). Deze bestemmingsreserves zijn ‘beklemd’ en kunnen niet zonder meer vrijvallen. Daarom laat de Solvabiliteit (2) van 8,4% beter zien dat de ruimte voor het opvangen van tegenvallers gering is. Dit kengetal neemt toe, vanwege het positieve resultaat over 2021. Zie voor verdere toelichting paragraaf B: weerstandsvermogen en risicobeheersing. Resultaatbestemming Het exploitatieresultaat voor mutatie bestemmingsreserves is € 1.039.000 positief. Na verwerking van de mutaties uit de reserves door eerdere besluiten van de gemeenteraad, bedraagt het resultaat € 1.915.723 positief. 14

Zowel landelijk als regionaal en lokaal is de behoefte aan (betaalbare) woningen een belangrijk bestuurlijk issue. Voor de gemeente Westerveld is woningbouw één van de belangrijkste speerpunten voor de komende jaren. Wij hebben op dit moment circa 450 woningen in de planning tot 2030. Deze planning varieert van concreet (harde plancapaciteit) tot ‘plannen in de pijplijn’ (zachte plancapaciteit). De verwachting is dat deze ambitie wordt opgehoogd naar 1000 woningen in komende 8 tot 10 jaar. Met een addendum op de Woonvisie en een meerjarig uitvoeringsprogramma gaan wij de plannen voor de komende jaren concreet maken. Verschillende typen onderzoek zullen gedaan moeten worden (o.a. juridisch, natuurwetgeving, milieu etc.), stedenbouwkundige verkenningen en mogelijke experimenten. Omdat op dat moment nog geen grondexploitatie is gestart (en zelfs niet duidelijk is of dat ooit zal gebeuren), is er een apart budget nodig waar deze kosten uit gefinancierd kunnen worden. Het voorstel is om voor dit project een bestemmingsreserve Wonen te gaan vormen. De mate waarin we de woningbouwambities kunnen waarmaken hangt mede af van de draaglast en drachtkracht van de gemeentelijke organisatie. Vooral in het ruimtelijk domein zijn medewerkers schaars.

Daarnaast zullen onder meer de ontwikkelingen op het gebied van stikstof, de financiële mogelijkheden van woningcorporaties en het beschikbaar zijn van bouwgrond invloed hebben op de uitvoering van zowel bestaande als nieuwe woningbouwplannen. Algemene reserve Wij stellen voor om het ‘resterende’ resultaat van € 1.484.051 toe te voegen aan de algemene 15

reserve. Uitkering dementie In het resultaat over 2021 is een bedrag van € 50.000 begrepen voor dementie (algemene uitkering cf. december circulaire), Wij stellen voor dit bedrag ter beschikking te stellen voor de uitvoering in 2022. De algemene reserve zal dan worden verlaagd met hetzelfde bedrag.

Deel A . 1 | Programmaverantwoording

Voorschot Energiearmoede Wij stellen voor om € 169.000 beschikbaar te stellen in 2022 uit het rekeningresultaat via de Voorjaarsrapportage 2022. Het bedrag dient als dekking voor de extra toeslagen voor energiearmoede. We reserveren dit bedrag bovenop het bedrag uit de decembercirculaire. Nagekomen overhevelingen Wij stellen voor om onderstaande nagekomen overhevelingen beschikbaar te stellen in 2022 uit het rekeningresultaat via de Voorjaarsrapportage 2022 tot een totaal bedrag van € 270.413. Het betreft de volgende posten: Boombeheer (€ 140.174), Rova afrekening (€ 17.239), Asbestsanering Moerhoven (€ 20.000), Zaaksysteem (€ 66.000), Advieskosten fietsplan GVVP (€ 25.000). Toelichting op het verloop van het eigen vermogen Verloop eigen vermogen na de voorgestelde bestemming2 van het resultaat In onderstaand overzicht wordt de algemene reserve getoond vóór resultaat bestemming, en ná bestemming van het resultaat en ná de vrijval van de hiervoor genoemde reserves. Het totaal van de algemene reserve op 31 december 2021, dus voor resultaatbestemming, is het saldo dat wordt getoond in de balans. Het rekening resultaat wordt dan nog apart getoond, omdat de bestemming van het resultaat is voorbehouden aan de gemeenteraad. Tegelijk maken is zichtbaar de samenvoeging van reserve rekening saldo reserve weerstandsvermogen met de algemene reserve na besluitvorming door de raad.

Verloop Eigen vermogen

Ten behoeve van budgetoverheveling

Bedragen x € 1.000 AR 1-1-2022 na bestemming resultaat

31-12-2021 voor bestemming

Resultaat bestemming

Algemene reserve Rekening resultaat

2.282 1.916

1.485

Totaal Algemene reserve

4.198

1.485

3.278

Totaal bestemmingsreserves

14.252

431

14.683

Totaal Eigen vermogen

18.450

1.916

-489

-

3.278

17.961

Door het positieve resultaat over 2021 stijgt het beschikbare weerstandsvermogen.

2 Vooruitlopend op besluitvorming door de gemeenteraad.

16

17

PROGRAMMA 0

BESTUUR EN ONDERSTEUNING

Portefeuillehouder

H. Jager en K. Smidt

Taakvelden 1. Bestuur 2. Burgerzaken 3. Beheer overige gebouwen en gronden

Doel Bevorderen betrokkenheid jongeren bij gemeentelijke onderwerpen die hen raken.

Wat hebben we bereikt? We hebben met inwoners, ondernemers, deskundigen, raads- en collegeleden om de tafel gezeten en zo met zijn allen beleid ontwikkeld welke is verwoord in samenlevingsagenda’s.

Resultaat

Meer betrekken van de samenle0.1.1 Het opstellen van kaders waarbinnen de ving. In 2021 gaan we samen aan thema’s uitgewerkt kunnen worden. de slag met de opgestelde samenlevingsagenda’s. Resultaat 2021 0.1.1 De kaders zijn opgesteld. Mede door ombuigingen zijn de ambities bijgesteld. Bij de uitvoering van drie agenda’s duurzaam, economie en sociaal is zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande beleidskaders en bestaande initiatieven.

●

Doel Wat gaan we daarvoor doen Inwoners meer betrekken bij politieke 0.2.1 De gemeenteraad onderzoekt hoe de besluitvormingsproces. samenleving beter betrokken kan wor0.2.2 den bij het politieke besluitvormingsHet in samenwerking met ProDemos proces. verzorgen van een cursus Politiek Actief voor inwoners.

●

Resultaat

●

Resultaat 2021 0.2.1 In het nieuwe Reglement van Orde zijn de regels rond inspreken en de mogelijkheid van dialoogavonden vastgelegd. Op de nieuwe website van de raad, die in 2022 in de lucht gaat, zal hier ook aandacht aan worden besteed. Daarnaast zal met het oog op een nieuwe participatieverordening in 2022 met de raad als één van de stakeholders onderzocht worden hoe inwoners beter betrokken kunnen worden bij besluitvormingsprocessen. Dit is een gezamenlijk traject van raad, college en ambtelijke organisatie. Inmiddels heeft het onderwerp ambtelijk ook een eigenaar en kan het proces dit jaar een start krijgen. De afronding zal waarschijnlijk plaatsvinden in de nieuwe raadsperiode. 0.2.2 Er is een cursus Politiek Actief georganiseerd.

18

● ●

0.3.1 Uit een bijeenkomst met jongeren in Stad en Esch bleek dat jongeren vooral geïnteresseerd in specifieke onderwerpen. Het betrekken bij geschikte thematische onderwerpen blijkt niet eenvoudig. Vanuit genoemde participatieverordening onderzoeken we hoe we ook jongeren op thema kunnen betrekken bij onze besluitvorming. Zoals in 0.2.1. vermeld zal de afronding waarschijnlijk plaatsvinden in de nieuwe raadsperiode. 0.3.2 Zie 0.3.1. Wat heeft het gekost?

Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we daarvoor gedaan

Resultaat

Resultaat 2021

In deze jaarstukken zijn de taakvelden 0.4 t/m 0.8 op grond van BBV-regelgeving verplaatst naar het hoofdstuk ‘Overige programma onderdelen’ (pag. 48).

Doel

Wat gaan we daarvoor doen 0.3.1 In overleg met de raad zoeken naar een vorm die bij jongeren past. 0.3.2 Jongeren betrekken bij geschikte (thematische) onderwerpen.

Begroting 2021 voor wijziging

Product

Begroting 2021 na wijziging

Bedragen x € 1.000 Realisatie Verschil 2021

0.1 Bestuur

Lasten Baten Saldo

1.457 1.457

1.469 1.469

1.999 1.999

-530 N - N -530 N

0.2 Burgerzaken

Lasten Baten Saldo

502 283 219

585 283 302

519 232 287

66 V -51 N 15 V

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Lasten Baten Saldo

227 71 156

273 86 187

352 116 236

-79 N 30 V -49 N

1.832

1.958

2.522

-564 N

Saldo programma 0

Toelichting 0.1 Bestuur: een nadelig verschil van € 530.000 aan lasten te verklaren Dit verschil kan worden verklaard door de dotatie aan de voorziening voormalig bestuurders vanwege de bijstelling van de opbouw van pensioenen en wachtgelden. 0.2 Burgerzaken: een voordelig verschil van € 66.000 aan lasten te verklaren Dit valt te verklaren door lagere afdracht van (rijks)leges voor paspoorten en rijbewijzen. 0.2 Burgerzaken: een nadelig verschil van € 51.000 aan baten te verklaren De lagere baten op dit taakveld kunnen worden verklaard door een lagere opbrengst van leges burgerzaken. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden: een nadelig verschil van € 79.000 aan lasten te verklaren De hogere lasten op dit taakveld kunnen grotendeels worden verklaard door extra inhuur ten behoeve van de verkoop van snippergroen(€ 16.000) en de verrekening van een subsidie (€ 50.000) met het voorgaande jaar. 19

PROGRAMMA 1

VEILIGHEID

Portefeuillehouder

H. Jager

Taakvelden 1. Crisisbeheersing en Brandweer 2. Openbare orde en Veiligheid

Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woningen Vernielingen en beschadigingen (in openbare ruimte)

Eenheid Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Jaar van meting 2020 2020 2020 2020 2020

Gemeente Westerveld 70,0 0,3 3,6 1,5 2,8

Provincie Drenthe 70,0 1,3 3,6 1,7 5,9

Bron: w w w .w aarstaatjegemeente.nl

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doel Wat gaan we daarvoor doen Het terugdringen 1.1.1 Het leveren van een bijdrage aan het project vitale vakantievan ondermijparken. nende criminaliteit binnen de Samenwerken met handhaving, het RIEC3, het sociaal team gemeente Wes1.1.2 en andere ketenpartners om de criminaliteit, zowel sociaal terveld. als fysiek, inzichtelijk te maken en terug te dringen.

Resultaat

● ●

Resultaat 2021 1.1.1 Er is onderzoek uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten is er nog geen actie vereist. 1.1.2 Er is onderzoek uitgevoerd. Het advies wordt opgevolgd door de wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) te implementeren. Daarnaast is er een interne weerbaarheidsscan uitgevoerd.

Wat gaan we daarvoor doen

Het formuleren 1.3.1 van beleid ten aanzien van de jeugdketen. Resultaat 2021 1.3.1

Wat hebben we bereikt? Op het gebied van ondermijning is er een nauwe samenwerking met het RIEC, om uitvoering te geven aan de adviezen die in het integraal ondermijningsbeeld naar voren zijn gekomen. Zowel op lokaal niveau als op regionaal niveau met de vier andere gemeenten in Zuidwest- Drenthe. Deze lopen door in 2021. In de aanpak tegen woonoverlast is in de APV een artikel toegevoegd. Deze maakt het mogelijk een gedragsaanwijzing op te leggen door de burgemeester. In kader van de Wet verplichte ggz, hier wordt uitvoering aangegeven conform de wet- en regelgeving. Daarnaast is er in 2021 een start gemaakt met het jeugdketenbeleid, welke nu in de afrondende fase zit. Programma 1: Veiligheid Naam indicator

Doel

●

20

●

Wat gaan we daarvoor doen 1.4.1 Door middel van beleidsregels vast te stellen en te implementeren. Hierbij werken we samen met WMW, politie, sociaal team en woningbouwcorporaties.

Resultaat

●

Door de raad is artikel 2:79 (APV) vastgesteld wat maakt dat de burgemeester de bevoegdheid heeft om een gedragsaanwijzing op te leggen in het kader van woonoverlast. Daaruit voortvloeiend is het doel om in 2022 de beleidsregels vast te stellen en tot uitvoering te brengen.

Wat gaan we daarvoor doen Resultaat Doel Het zoveel mogelijk beperken 1.5.1 Ontwikkelen van een integrale aanpak tussen van escalatie van (psycho) de domeinen zorg en veiligheid aan de hand sociaal-maatschappelijke van het AVE4-model. Het opschalingsmodel problemen en het beperken/ wordt ontwikkeld door medewerkers van het beëindigen van escalerende sociaal team, ambtenaar openbare orde en veiligheid en ketenpartners. situaties. Resultaat 2021 1.5.1 Gesprekken zijn gevoerd met de betrokken partners. In samenwerking met het team sociaal domein streven we ernaar dat dit jaar het AVE-model wordt vastgesteld en in 2022 tot uitvoering wordt gebracht

●

Wat heeft het gekost? Begroting 2021 voor wijziging

Product

Begroting 2021 na wijziging

Bedragen x € 1.000 Realisatie Verschil 2021

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

Lasten Baten Saldo

1.269 4 1.265

1.259 4 1.255

1.253 4 1.249

6 V - N 6 V

1.2 Openbare orde en veiligheid

Lasten Baten Saldo

145 11 134

240 95 145

236 88 148

4 V -7 N -3 N

1.399

1.400

1.397

3 V

Saldo programma 1

Doel Wat gaan we daarvoor doen Resultaat Regionaal eenduidig inte1.2.1 Opleveren van een integraal veiligheidsplan, graal veiligheidsbeleid forinclusief uitvoeringsplan. muleren en realiseren. Resultaat 2021 1.2.1 Er is een informerende brief aan het college en de raad verstuurd waarin is aangegeven dat het IVP in 2022 opgeleverd wordt.

Door samen met betrokken partners GGD, VNN, WMW, politie, brandweer en de jongeren de mogelijkheden onderzoeken om tot een ketenbeleid te komen.

Het beleid is in 2021 opgesteld en wordt in 2022 tot uitvoering gebracht.

Doel Een sluitende aanpak te realiseren op het gebied van woonoverlast. Resultaat 2021 1.4.1

Resultaat

Toelichting Binnen dit programma vallen de afwijkingen binnen de vastgestelde rapportagetoleranties en worden niet toegelicht.

4 AVA: Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek.

3 Regionaal Informatie- en Expertise Centrum.

21

2.1.3

PROGRAMMA 2

VERKEER EN VERVOER

Portefeuillehouder

H. Doeven

Programma 2

Verkeer en vervoer H. Doeven

Taakvelden Portefeuillehouder 1. Verkeer en vervoer 2. Parkeren Taakvelden 1. Verkeer en vervoer 3. Recreatieve Havens 2. Parkeren 4. Economische Havens en waterwegen 3. Recreatieve Havens 5. Openbaar vervoer 4. Economische Havens en waterwegen 5. Openbaar vervoer De taakvelden 2 t/m 5 zijn bij de gemeente Westerveld niet van toepassing. De taakvelden 2 t/m 5 zijn bij de gemeente Westerveld niet van toepassing.

Wat Wat hebben hebben we we bereikt? bereikt? Het nieuwe Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is vastgesteld. Een van de thema’s in de Het nieuwe Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is vastgesteld. Een van de thema’s in de verdere uitwerking van het GVVP is het fietsverkeer. Bij de (her)inrichting en het beheer van openbare verdere uitwerking van het GVVP is het fietsverkeer. Bij de (her)inrichting en het beheer van openbare ruimte zijninwoners inwonersen enandere andere stakeholders stakeholders betrokken. betrokken.De De BrinQ-visie is hierin ruimte en weginrichting weginrichting zijn hierin leidend. Wat hebben we daarvoor gedaan?

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Doel Samen met de inwoners en andere stakeholders een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen

We hebben de hiernaast genoemde plannen opgestart en/of gerealiseerd.

2.1.2

Voor de herinrichting van de openbare ruimte uitvoering geven aan het Brinkenplan Diever.

2.1.3

Uitvoering geven aan de herinrichting van de openbare ruimte op de locatie Dingspilhuus Diever.

2.1.1

2.1.2

2.1.3

Voor de herinrichting van de openbare ruimte uitvoering geven aan het Ruimtelijk Actieplan Havelte.

Jaarstukken 2021

22

 

Herinrichting Ruimtelijke actieplan Havelte: - Meidoornlaan Schukkingpad Havelter schapendrift is afgerond, financiële afwikkeling vindt begin 2022 plaats.; - Voorbereiding herinrichting Molenweg is januari 2022 gestart. Brinkenplan Diever is afgerond. Bij de jaarrekening 2020 is reeds een overschrijding van € 279.000 gemeld. Het tekort op dit krediet is opgelopen naar € 433.053. De toelichting hierop en de aanvraag voor het aanvullende krediet kunt u vinden op pagina 17 en 18 en in bijlage 1 van de Najaarsrapportage 2021. Dingspilhuus Diever is in voorbereiding. Het project bevindt zich in de bestemmingsplanprocedure.

Doel Verbeteren bereikbaarheid, verkeersveiligheid en verkeersdoorstroming en het aantrekkelijk houden van de gemeente Westerveld voor fietsverkeer. Het aantal klachten / meldingen ten aanzien van verkeersaangelegenheden en het

Wat gaan we daarvoor doen 2.2.1

Doel Verbeteren bereikbaarheid, verkeersveiligheid en verkeersdoorstroming en het aantrekkelijk houden van de gemeente Westerveld voor fietsverkeer. Het aantal klachten / meldingen ten aanzien van verkeersaangelegenheden en het

Resultaat

Uitvoering geven aan het GVVP, waaronder het opstellen van een uitvoeringsplan ‘fiets’.

Wat gaan we daarvoor doen 2.2.1

Resultaat

Uitvoering geven aan het GVVP, waaronder het opstellen van een uitvoeringsplan ‘fiets’.

aantal verkeersslachtoffers is afgenomen. Resultaat 2021 Jaarstukken 2021 24 Deel A.1 | Programmaverantwoording 2.2.1 Voor uit te voeren onderzoeken is bij de Voorjaarsrapportage budget beschikbaar gesteld. De voorbereiding van de onderzoeken wordt begin 2022 opgestart. Doel Duurzame vervanging van openbare verlichting (30% CO2reductie en energiebesparing t.o.v. 2010).

Resultaat

Resultaat 2021 2.1.1

17 en 18 en in bijlage 1 van de Najaarsrapportage 2021. Dingspilhuus Diever is in voorbereiding. Het project bevindt zich in de bestemmingsplanprocedure.

Wat gaan we daarvoor doen

Resultaat

2.3.1

Het afronden van het plan voor openbare verlichting.

2.3.2

Evaluatie en rapporteren over de behaalde doelen t.a.v. CO2-reductie en energiebesparing

Resultaat 2021 2.3.1 De actualisatie van het beleidsplan ‘licht in de openbare ruimte’ zal in 2022 worden opgeleverd. 2.3.2 Rapportage is in 2021 aangeboden aan de Raad.

Wat Wat heeft heeft het het gekost? gekost? Begroting Begroting 2021 voor voor 2021 wijziging

Product Product

2.1 2.1 Verkeer Verkeer en en vervoer

Saldo Saldo programma programma 22

Lasten Lasten Baten Baten Saldo Saldo

Begroting Begroting 2021 na na 2021 wijziging



Bedragen xx €€ 1.000 1.000 Bedragen Realisatie Verschil Verschil Realisatie 2021 2021

3.392 314 3.078

3.253 419 2.834

3.284 413 2.871

-31 N -6 N -37 N

3.078 3.078

2.834 2.834

2.871 2.871

-37 -37 N N

Toelichting Toelichting vallen de afwijkingen binnen de vastgestelde rapportagetoleranties en wordenen Binnen dit ditprogramma programma vallen de afwijkingen binnen de vastgestelde rapportagetoleranties niet toegelicht. worden niet toegelicht. Er is in 2021 subsidie van de provincie Drenthe ontvangen voor reconstructie –Investeringen grootonderhoud wegen in Lhee tot een bedrag van € 237.930. De kosten daarvoor zijn grotendeels gedaan in 2020. Het heeftwordt geeninzicht resultaat effect, omdat de krediet vrijval uit In de investeringstabellen gegeven in het (bruto) (K) de en voorzieningen de bijdrage van wegen derdenmet (B). Het restantbedrag krediet wordt zal worden overgeheveld naar 2022, wanneer de investering nog niet gereed gemeld eenzelfde verlaagd. is. De mutatie krediet betreft de over- of onderschrijding van gereed gemelde investeringen.

Investeringen In de investeringstabellen wordt inzicht gegeven in het (bruto) krediet (K) en de bijdrage van derden (B). Het restant krediet zal worden overgeheveld naar 2022, wanneer de investering nog niet gereed gemeld is. De mutatie krediet betreft de over- of onderschrijding van gereed gemelde investeringen. 24

Deel A.1 | Programmaverantwoording

23

Investeringen programma 2 a.Vervanging en reconstructie wegen b.Reconstructie dorpskern Diever

c. Fietspad De Vennen - De Mussels

d. Vervanging en reconstructie wegen e. Vervanging M.A. Naamen van Eemneslaan

f. Ruimtelijk Actie Plan Havelte g. Herontwikkeling locatie Dingspilhuus

h. Evenementen terrein Uffelte i. Investering bermverharding

j. Fietspaden k. AC Idehof l. GVVP Fietspad Doldersummerweg m. GVVP Markering fietspaden n. Vervangen amaturen en verouderde lichtmasten o. Uitvoering beleid- en beheersplan Brinken

Oorspr. Oorspr. K jaar krediet B

Krediet 2021

Besteed in Gereed 2021 2021

Mutatie krediet

Restant krediet 31-12-2021

K

2020

1.027.000

165.686

165.686

Ja

-

-

K K B

2017 2021 2021

1.750.000

-278.949 433.053

1.750.000

154.104

221.604 67.500 154.104

Ja Ja Ja Ja

-278.949 211.449 -67.500 -

-

K

2017

775.000

48.357

48.357

Ja

-

-

B N

2017

425.000 350.000

48.357

48.357

Ja Ja

-

-

K

2021

299.000

299.000

38.675

Nee

-

260.325

K

2018

460.000

125.894

85.894

Nee

-

40.000

460.000

40.000 85.894

85.894

Nee Nee

-

40.000 -

B N K

2017

2.200.000

894.581

242.308

Nee

-

652.273

K

2019

820.000

422.099

-170.529

Nee

-

592.628

B N

2021

820.000

90.000 332.099

-170.529

Nee Nee

-

90.000 502.628

K K B N

2020 2021 2021

80.000 125.000

125.000 125.000

Nee Nee

125.000

78.818 156.250 31.250 125.000

-

78.818 31.250 31.250 -

K K

2020 2020

205.000 35.000

205.000 35.000

36.725

Nee Ja

-1.725

205.000 -

K

2021

550.000

550.000

13.962

Nee

-

536.039

K

2021

25.000

25.000

10.108

Nee

-

14.892

K

2021

150.000

150.000

-

Nee

-

150.000

K

2021

15.000

15.000

-

Nee

-

15.000

8.091.000

2.730.486

596.186

-280.674

2.414.974

K = Bruto Investeringskrediet, B = Bijdragen van derden, N = Investerings krediet zoals de raad dat vaststelt

-

b. Reconstructie dorpskern Diever In de raadsvergadering van 9 november 2021 is een brief van het college geagendeerd, die een uitgebreide toelichting geeft op de gang van zaken op dit krediet. Naar aanleiding van de brief is in uw Raad een separaat debat gevoerd over de over De financiële effecten zijn reeds verwerkt in de najaarsrapportage 2021 en bij deze jaarrekening wordt het krediet afgesloten. k. AC Idehof Het krediet voor AC Idehof is met € 1.725 overschreden doordat extra werkzaamheden zijn uitgevoerd bij het onderhouden van de verhardingen.

PROGRAMMA 3

ECONOMIE

Portefeuillehouder

J.Y.A. de Haas en H. Jager

Taakvelden Economische ontwikkeling Programma 3 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Portefeuillehouder Bedrijfsloket en regelingen Economische promotie

Economie J.Y.A. de Haas en H. Jager

Taakvelden

Wat hebben we bereikt? 1. Economische ontwikkeling Om zichtbaarheid te vergroten van de gemeente Westerveld binnen de Regio Zwolle zijn we 2. de Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3. de Bedrijfsloket en regelingen aan slag gegaan met het binnen halen van de Regio Deal. We hebben voor de actielijnen 1 4. Economische promotie (Economische structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het MKB) en (Evenwichtige groei van stad en platteland) een subsidie aangevraagd en deze toegekend Wat3 hebben we bereikt? gekregen. Met het aansluiten bij actielijn 4 (Human Capital Agenda van de Regio Zwolle en de Regio Om degaan zichtbaarheid te vergroten de gemeente Westerveld binnen de Regio Zwolle aan de Deal) we mensen met een van afstand tot de arbeidsmarkt of schoolverlaters zozijn veelwemogelijk slag gegaan met het binnen halen van de Regio Deal. We hebben voor de actielijnen 1 (Economische helpen bij het vinden van een baan bij het reguliere bedrijfsleven. structuurversterking door duurzaam groeien en circulair ondernemen van het MKB) en 3 (Evenwichtige Het traject Zuidwest Drenthe is voor de gemeente 2021 afgerondgekregen.

waarmee Met we een groeiLeader van stad en platteland) een subsidie aangevraagd en in deze toegekend het kwaliteitsverbetering achttien projecten van de recreatieve organisaties in Deal) de gemeente aansluiten bij actielijn 4van (Human Capital Agenda van Regio Zwolle en de Regio gaan we mensen methebben een afstand tot de arbeidsmarkt of schoolverlaters veel mogelijkloopt helpen het vinden Westerveld ondersteund. Door vertraging in verbandzo met Covid-19 hetbijprogramma van een baan bij het reguliere bedrijfsleven. door in 2022. Het Leader traject Zuidwest Drenthe is voor de gemeente in 2021 afgerond waarmee we een In het kader van Nationale Parkenprojecten ‘nieuwe van stijl’recreatieve is er een subsidie toegekend aan partners voor het kwaliteitsverbetering van achttien organisaties in de gemeente Westerveld hebben ondersteund. Doorvan vertraging in verband meten Covid-19 loopten hetomliggende programmagebied. door in Omdat 2022. dit versterken van de relatie de Nationale Parken het tussenIn het kader van Nationale Parken ‘nieuwe stijl’ is erbetreft, een subsidie aan partners voor het het hele grondgebied van de gemeente Westerveld zijn wijtoegekend nauw betrokken. De versterking versterken van de relatie van de Nationale Parken en het tussen- en omliggende gebied.

Omdat dit het richt zich op het aantrekkelijk makenWesterveld voor wonen en recreëren perspectief hele grondgebied van de gemeente betreft, zijn wij met nauwvoldoende betrokken.agrarisch De versterking richt en voor bezoekers. zichbelevenis op het aantrekkelijk maken voor wonen en recreëren met voldoende agrarisch perspectief en belevenis voor bezoekers. Om het buitengebied leefbaar te houden moet er evenwicht zijn tussen landbouw en natuur. Om het buitengebied leefbaar te houden plaats moet ergevonden evenwicht ten zijn tussen landbouw natuur. In 2021 In 2021 hebben er voorbereidingen behoeve van deenpilot onder het hebben er voorbereidingen plaats gevonden ten behoeve van de pilot onder het uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma Toekomstvisie gewasbescherming in overheden, samenwerking andere Toekomstvisie gewasbescherming 2030 in samenwerking met2030 andere welkemet in 2021 is overheden, welke in 2021 is gestart. gestart. Programma 3: Economie Programma 3: Economie Naam indicator Naam indicator Functiemenging Functiemenging Vestigingen (van bedrijven) Vestigingen (van bedrijven) Bron: w w w .w aarstaatjegemeente.nl Bron: w w w .w aarstaatjegemeente.nl

Eenheid Eenheid Verhouding tussen banen en woningen in % Verhouding tussen banen en woningen in % Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar 15 t/m 64 jaar

Gemeente Gemeente Westerveld Westerveld 52,1 52,1 200,4 200,4

Provincie Provincie Drenthe Drenthe 49,9 49,9 145,9 145,9

Wat gedaan? Wat hebben hebben we we daarvoor daarvoor gedaan? Doel Het realiseren van kwalitatief hoogwaardige toeristische voorzieningen, activiteiten en infrastructuur, met het behoud van de natuurwaarden.

Wat gaan we daarvoor doen 3.1.1

Het uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie noordelijke koloniën uitvoeren.

3.1.2

Versterken toeristische aantrekkelijkheid door o.a. gebiedsontwikkeling De Vijfsprong / Planetron Dwingeloo, Hotingerpoort, nieuwe beleefconcepten. Bekendheid geven aan de Noordelijke vrije Koloniën, uitgeroepen tot UNESCO Werelderfgoed, met spin-off voor de hele regio.

Groei werkgelegenheid in de vrijetijdseconomie Start uitvoering in 2e helft van 2020-2023. 24

Jaar van Jaar van meting meting 2020 2020 2020 2020

3.1.3

Resultaat

  

25

3.1.4

3.1.5

3.1.6

3.1.7

3.1.8

Inzet van duurzame vervoersmiddelen om de mobiliteit en bereikbaarheid in de regio te verbeteren, aanleg van fiets/parkeertransferia met informatievoorzieningen. (smart mobility) Versterken dag – en verblijfsrecreatief aanbod door ondernemers te stimuleren en faciliteren. Organiseren van gastvrijheidstrainingen, zodat ondernemers het ‘verhaal van de streek’ kunnen vertellen en vermarkten. Ketensamenwerking en vermarkten lokale producten in samenwerking met de gebied coöperatie Zuid West Drenthe Deelname aan Nicetrex ter stimulering van de circulaire economie. Oprichten innovatie HUB, versnellingshoeve ’t Kiemt.

   

Resultaat 2021 3.1.1 We zijn gestart met de uitvoeringsprogramma van de Noordelijke vrije Koloniën, deze kent een looptijd tot en met 2023. Dit programma is gekoppeld aan het programma van de RegioDeal Regio Zwolle. In Frederiksoord en Wilhelminaoord zijn twee digitale Kolonie Informatie zuilen geplaatst. En is er budget beschikbaar gesteld voor een tweetal beleefconcepten het Kolonieschooltje en Koloniehuisje. Kaartjes worden verkocht via het museum de Proefkolonie (inmiddels al 12.000 tickets verkocht). 3.1.2 We hebben een subsidiebeschikking verleend voor de fysieke inrichting van de Vijfsprong en de communicatie met ondernemers over het project Beleef de ruimte. Ook deze activiteit maakt onderdeel uit van de RegioDeal Regio Zwolle en is gefaseerd over twee jaar (tot en met 2023). In 2021 is de Drenthe hike nachtwandelroute “De Nachtkijkers” opgeleverd. Een nieuw beleefconcept rond het thema ‘Duisternis en sterren’/ Beleef de ruimte. Op de poort zijn nieuwe picknickbanken en een informatiepaneel wandel/fietsknooppunten geplaatst. Fietsenstallingen en oplaadpunten volgen dit najaar. De huisvesting van Marketing Drenthe, vitale vakantieparken en het Recreatieschap Drenthe is gerealiseerd. We hebben relaties gelegd met de ondernemer voor overige ontwikkelingen in het Planetron. Deze plannen zijn nog in ontwikkeling.

3.1.3 Er is een kolonie glossy ontwikkeld, beeldmateriaal, on-line marketing campagne, persreizen, flyers en plattegronden om meer bekendheid te geven aan de Koloniën. Op 24 juli heeft een live tv uitzending plaatsgevonden in het kader van de UNESCO Werelderfgoedstatus. In verschillende media is aandacht geschonken aan de UNESCO Werelderfgoed status van de Koloniën. In 2021 heeft een radiocampagne plaatsgevonden op Radio 1 en 4. Om het draagvlak onder de bewoners te stimuleren wordt in samenwerking met de redactie van De Star 4 x per jaar een nieuwsbrief verspreid in het Koloniegebied en is er in het kader van de viering van UNESCO status een ‘bewonersactie’ georganiseerd. Ook deze activiteiten zijn gekoppeld aan de RegioDeal Regio Zwolle. 3.1.4 In Frederiksoord is een fietstransferium ingericht, waar fietsen, scooters en e-steps te huur zijn om het Koloniegebied te verkennen. Ook is er samen met de gemeente Steenwijkerland een verkenning geweest rond het thema ‘smart mobility’. Het geplande symposium met en voor alle partners is vanwege covid-19 beperkingen niet doorgegaan. 3.1.5 Via Leader Zuidwest Drenthe hebben we ondernemers geïnformeerd over de kansen van deze subsidieregeling, gericht op een kwaliteitsimpuls of op de marketing. Er zijn 26

Jaarstukken 2021

28

Deel A.1 | Programmaverantwoording

3.1.6 3.1.7

3.1.8

drie initiatieven in de gemeente die een aanvraag positief gehonoreerd hebben gekregen. (2 verblijf in Diever en Doldersum en 1 dagrecreatie - Dwingeloo) Onder leiding van bureau Mint hebben dit voorjaar twee bedrijven deelgenomen aan de mini-sessie verbeteren vindbaarheid website en 7 bedrijven met de online customer house challenge (klantstrategie) Vanwege de Covid pandemie zijn de gebiedssafari’s die dit voorjaar gepland stonden niet doorgegaan. Op 3 november is een ondernemersbijeenkomst geweest, voor 100 ondernemers in Zuidwest Drenthe. Op 8 november is een koloniesafari georganiseerd voor 100 ondernemers. De geplande bijeenkomst van 15 november voor alle TIP vrijwilligers en IVN organiseert is uitgesteld naar het voorjaar 2022. In alle Tourist Info kantoren zijn nieuwe zuilen geplaatst met het verhaal van de Nationale Parken, het Holtingerveld en Koloniën van Weldadigheid. In de Koloniën zijn producten ontwikkeld met het Kolonie erfgoed label (Koolzaadolie, Boekweitgrutten en Boekweitmeel). Er wordt gewerkt doorontwikkeling van meerdere producten. NICETREX is van start binnen de Regio Deal Regio Zwolle; programma Circulair produceren en consumeren. Voor het jaar 2021 ligt het accent op activiteiten met de thema’s Voedsel, Bouw en Reststromen. De projecten in idee, start of scale-up fase zijn geselecteerd en volgen het ondersteuningsprogramma.

De studenten uit de regio worden verbonden aan de projecten. Wij zijn van start met de uitvoering van de Regio Deal Regio Zwolle actielijn 1: programma circulair produceren en consumeren. De activiteiten van de versnellingshoeve vallen binnen het programma start. De renovatie van de locatie De Versnellingshoeve is in volle gang. De renovatie wordt waar mogelijk uitgevoerd met hergebruik van bestaande materialen. De locatie krijgt een loket-functie voor CCW, er komen units waar start-ups zich kunnen vestigen en vanuit daar worden zij begeleid in het uittesten van hun producten.

Doel Een door de samenleving gedragen economische ontwikkeling.

Wat gaan we daarvoor doen 3.2.1

Resultaat

Maatschappelijke initiatieven gericht op versterken van goede bereikbaarheid en circulaire economie.