Advies ASDW op concept Re-integratieverordening

Adviesraad Sociaal Domein Westerveld

Havelte, 7 september 2023

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Westerveld, Betreft: Advies Re-integratieverordening

Geacht college, U heeft aangegeven van plan te zijn om wettelijk verplichte aanpassingen in de reintegratieverordening in te voeren. Om die reden ontvingen wij op 23 mei 2023 een mail met de aankondiging over de aanstaande wijzigingen in de Reintegratieverordening. Op 9 augustus 2023 ontvingen we de concept verordening en een toelichting op de aanpassingen met het verzoek deze te voorzien van onze reactie op met name de artikelen 9 en 13. Situatieschets: Wij stellen het op prijs dat wij in een vroeg stadium bij de ontwikkeling van de Reintegratieverordening zijn betrokken. Uw (voormalig) ambtenaar mevr. Agterbosch heeft in haar mail van 9 augustus 2023 de beleidskeuzes achter deze verordening nader toegelicht. Wij onderschrijven veel van de maatregelen die in de verordening worden behandeld, omdat ze in onze ogen goed bijdragen aan de mogelijkheden voor inwoners om een eerste stap naar (betaald) werk te kunnen zetten. Er zijn nog een paar thema’s die wij graag onder uw aandacht willen brengen. Algemeen De Adviesraad Sociaal Domein stellen het op prijs dat in de verordening wordt opgenomen dat zij in de gelegenheid wordt gesteld om advies uit te brengen over een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze verordening in de praktijk.

Wij stellen u daarom voor om in de verordening een artikel op te nemen waarin wordt aangegeven dat het college tweejaarlijks aan de gemeenteraad een verslag zendt over de doeltreffendheid en de effecten van deze verordening in de praktijk. Tevens wordt in het artikel opgenomen dat de Adviesraad Sociaal Domein in de gelegenheid wordt gesteld hierover een advies uit te brengen. De Adviesraad vraagt zich af welke meetinstrumenten worden gebruikt om de doeltreffendheid en effecten van de nieuwe maatregelen vast te stellen. Hoe is de nul-situatie gedefinieerd en welke kengetallen worden gehanteerd om effecten te meten? De Adviesraad Sociaal Domein adviseert u deze meetinstrumenten bij het ingaan van de verordening vast te stellen en bekend te maken.

Voorzieningen Wij zouden het op prijs stellen als er in de verordening meer rekening met de omstandigheden en functionele beperkingen van een inwoner wordt gehouden. Wij stellen ons zo voor dat deze omstandigheden in ieder geval betrekking hebben op zorgtaken van die inwoner en de mogelijkheid dat deze behoort tot de doelgroep loonkostensubsidie of gebruik maakt van de voorziening beschut werk. Onder zorgtaken wordt in ieder geval verstaan: a) de opvang van ten laste komende kinderen tot vijf jaar; en b) de noodzakelijkheid van het verrichten van mantelzorg. In artikel 5 Sociale activering neemt u de beperking op dat een persoon op enig moment algemeen geaccepteerde arbeid moet kunnen verkrijgen waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een voorziening. Wij stellen u voor –waar relevant in de verordening - ook al rekening te houden met de aankomende herziening van de Participatiewet waarin de norm niet meer voor iedereen uitstroom naar werk zal zijn, maar als dat niet mogelijk is, maatschappelijke participatie. Gemeenten zullen straks beleid moeten ontwikkelen ter bevordering van een zelfstandige participatie van bijstandsgerechtigden en dat zij dit uitvoeren overeenkomstig hun verordening. Dit is van belang voor de bijstandsgerechtigden voor wie de afstand tot de arbeidsmarkt op dit moment groot is of zelfs onoverbrugbaar.

Norm aantal beschutte werkplekken Voorgesteld wordt geen artikel 9, lid 3 op te nemen waarin een norm wordt opgenomen bij mogelijke overschrijding van het aantal beschutte werkplekken. Wij onderschrijven de ambtelijke argumentatie om geen maximale grens in te stellen. Wij adviseren u dan ook om dit advies over te nemen. Er zijn overigens geen financiële redenen om het aantal indicaties beschut werk en ook het aantal dienstbetrekkingen in Westerveld onder de landelijke taakstelling te houden. Indien het aantal indicaties en ook het aantal mensen in een dienstbetrekking beschut werk toeneemt, zou u dit kunnen financieren uit het buig-budget en de re-integratiemiddelen. Tevens blijkt uit de toelichting dat het maatwerk een bepalende factor is. Met een juiste persoonlijke aandacht gaat het proces beter lukken. De vraag is dan: Hoeveel cliënten kan een ambtenaar in zijn caseload hanteren? Bij welke overschrijding wordt er een nieuwe vacature geplaatst? Wij denken dat dit de effectiviteit ten goede komt. Uitstroompremie In de verordening is er niet voor gekozen een uitstroompremie op te nemen (artikel 13). De argumentatie die hiervoor wordt gegeven, achten wij niet bevredigend. De premie is bedoeld als extra stimulans om aan het werk te gaan en dat werk ook te behouden. Wij zijn van mening dat belonen/stimuleren in het algemeen een sterke motivator en daarom zinvol is.

Het is algemeen bekend dat inwoners die vanuit een uitkering aan het werk gaan, er financieel vaak op achteruit gaan, omdat toeslagen afhankelijk zijn van de hoogte van het inkomen. In die zin kan ook geredeneerd worden dat de uitstroompremie een kleine vergoeding is voor mogelijke achteruitgang in inkomen. De Adviesraad Sociaal Domein adviseert u de invoering van de uitstroompremie te heroverwegen, zodat inwoners een kleine financiële tegemoetkoming kunnen krijgen als vergoeding voor eventueel inkomensverlies.

Slot Wij zien dat er van veel regelingen die de gemeente de inwoners aanbiedt weinig of geen gebruik gemaakt wordt vanwege onbekendheid met de regelingen. We stellen alle initiatieven die de gemeente tot nu toe onderneemt om deze onbekendheid te verminderen op prijs. Ook voor deze Re-integratieverordening geldt dat bekendheid bij inwoners, werkgevers en maatschappelijke organisaties essentieel is voor een goede werking. De Adviesraad Sociaal Domein adviseert u de invoering van deze verordening breed en zeker uitgebreid bij werkgevers en maatschappelijke organisaties onder de aandacht te brengen. Wij hopen dat u onze adviezen ter harte neemt, zodat meer inwoners profiteren van de aangepaste en verbeterde Re-integratieverordening. Wij zien uw antwoord met belangstelling tegemoet.

Met vriendelijke groet,

(P. Pals, voorzitter Adviesraad Sociaal Domein Westerveld)