Actieplan 2025-2027 Vitale Vakantieparken Drenthe
Tekst van het document
Plan van aanpak 2025 - 2027
“Toekomstgericht en duurzaam”
INHOUDSOPGAVE
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.
Inleiding en leeswijzer Aanleiding Opbouw van het actieplan Drentse ambitie Leidende principes Doelen van het programma Vitale Vakantieparken Drenthe Strategie, dashboard en actieplan Governance Communicatie Financiën Bronnen Eindnoten
Dit magazine is tot stand gekomen in samenwerking met WANNAGRO.
04 07 10 11 13 14 16 24 29 30 34 35
1. Inleiding De toeristisch-recreatieve sector is van groot economisch belang voor Drenthe. Met ruim 1,2 miljard besteding en ruim 20.000 werknemers (direct- en indirect) is de toeristisch-recreatieve sector een stuwende sector voor Drenthe. Naast de economische meerwaarde is de sector
Met de ‘Aanpak Vitale Vakantieparken Drenthe
ook van groot belang voor de ‘brede welvaart’.
2018-2024’ zijn ondernemers uit de sector, eigena-
Brede welvaart betreft de kwaliteit van leven in het
ren (VvE’s), RECRON, Recreatieschap, álle Drentse
hier en nu en de mate waarin deze al dan niet ten
gemeenten en de provincie, gaan samenwerken.
koste gaat van die van latere generaties en/of van
In een uitvoeringsgerichte aanpak is een daad-
die van mensen elders in de wereld (bron: CBS).
krachtige impuls gegeven aan de kwaliteit van de vakantieparken en de vitalisering van de sector.
Brede welvaart gaat over alles wat het leven de moeite waard maakt, zoals gezondheid, werk en
Het programma VVP bestaat nu (2024) uit de pro-
vrije tijd, zorg, wonen, inclusiviteit, gelijke kansen,
grammalijnen ‘Drentse uitblinkers’, revitaliseren,
veiligheid, onderwijs, kwaliteit van de natuur en
transformatie, preventie en aanpak criminaliteit en
leefomgeving en de waardering van het eigen le-
sociaal-maatschappelijke problematiek (project
ven.
Naober Drenthe).
De toeristisch-recreatieve sector draagt hieraan
Met ‘Drentse uitblinkers’ is een brede groep onder-
bij en kan een belangrijke rol spelen als katalysa-
nemers uit het middensegment ondersteund in de
tor van oplossingen voor ruimtelijke en ecologische
verdere ontwikkeling van hun vakantiepark.
problemen door kansen te bieden voor ondernemerschap, werkgelegenheid, woningmarkt, kwali-
Ondernemers worden onder andere begeleid
teit van leven en voorzieningen in dorpen en ste-
door middel van een coaching-traject. De pro-
den.
grammalijn revitaliseren richt zich op een succesvolle terugkeer naar recreatief gebruik van vakan-
Vakantieparken vormen een substantieel deel van
tieparken. Samen met ondernemers en VvE’s wordt
de sector. Omdat het belangrijk is dat Drenthe een
gekeken naar realistische toekomstmogelijkheden
gezonde en vitale toeristische sector heeft, is het
en het aanpakken van ontstane problemen.
programma Vitale Vakantieparken Drenthe (VVP) in 2018 gestart. Uit onderzoek van ZKA Leisure Con-
Binnen het programma VVP wordt (onder voor-
sultants bleek dat Drenthe op dat moment zo’n 100
waarden) ook de transformatie van vakantie-
niet vitale vakantieparken telde. 65% van de een-
parken zonder recreatieve toekomst naar woon-
heden (kampeerplaatsen en recreatiewoningen)
bestemming of een andere geschikte functie
en slechts 40% van de parken was vitaal.
gefaciliteerd. Daarbij ligt de focus op het begeleiden van parken en gemeenten bij het transformatieproces.
4
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
Tenslotte worden gemeenten met het project
In 2024 heeft een evaluatie van het programma
‘Naober Drenthe’ ondersteund in de aanpak van
VVP plaatsgevonden. De aanbevelingen zijn ver-
criminaliteit, ondermijning en sociale problematiek
werkt in dit plan van aanpak voor het vervolg van
op vakantieparken.
het programma voor de periode 2025 tot en met 2027.
Leeswijzer Hoofdstuk 1 geeft de achtergrond van het programma weer. In hoofdstuk 2 worden het programma Vitale Vakantieparken Drenthe en de evaluatie uitkomsten toegelicht. Hoofdstuk 3 beschrijft de Opbouw van het Actieplan. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 de Drentse ambitie en daarmee het kwalitatieve doel van het plan beschreven. In hoofdstuk 5, Leidende Principes, zijn concrete basisregels die richting geven aan het dagelijks handelen beschreven. Hoofdstuk 6 beschrijft de doelen van Vitale Vakantieparken Drenthe voor 2025 tot en met 2027. Met welk plan deze gerealiseerd worden, is te lezen in hoofdstuk 7, Strategie, dashboard en actieplan. Hierbij wordt in kaders verwezen naar de overzichtelijke bijlage, waarin het actieplan is samengevat in 2 pagina’s. De Governance wordt uitgelegd in hoofdstuk 8, waarna de communicatie op hoofdlijnen in hoofdstuk 9 te vinden is. De financiële vertaling staat in hoofdstuk 10. De bronnen voor het actieplan zijn vermeld in hoofdstuk 11. In de tekst in het actieplan worden verwijzingen via eindnoten benoemd, die in hoofdstuk 12 zijn weergegeven.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
5
6
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
2. Aanleiding Het huidige programma Vitale Vakantieparken Drenthe heeft een looptijd tot eind 2024 en is inmiddels geëvalueerd. De belangrijkste conclusie is dat verlenging logisch en wenselijk is en dat de focus zich in grotere mate moet richten op de uitvoering. Ook de convenantpartners hebben de intentie door te gaan met het programma.
Met de meeste vakantieparken in Drenthe gaat het goed. Zij lijken ook in de toekomst te kunnen voldoen aan de veranderende consumentenvraag. Uiteraard vergt dit goed ondernemerschap. De 12 Drentse gemeenten, de provincie, HISWA-RECRON en het Recreatieschap willen dat ondernemerschap graag ondersteunen, zodat de parken innovatieve initiatieven kunnen ontwikkelen en uitblinken. Hiervoor is het programma Vitale Vakantieparken Drenthe opgezet. Ultiem doel is Drenthe als toeristische topbestemming op de kaart te zetten. De samenwerkende partijen hebben uiteraard ook oog voor die vakantieparken die niet langer vitaal zijn. Vaak is er sprake van achterliggende sociale problematiek. Dergelijke parken kunnen begeleiding krijgen in een transformatie naar een andere bestemming.
De aanbevelingen van het evaluatieonderzoek i zijn de belangrijkste knoppen waaraan gedraaid moet worden om tot een succesvolle verlenging van de aanpak te komen. Deze knoppen, die deels met elkaar samenhangen, hebben betrekking op de volgende vier thema’s:
1. COMMITMENT EN BETROKKENHEID
2. STUREND VERMOGEN
3. VERSNELLINGSMAATREGELEN
4. BORGEN VAN DE OPBRENGST
Op de volgende pagina’s lichten we deze punten toe.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
7
Kernthema’s Op deze pagina’s een toelichting op de vier punten, waarbij we voor de volledige tekst verwijzen naar het in de bronnen genoemde evaluatieonderzoek met de titel “Onderzoek naar vervolg Vitale Vakantieparken Drenthe, En nu oogsten!”.
1. COMMITMENT EN BETROKKENHEID a. Convenant met focus op uitvoering, wederkerigheid, minder vrijblijvendheid en doorlooptijd tot en met 2027. b. Randvoorwaarden op orde bij de gemeenten. c. Gemeenten zijn zich meer bewust van de governance structuur, waarbij de gemeenten in de sturende en leidende rol zitten en niet de provincie. d. Organiseren van bestuurlijke kennis- en inspiratiesessies om te leren van elkaars ervaringen, verbindingen te maken, koppelkansen met aanpalende domeinen te bespreken etc.
2. STUREND VERMOGEN a. Gemeentelijke bestuurders die pal voor de aanpak staan, de aanpak uitdragen (ook een grotere ambassadeursrol voor Stuurgroep-leden) en bestuurlijk prioriteit geven aan - de uitvoering van - de aanpak. b. Stuurgroep met een besluitvormend karakter. Het agenderen van voorstellen met heldere beslispunten is daarbij uiteraard van belang. Met jaarplannen kan de Stuurgroep beter sturen op de inhoudelijk en financiële voortgang van het programma. c. Taskforce die jaarplannen (zie boven) opstelt met daarin ambities & doelen van de aanpak, de mijlpalen per thematisch spoor, de activiteiten, planning en financiën. d. Het uitvoeren van 1-meting vitaliteitsonderzoek, waarmee inzicht wordt verkregen in de daadwerkelijke voortgang en impact van het programma. e. Nieuw convenant waarin met betrekking tot elkaars verantwoordelijkheden (o.a. de gemeentelijke randvoorwaarden) en het gebruik maken van diensten en producten van de Taskforce minder vrijblijvende (contractuele) afspraken worden gemaakt.
8
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
3. VERSNELLINGSMAATREGELEN a. Taskforce die vraaggericht en verbindend te werk gaat. Nog beter luisteren naar de behoeften van gemeenten en vakantieparken en voldoende ruimte bieden voor maatwerkoplossingen. Blijven zorgen voor voldoende beschikbare uitvoeringscapaciteit (projectleiding, handhaving, maar ook juridisch) voor het begeleiden van parken. b. In het transformatiespoor focussen op de mogelijkheden van tijdelijke functieverandering als oplossingsrichting om op termijn een park te kunnen revitaliseren, transformeren of saneren. c. Flexibelere toepassing van gemeentelijke en provinciale beleidskaders (bv. provinciale omgevingsverordening): denken in kansen i.p.v. belemmeringen kan bepalend zijn of er resultaten geboekt kunnen worden. d. Blijven zoeken naar koppelkansen door de aanpak te plaatsen in de bredere context. e. Het zoveel mogelijk voorkomen van onduidelijkheden over de mogelijkheden van het volgen c.q. inzetten van strategieën/instrumenten (bv. toepassingsmogelijkheden verevening). f. Een proactieve benadering van ondernemers voor het Drentse uitblinkersspoor (relatief snel resultaten behalen). In het verlengde met voorgaande past ook het bestaande instrumentarium beter te ‘vermarkten’. g. Aandacht voor het (flexibel) toepassen van de nieuwe regeling.
Het is bijvoorbeeld wenselijk om soms ook parken met minder dan 40 eenheden gebruik te laten maken van de geboden ondernemersondersteuning. h. Het meer in verbinding staan van het programma VVP met Naober met behoud van de organisatorische ‘knip’. Binnen de Stuurgroep de verbinding verbeteren door de Stuurgroep en de vroegere Stuurgroep Naober samen te voegen en structureel te inbedden. i. Het tijdig begrenzen van een transformatietraject. j. In gesprek gaan met burgemeesters over handhaving. Het lijkt er namelijk op dat bij deze bestuurders verschillende beelden heersen over nut en noodzaak én toepassingsmogelijkheden van handhaving. Voor revitaliseringstrajecten is handhaving echter een belangrijke succesfactor.
4. BORGEN OPBRENGST Ongewenste (nieuwe) ontwikkelingen tegengaan zodat (private/publieke) investeringen in bestaande vitale vakantieparken goed renderen en mogelijke verdringing wordt voorkomen. Wat momenteel ontbreekt is bijvoorbeeld een ruimtelijk (ontwikkel)kader waarmee gewenste ontwikkelingen kunnen worden gestimuleerd (en getoetst) en ongewenste ontwikkelingen worden ontmoedigd. Bij het in beeld brengen van de regionale marktruimte moet ook zeker rekening worden gehouden met de verborgen plancapaciteit.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
9
3. Opbouw van het actieplan Binnen het programma hebben diverse stakeholders vanuit diverse achtergronden elkaar nodig om een daadwerkelijk verschil te maken. Het gaat om ondernemers, overheden, Recreatieschap Drenthe, brancheorganisatie HISWA-RECRON en andere belanghebbenden. Voor het formuleren van een actieplan is een werk-
De ambitie vormt de gezamenlijke eind-bestem-
wijze gekozen waarbij strategieën en actie steeds
ming: hoe ziet de verblijfsrecreatiesector er in 2027
verbonden zijn met de uiteindelijke ambitie en pro-
uit in Drenthe?
grammadoelen. De doelen vormen de coördinaten van de eindVoor het meetbaar maken van het plan, is gekozen
bestemming: een aantal concrete en meetbare
voor een aanpak van onderop: gemeenten for-
kritieke prestatie indicatoren (KPI’s). Op basis van
muleren hun jaarplannen en deze vormen samen
deze indicatoren weten we in 2027 of de ambitie
de overkoepelende plannen voor het provinciale
is behaald.
plan Vitale Vakantieparken Drenthe. De strategieën vormen samen het navigatie-sysHierbij wordt gekozen voor een aanpak voor 3 jaar,
teem. Deze geven de route naar het realiseren van
van 2025 tot en met 2027. Dit sluit dan aan bij de
de ambitie en doelen weer.
provinciale verkiezingen van 2027 waarna eventueel weer nieuwe keuzes gemaakt kunnen worden.
Tot slot zijn de inspanningen de concrete actiestappen (zoals afslagen) die genomen worden om
Via de volgende opbouw is het actieplan voor de
de eindbestemming te behalen. Deze inspannin-
periode 2025 – 2027 uitgewerkt:
gen vormen de uitvoering van de reis.
ii
AMBITIE
De eindbestemming
DOEL 1
STRATEGIE 1
PROJECT B PROJECT D
PROJECT A PROJECT C
10
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
DOELEN
De coördinaten
STRATEGIEËN
Het navigatiesysteem
INSPANNINGEN Actiestappen
DOEL 2
STRATEGIE 2
PROJECT F PROJECT H
PROJECT E PROJECT G
4. Drentse ambitie De gezamenlijke ambitie van de Provincie Drenthe, het Recreatieschap Drenthe, alle 12 Drentse gemeenten en HISWA-RECRON is om Drenthe als toeristische topbestemming op de kaart te zetten. Daarbij zijn de volgende ambities leidend: 1. Iedere Drent profiteert van Recreatie en Toerisme (R&T)
De gastbeleving van toerisme als samengesteld product wordt gevormd door drie samenhan-
2. R&T is een vitale en toekomstbestendige sector binnen de Drentse economie
gende elementen: omgeving, accommodatie en organisatie. De omgeving vormt voor de gast de
3. Drenthe heeft een vitaal R&T ecosysteem
bestemming en voor de ondernemer het onder-
4. R&T biedt unieke ervaringen aan inwoners en
scheidend vermogen. Hier draagt R&T bij aan de
bezoekers die hiermee de eigenheid van Dren-
brede welvaart en geeft impulsen aan de omge-
the kunnen ervaren
ving.
5. Drentse ondernemers in R&T zijn maatschappelijk gedreven en werken aan duurzaamheid,
In het schema uit het rapport “Brede welvaart ver-
inclusie en natuur-inclusief ondernemerschap
beteren”iii is zichtbaar dat er veel koppelkansen zijn met andere (beleids-)domeinen.
Lokale ketens
Natuur
Onderwijs
Sport & Cultuur
Ruimtelijke ordening
Gezondheid
Klimaatadaptatie
Landbouw
RECREATIE & TOERISME + BREDE WELVAART
Voorzieningen
Wonen
Energietransitie Circulaire economie
(ICT) Infrastructuur Mobiliteit
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
11
Vitale Vakantieparken Drenthe richt zich als pro-
De samenwerking Vitale Vakantieparken Drenthe
gramma op vakantieparken en campings. Directe
(VVP Drenthe) moet bijdragen aan het duurzaam
aanleiding voor dit programma zijn de uitkomsten
vitaliseren van de verblijfsrecreatiesector van Dren-
van het vitaliteitsonderzoek:
the.
Verblijfsrecreatie Drenthe (2017), De noodzaak van
De door de convenantpartners vastgestelde eind-
Drentse regie op permanente bewoning en het
bestemming en ambitie voor het actieplan Vitale
versterken van de slagkracht van de sector.
Vakantieparken Drenthe is:
We beschikken over karaktervol verblijfsaanbod dat de Drentse (oer)natuur, de landschapsbeleving en cultuur versterkt. Er is volop ruimte voor creatief en wendbaar ondernemerschap. Het Drentse verblijfsaanbod is aantrekkelijk voor bestaande en nieuwe doelgroepen en levert een positieve bijdrage aan de brede welvaart.
12
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
5. Leidende principes Vanuit de evaluatie van het programma door adviesbureau Ginder en de ervaringen in de praktijk zijn een aantal leidende principes geformuleerd om de effectiviteit van het programma te waarborgen. Leidende principes zijn simpele en concrete basisregels die richting geven aan het dagelijks handelen. Ze sluiten aan op de strategie en helpen om het goede te doen, dus wat bij Vitale Vakantieparken Drenthe de bedoeling is. 1. De provinciale Taskforce werkt vraaggericht en
d) Een bestuurder (per gemeente) die pal voor
verbindend. Er wordt ingespeeld op behoeften
het actieplan staat, hier prioriteit aan geeft en
van gemeenten en vakantieparken. Onderne-
een heldere opdrachtgever/opdrachtnemer
mers voor het Vitaliseringsspoor worden proac-
relatie borgt.
tief benaderd, maar niet zonder dat dit wordt afgestemd met gemeenten.
4. De jaarplannen van de gemeenten vormen als totaal de doelen van het provinciale jaarplan,
2. Er wordt gewerkt volgens het principe “Eén
waarbij de inzet van de Taskforce maatwerk
park, één plan”, de Taskforce adviseert parken
levert per gemeente. Capaciteit en middelen
en gemeenten casusgericht.
kunnen zo lokaal en provinciaal geconcentreerd worden ingezet, waarmee bewerkstel-
3. Gemeenten zorgen voor betrokkenheid/com-
ligd wordt dat adviezen van de Taskforce ook
mitment, leiderschap en uitvoeringskracht:
opgevolgd kunnen worden door voldoende uitvoeringscapaciteit bij gemeenten en Task-
a) Jaarlijks heeft de gemeente een bestuurlijk
force.
vastgestelde uitvoeringsagenda Vitale Vakantieparken met een bijhorende organisatie- en financiële paragraaf.
5. Uitvoering 1-meting vitaliteit vakantieparken, zodat vertrekpunt per gemeente voor de resterende opgave en uitvoeringsprogramma 2025-
b) Er is een deskundig multidisciplinair uitvoe-
2027 en jaarplannen helder is.
ringsteam, ad hoc of meer structureel met o.a. economie, wonen, sociaal en ruimtelijk domein,
6. Veiligheid, vergunningen en handhaving wor-
onder leiding van een (hiervoor vrijgemaakte)
den per gemeente ingezet als waarborg voor
coördinator.
de brede welvaart en draagvlak bij de bevolking. Alleen vakantieparken vrij van sociale pro-
c) Beleid op orde: het is wenselijk dat gemeen-
blematiek en onveiligheid kunnen vitaal zijn. Dit
ten ervoor zorgen dat zij de juiste beleidskaders
betekent dat in het gemeentelijk uitvoerings-
tot hun beschikking hebben om beter te kun-
programma én de jaarplannen Naober altijd
nen sturen op ontwikkelingen (gewenst en on-
als paragraaf terugkomt en dat afdelingen vei-
gewenst). Hierbij kan de Taskforce desgewenst
ligheid, vergunningen en handhaving hier ac-
ondersteunen, ook om te voorkomen dat iede-
tief aan hebben meegeschreven.
re gemeente zelf het wiel moet uitvinden.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
13
6. Doelen van het programma
Vitale Vakantieparken Drenthe
De doelen vormen de coördinaten van de eindbestemming: een aantal concrete en meetbare kritieke prestatie indicatoren (KPI’s). Op basis van deze indicatoren weten we in 2027 of de ambitie is behaald.
DOELEN
ALLE PARKEN EEN PLAN
ONTWIKKELKADER VOOR VERBLIJFSRECREATIE
Alle parken een plan: Aan de slag met vitalisering,
Dit gebeurt voor ondernemers met een grote of
zodat alle parken in de gemeentelijke plannen in
kleinere camping (vanaf 40 plaatsen), met een
beeld en benaderd zijn in 2027.
(potentieel) exploitatie gebonden bungalowpark of met een vakantiepark met mixvormen van cam-
Om de Drentse ambitie te behalen, is het doel tot
ping, verhuuraccommodatie, recreatiewoningen
en met 2027 om ieder park in beeld te hebben
en andere recreatievormen óf passend binnen het
en voor ieder park een plan te hebben. De vorm
programma ter beoordeling aan de gemeente in
waarin dit gebeurt is vrij en kan variëren van heel
afstemming met de Taskforce. De doelgroep heeft
beperkt tot zeer uitgebreid, afhankelijk van de uit-
een omvang van circa 260 parken.
komsten van de analyse. Als er al intensief aan een park gewerkt is in de Afhankelijk van het plan wordt het vakantiepark
afgelopen programmajaren 2017-2024, dan ver-
door de gemeente bezocht. Er wordt samen met
valt het bezoek waarschijnlijk. Echter parken met
de eigenaar/bestuur VvE besproken welke kansen
nieuwe ondernemers en nieuwe ontwikkelingen/
het programma Vitale Vakantieparken Drenthe
parken worden toegevoegd aan de lijst met te
biedt en welke instrumenten de ondernemer kun-
bezoeken parken, omdat daarmee het overzicht
nen ondersteunen bij het verder ontwikkelen en
gecompleteerd wordt.
versnellen van verbeterplannen. Op basis van een vraaggerichte benadering wordt, indien gewenst,
Een plan voor een vitaal park wordt vraaggericht
een toekomstperspectief ontwikkeld waaraan ge-
uitgevoerd op basis van vragen of wensen van de
zamenlijk gewerkt kan worden. De Taskforce bege-
ondernemer/VvE. Wel is het van belang dat dit
leidt de ondernemer en gemeente met de ontwik-
passend is binnen RO beleid. Bij niet vitale parken is
keling van de individuele toekomstperspectieven.
het gemeenteplan meer leidend.
14
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
Een park is recreatief-toeristisch vitaal als het vol-
Een verder gedetailleerd gemeentelijk ontwikkel-
doet aan de volgende criteria :
kader, rekening houdend met specifieke kwalitei-
iv
ten van het landschap en het bestaande recreatie1. Speelt in op de marktdynamiek van de recreatiemarkt
ve dag- en verblijfsaanbod, maakt de ontwikkeling van het Drentse aanbod toekomstbestendig.
2. Haalt door goed ondernemerschap de exploitatienormen of voldoet aan de eisen van 2e
Het huidige Drents ontwikkelperspectief Vitale Va-
woningbezitters.
kantieparken Drenthe zet ontwikkelprincipes cen-
3. Heeft vertrouwen van financiers
traal voor nieuwe ontwikkelingen en uitbreidingen:
4. Heeft vertrouwen van de samenleving: sociaal, economisch en ruimtelijk 1. Drenthe biedt ruimte voor excellent verblijfsaanbod dat de recreatieve markt vergroot. Partijen Ontwikkelkader voor verblijfsrecreatie, provinci-
met plannen voor nieuwe verblijfsinitiatieven,
aal en per gemeente, zodat nieuwe ontwikkelin-
herontwikkelingen en uitbreiding worden actief
gen onderscheidend zijn en een positieve bijdrage
uitgenodigd om met het beste plan te komen.
leveren aan brede welvaart in Drenthe. 2. Drenthe kiest voor de échte recreatieonderneMet een helder ontwikkelkader worden onderne-
mers: ondernemers met een overtuigende fo-
mers geholpen met duidelijkheid, ruimte voor cre-
cus op langjarige bedrijfs-matige exploitatie.
ativiteit en innovatie op de juiste plekken. Hiermee wordt omzetverwatering door meer van hetzelfde
3. We stimuleren dat ondernemers van nieuwe
bij bestaande aanbieders voorkomen, worden
vakantieparken zich richten op de toeristisch
plekken verrijkt en andere plekken beschermd.
recreatieve huurmarkt.
Met de komst van de Omgevingswet zijn alle ge-
4. Nieuwe vakantieparken dragen bij aan het re-
meenten verplicht gemeentelijk beleid te formu-
aliseren van de Drentse ambitie van Vitale Va-
leren t.a.v. hoe zij de ‘fysieke leefomgeving’ in de
kantieparken: ruimtelijk en sociaaleconomisch.
gemeente willen beschermen en benutten. De omgevingsvisie is daarmee dus de beleidsmatige
5. Nieuwe verblijfsrecreatie versterkt de Drentse
onderlegger van het vast te stellen omgevings-
(oer) natuur, landschapsbeleving en cultuur.
plan. In die omgevingsvisie is het dan ook verstan-
Ook levert nieuwe verblijfsrecreatie een struc-
dig een visie te ontwikkelen over recreatieparken
turele bijdrage aan de regionale economie
binnen het gemeentelijk grondgebied.
door extra bestedingen en werkgelegenheid.
Een overkoepelend provinciaal ontwikkelkader voor vakantieparken wordt opgesteld, waarbij het
6. Waar mogelijk wordt bestaand recreatie-aanbod hergebruikt.
voornemen is om dit te verwerken in de provinciale omgevingsvisiev.
7. Nieuwe vakantieparken worden duurzaam ontwikkeld en geëxploiteerd
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
15
7. Strategie, dashboard en actieplan De strategieën vormen samen het navigatiesysteem. Deze strategieën geven de route naar het realiseren van de ambitie en doelen weer. De doelen die de convenantpartners willen behalen, willen we via 5 strategische sporen laten lopen. Veiligheid, vergunningen en handhaving (Naober)
instrumenteel kader én het vormen van een exper-
zijn als harde randvoorwaarden vast verbonden
tisecentrum VVP de andere strategische sporen.
aan alle 5 strategieën. Immers, vakantieparken zijn alleen vitaal met een recreatieve functie. Dus
Tot slot zijn de inspanningen de concrete actie-
zonder permanente bewoning, zonder huisvesting
stappen, in de metafoor van een reis met afslagen
van arbeidsmigranten, zonder spoedzoekers met
en tussenstops, die genomen moeten worden om
allerlei problematiek en zonder dat er sprake is van
de eindbestemming te behalen. Deze inspannin-
ondermijning en criminaliteit.
gen vormen de uitvoering van de reis en zijn te volgen op het dashboard.
Naast de bestaande 2 strategische sporen Vitaliseren en Transformeren is de strategie dat gemeenten ‘in the lead’ zijn. Daarnaast vormen het
STRATEGIEËN
DASHBOARD/INSPANNINGEN
OPGAVE IN KAART
1-METING
3-JAARS PLAN
JAARPLAN
VITALISERING
1-METING
JAARPLAN
PRO-ACTIEF BENADEREN
TRANSFORMATIE
1-METING
JAARPLAN
TIJDELIJKE FUNCTIEVERANDERING
INSTRUMENTEEL KADER
PROVINCIAAL ONTWIKKELKADER
GEMEENTELIJK ONWIKKELKADER
DATA 1-METING
VERBORGEN PLANVOORRAAD
KENNISSESSIES
PRODUCTEN MJOP/GROEN PLAN
EXPERTISE CENTRUM
16
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
WEBSITE VVP
TIJDELIJKE FUNCTIEVERANDERING
RECREATIE EXPERT TEAM
ONDERNEMERSBIJEENKOMSTEN
1. Opgave in kaart De opgave voor de komende jaren wordt op gemeenteniveau in kaart gebracht. Gemeenten zijn ‘in the lead’ met jaarplannen voor alle parken die nog niet actief hebben deelgenomen aan het programma VVP, alsook voor bestaande parken met nieuwe ondernemers én bij nieuwe vakantieparkontwikkelingen. Ieder park met meer dan 40 eenheden óf passend
Bij niet-vitale parken is de gemeente leidend en is
binnen het programma wordt in beeld gebracht
deelname niet vrijblijvend.
en wordt waar relevant op basis van analyse en plan bezocht door gemeentevi in de komende 3
In het schema hieronder zijn vermeld de strategie,
jaar. Doel is samen met de eigenaar/bestuur VvE
het dashboard (wat kunnen we meten?) en het ac-
een toekomstperspectief te ontwikkelen.
tieplan met daarin wat door wie wanneer gedaan wordt.
Voor vitale parken is uiteraard de medewerking van de ondernemer/VvE een randvoorwaarde. Strategie 1: Opgave in kaart met jaarplannen voor alle parken die nog niet hebben deelgenomen aan het programma, parken met nieuwe ondernemers en nieuwe ontwikkelingen. Dashboard (voortgang)
Actieplan
Wie
Wanneer
Afstemming per gemeente parkenlijst
Welke parken krijgen definitief een plek op de lijst, welke parken zijn in traject geweest afgelopen 6 jaar, welke informatie is bekend, welke onderzoeksbehoefte is er, wijze van aanleveren
Taskforce en gemeenten
Voor 1-10-2024
Vastleggen bekende data
Registratie in Excel en kaartviewer
Taskforce en Datateam Provincie
Voor 1-11-2024
1-meting uitvoeren bij alle bedrijven van de parkenlijst, zodat de actuele situatie helder wordt voor het uitvoeringsplan voor de aankomende 3 jaar
1-meting per park door Taskforce en R&T gemeente, bespreken data, vitaliteit, ondersteuningsbehoefte en wensen toekomstplan te maken voor verdere verbetering
Gemeente en Taskforce
Tussen november 2024 en begin mei 2025
Kaartviewer vakantieparken
Data verwerking en beheersysteem
Taskforce en Datateam Provincie
2025 e.v.
12x uitvoeringsprogramma 2025-2027 (2,5 jaar) en een jaarplan 2026
Als 1-meting plus urgentie en volgorde
Gemeente
Voor 1-7-2025
12x halfjaarplannen 2025 (Q1/Q2) met doorlopende projecten en nieuw op te pakken projecten
Keuze aantal o.b.v. volgorde programa plus inspanning, inzet mensen en middelen
Gemeente ondersteund door TF
Conceptplan voor 1-12-2024
Kwartaalrapportage naar stuurgroep
Format bepalen op basis van (half) jaarplannen.
Gemeente ondersteund door TF
Vanaf 1-3-2025
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
17
Gestart wordt met het maken van een parkenlijst
In de 1-meting wordt door alle gemeenten
en een registratie van alle bekende data. Dit is de
werkt met onderstaande minimumlijst met feitelij-
voorbereiding voor de 1-meting waarmee inzicht
ke gegevens:
ge-
wordt verkregen over de daadwerkelijke voortgang en impact van het programma tot nu toe en
• Soort ‘bebouwing’ (chalets, stacaravans, cam-
de startpositie voor het vervolg. Doelen 1-meting: 1. Actueel inzicht krijgen in de aanwezige verblijfsaccommodatie in Drenthe en het potentieel/ de toekomstmogelijkheden hiervan. Afzetten uitkomst tegen de provinciale en gemeentelijk ambities in Drenthe ten aanzien van recreatie
pingplaatsen, grondgebonden huisjes)
• • • • • • •
Aantal huisjes/bebouwingseenheden Kaveloppervlakte gemiddeld Bouwjaar/modernisering Eigendomssituatie Openstelling (jaarrond, april-november) Vrije capaciteit conform bestemmingsplan Bestemmingsbeschrijving (soort recreatie, verplichte bedrijfsmatige verhuur)
en toerisme en de positie van verblijfsaccommodatie daarbinnen.
In het kader van de integrale aanpak, worden ook data uit het sociaal domein, wonen en handhaving
2. In kaart brengen opgave per gemeente (ook
en veiligheid meegenomen in de analyse. Deze
t.b.v. uitvoeringsplan 2025-2027 en jaarplannen
data zijn niet algemeen toegankelijk waardoor be-
voor deze 3 afzonderlijke jaren) als het gaat om
trokkenheid vanuit de betreffende afdelingen bij
vitaliseren of transformeren.
de beoordeling relevant zijn. Het kan daarbij ook het geval zijn dat een oplossing bewust buiten het
3. Onderbouwen ondersteuningsvraag van gemeenten (uitvoeringsplan 2025-2027 en jaarplannen voor deze 3 afzonderlijke jaren) en het inrichten van de Taskforce (formatie, specialismen).
18
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
domein van Vitale Vakantieparken gezocht wordt.
Daarnaast is er informatie die bekend is of nog onderzocht moet worden. De gemeente bepaalt zelf per park in overleg met de Taskforce welke ambitie er is: Doelgroep park
• Op basis van leefstijlvinder • Segment (bovenkant, middensegment, onderkant)
Huidige vitaliteit/ bezetting
• Onderscheid t.a.v. 1 eigenaar park: bezettingsgraad voor zover bekend • Verkaveld park: veel/weinig verkoop (omloopsnelheid), verhuurbelangstelling • Gebruik: type gebruik (wonen/verhuur, recreatie/eigen gebruik recreatie)
Potentieel/toekomst park
• Unieke kenmerken (kansen als aanwezigheid voorzieningen, attracties, horeca, water, enz. - bekende feitelijkheden ophalen
• Bezwarende omstandigheden (belemmeringen als pacht, eigendomssituatie, organisatiegraad uitgepond park, tegenstellingen tussen eigenaren, aanwezigheid sociale doelgroepen, ligging, natuur e.d.)
• Concurrentiepositie (t.o.v. omgeving, wat is er nog meer, vergelijkbaar aanbod, USP park).
Visie gemeente
• Ten aanzien van vitaliseren en transformeren. In het geval van transformeren: welke kaders heeft de gemeente t.a.v. de ligging?
• Mogelijkheden bestemmingsplan Visie en toekomstbeeld eigenaar/eigenaren
• Hoe ziet de eigenaar/zien de eigenaren de toekomst? Welke ambities, kansen en belemmeringen zijn er? Is er bewustzijn van ondernemerschap?
Zoals hieronder getoond wordt er een gemeentelijk
De Taskforce kan gemeenten desgewenst, binnen
uitvoeringsprogramma 2025-2027 (2,5-jaarsplan)
de basisdienstverlening, helpen bij het maken van
en een jaarplan opgesteld, zodat per gemeente
deze 1-meting, de 2,5-jaarprogramma’s en de
duidelijk is waar de verbeterambitie ligt ten aan-
jaarplannen.
zien van bereikte vitaliteit uit de 1-meting. De Taskforce begeleidt de gemeenten met het be-
• Jaarprogramma’s 12 gemeenten 2025, 2026 en 2027
reiken van de individuele toekomstperspectieven per park.
• Jaarprogramma, begroting en capaciteit Taskforce 2025, 2026,2027
• Prestatieafspraken Taskforce met individuele gemeenten 2025, 2026, 2027
Provinciale gezamenlijke opgave = optelsom van alle gemeentelijke opgaven
• Inzet kennis/expertise en/of projectleiders bij gemeenten 2025,2026,2027
• Monitoring, evaluatie 2025,2026,2027 In de jaarplannen wordt een wederkerige prestatieafspraak gemaakt: wat willen we bereiken, wat hebben we daarvoor nodig, wie hebben we daarvoor nodig en hoeveel tijd en geld zetten we in? Kortom, wat gaan we samen aan als gemeente en Taskforcevii.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
19
2. Vitaliseren Ondernemers en verenigingen die uit willen blinken of vitaler willen worden, weten VVP te vinden om hun toeristisch aanbod te helpen versterken. Met een aantrekkelijk aanbod helpt VVP met verduurzaming, natuurinclusiviteit en goede inpassing in landschap en omgeving. Samen met ondernemers en VvE’s wordt gekeken naar realistische toekomstmogelijkheden en gezamenlijk worden de ontstane problemen aangepakt: die staan vitalisering immers in de weg. Gekozen wordt voor een proactieve benadering
nemers met vernieuwingsplannen. Het program-
van vakantieparken c.q. het inspelen op de vraag
ma richt zich daarbij op de bredere groep vitale
van ondernemers met flexibele instrumenten vol-
vakantieparken uit het middensegment en op
gens het principe “één park, één plan”, zodat met
niet-vitale parken om alsnog vitaal te worden.
maatwerk de gevraagde kwaliteit geboden wordt. In deze lijn wordt maatwerk geleverd aan onderStrategie 2: Ondernemers en verenigingen die uit willen blinken of vitaler willen worden weten VVP te vinden om hun toeristisch aanbod te helpen versterken. Dashboard
Actieplan
Wie
Wanneer
Afgeleid uit jaarplannen gemeenten én vanuit ondernemers/VvE’s die zich zelf melden, al dan niet na contact met VVP.
Koffietafel gesprek met ondernemer om wensen te bespreken.
Taskforce in overleg met gemeenten.
2025 e.v.
Proactieve benadering van vakantieparken c.q. inspelen op vraag ondernemers met flexibele instrumenten volgens het principe ‘één park, één plan’, zodat met maatwerk de gevraagde kwaliteit geboden wordt.
Plan van aanpak per park.
Taskforce in overleg met gemeenten.
2025 e.v.
Bijeenkomsten voor groepen ondernemers, waarin actieplan Vitale Vakantieparken toegelicht wordt met nadruk op de kansen van ondernemingen.
Plan van aanpak per gemeente of gebied.
Taskforce i.o.m. gemeenten.
2025 e.v.
Tijdelijke functieverandering vakantieparken, als overgangsperiode om een volgende stap (financieel) mogelijk te maken.
Conform stappenplan.
Gemeente, 2025 e.v. taskforce en park.
Dashboards:
• Tijdelijke functieverandering vakantieparken om niet-vitale parken uit de recreatieve markt
• Aantal bezochte ondernemers, vanuit eigen
te halen of om op termijn een park te kunnen
aanmelding, benadering door TF of vanuit ge-
revitaliseren. Hierbij kan gebruik worden ge-
meentelijk plan.
maakt van de mogelijkheden vanuit de Om-
• Bijeenkomsten voor groepen ondernemers,
gevingswet om maximaal 10 jaar een andere
waarin actieplan VVP toegelicht wordt met na-
functie toe te kennen. Met dien verstande dat
druk op de kansen voor ondernemingen.
een deel van de inkomsten/de winst wordt in-
• Aantal parken, waarvoor aan ‘Eén park, één plan’ gewerkt wordt.
20
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
gezet voor revitalisering op termijn.
3. Transformeren Het spoor transformeren richt zich op het begeleiden van niet-vitale recreatieparken zonder toeristisch perspectief naar een nieuwe bestemming, zoals wonen, flexwonen of natuurontwikkeling. Gemeenten en parken worden ondersteund bij het vinden van een duurzame en passende functie voor deze locaties. Strategie 3: Hulp voor parken die hun recreatieve functie verloren hebben en ook niet meer recreatief kunnen worden.
Dashboard
Actieplan
Wie
Wanneer
Afgeleid uit jaarplannen gemeenten én vanuit ondernemers/VvE’s die zich zelf melden, al dan niet na contact met VVP, mits het niet interveniëerd met het gemeentebeleid.
Intakegesprek.
Gemeente en taskforce.
2025 e.v.
Functieverandering vakantieparken naar wonen, natuur, huisvesting arbeidsmigranten of statushouders.
Conform stappenplan.
Gemeente, taskforce en park.
2025 e.v.
Tijdelijke functieverandering vakantieparken, als overgangsperiode om een volgende stap (financieel) mogelijk te maken.
Conform stappenplan.
Gemeente, taskforce en park.
2025 e.v.
• Tijdelijke functieverandering vakantieparken
Dashboards:
om niet-vitale parken uit de recreatieve markt
• Functieverandering vakantieparken, mits over-
te halen, om op termijn een park te kunnen
eenstemming binnen VvE of met ondernemer.
revitaliseren, transformeren of saneren. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de mogelijk-
• Lopende trajecten worden afgerond. Bij nieu-
heden vanuit de Omgevingswet om maximaal
we projecten wordt het plan gestart volgens het
10 jaar een andere functie toe te kennen. Met
stappenplan transformatie . Zowel gemeente
dien verstande dat een deel van de inkomsten/
als eigenaren zullen concrete stappen moeten
winst wordt ingezet voor revitalisering, transfor-
maken om de transformatie tot een succes te
matie of sanering op termijn.
viii
brengen.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
21
4. Instrumenteel kader Met de komst van de Omgevingswet gaan gemeenten beleid formuleren hoe zij de ‘fysieke leefomgeving’ in de gemeente willen beschermen en benutten. Hierin staat de evenwichtige toedeling van (toeristisch-recreatieve) functies aan locaties centraal. De omgevingsvisie is daarmee dus de beleidsmati-
Dit kan in de vorm van een gemeentelijk omge-
ge onderlegger van het vast te stellen omgevings-
vingsprogramma, waarbij de Taskforce VVP kan
plan. In die omgevingsvisie is het dan ook verstan-
ondersteunen bij de realisatie.
dig een visie te ontwikkelen over recreatieparken binnen het gemeentelijk grondgebied ix. Strategie 4: Evenwichtig toedelen van (toeristisch-recreatieve) functies aan locaties. Dashboard
Actieplan
Wie
Wanneer
Provinciaal ontwikkelkader met regionale vertaling, rekening houdend met verborgen plancapaciteit.
Ontwikkelen provinciaal ontwikkelkader verblijfsrecreatie.
Provincie
2025
Gemeentelijk ontwikkelkader: met de komst van de Omgevingswet zijn alle gemeenten verplicht gemeentelijk beleid te formuleren hoe zij de ‘fysieke leefomgeving’ in de gemeente willen beschermen en benutten. De omgevingsvisie is daarmee dus de beleidsmatige onderlegger van het vast te stellen omgevingsplan. In die omgevingsvisie is dan ook verstandig een visie te ontwikkelen over recreatieparken binnen het gemeentelijk grondgebied.
Ontwikkelen gemeentelijk ontwikkelkader verblijfsrecreatie.
Gemeente
2026
Dashboard:
Actieplan:
Met het huidige ontwikkelperspectief als vertrek-
• Ontwikkelen provinciaal ontwikkelkader ver-
punt stelt de provincie Drenthe, in samenwerking met de partners in het programma VVP, een actueel ontwikkelkader op. Daarin worden heldere kwaliteitscriteria opgenomen voor de ontwikkeling van nieuwe verblijfsrecreatie (inclusief vakantieparken die worden overgenomen), gericht op een goede inpassing in landschap en omgeving, kwaliteit, natuur-inclusiviteit en duurzaamheid. Dit wordt door gemeenten regionaal vertaald, waar mogelijk rekening houdend met verborgen plancapaciteit.
22
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
blijfsrecreatie
• Ontwikkelen gemeentelijk ontwikkelkader verblijfsrecreatie
5. Expertisecentrum voor overheid en bedrijfsleven Vitale Vakantieparken Drenthe is met de ervaringen van afgelopen 8 jaar een expert geworden op het gebied van ontwikkelingen rond vakantieparken en campings. Met de strategische keuze om als expertisecentrum voor overheid en bedrijfsleven te gaan functioneren, wordt opgedane kennis breder gedeeld en is die steeds in geactualiseerde vorm beschikbaar. Hiermee wordt de deskundigheid in en over de sector bevorderd en kunnen plannen en beleid versterkt worden. Het expertisecentrum zal naast dataverzameling
ling aangereikt worden, met feitelijk relevante in-
ook actieve kennisdeling tot haar taken rekenen.
formatie en context. De inhoudelijke discussie zal
Hierbij zal ze vanuit haar rol ook actuele ontwikke-
hiermee verrijkt worden evenals de betrokkenheid
lingen signaleren die relevant zijn voor de sector en
bij het onderwerp.
de overheid. Daarbij zal voorlichting en kennisdeStrategie 5: Expertisecentrum voor overheid en bedrijfsleven, zodat opgedane kennis en data beschikbaar blijven voor de toekomst Dashboard
Actieplan
Wie
Wanneer
Dashboard 1-meting.
Benoemen verantwoordelijke Gemeenten voor up-to-date houden en Taskforce data. i.s.m. Datateam Provincie
Resultaten analyse (verborgen) planvoorraad.
Resultaten analyse (verborgen) planvoorraad onderdeel maken van nieuwe ruimtelijke beoordelingen.
Gemeente en Taskforce
Q4 2024
Website VVP vermeldt relevante data voor ondernemers en gemeenten.
Up-to-date houden website VVP.
Taskforce
Q4 2024
Organiseren strategische reflecties over complexe onderwerpen en cases.
Heidag(en) voor stuurgroep organiseren.
Taskforce
2025 e.v.
Q4 2025 e.v.
Dashboards:
Actieplan:
Borgen van opgedane kennis in een kennis-/data-
• Handreikingen maken, kennissessies organise-
bank, inzicht in de resultaten van de 1-meting én actuele planvoorraad wordt zichtbaar gemaakt voor gemeenten, de website biedt ondernemers
ren, films opnemen en meer.
• Opzetten databank en deze blijvend goed kunnen actualiseren.
en gemeenten relevante informatie en data, on-
• Doen van deskresearch, vastleggen bedrijfs-
derzoek wordt ingezet naar een ontwikkelfonds en
bezoeken in een CRM-pakket, Kadasterdata
strategische sessies over complexe onderwerpen
toegankelijk maken, GIS-kit opzetten, eventu-
worden georganiseerd voor bestuurders en amb-
eel een tender uitvoeren bij bureaus als intern
tenaren.
geen kennis aanwezig of beschikbaar is bij de overheid.
• Samenwerking met andere regio’s om synergie te bereiken en effectiviteitswinst te behalen. VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
23
8. Governance PROVINCIE GS
SAMENWERKENDE GEMEENTEN COLLEGES B&W
ONDERNEMERS
STUURGROEP BESTUURLIJKE OVERLEGGEN: VDG RUIMTE & WONEN, SOCIAAL DOMEIN, AB RECREATIESCHAP
LOKALE PORTEFEUILLEHOUDERS OVERLEGGEN: SOCIAAL, RO, ECONOMIE, VEILIGHEID
TASKFORCE FLEXIBELE SCHIL COÖRDINATORENOVERLEG VVP
PROVINCIETEAM VVP
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
UITVOERINGSTEAM
ALLE TEAMS STAAN ONDER LEIDING VAN EEN COÖRDINATOR
VAKANTIEPARKEN
Stuurgroep Vanuit de integraliteit van de opdracht aan de
a. Stuurgroep stelt door Taskforce Vitale Vakantie-
Taskforce Vitale Vakantieparken en de Samenwer-
parken opgestelde jaarplannen, opgebouwd
kingsovereenkomst Vitale Vakantieparken Drenthe
uit onder meer de gemeentelijke jaarplannen,
is gekeken naar de beste samenstelling van de
vast en bewaakt ambities en doelen van de
Stuurgroep. Daarbij zullen de onderwerpen veilig-
aanpak, algehele voortgang en financiën.
heid, vergunningen en handhaving, die voorheen in een aparte Stuurgroep waren belegd, geïntegreerd worden in de Stuurgroep.
b. Stuurgroep heeft een besluitvormend karakter. Het agenderen van voorstellen met heldere beslispunten is daarbij uiteraard van belang. Met
Dit gebeurt vanuit de overtuiging dat het vrij zijn
jaarplannen kan de Stuurgroep beter sturen op
van sociale problematiek en onveiligheid basis-
de inhoudelijk en financiële voortgang van het
voorwaarden zijn om als vakantiepark vitaal te zijn.
programma.
In de samenstelling van de Stuurgroep is hier rekening mee gehouden.
24
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
c. Stuurgroep bepaalt haar eigen samenstelling
• Een wethouder aangewezen vanuit het
en bestaat in de nieuwe samenstelling uit:
portefeuillehoudersoverleg Wonen van de VDG (agendalid)
• Voorzitter: gezaghebbend, actief promotor
• Twee vertegenwoordigers vanuit HISWA-
richting bestuurlijk Drenthe, met extra aandacht richting de wethouders met VVP in
RECRON
• Programmamanager VVP met de rol van
portefeuille
• Gedeputeerde met de portefeuille Recreatie
secretaris
• Sectorhoofd Politie District Drenthe is
en Toerisme
agenda-lid.
• Twee wethouders voorgedragen vanuit het AB van het Recreatieschap Drenthe.
d. Frequentie Stuurgroepoverleg: 4x per jaar
• Eén burgemeester voorgedragen door de burgemeesterskring Drenthe.
Coördinatorenoverleg a. In dit afstemmingsoverleg vindt overleg plaats
d. Coördinatorenoverleg bereidt agenda van de
over de voortgang van het algehele program-
Stuurgroep voor op basis van voorstellen van
ma en de lokale uitvoeringsagenda’s.
de Taskforce
b. Per gemeente wordt een coördinator VVP
e. Input en stukken worden twee weken voor het
aangesteld en hij/zij werkt integraal.
bijeenkomen van de Stuurgroep ingediend
c. Coördinatorenoverleg bestaat uit:
f.
Voortgang jaarplan Taskforce en jaarplannen per gemeente worden besproken
• Coördinatoren VVP per gemeente • Coördinator VVP vanuit de provincie • Coördinator VVP RECRON • Coördinator VVP Recreatieschap Drenthe • Programmamanager VVP in de rol van voor-
g. Frequentie coördinatorenoverleg: 8-wekelijks (was maandelijks)
zitter Taskforce VVP
Programmamanager a. Bewaakt de voortgang van het programma,
c. Voert cyclisch jaargesprekken, maakt samen
in combinatie met tijdige inzet van mensen en
met gemeenten prestatieafspraken en op
middelen. Rapporteert aan de Stuurgroep.
basis daarvan een jaarprogramma voor/met de Taskforce met een vertaling naar activitei-
b. Stuurt op doelrealisatie vanuit de doelen van
ten, benodigd geld en capaciteit.
de jaarplannen.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
25
Taskforce a. Taskforce VVP bedient gemeenten vraag- en
e. Maakt prestatieafspraken: stelt jaarplannen op
casusgericht met kennis, advies en hulp met
met daarin ambities & doelen van de aanpak,
een groep opgavenmanagers (rond vitalise-
de mijlpalen per thematisch spoor, de activi-
ren, transformeren, handhaven) die gericht is
teiten, planning en financiën. De voorgestelde
op actie. Zij adviseren gemeenten en parken
jaarplannen die door de Stuurgroep worden
casusgericht.
vastgesteld, geven zicht op de voortgang/beoogde resultaten van het gehele programma
b. Levert, op basis van de gemeentelijke jaarplan-
en de verschillende strategieën/sporen (Uitblin-
nen, een overall jaarplan aan met mijlpalen per
kers, (re-)Vitaliseren, Transformeren en in alle
thematisch spoor (Vitaliseren, Transformatie) en
strategieën/sporen aandacht voor Naober als
activiteitenplan met planning en financiën.
onderliggende randvoorwaarde voor vitaliteit.)
c. Ontwikkelt gemeente overstijgende producten,
De organisatie wordt flexibel ingericht, op
als instrumenten, handreikingen, werkwijzen,
basis van de inventarisatie vanuit het overall
bijeenkomsten e.d. en houdt reeds ontwikkelde
jaarplan.
producten up-to-date d. Speelt in op initiatieven en verzoeken van ondernemers na afstemming met gemeenten.
Portefeillehouders-overleggen (gemeenten) a. In dit overleg worden de portefeuillehouders bijgepraat door hun coördinatoren VVP over de voortgang van de lokale uitvoeringsagenda’s. Door de brede benadering van het programma schuiven de coördinatoren aan bij de verschillende portefeuillehouders-overleggen. Afhankelijk van de lokale situatie ligt nadruk op vitaliseren, transformatie en/of handhaving. b. Vergaderfrequentie: wordt lokaal bepaald.
26
f.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
Lokaal kernteam a. De gemeentelijk coördinator of ambtelijk op-
c. Per gemeente wordt een projectteam ingericht
drachtgever VVP is aanspreekpunt. Deze per-
om aan de slag te gaan met het jaarplan*. Dit
soon beschikt, wil hij/zij goed kunnen functi-
geeft doorzettingsmacht en uitvoeringskracht
oneren, over voldoende doorzettingsmacht.
aan het programma.
Daarom is het belangrijk dat het ambtelijk opdrachtgeverschap van deze persoon op het
d. Als het gaat om de afbakening van taken,
juiste niveau wordt belegd en geborgd. Dit
geldt dat de projecten en acties op dat niveau
voorkomt dat de coördinator bij voortduring
worden uitgevoerd waar de middelen en de
met de pet in de hand rond moet om zaken ge-
verantwoordelijkheden liggen. Concreet bete-
daan te krijgen. De provincie beschikt over een
kent dit dat de daadwerkelijke vitalisering van
multidisciplinair uitvoeringsteam VVP.
vakantieparken gebeurt door en onder verantwoordelijkheid van de gemeenten op wiens
b. Bestuurlijk is de wethouder verantwoordelijk.
grondgebied deze vakantieparken zijn gesitueerd. e. Vergaderfrequentie wordt lokaal bepaald. De provincie beschikt ook over een multidisciplinair uitvoeringsteam VVP.
Samenwerkingsovereenkomst Bovenstaande wijze van besturen en de weergegeven afspraken worden belegd in een samenwerkingsovereenkomst Governance.
Mijlpalen Om voeling met de praktijk te houden en om de voortgang te borgen, bezoeken Stuurgroep, Coördinatorenoverleg en Taskforce jaarlijks de gerealiseerde successen.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
27
28
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
9. Communicatie Een goede communicatiestrategie is noodzakelijk om het programma tot een succes te maken. Door de aard van het onderwerp, door het aantal betrokken partijen en door het krachtenveld waarin het programma zich bevindt is het programma complex. Het is het de kunst dat iedereen betrokken raakt en dat we onze stakeholders bereiken. Kortom; communicatie speelt een cruciale rol in het behalen van de programmadoelstellingen. Ook in de komende periode, 2025-2027, blijft het
Uiteraard blijven we ons ontwikkelen. Dit betekent
belangrijk om alle relevante partijen aangehaakt
o.a. dat we niet tot en met 2027 een podcastserie
te houden. We willen commitment en betrokken-
blijven maken, maar dat wij steeds op een vernieu-
heid bewerkstelligen bij de partners, bij Raads- en
wende manier aansluiten op de informatiebehoef-
Statenleden en bij bestuurders door ze intensief te
te van onze doelgroepen en blijven inzetten op
betrekken bij – de voortgang van – het program-
het creëren van betrokkenheid, commitment en
ma. Maar we willen ook bekendheid en vertrou-
vertrouwen.
wen blijven uitstralen richting ondernemers en parken zodat zij weten waar VVP voor staat en
Organisatie
waarvoor ze bij ons terecht kunnen.
Slim, slank en slagvaardig; dat geldt ook voor het onderdeel communicatie. Binnen de Taskforce is
Inzet
één communicatieadviseur in dienst (0.6 fte) die
We hebben een mooie middelenmix van on- en
de strategie ontwikkelt en de voortgang bewaakt.
offline middelen en we hebben inmiddels een rijk
Ook is de communicatieadviseur van de Taskforce
aanbod aan content ontwikkeld; van films tot ma-
de linking-pin tussen de gemeenten en provincie
gazines tot podcasts. Daarnaast hebben we ook
met betrekking tot de communicatie-inzet.
(landelijke) evenementen mogen organiseren die druk zijn bezocht. De inzet van de middelenmix heeft ertoe geleid dat wij op een professionele manier zichtbaar zijn, dat men ons weet te vinden en dat onze stakeholders onze informatievoorziening als goed ervaren. Het is belangrijk dat wij dit niveau - ook voor de komende jaren blijven handhaven.
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
29
10. Financiën In de periode 2025 tot en met 2027 wordt, zoals in de voorgaande periodes bij dit programma, gewerkt met financiering vanuit de Provincie Drenthe, het Recreatieschap Drenthe en de Drentse gemeenten. In totaal wordt voorgesteld voor de periode 2025
(willen) vitaliseren, in het ondersteunen van trans-
tot en met 2027 € 4.289.207 beschikbaar te stellen
formaties, in het uitvoeren van activiteiten zoals het
voor het programma Vitale Vakantieparken Dren-
opzetten van een expertisecentrum voor overheid
the. Dit wordt ingezet voor ondersteuning van on-
en bedrijfsleven en voor de uitvoering van het ac-
dernemers en eigenaren (verenigd in VvE’s) die
tieplan.
DEKKING VVP 2025-2027 € 180.000; 4%
€ 261.107; 6%
€ 548.100; 13%
Bijdrage gemeenten Bijdrage provincie Drenthe Bijdrage Recreatieschap Overige inkomsten
€ 3.300.000; 77%
De provincie neemt 77% van de investering voor
Jaarplannen kunnen uiteraard per gemeente ver-
haar rekening. De gezamenlijke gemeenten beta-
schillen in omvang, maar hebben altijd een finan-
len 13% en het Recreatieschap Drenthe 4%. Vanuit
ciële paragraaf met vertaling van ambtelijke inzet,
overige inkomsten(doorbelastingen) wordt 13% ge-
inhuur, kosten voor producten e.d. Hiermee wordt
financierd.
voortgang en effectiviteit van inzet bewaakt.
Er is ruimte voor alle gemeenten om aanspraak
Ondernemers uit alle gemeenten kunnen gebruik
te maken op inzet van de Taskforce, tijdig via een
maken van ondersteuning door de Taskforce voor
jaarplan ingediend, waarin helder is in hoeverre
adviezen op maat of vanuit het programma-aan-
aanspraak gemaakt wordt op gelden van de Tas-
bod. De Taskforce stemt haar inzet af met de ge-
kforce.
meenten, zodat er sprake is van een gezamenlijk gedragen plan van ondernemers, gemeente en Taskforce.
30
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
Het basisproduct van de Taskforce met korte, ad
Om gemeenten goed te kunnen ondersteunen
hoc en eenmalige zaken, is inbegrepen in de jaar-
kan, op basis van concrete plannen, in de begro-
lijkse bijdrage per gemeente. Dit blijft qua opzet
ting substantieel geld vrijgemaakt worden voor
gelijk aan het huidige model.
projectleiders en ondersteuning op het gebied van handhaving en toezicht.
Bij structurele inzet van ondersteuning wordt een prijsafspraak gemaakt op basis van 50/50, met een
Op jaarbasis zal naast de provinciale bijdrage
maximumbedrag, voor de inzet vanuit de Taskfor-
van €1,1 miljoen en de bijdrage van het Recrea-
ce. De inzet van projectleiders en structurele advi-
tieschap van €60.000 onderstaande verdeling over
sering moet gekoppeld zijn aan parken of projec-
de gemeentes gecontinueerd worden.
ten. De gevraagde gemeentelijke (vaste) bijdrage is De tarieven worden vooraf afgestemd door de Tas-
gelijk aan die van de periode 2018-2024. Deze bij-
kforce met gemeenten op basis van inhoud en op-
drage is bedoeld als bijdrage in de kosten van de
dracht. (In de begroting wordt gerekend met
servicefunctie van de Taskforce. Hetzelfde geldt
€ 80,- per uur.)
voor het bedrag dat van het Recreatieschap wordt gevraagd.
De ambitie en het doel staan centraal in deze programma-aanpak. Daarom is flexibiliteit vereist om
Verder betalen de gemeenten alleen (een deel
in te spelen op kansen en bedreigingen. Dit kan
van de) kosten als ze ook daadwerkelijk diensten
consequenties hebben voor de verdeling van het
van afnemen. Bij de verdeling van de vaste bijdra-
budget over de verschillende inspanningen en het
ge is evenredig rekening gehouden met drie as-
geschetste jaarlijkse kasritme. De begroting dient
pecten van de verblijfsrecreatie, namelijk:
vanuit dit perspectief te worden bezien. De gemeentelijke jaarplannen zullen steeds worden verwerkt in de begroting.
• Economische betekenis van verblijfstoerisme; • Aantal verblijfsparken; • Capaciteit van de verblijfsparken.
VERDEELSLEUTEL INVESTERINGEN TASKFORCE VITALE VAKANTIEPARKEN Aa en Hunze
Totale investeringen in middelen Taskforce vanuit Drentse Gemeenten
Assen €32.113
€31.187
€182.667,-
Borger-Odoorn €5.455
€9.626
€19.329
€13.539
Coevorden De Wolden Emmen Hoogeveen Meppel
Economische betekenis (1/3) Aantal parken (1/3) Capaciteit parken (1/3)
€21.085
€26.975
€778 €5.032 €6.271
€11.278
Midden-Drenthe Noordenveld Tynaarlo Westerveld
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
31
Begroting 2025 - 2027 Omdat de begroting uiteindelijk bepaald wordt door de inbreng van gemeentelijke jaarplannen, zijn op basis van inschattingen en ervaringen vooronderstellingen gedaan om te komen tot jaarbegrotingen en een 3-jaars begroting. Verschuivingen hierbinnen en over de jaren zijn op basis van de jaarplannen mogelijk. In de toelichting worden de bedragen van 2025 benoemd. Algemene kosten programma
Vanuit deze communicatie inspanningen zal het
Hierin zijn opgenomen de vaste kosten voor huis-
draagvlak voor het programma versterkt worden
vesting (€ 10.000) en personeel (€ 690.518).
en zal het enthousiasme van ondernemers en eigenaarsverenigingen om deel te nemen vergroot
De Taskforce bestaat uit een programma-manager
worden.
(0,44 FTE), adviseur Vitaliseren (0,89), een Recreatie-expert, een adviseur Transformeren (1,0), een
Om deze reden zijn ook webinars, de website en
Programma-ondersteuner (0,44), een Controller
schriftelijke communicatiematerialen als maga-
(0,33), een adviseur Communicatie (0,67) en een
zines en jaarverslagen opgenomen (€ 11.000).
Ketenregisseur Veiligheid en Sociale Problematiek (0,89).
Vitaliseren In de begroting zijn posten opgenomen voor on-
Communicatie
dernemersondersteuning in de vorm van advise-
Voor het bepalen van het communicatiebudget
ring en coaching (€ 150.000) en subsidies voor het
is uitgegaan van € 74.000 in 2025. Bij de opstart
versnellen van (vanuit plannen voortgekomen)
van een programma ligt dit doorgaans wat hoger,
investeringen in bijvoorbeeld toekomstbestendig-
maar ook bij de doorstart van een programma
heid, duurzaamheid en landschappelijke inpassing
komen extra communicatiekosten kijken. De ‘ver-
(€ 275.000). We kunnen hiermee jaarlijks een 10-tal
nieuwde koers’ en/of nieuwe onderdelen van het
trajecten begeleiden en ondersteunen.
programma moeten bekend gemaakt worden bij de relevante partijen, er moet informatiemateriaal
Met het budget Revitaliseren worden juridische
ontwikkeld worden en de website moet aangepast
kosten, toezichthouden en planvorming gefinan-
worden naar de nieuwe situatie.
cierd(€78.000). Voor kennisoverdracht en ontwikkeling wordt € 20.000 gebudgetteerd.
Om bekendheid van het programma bij de relevante doelgroepen te bewerkstellingen en resulta-
Hiervoor kunnen we een drietal trajecten onder-
ten en effecten zichtbaar in beeld te brengen is er
steunen.
in het communicatie-budget ruimte opgenomen voor inhuur van een professioneel communicatie-
Voor het begeleiden van parken met juridisch ad-
bureau (€ 35.000) en de organisatie van bijeen-
vies en ondersteuning is € 40.000 gereserveerd. We
komsten voor ondernemers en overheden vanuit
kunnen hiermee jaarlijks 8 trajecten begeleiden.
de rol van expertisecentrum (€ 28.000).
Voor kennisoverdracht in het kader van transformeren is € 15.000 gereserveerd en voor ontwikkeling van de juiste instrumenten € 25.000.
32
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
2025 Algemene kosten programma
Uitgaven
2026
Inkomsten
Uitgaven
Kennis en Samenwerking Vergaderkosten Locatiekosten Aangegane verplichting Huur en servicekosten Representatie (relatiegeschenken) Teamkosten Personeelskosten
10.000 10.000 20.000 14.132 1.000 2.925 690.518
82.875
10.000 10.000 14.132 1.000 2.925 722.247
Totaal algemene kosten
748.575
82.875
760.304
2027
Inkomsten
Uitgaven
Totaal
Inkomsten
Uitgaven
Inkomsten
86.604
10.000 10.000 20.000 13.596 1.000 2.925 763.444
91.627
30.000 30.000 20.000 41.860 3.000 8.775 2.176.209
261.107
86.604
800.965
91.627
2.309.844
261.107
Communicatie Basiskosten Communicatie-advies
35.000
35.000
35.000
105.000
Kennisoverdracht Communicatie-middelen Website
5.000 4.000
5.000 4.000
5.000 4.000
15.000 12.000
Marketing Films en foto’s Bijeenkomsten algemeen
2.000 28.000
2.000 -
1.863 -
5.863 28.000
Totaal communicatie
74.000
-
46.000
-
45.863
-
165.863
-
Vitaliseren Uitblinken Advisering en coaching Subsidie investeringen
150.000 275.000
150.000 295.000
150.000 275.000
450.000 845.000
Revitaliseren Advisering en coaching Informatiepositie
50.000 28.000
50.000 28.000
50.000 20.000
150.000 76.000
Kennisoverdracht Bijeenkomsten specifiek
10.000
10.000
5.000
25.000
Ontwikkeling Tools t.b.v. uitblinken, revitaliseren
10.000
10.000
7.500
27.500
Totaal vitaliseren
523.000
-
543.000
-
507.500
-
1.573.500
-
Transformeren Parkbegeleiding (Juridisch) advies en ondersteuning Kennisoverdracht Bijeenkomsten specifiek Ontwikkeling Tools t.b.v. transformeren Totaal transformeren
Totale begroting
40.000
40.000
40.000
120.000
15.000
15.000
15.000
45.000
25.000
25.000
25.000
75.000
80.000
-
80.000
-
80.000
-
240.000
-
1.425.575
82.875
1.429.304
86.604
1.434.327
91.627
4.289.207
261.107
Dekking Bijdragen gemeenten Bijdrage provincie Bijdrage Recreatieschap Overige inkomsten (prognose)
182.700 1.100.000 60.000 82.875
182.700 1.100.000 60.000 86.604
182.700 1.100.000 60.000 91.627
548.100 3.300.000 180.000 261.107
Totale dekking
1.425.575
1.429.304
1.434.327
4.289.207
0
0
0
0
Totaal tekort/overschot
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
33
11. Bronnen Agenda Recreatie en Toerisme in Drenthe 2024-2028, Provincie Drenthe, mei 2024 Onderzoek naar vervolg Vitale Vakantieparken Drenthe, en nu oogsten!, Vitale Vakantieparken Drenthe, Ginder, Den Bosch, maart 2024 Brede welvaart verbeteren, Wat er moet gebeuren zodat de Drentse samenleving optimaal profiteert van recreatie en toerisme, dr. Stefan Hartman (ETFI en NHL Stenden Hogeschool) en Bert Smit (BUAS) i.o.v. Provincie Drenthe, Recreatieschap Drenthe en Marketing Drenthe, april 2024 Tussenevaluatie Vitale Vakantieparken Drenthe, En nu doorpakken!, ZKA Strategy, Den Bosch, september 2021 Perspectief Bestemming Drenthe 2030, Provincie Drenthe, Recreatieschap Drenthe, Marketing Drenthe, ZKA Strategy en Elzinga & Oterdoom Procesmanagement, 2020 Actieprogramma Vitale Vakantieparken Drenthe, ZKA Leisure Consultants i.o.v. Provincie Drenthe en Recreatieschap Drenthe, juli 2018
34
VITALE VAKANTIEPARKEN DRENTHE
12. Eindnoten i.
Onderzoek naar vervolg Vitale Vakantieparken Drenthe, en nu oogsten!, Vitale Vakantieparken Drenthe, Ginder, Den Bosch, maart 2024
ii.
De gevolgde werkwijze heeft als basis het OGSM (Objectives, Goals, Strategies, Measures) actieplan. Dit is een strategisch planningsinstrument dat helpt om duidelijke en beknopte plannen te maken die gericht zijn op het bereiken van specifieke doelen. Zie ook www.businessplanop1A4.nl en www.kennisdomein.nl/ondernemen/wat-is-ogsm/.
iii.
Brede welvaart verbeteren, Wat er moet gebeuren zodat de Drentse samenleving optimaal profiteert van recreatie en toerisme, dr. Stefan Hartman (ETFI en NHL Stenden Hogeschool) en Bert Smit (BUAS) i.o.v. Provincie Drenthe, Recreatieschap Drenthe en Marketing Drenthe, april 2024
iv.
Vitaliteit Verblijfsrecreatie Drenthe, Rapportage september 2017, ZKA p.14 e.v. plus bijlage
v.
Zie Agenda Recreatie en Toerisme Drenthe 2024-2027, pagina 16
vi.
Ondernemers met een grote of kleinere camping (vanaf 40 plaatsen), met een (potentieel) exploitatie gebonden bungalowpark of met vakantiepark met mixvormen van camping, verhuuraccommodatie, recreatiewoningen en andere recreatievormen óf passend binnen het programma ter beoordeling aan de gemeente in afstemming met de Taskforce.
vii.
In tegenstelling tot eerdere actieplannen zijn bestedingen en werkgelegenheid niet als doelstelling opgenomen